Από την τσαρική λογοκρισία στην «αιώνια σιγή» των Μπολσεβίκων

Λόγος [Ζητήματα της Ελευθερίας του Λόγου και της Έκφρασης]

του ©Δημήτρη Τρανταφυλλίδη στο liberal.gr

Γενιές ολόκληρες της ρωσικής διανόησης, είτε της Σλαβόφιλης, είτε της Δυτικίζουσας σχολής σκέψης, προέτασσαν και διεκδικήσουν την κατάργηση της ανελέητης, ανόητης και επιβλαβούς για την ρωσική γραμματεία και κοινωνία, τσαρικής λογοκρισίας, η οποία μέσα από τα γρανάζια ενός αργοκίνητου, οπισθοδρομικού μηχανισμού ήλεγχε όλα τα υπό δημοσίευση κείμενα, είτε αφορούσαν βιβλία, είτε περιοδικά και εφημερίδες.

Χιλιάδες επιφανείς Ρώσοι συγγραφείς και ποιητές υπέστησαν την εξευτελιστική αυτή διαδικασία, ενώ δεν ήταν λίγοι εκείνοι που προσπάθησαν μέσω παράνομων τυπογραφείων να τυπώσουν και να διαδώσουν τα έργα τους. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Φ. Μ. Ντοστογιέφσκι και της συμμετοχής του στον κύκλο του Πετράφστσεφ, με κύριο στόχο τη δημιουργία παράνομου τυπογραφείου, πράγμα που του στοίχισε με φυλάκιση στα απάνθρωπα κάτεργα της Σιβηρίας.

Οι Μπολσεβίκοι, ευθύς εξαρχής, ενέταξαν το σύνθημα της κατάργησης της λογοκρισίας στο πρόγραμμά τους και προσπαθούσαν με κάθε τρόπο, νόμιμο ή παράνομο, να παρακάμψουν την επαίσχυντη και αντιδημοκρατική αυτή πολιτική της τσαρικής απολυταρχίας. Μεταξύ των κυριοτέρων συνθημάτων τους, από την αυγή του νέου 20ου αιώνα, ήταν η κατάργηση της λογοκρισίας, ενώ με χρηματοδοτούμενες από ληστείες τραπεζών στον Καύκασου και αλλού, λειτουργούσαν παράνομες οργανώσεις με τυπογραφεία, όπου τυπώνονταν οι κομματικές εφημερίδες, φυλλάδια, προκηρύξεις και εκλαϊκευτικά κείμενα.

Ο δρόμος για την κόλαση όμως είναι, πάντα, στρωμένος με καλές προθέσεις, όπως λέει και η αγαπημένη γαλλική παροιμία του Ι. Β. Στάλιν.

Το πραξικόπημα του Οκτωβρίου του ’17 και η φίμωση του αντιπολιτευόμενου Τύπου
Εκείνοι όμως που διαμαρτύρονταν, πολεμούσαν, αγωνίζονταν (;) για την κατάργηση της τσαρικής λογοκρισίας, ήταν οι πρώτοι που έσπευσαν, με την ισχύ των όπλων, να καταργήσουν κάθε έννοια δημοσιογραφίας και ελεύθερου Τύπου. Με το πρόσχημα της «διάδοσης αντεπαναστατικών ιδεών», έκλεισαν όλες τις αντιπολιτευόμενες εφημερίδες της χώρας. Ας δούμε πως εξελίχθηκαν τα γεγονότα, για τα οποία κανείς από τους υπερασπιστές του ανελεύθερου αυτού καθεστώτος δεν μιλάει.

Αμέσως μετά την κατάλυση της νόμιμης κυβέρνησης συνασπισμού από τις ένοπλες δυνάμεις του Μπολσεβικικού κόμματος, στις 26 Οκτωβρίου, με απόφαση των Επαναστατικών Στρατιωτικών Συμβουλίων της Πετρούπολης και της Μόσχας, έκλεισαν οι μεγαλύτερες εφημερίδες, οι οποίες απηχούσαν το ένα ή το άλλο κόμμα, της δημοκρατικά εκλεγμένες πολυκομματικής ρωσικής βουλής, της Δούμα. Ανάμεσα τους ήταν οι εφημερίδες «Λόγος», «Ημέρα», «Χρηματιστηριακά Νέα», «Ρωσικός λόγος», «Πρωινή της Ρωσίας». Κάποιες από αυτές επανεκδόθηκαν λίγο αργότερα με άλλες ονομασίες. Στις 27 Οκτωβρίου υπογράφτηκε το «Διάταγμα περί Τύπου», το οποίο δημοσιεύτηκε στην κομματική εφημερίδα των Μπολσεβίκων «Πράβντα», την αμέσως επόμενη ημέρα.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η ενημέρωση των πολιτών γινόταν μόνο μέσω των κομματικών εφημερίδων των Μπολσεβίκων, την «Πράβντα», την «Πράβντα των στρατιωτιών», την «Αγροτική φτωχολογιά».

Στις 17 Νοεμβρίου 1917 η Πανρωσική Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή, η οποία δεν είχε εκλεγεί και εξουσιοδοτηθεί από καμία κοινοβουλευτική, δημοκρατική και ελεύθερη διαδικασία, παρά αποτελούσε την «παράλληλη» δομή εξουσίας που έχτισαν μεθοδικά οι Μπολσεβίκοι κατά την περίοδο πριν το πραξικόπημα, εξέδωσε την απόφασή της για την απαγόρευση του Τύπου

Παράλληλα με την απαγόρευση της κυκλοφορίας των αντιπολιτευόμενων εφημερίδων, οι Μπολσεβίκοι προχώρησαν στην κατάσχεση των πιεστηρίων και των τυπογραφείων τους. Αυτό είχε διττό ευεργετικό αποτέλεσμα για τους ίδιους: αφενός φίμωσαν τους αντιπάλους τους, νόμιμα εκλεγμένους εκπροσώπους της ρωσικής κοινωνίας και, αφετέρου, απέκτησαν τα καλύτερα τυπογραφεία της εποχής για τα δικά τους κομματικά όργανα Τύπου, αλλά και τεράστιες ποσότητες τυπογραφικού χάρτου, τόσο δυσεύρετου την εποχή εκείνη λόγω του πολέμου αλλά και του πραξικοπήματος.

Μέχρι την 30η Ιουνίου του 1918 είχαν «δημευτεί», «απαλλοτριωθεί», «κατασχεθεί» ή «εθνικοποιηθεί» περισσότερες από 150 τυπογραφικές επιχειρήσεις. Όσες εφημερίδες δεν υπέστησαν τις απηνείς διώξεις της νεαρής σοβιετικής απολυταρχικής εξουσίας, άρχισαν να δημοσιεύουν οργίλα άρθρα κατά του «Διατάγματος περί Τύπου», αναδεικνύοντας έτσι το ζήτημα της ελευθερίας του Λόγου. Η Ένωση Ρώσων Συγγραφέων κυκλοφόρησε την «Εφημερίδα – Διαμαρτυρίας» σε ένα και μοναδικό φύλλο, αφιερωμένο στην ελευθερία του Λόγου, κατηγορώντας την κυβέρνηση των Μπολσεβίκων για καταπάτηση κάθε ιδανικού δημοκρατικών ελευθεριών, για ύβρεις έναντι των βασικών αξιών της κοινωνικής ζωής.

Στα τέλη Νοεμβρίου του 1917 η Κ.Ε. του Εργατικού Λαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος κυκλοφόρησε το πρώτο φύλλο της κομματικής εφημερίδας με τίτλο «Αλυσοδεμένος Λόγος».

Στις 18 Νοεμβρίου η εφημερίδα «Ημερησία της Πολτάβας» κυκλοφόρησε με λευκές σελίδες, στις οποίες αντί για άρθρα και ρεπορτάζ υπήρχε η φράση «Η συντακτική ομάδα διαμαρτύρεται κατά της ανάστασης της πολιτικής λογοκρισίας».

Ο Ρώσος συγγραφέας Βλαντίμιρ Γκαλακτιόνοβιτς Κορολένκο, δημοκρατικών πεποιθήσεων, γνωστός υπερασπιστής των καταπιεσμένων έγραψε: «Πρόκειται για μία κομματική λογοκρισίας… Είναι απλά μία απόπειρα ενός κόμματος να βάλει την σφραγίδα της σιωπής στα υπόλοιπα, τα οποία σκέφτονται διαφορετικά και δεν συμμερίζονται τις απόψεις του». Συνεχίζοντας, υπογράμμιζε πως η λογοκρισία των Μπολσεβίκων δεν δικαιολογείται αφού επιβλήθηκε «χωρίς να έχουν κανένα δικαίωμα, προκειμένου να υπηρετήσουν τα στενά και μονομερή κομματικά τους συμφέροντα». Στο άρθρο του «Φωνή νηφαλιότητας» ο Β. Γ. Κορολένκο αποκαλεί το λενινιστικό σχέδιο «ελευθερίας του Τύπου», «φανατική ουτοπία», η οποία ξεπερνάει κατά πολύ «τα πιο τρελά όνειρα των τσαρικών οπισθοδρομικών».

Διάφορες άλλες εφημερίδες, τις οποίες οι Μπολσεβίκοι, θεωρούσαν πως εκπροσωπούν τα μικροαστικά στρώματα της κοινωνίας, υπέστησαν διάφορες διώξεις, όπως προσωρινή διακοπή της κυκλοφορίας, απαγόρευση της κυκλοφορίας συγκεκριμένων φύλλων, μεγάλα πρόστιμα.

Επειδή όμως θεωρούσαν πως τα μέτρα αυτά δεν αποδίδουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα, λίγο μετά την 20η Νοεμβρίου υπογράφεται το «Διάταγμα για το κρατικό μονοπώλιο στην ενημέρωση».

Μέχρι τον Ιανουάριο του 1918 είχαν κλείσει περισσότερες από 120 αντιπολιτευόμενες εφημερίδες, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου ανήκαν σε αυτό που σήμερα θα χαρακτηρίζαμε ως «αστικό Τύπο». Ορισμένες άλλαξαν όνομα και συνέχισαν να κυκλοφορούν, όπως ο «Λόγος» που μετατράπηκε σε «Νέος Λόγος» και ήταν επίσημο κομματικό όργανο του Κόμματος των Καντέτων (Συνταγματική Μοναρχία). Στην εφημερίδα αυτή στις 30 Νοεμβρίου 1917 είχε δημοσιευτεί το διάγγελμα της Προσωρινής Κυβέρνησης, η οποία επέμενε να λειτουργεί, παράλληλα, με εκείνη των Μπολσεβίκων. Την επομένη, το Επαναστατικό Στρατιωτικό Συμβούλιο «διέταξε τη σύλληψη» των υπουργούν της Προσωρινής Κυβέρνησης και όλων όσων είχαν υπογράψει τη διακήρυξη που καλούσε τον πληθυσμό της χώρας να υπερασπιστεί τη νόμιμα εκλεγμένη κυβέρνηση του. Αμέσως οι Μπολσεβίκοι έκλεισαν όχι μόνο τις εφημερίδες του λεγόμενου αστικού Τύπου, όπως «Ο Λόγος μας», «Πρωινά Νέα» αλλά και εκείνες των πρώην συντρόφων τους Μενσεβίκων όπως «Η ενότητά μας», «Εργατική εφημερίδα», την εφημερίδα των Δεξιών Εσέρων «Η Λαϊκή Βούληση». Συνολικά, έκλεισαν δέκα εφημερίδες εκείνη την ημέρας, ενώ συνελήφθηκαν ως αντεπαναστάτες όλοι οι συνεργάτες και εργαζόμενοι στις εφημερίδες «Η Λαϊκή Βούληση» και «Εργατική Υπόθεση».

Οι Μπολσεβίκοι, ενώ στην αρχή διακήρυσσαν την προσήλωσή τους στο στόχο σύγκλισης Ιδρυτικής Συνέλευσης, στη συνέχεια άλλαξαν πολιτική και θεωρούσαν εχθρούς όσους τολμούσαν ακόμη και αναφέρουν τις δύο αυτές λέξεις. Αυτή όμως είναι μία άλλη, μεγάλη ιστορία εξαπάτησης που χρειάζεται ειδική ανάλυση.

Στα τέλη Δεκεμβρίου 1917 με την συμβολή των στρατιωτών των συνταγμάτων Σιμιόνοφσκι και Πρεομπραζένσκι, κυκλοφόρησε στο Πέτρογρκαντ (πρώην Πετρούπολη) η εφημερίδα «Γκρίζα Χλαίνη». Το πρώτο φύλλο της εφημερίδας κυκλοφόρησε σε τιράζ 10.000 αντιτύπων, τα οποία πουλήθηκαν μέσα στις 2 πρώτες ώρες. Αυτή ήταν η αιτία για την έκδοση του «Διατάγματος περί επαναστατικού στρατοδικείου (!) του Τύπου».

Το «Διάταγμα» αυτό σηματοδότησε την έναρξη μίας νέας περιόδου διώξεων κάθε αντιπολιτευόμενης φωνής στη Ρωσία. Για πρώτη φορά μετά το πραξικόπημα του Οκτωβρίου του 1917 έγιναν δημόσιες δίκες με κατηγορούμενους δημοσιογράφους και εφημερίδες, με συμμετοχή κατηγόρου και υπεράσπισης και μεγάλη δημοσιότητα. Ωστόσο, οι αποφάσεις του τριμελούς δικαστηρίου που όριζε το ίδιο το Σοβιέτ των Εργατών και Αγροτών Αντιπροσώπων, δεν μπορούσαν να εφεσιβληθούν. Ήταν απλά ένα ακόμη τέχνασμα της σοβιετικής εξουσίας να παρασύρει την κοινή γνώμη της χώρας σε ατραπούς ολοκληρωτικού καθεστώτος. Επαναστατικά Στρατοδικεία Τύπου ιδρύθηκαν σε όλες τις μεγάλες πόλεις της Ρωσίας και συνέχισαν την λειτουργία τους μέχρι τον Μάιο του 1918. Τα τοπικά Σοβιέτ και τα Επαναστατικά Στρατιωτικά Συμβούλια έπαιρναν διαρκώς μέτρα επιρροής, πιέσεων και οικονομικού στραγγαλισμού των αντιπολιτευόμενων εφημερίδων. Καμία νέα εφημερίδα δεν μπορούσε να κυκλοφορήσει χωρίς την άδεια των κομισάριων για τις υποθέσεις του Τύπου. Επιπλέον, σε διάφορες περιοχές όλα τα αποθέματα τυπογραφικού χάρτου πέρασαν στα χέρια των τοπικών αρχών που έλεγχαν οι Μπολσεβίκοι με αποτέλεσμα να ήταν πρακτική αδύνατη η κυκλοφορία εφημερίδων και περιοδικών που δεν εξέφραζαν την άποψη του Μπολσεβικικού κόμματος.

Μετά τις ταραχές του καλοκαιριού του 1918 καμιά εφημερίδα που ανήκε σε άλλα κόμματα δεν κυκλοφορούσε πλέον. Αν στις αρχές του 1918 κυκλοφορούσαν συνολικά στη Ρωσία 145 εφημερίδες που εξέφραζαν τις πολιτικές απόψεις των Μενσεβίκων, στις αρχές Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους είχαν απομένει μόνο 50, ενώ στα τέλη Δεκεμβρίου κυκλοφορούσαν μετρημένες στα δάχτυλα του ενός χεριού.

Από τον Οκτώβριο του 1917 μέχρι τον Ιούνιο του 1918 οι αρχές έκλεισαν ή διέκοψαν την κυκλοφορία 470 αντιπολιτευόμενων εφημερίδων σε όλη τη Ρωσία.

Έτσι, άρχισε το μεγάλο ταξίδι μέσα στη νύχτα της απόλυτης σιωπής στη Ρωσία, που τελείωσε έναν άλλο Δεκέμβριο, εκείνον του 1991, όταν κυκλοφόρησαν και πάλι ανεξάρτητες εφημερίδες, σπάζοντας το μονοπώλιο του κομματικά ελεγχόμενου Τύπου που κράτησε για 74 ολόκληρα χρόνια.

*

Μας απέκλεισαν από το facebook (υπαίτιος το Ελληνικό ΥΠΕΞ επί σ. Κοτζιά) χωρίς καμία ειδοποίηση. Εσείς, οι χιλιάδες αναγνώστες μας, ξέρετε τι πρέπει να κάνετε: Μπορείτε να ανεβάσετε μέσω του ατομικού σας λογ/μού στο facebook, την κάθε ανάρτησή μας, ή κάντε ΚΛΙΚ στο εικονίδιο του facebook, κάτω από κάθε ανάρτησή μας. Ξέρουμε ότι το κάνετε ήδη, και σας Ευχαριστούμε

This entry was posted in Για την Αριστερά, Ελευθερία Λόγου/Έκφρασης, κοινωνία/πολιτική, Logos. Bookmark the permalink.

10 Responses to Από την τσαρική λογοκρισία στην «αιώνια σιγή» των Μπολσεβίκων

  1. Ο/Η Γιάννης λέει:

    Έχω λόγο σημαίνει ότι έχω την θέληση να είμαι υπεύθυνος άνθρωπος. Εκφράζω ελύθερα τον λόγο μου, την γνώμη μου, σημαίνει πως είμαι ευχαριστημένος από τον εαυτό μου, άρα είμαι και χαρούμενος.
    Οι άνθρωποι που καταδικάζουν κάποιον ή κάποιους σε σιγή, είναι βίαιοι και βάρβαροι. Ας μου δείξει κάποιος έναν από αυτούς, που να είναι πράγματι χαρούμενος ή να του αρέσει το γέλιο.
    Το τραγικό με τους μαρξιστές είναι πως καθόσον ήταν οπαδοί του Μαρξ και του Λένιν, υποτιμούσαν την αξία των σκέψεων, επειδή θεωρούσαν πως ο ιστορικός υλισμός καθορίζει την εξέλιξη της κοινωνίας (δηλαδή οι οικονομικές σχέσεις που αντιστοιχούν σε μια δεδομένη ιστορική στιγμή και εξαναγκάζουν τους ανθρώπους να πράξουν με συγκεκριμένο τρόπο προς μια ατσάλινη ιστορική αναγκαιότητα).
    Και παρ’ ότι αυτή η αντίληψη τους είναι ο πυρήνας της σκέψης του Μαρξ και Ένγκελς, εν τούτοις είναι προφανές πως στην πράξη δεν το πίστευαν ούτε οι ίδιο, γι’ αυτό και απαγόρευσαν κάθε άλλη γνώμη ή αντίλογο στην δική τους σκέψη.
    Αν πίστευαν στον ιστορικό υλισμό, θα έπρεπε να νιώθουν ασφαλείς. Η αλλαγή των ιδιοκτητών των μέσω παραγωγής και η κατάργηση της υπεραξίας σαν προϊόν που καρπώνονταν οι κεφαλαιοκράτες, θα άλλαζε αυτόματα και την ανθρώπινη σκέψη. Φευ..
    Η αυστηρή απαγόρευση, μέχρι και της φυσικής εξόντωσης, που επέβαλαν οι κομμουνιστές, ήταν μια πεπατημένη που την είχαν διαβεί πριν από αυτούς, και θα την διαβαίνουν πάντα όλα τα δόγματα που έχουν ανάγκη από κάθε είδους πιστών, ανθρώπων δηλαδή, που δεν θέλουν να είναι υπεύθυνοι για τον εαυτό τους.
    Παραθέτω ένα Link σε ένα άρθρο του Ένγκελς για τον ιστορικό υλισμό, στο περιοδικό Shades magazine https://theshadesmag.wordpress.com/2018/08/15/friedrich-engels-istorikos-ilismos/. για να έχετε μια εικόνα τι πίστευε Ο Ένγκελς για τις σκέψεις, και συνεπώς για την έκφραση του λόγου.

    • Ο/Η Νίκος λέει:

      Mπράβο Γιάννη

      https://theshadesmag.wordpress.com/2018/08/15/friedrich-engels-istorikos-ilismos/#comment-8338

      Γιάννης // August 30, 2020 at 4:21 pm //

      Άρθρο του Μπέρναντ Ράσσελ με τον τίτλο: “Γιατί δεν είμαι κομμουνιστής”, που κυκλοφόρησε στο μηνιαίο περιοδικό Athens Review of Books στις 12/7/2020 τεύχος 119

      Σὲ σχέση μὲ ὁποιοδήποτε πολιτικὸ δόγμα πρέπει νὰ τίθενται δύο ἐρωτήματα: (1) Ἀληθεύουν οἱ θεωρητικές του παραδοχές; (2) Οἱ πρακτικὲς ἐφαρμογὲς τῆς πολιτικῆς του ἔχουν πιθανότητες νὰ αὐξήσουν τὴν ἀνθρώπινη εὐδαιμονία; Ἀπὸ τὴ σκοπιά μου, πιστεύω ὅτι οἱ θεωρητικὲς παραδοχὲς τοῦ κομμουνισμοῦ εἶναι ψευδεῖς καὶ πιστεύω ἐπίσης ὅτι οἱ πρακτικὲς καθοδηγητικές του ἀρχὲς εἶναι τέτοιες ποὺ θὰ προκαλέσουν μιὰν ἀνυπολόγιστη αὔξηση τῆς ἀνθρώπινης δυστυχίας.

      Τὰ θεωρητικὰ δόγματα τοῦ κομμουνισμοῦ κατάγονται κατὰ κύριο λόγο ἀπὸ τὸν Μάρξ. Οἱ ἐνστάσεις μου κατὰ τοῦ Μὰρξ εἶναι δύο εἰδῶν: πρῶτον, ὅτι τελοῦσε ὑπὸ διανοητικὴ σύγχυση καί, δεύτερον, ὅτι ἡ σκέψη του ἐμπνεόταν σχεδὸν ἐξ ὁλοκλήρου ἀπὸ τὸ μίσος. Τὸ δόγμα τῆς ὑπεραξίας, τὸ ὁποῖο ὑποτίθεται ὅτι ἀποδεικνύει τὴν ἐκμετάλλευση τῆς μισθωτῆς ἐργασίας ὑπὸ τὸν καπιταλισμό, παράγεται: (α) ἀπὸ τὴν κρυφὴ ἀποδοχὴ τῆς πληθυσμιακῆς θεωρίας τοῦ Μάλθους, τὴν ὁποία ὁ Μὰρξ καὶ ὅλοι οἱ μαθητές του ἀνοιχτὰ ἀπορρίπτουν καὶ (β) ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴ τῆς θεωρίας τῆς ἀξίας τοῦ Ρικάρντο στοὺς μισθούς, ἀλλὰ ὄχι στὴν τιμὴ τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων. Εἶναι ἀπολύτως ἱκανοποιημένος μὲ τὸ ἀποτέλεσμα ὄχι ἐπειδὴ βρίσκεται σὲ συμφωνία μὲ τὰ ἀντικειμενικὰ δεδομένα, ἢ ἐπειδὴ ἔχει λογικὴ συνοχή, ἀλλὰ ἐπειδὴ ὑπολογίζει ὅτι θὰ ἐξάψει τὴν ὀργὴ τῶν μισθωτῶν ἐργατῶν. Τὸ δόγμα τοῦ Μὰρξ ὅτι ὅλα τὰ ἱστορικὰ γεγονότα ἔχουν ὡς κινητήρια δύναμη τὴν ταξικὴ πάλη εἶναι μιὰ αὐθαίρετη καὶ ψευδὴς ἐπέκταση στὴν παγκόσμια ἱστορία ὁρισμένων χαρακτηριστικῶν ποὺ ξεχώριζαν στὴν Ἀγγλία καὶ τὴ Γαλλία πρὶν ἀπὸ ἑκατὸ χρόνια. Ἡ πεποίθησή του ὅτι ὑπάρχει κάποια συμπαντικὴ δύναμη ποὺ ὀνομάζεται Διαλεκτικὸς Ὑλισμὸς καὶ κυβερνάει τὴν ἀνθρώπινη ἱστορία ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὶς βουλήσεις τῶν ἀνθρώπων εἶναι καθαρὴ μυθολογία. Τὰ θεωρητικά του σφάλματα ὅμως δὲν θὰ εἶχαν τόσο μεγάλη σημασία, ἂν δὲν ὑπῆρχε τὸ γεγονὸς ὅτι ‒ὅπως ὁ Τερτυλλιανὸς καὶ ὁ Κάρλαϋλ‒ ἡ κύρια ἐπιθυμία του ἦταν νὰ δεῖ νὰ τιμωροῦνται οἱ ἐχθροί του, καὶ δὲν ἐνδιαφερόταν καθόλου τί θὰ πάθαιναν οἱ φίλοι του στὴν πορεία.

      Τὸ δόγμα τοῦ Μὰρξ ἦταν ἤδη ἀρκετὰ κακό, ἀλλὰ οἱ τροποποιήσεις ποὺ ὑπέστη ἀπὸ τὸν Λένιν καὶ τὸν Στάλιν τὸ ἔκαναν πολὺ χειρότερο. Ὁ Μὰρξ δίδασκε ὅτι μετὰ τὴ νίκη τοῦ προλεταριάτου σὲ ἕναν ἐμφύλιο πόλεμο θὰ ἀκολουθοῦσε μιὰ ἐπαναστατικὴ μεταβατικὴ περίοδος καὶ ὅτι κατὰ τὴ διάρκεια τῆς περιόδου αὐτῆς τὸ προλεταριάτο κατὰ τὴ συνήθη πρακτικὴ μετὰ ἀπὸ ἕναν ἐμφύλιο θὰ ἀφαιροῦσε ἀπὸ τοὺς ἡττημένους ἐχθρούς του τὴν πολιτικὴ ἐξουσία. Ἡ περίοδος αὐτὴ θὰ ἦταν ἡ δικτατορία τοῦ προλεταριάτου. Δὲν πρέπει νὰ ξεχνᾶμε ὅτι σύμφωνα μὲ τὸ προφητικὸ ὅραμα τοῦ Μὰρξ ἡ νίκη τοῦ προλεταριάτου θὰ ἐρχόταν μετὰ τὴν αὔξηση τοῦ προλεταριάτου ὥστε νὰ γίνει αὐτὸ ἡ τεράστια πλειοψηφία τοῦ πληθυσμοῦ. Συνεπῶς, ἡ δικτατορία τοῦ προλεταριάτου ὅπως τὴν κατανοοῦσε ὁ Μὰρξ δὲν ἦταν στὴν οὐσία της ἀντιδημοκρατική. Ὅμως, στὴ Ρωσία τοῦ 1917 τὸ προλεταριάτο ἦταν ἕνα μικρὸ ποσοστὸ τοῦ πληθυσμοῦ, τοῦ ὁποίου ἡ μεγάλη πλειοψηφία ἦταν ἀγρότες. Θεσπίσθηκε τότε ὅτι τὸ κόμμα τῶν Μπολσεβίκων ἦταν τὸ τμῆμα τοῦ προλεταριάτου μὲ ταξικὴ συνείδηση καὶ ὅτι μιὰ μικρὴ ἐπιτροπὴ τῆς ἡγεσίας του ἦταν τὸ τμῆμα τοῦ κόμματος τῶν Μπολσεβίκων μὲ ταξικὴ συνείδηση. Κι ἔτσι ἡ δικτατορία τοῦ προλεταριάτου κατέληξε νὰ εἶναι ἡ δικτατορία μιᾶς μικρῆς ἐπιτροπῆς, καὶ τελικὰ ἑνὸς ἀνθρώπου, τοῦ Στάλιν. Ὡς ὁ μοναδικὸς προλετάριος μὲ ταξικὴ συνείδηση ὁ Στάλιν καταδίκασε ἑκατομμύρια ἀγροτῶν σὲ θάνατο διὰ λιμοκτονίας καὶ ἑκατομμύρια ἄλλους σὲ καταναγκαστικὰ ἔργα σὲ στρατόπεδα συγκεντρώσεως. Προχώρησε ἀκόμα παραπέρα καὶ διέταξε ὅτι οἱ νόμοι τῆς βιολογικῆς κληρονομικότητας θὰ εἶναι στὸ ἑξῆς διαφορετικοὶ ἀπ’ ὅ,τι ἦταν μέχρι τώρα, καὶ ὅτι τὸ κυτταρικὸ πλάσμα θὰ ὑπακούει τώρα στοὺς σοβιετικοὺς νόμους καὶ ὄχι σὲ ἐκείνους τοῦ ἀντιδραστικοῦ ἱερέα Μέντελ. Ἀδυνατῶ παντελῶς νὰ κατανοήσω πῶς συνέβη ὅτι κάποιοι ποὺ εἶναι καὶ νοήμονες καὶ ἀνθρωπιστὲς βρῆκαν κάτι νὰ θαυμάσουν στὸ ἀχανὲς στρατόπεδο δούλων ποὺ δημιούργησε ὁ Στάλιν.

      Πάντα διαφωνοῦσα μὲ τὸν Μάρξ. Ἡ πρώτη ἐχθρικὴ κριτική μου γι’ αὐτὸν δημοσιεύθηκε τὸ 1896. Ὅμως ἡ ἀντίθεσή μου στὸν σύγχρονο κομμουνισμὸ πάει πολὺ βαθύτερα ἀπὸ τὴν ἀντίθεσή μου στὸν Μάρξ. Εἶναι ἡ ἐγκατάλειψη τῆς δημοκρατίας ποὺ βρίσκω ἰδιαίτερα καταστροφική. Μιὰ μειοψηφία ἡ ὁποία στηρίζει τὴν ἐξουσία της πάνω στὴ δράση μιᾶς μυστικῆς ἀστυνομίας εἶναι ἀναπόφευκτα ὠμή, καταπιεστικὴ καὶ σκοταδιστική. Οἱ κίνδυνοι μιᾶς ἀνεξέλεγκτης ἐξουσίας εἶχαν γενικῶς ἀναγνωρισθεῖ κατὰ τὸν δέκατο ὄγδοο καὶ δέκατο ἔνατο αἰώνα, ὅμως ὅλοι ἐκεῖνοι ποὺ θαμπώθηκαν ἀπὸ τὴ φαινομενικὴ ἐπιτυχία τῆς Σοβιετικῆς Ἕνωσης ἔχουν ξεχάσει τὰ πάντα ποὺ μάθαμε ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῆς ἀπόλυτης μοναρχίας, καὶ ἔχουν ἐπιστρέψει στὰ χειρότερα στοιχεῖα τοῦ Μεσαίωνα κάτω ἀπὸ τὴν περίεργη παράκρουση ὅτι βρίσκονται στὴν πρωτοπορία τῆς προόδου.

      Ὑπάρχουν σημάδια ὅτι τὸ σοβιετικὸ καθεστὼς θὰ γίνει στὴν πορεία τοῦ χρόνου πιὸ φιλελεύθερο. Ὅμως, ὅσο κι ἂν αὐτὸ εἶναι πιθανὸ δὲν εἶναι καθόλου βέβαιο. Ἐν τῷ μεταξύ, ὅλοι ὅσοι ἐκτιμοῦν ὄχι μόνο τὴν τέχνη καὶ τὴν ἐπιστήμη, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐπάρκεια τῆς καθημερινῆς τους τροφῆς καθὼς καὶ τὴν ἐλευθερία ἀπὸ τὸν φόβο ὅτι ἕνας ἀπρόσεκτος λόγος τῶν παιδιῶν τους στὸ δάσκαλό τους μπορεῖ νὰ τοὺς καταδικάσει σὲ καταναγκαστικὰ ἔργα στὴν παγωμένη ἐρημιὰ τῆς Σιβηρίας, πρέπει νὰ κάνουν ὅ,τι μποροῦν γιὰ νὰ διατηρηθεῖ στὶς χῶρες τους ἕνας τρόπος ζωῆς λιγότερο δουλικὸς καὶ μὲ μεγαλύτερη εὐημερία.

      Ὑπάρχουν κάποιοι ποὺ καταπιεσμένοι ἀπὸ τὰ δεινὰ τοῦ κομμουνισμοῦ συμπεραίνουν ὅτι ὁ μόνος ἀποτελεσματικὸς τρόπος γιὰ νὰ καταπολεμηθοῦν τὰ δεινὰ αὐτὰ εἶναι μέσω ἑνὸς παγκοσμίου πολέμου. Πιστεύω ὅτι αὐτὸ εἶναι λάθος. Κάποια στιγμὴ μιὰ τέτοια πρακτικὴ ἐπιλογὴ ἴσως νὰ ἦταν δυνατή, ὅμως σήμερα ὁ πόλεμος ἔχει γίνει τόσο φρικτὸς καὶ ὁ κομμουνισμὸς ἔχει γίνει τόσο ἰσχυρὸς ποὺ κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ προβλέψει τί θὰ ἔμενε ὄρθιο μετὰ ἀπὸ ἕνα παγκόσμιο πόλεμο, καὶ πάντως ὅ,τι κι ἂν ἐπιζοῦσε θὰ ἦταν τουλάχιστο τόσο κακὸ ὅσο ὁ σημερινὸς κομμουνισμός. Ἡ πρόβλεψη αὐτὴ δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ ποιὰ πλευρὰ θὰ ἔβγαινε νικήτρια ‒ ἂν ἔβγαινε καμία. Ἐξαρτᾶται μόνο ἀπὸ τὶς ἀναπόφευκτες συνέπειες τῆς μαζικῆς καταστροφῆς ἀπὸ τὶς βόμβες ὑδρογόνου καὶ κοβαλτίου καὶ ἴσως ἀπὸ τὴν εὐφυὴ διασπορὰ ἰῶν γιὰ τὴν πρόκληση πανδημίας. Ὁ τρόπος γιὰ νὰ καταπολεμηθεῖ ὁ κομμουνισμὸς δὲν εἶναι ὁ πόλεμος. Αὐτὸ ποὺ εἶναι ἀναγκαῖο, πέρα ἀπὸ τοὺς ἐξοπλισμοὺς ποὺ ἀπαιτοῦνται γιὰ νὰ ἀποτραπεῖ μιὰ ἐπίθεση κατὰ τῆς Δύσης ἀπὸ τὸν κομμουνισμό, εἶναι ἡ μείωση τῶν αἰτίων τῆς κοινωνικῆς δυσαρέσκειας στὰ λιγότερο εὐημεροῦντα τμήματα τοῦ μὴ κομμουνιστικοῦ κόσμου. Στὶς περισσότερες ἀπὸ τὶς χῶρες τῆς Ἀσίας ὑπάρχει φρικτὴ φτώχεια ποὺ ἡ Δύση ἔχει ὑποχρέωση νὰ βοηθήσει γιὰ νὰ μειωθεῖ ἐφόσον ἔχει τὴ δύναμη νὰ τὸ κάνει. Ὑπάρχει ἐπίσης μεγάλη ὀργὴ ποὺ προκλήθηκε ἀπὸ τὴν μακραίωνη καὶ ὑπερφίαλη κυριαρχία τῆς Δύσης στὴν Ἀσία. Αὐτὸ πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθεῖ μὲ ἕνα συνδυασμὸ ἀπὸ κατανόηση καὶ ὑπομονὴ καθὼς καὶ ἀπὸ δραματικὲς πρωτοβουλίες ποὺ θὰ ἀποκηρύττουν καὶ τὰ τελευταῖα ἀπομεινάρια λευκῆς κυριαρχίας ποὺ ἐπιζοῦν στὴν Ἀσία. Ὁ κομμουνισμὸς εἶναι ἕνα δόγμα ποὺ τρέφεται ἀπὸ τὴ φτώχεια, τὸ μίσος καὶ τὴ σύγκρουση. Ἡ ἐξάπλωσή του μπορεῖ νὰ σταματήσει μόνο μὲ τὸν περιορισμὸ τῆς περιοχῆς τῆς φτώχειας καὶ τοῦ μίσους.

      — Μετάφραση: Περικλῆς Σ. Βαλλιᾶνος

      Πηγή: Bertrand Russell, “Why I Am Not a Communist”, στὸ Portraits from Memory and Other Essays, Simon and Schuster, Νέα Ὑόρκη 1956, 229-233. Ἡ πρώτη ἔκδοσή του εἶχε τίτλο “Why I Opposed Communism” (Phoenix House, Ltd. 1954).

  2. Ο/Η Elias Yannopoulos λέει:

    Χαίρετε.
    Το άρθρο του κου Τριανταφυλλίδη είναι γεμάτο από ψεύδη και ανακρίβειες. Θα αναφέρω μερικά απ’ αυτά:
    α) Μας λέει ο αρθρογράφος ότι «Στις 17 Νοεμβρίου 1917 η Πανρωσική Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή, η οποία δεν είχε εκλεγεί και εξουσιοδοτηθεί από καμία κοινοβουλευτική, δημοκρατική και ελεύθερη διαδικασία κλπ…».
    Προς ενημέρωσή σας (καθώς και του κου Τριανταφυλλίδη, αν και δε νομίζω ότι από έλλειψη ενημέρωσης διαστρεβλώνει την πραγματικότητα) παραπέμπω στο λήμμα του wikipedia με τίτλο «All-Russian Central Executive Comittee», όπου μπορεί κανείς να διαβάσει (πρόχειρη μετάφραση δική μου): «Η Πανρωσική Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή εξελέγη κατά τη διάρκεια του Πρώτου Πανρωσικού Συνεδρίου των Αντιπροσώπων των Σοβιέτ Εργατών και Στρατιωτών (λήμμα «First All-Russian Congress of Soviets of Workers’ and Soldiers’ Deputies» του wiki) που διεξήχθη στη νήσο Βασιλιέφσκυ, Πετρούπολη από 16 .06.1917 έως 7.07.1917. Σ’ αυτό συμμετείχαν 1090 αντιπρόσωποι από εκατοντάδες σοβιέτ. Η σύνθεση του συνδρίου ήταν 285 Εσέροι, 248 Μενσεβίκοι, 105 Μπολσεβίκοι κλπ.»
    Για όσους δε γνωρίζουν, οι αντιπρόσωποι του κάθε Σοβιέτ εκλέγονταν με ψήφο όλων των μελών και ήσαν άμεσα ανακλητοί. Ξέρει πολλά κοινοβούλια ο κος Τριανταφυλλίδης που να έχουνε ανακλητούς αντιπροσώπους- βουλευτές;;
    β) Ισχυρίζεται ο αρθρογράφος ότι οι …κακοί μπολσεβίκοι έκλεισαν τις φυλάδες των Δεξιών Εσέρων «Λαϊκή Βούληση» (Ναρόντναγια Βόλια) και «Η ενότητά μας» και «Εργατική Εφημερίδα» των Μενσεβίκων. Ξεχνάει να μας πει τι ακριβώς προπαγάνδιζαν τον καιρό εκείνο οι συγκεκριμένες φυλάδες.
    Αλήθεια, τι «παιζόταν» εκείνη την περίοδο στη Ρωσία;; Να θυμίσουμε (πάλι για όσους δε γνωρίζουν) ότι απ’ το Γενάρη ήδη του 1918 διεξαγόταν στο Μπρεστ-Λιτόβσκ (σήμερα στη Λευκορωσία) η διαπραγμάτευση της σοβιετικής αντιπροσωπίας με τους γερμανούς στρατηγούς για τη σύναψη ειρήνης (η ειρήνη τελικά υπεγράφη στις 3 Μάρτη του 1918).
    Τα κόμματα των Δεξιών Εσέρων και των Μενσεβίκων υποστήριζαν- φανατικά- τη συνέχιση του πολέμου, σε πλήρη αντίθεση με την εκφρασμένη βούληση των ρώσων εργατών και αγροτών που ήταν «άμεση κατάπαυση των εχθροπραξιών».
    Η σοβιετική αντιπροσωπία με επικεφαλής τον Τρότσκυ αναγκάστηκε να συμφωνήσει στην παραχώρηση των βαλτικών χωρών, της Ουκρανίας και της Φινλανδίας με σκοπό το σταμάτημα της αλληλοσφαγής.
    Αλήθεια, τι προπαγάνδιζαν την ίδια περίοδο οι φυλάδες των Εσέρων και των Μενσεβίκων;;
    Μα, φυσικά, έβριζαν την κυβέρνηση Μπολσεβίκων και Αριστερών Εσέρων «προδότες» και «ενδοτικούς»!
    Αλήθεια, μήπως είναι άλλη μια «γνώμη» η πολεμοκαπηλεία και η σωβινιστική προπαγάνδα που θα κατέληγε σε συνέχιση του μακελειού του Α’ ΠΠ;; Δε νομίζω.
    γ) Τέλος να θυμίσουμε ότι τα συγκεκριμένα κόμματα (και οι φυλάδες τους) συμετείχαν στην «κυβέρνηση» ανδρείκελων του Ομσκ (Προσωρινή Κυβέρνηση) που άντεξε από Ιούνη 1918 έως Δεκέμβρη του ίδιου χρόνου. Την «κυβέρνηση» ανδρείκελων είχαν στήσει οι Λευκοί (πάει να πει, οι 14 καπιταλιστικοί στρατοί που εισέβαλαν στη Ρωσία για να καταπνίξουν το εργατικό κράτος των Σοβιέτ- πόσο δημοκρατικό,αλήθεια!

    • Ο/Η Γιάννης λέει:

      Δεν νομίζω να έχει ιδιαίτερη σημασία αν ορισμένες πληροφορίες είναι (σκόπιμα ή μη) λανθασμένες (αν είναι).
      Εκείνο που μετράει, είναι ότι ο αντίλογος και η διαφορετική άποψη, ήταν απαγορευμένες αυστηρώς και δια ροπάλου στις χώρες του πρώην υπαρκτού σοσιαλισμού.
      Πώς θα μπορούσε να ήταν διαφορετικά, όταν ο Μαρξ θεωρεί πως η έλευση του σοσιαλισμού είναι μια αδήριτη αναγκαιότητα, πέρα από τις ιδέες και τις σκέψεις και την βούληση των ανθρώπων; Ότι την εξέλιξη της ιστορίας την καθορίζουν τα μέσα παραγωγής, λες και αυτά να είναι ουρανοκατέβατα και όχι προϊόντα της σκέψης του ανθρώπου. Σαν να πρόκειται για ένα σχέδιο θείας πρόνοιας.
      Μια τέτοια αντίληψη, εξαφανίζει από τον άνθρωπο την προσωπική του ευθύνη, τον ρόλο του να αντιλαμβάνεται τις αιτίες και τα αποτελέσματα τους και να παρεμβαίνει ώστε να τα τροποποιεί. Άρα, του αρνείται την προσωπική άποψη και την έκφραση της.
      Ο Λένιν ήταν στην αρχή υπέρ μιας παγκόσμιας επανάστασης. Με αυτό διαφώνησε ο Κάουτσκυ. Αυτή η διαφωνία – κάτι απολύτως φυσιολογικό ανάμεσα στους ανθρώπους – ήταν αρκετή, να αποκαλέσουν τον δεύτερο «προδότη»..
      Ο ιστορικός υλισμός και μαζί του ο «επιστημονικός σοσιαλισμός» (που εξαντλείται όλο κι όλο στη μετάβαση των μέσων παραγωγής από του καπιταλιστές στην κοινωνία) θυμίζει είδος μοιρολατρίας, που χαρακτηρίζει την σκέψη της Ανατολής και είναι ξένη προς την Ευρωπαϊκή σκέψη.

  3. Ο/Η Elias Yannopoulos λέει:

    κε Γιάννη, δύο σχόλια:
    α) Λέτε: «…Εκείνο που μετράει, είναι ότι ο αντίλογος και η διαφορετική άποψη, ήταν απαγορευμένες αυστηρώς και δια ροπάλου στις χώρες του πρώην υπαρκτού σοσιαλισμού.»
    Μάλλον μπερδεύετε την μαύρη περίοδο του Σταλινικού Τρόμου και των Γκουλάγκ (τα οποία κάθε δημοκρατικά σκεπτόμενος άνθρωπος και -φυσικά- κάθε σοσιαλιστής απορρίπτουν με βδελυγμία) με το Κράτος των Εργατικών Συμβουλίων του 1917-1927. Λυπάμαι, δεν έχουνε καμία σχέση μεταξύ τους.
    β) Λέτε: «…όταν ο Μαρξ θεωρεί πως η έλευση του σοσιαλισμού είναι μια αδήριτη αναγκαιότητα, πέρα από τις ιδέες και τις σκέψεις και την βούληση των ανθρώπων; Ότι την εξέλιξη της ιστορίας την καθορίζουν τα μέσα παραγωγής…».
    Θέλετε να μας πείτε που την αναπτύσσει αυτή τη χυδαία θεωρία ο Μαρξ, κύριε;
    Στη «Γερμανική Ιδεολογία» αναφέρει (περίφημα τα λόγια του): «…οι καθημερινοί απλοί άνθρωποι φτιάχνουν την ιστορία τους αλλά κάτω από συνθήκες που δεν είναι της επιλογής τους.» . Αλήθεια, είναι αυτό κάτι «πέρα απ’ τις ιδέες και τις σκέψεις των ανθρώπων» ή «μοιρολατρικό» όπως λέτε κάπου;; Δε νομίζω.
    γ) Λέτε: «Ο Λένιν ήταν στην αρχή υπέρ μιας παγκόσμιας επανάστασης. Με αυτό διαφώνησε ο Κάουτσκυ. Αυτή η διαφωνία – κάτι απολύτως φυσιολογικό ανάμεσα στους ανθρώπους – ήταν αρκετή, να αποκαλέσουν τον δεύτερο «προδότη»..».
    Αλήθεια; Γι’ αυτό αποκάλεσε ο Λένιν τον Κάουτσκυ προδότη;
    Μάλλον ξεχνάτε ότι το 1914 ο Κάουτσκυ και η δεξιά πτέρυγα του γερμανικού SPD ψήφισαν στο Ράιχσταγκ τις πολεμικές πιστώσεις που πρότειναν τα αστικά καπιταλιστικά κόμματα και άρα συμφώνησαν στη συμμετοχή της Γερμανίας στον Α’ ΠΠ. Πρόδοσαν κάθε έννοια διεθνισμού και έστειλαν -με τις ευλογίες τους μάλιστα- τους γερμανούς εργάτες να σκοτώσουν και να σκοτωθούν.
    δ) Τέλος, με πολλή λύπη μου, διάβασα και ένα ρατσιστικό σχόλιο από μέρους σας περί «μοιρολατρίας, που χαρακτηρίζει την σκέψη της Ανατολής και είναι ξένη προς την Ευρωπαϊκή σκέψη.». Αυτά τα λένε οι alt-right, κύριε.
    Οι διαχειριστές του ιστολόγιου θάπρεπε να επισημάνουν το συγκεκριμένο σχόλιο με την ανάλογη προειδοποίηση.

    • Ο/Η laskaratos λέει:

      Κύριε Elias Yannopoulos,
      σας ευχαριστούμε για τις παρατηρήσεις σας.
      Συμφωνώ με τον Γιάννη, όταν λέει: «Δεν νομίζω να έχει ιδιαίτερη σημασία αν ορισμένες πληροφορίες είναι (σκόπιμα ή μη) λανθασμένες (αν είναι).
      Εκείνο που μετράει, είναι ότι ο αντίλογος και η διαφορετική άποψη, ήταν απαγορευμένες αυστηρώς και δια ροπάλου στις χώρες του πρώην υπαρκτού σοσιαλισμού».

      Συμφωνώ επίσης πως η ανατολική σκέψη, όπως διαμορφώθηκε μέσα από ιστορικές συγκυρίες (Ορθοδοξία, Βυζάντιο, τσάροι, σταλινισμός, Ισλάμ, Κινεζική φιλοσοφία, Μάο Βουδισμός κλπ), έχει μοιρολατρικά χαρακτηριστικά.
      Ακόμη και οι Μαρξ και Ένγκελς είναι τέκνα του δυτικού Διαφωτισμού.

      Δεν θα καταλάβω ποτέ γιατί έντιμοι και ευφυείς άνθρωποι υποστηρίζουν σήμερα, μετά από όσα ξέρουμε, τον υπάρξαντα σοσιαλισμό.
      Προσωπικά δεν αρνούμαι την όποια θετική του προσφορά στην επιτάχυνση της προόδου και στις εργασιακές και κοινωνικές κατακτήσεις, αλλά τα καθεστώτα ήταν ολοκληρωτικά με όσα αυτό σημαίνει,
      Ο Καπιταλισμός είναι ανοιχτό σύστημα και δεν οδηγείται σε αδιέξοδα.
      Όσο προχωρά η τεχνολογία, όσο μορφώνονται οι άνθρωποι, όσο απλώνονται οι ελευθερίες, όσο η ιδέα της κοινωνικής Δικαιοσύνης δυναμώνει, αν δεν υπάρξουν απρόβλεπτες καταστροφές, η ανθρωπότητα θα βελτιώνεται

      • Ο/Η Γιάννης λέει:

        Αν μού επιτρέπεται να «συμπληρώσω» το σχόλιο σου: «Ο Καπιταλισμός είναι ανοιχτό σύστημα και δεν οδηγείται σε αδιέξοδα.
        Όσο προχωρά η τεχνολογία, όσο μορφώνονται οι άνθρωποι, όσο απλώνονται οι ελευθερίες, όσο η ιδέα της κοινωνικής Δικαιοσύνης δυναμώνει, αν δεν υπάρξουν απρόβλεπτες καταστροφές, η ανθρωπότητα θα βελτιώνεται».
        Είναι αλήθεια πως ο καπιταλισμός έχει την ικανότητα να βελτιώνεται και να εξελίσσεται και είναι ανοικτός στην τεχνολογία. Παρέχει δυνατότητες και ελευθερίες που ήταν αδιανόητες στις χώρες του πρώην σοσιαλισμού.
        Παρ’ όλα αυτά, πέρα από την φοβερή πραγματικότητα που μάς λέει πως π.χ στην Αφρική λιμοκτονούν έως θανάτου παιδιά κατά χιλιάδες κάθε χρόνο, έχει την αλαζονεία να ασπάζεται την ιδέα πως μπορεί να χρησιμοποιεί την φύση και τους πόρους της στο όνομα του κέρδους εσαεί. Νομίζω πως είναι μια αυταρχικά αντίληψη, που δεν υπάρχει κάτι που να την δικαιολογεί.
        Αν αυτό συνεχιστεί για καιρό, τότε κάποια στιγμή υπάρχει ο κίνδυνος να καταρρεύσει όλο αυτό.
        Εκτός αν οι άνθρωποι συνειδητοποιήσουν αυτό τον κίνδυνο και αλλάξουν την έπαρση τους σε μια νέα αντίληψη, που θα ανακόψει αυτή την ξέφρενη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων. Στην ουσία μάλλον είναι πρόβλημα των συνειδήσεων των ανθρώπων και όχι μόνο του καπιταλισμού.
        Αν αυτό συμβεί, τότε ποιος μπορεί να ξέρει τι καινούργια πράγματα θα έρθουν στο φως.

      • Ο/Η laskaratos λέει:

        Πολύ σωστά

    • Ο/Η Γιάννης λέει:

      Ποτέ δεν υπήρξε ελεύθερος διάλογος ή λόγος στην Σ.Ε, παρά μόνο στην περιόδο της περεστρόϊκα που κάπως αμβλήθηκε. Η μονοκρατορία του ΚΚΣΕ, είναι η μεγαλύτερη απόδειξη.

      Η φράση «οι καθημερινοί απλοί άνθρωποι φτιάχνουν την ιστορία τους αλλά κάτω από συνθήκες που δεν είναι της επιλογής¨, είναι μια ασήμαντη φράση. Με την έννοια ότι είναι γνωστή από αρχαιοτάτων χρόνων. Όχι μόνο οι απλοί άνθρωποι, αλλά όλοι οι άνθρωποι φτιάχνουν την ιστορία τους κάτω από συνθήκες που δεν είναι της επιλογής τους.
      Δεν θα βρεις σ’ αυτή την φράση την αλήθεια του ισχυρισμού μου. Αλλά σε όλη την θεωρεία του Μαρξ. Στον επιστημονικό σοσιαλισμό και στον ιστορικό υλισμό, στον οποίο υπάρχει η διαβεβαίωση πως τον καπιταλισμό θα διαδεχθεί οπωσδήποτε ο σοσιαλισμός .Μάλιστα, αυτό θα συμβεί στον καιρό που ο καπιταλισμός θα φθάσει το ανώτατο στάδιο του, τον ιμπεριαλισμό.
      Πριν από τον Μαρξ υπήρξαν και άλλοι θεωρητικοί του σοσιαλισμού, οι οποίοι υπέθεσαν ότι ο σοσιαλισμός θα επέλθει όχι σαν μια αναγκαιότητα, αλλά επειδή οι άνθρωποι θα πεισθούν ότι είναι κάτι δίκαιο και θα τον υιοθετήσουν. Όλους αυτούς ο Μαρξ, τους αποκαλούσε «ουτοπιστές», κατά την έννοια ότι δεν πίστευε σε μια τέτοια προοπτική, αλλά θεωρούσε την έλευση του σαν αναπόφευκτη, μοιραία, που με την βοήθεια των κομματικών μηχανισμών θα γίνει συντομότερα πραγματικότητα..
      Φυσικά, και κάποιος άλλος εκτός από εμένα, έχει αντίρρηση. Η πραγματικότητα..

      Όσο για τον ρατσισμό μου στο τελευταίο μέρος του σχόλιο μου, λυπάμαι αλλά ο ισχυρισμός σου είναι αστειότητα.
      Η Μέση Ανατολή (αυτήν εννοούσα) είναι η μήτρα από την οποία ξεπήδησαν οι τρείς μονοθεϊστικές θρησκείες και δόγματα, όπου ο άνθρωπος είναι έρμαιο θεϊκών εντολών, γεμάτος ηττοπάθεια, υποχείριο της μοίρας και του πεπρωμένου, και συνεπώς τίποτα περισσότερο από οπαδός του παραλογισμού της πίστης. ΄Και τελικά του μίσους και του διαχωρισμού των ανθρώπων. Αυτή είναι η ιστορική πορεία του Ανατολίτη ανθρώπου. Είναι πραγματικότητα. Λοιπόν, η μαρξιστική σκέψη έχει συγγενική σχέση με αυτά δόγματα. Μιλάει για «καλλιτέρευση» του ανθρώπου, τον διαχωρισμό της κοινωνίας σε καλούς (εργάτες) και κακούς (καπιταλιστές), χωρίζει την κοινωνία σε κάτι μη υπαρκτό (τις τάξεις) και προάγει το μίσος και την επιβολή μιας ιδέας που εξ ορισμού έχει το δίκαιο και την αλήθεια με το μέρος της (ποιος το αποφασίζει;). Εξυπακούεται πως η Ευρώπη αιώνες τώρα , έχει μολυνθεί από τέτοιες αφύσικες αντιλήψεις και παρουσιάζει τα ίδια συμπτώματα. Λόγου χάρη, η οικοδόμηση του σοσιαλισμού δια της δικτατορίας, οι ρατσιστικές και φασιστικές ιδέες του ναζισμού και ο πόλεμος που ακολούθησε κλπ
      Αυτή την διαπίστωση έκανα και εκφοβισμοί τύπου «ρατσιστικό σχόλιο», είναι φλυαρίες και τίποτε άλλο. Άλλωστε, εγώ προσωπικά, βρίσκω ρατσιστική την δικτατορία του προλεταριάτου, στο όνομα μια εξ ορισμού κατοχής της απόλυτης Αλήθειας, που στηρίζεται στην αντίληψη: ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Σύνελθε και μη μας κάνεις λογοκρισία, γιατί η εποχή της δικτατορίας του προλεταριάτου, πέρασμα άπαξ δια παντός..

  4. Ο/Η Γιάννης λέει:

    Πριν από λίγο μού το πρότεινε κάποιος στου youTube και σάς το προτείνω κι εγώ. Διασκεδαστικό.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.