Η καραμέλα της ριζοσπαστικής Αριστεράς (που πολιτεύεται πλέον «μνημονιακά») πως η μνήμη των κομμουνιστικών και φασιστικών δεινών είναι κάτι… ακροδεξιό

[Απωθημένα δεινά και αριστερός κομφορμισμός]

Του ©Νικόλα Σεβαστάκη στο Βήμα

Στον απόηχο της άρνησης της ελληνικής κυβέρνησης να μετάσχει στη διάσκεψη που διοργανώνει η εσθονική προεδρία της ΕΕ για τα «εγκλήματα των κομμουνιστικών καθεστώτων», άναψε η συζήτηση. Σχόλια αιχμηρά, πολιτικά τιτιβίσματα, ξέφρενη αρθρογραφία για τον κομμουνισμό, τις κληρονομιές του και τη στάση της ελληνικής πολιτείας στη συγκεκριμένη συγκυρία.

Βρισκόμαστε όμως 100 χρόνια μετά τον Οκτώβρη του 1917 που έφερε τον ρωσικό κομμουνισμό στην εξουσία σφραγίζοντας τις τύχες λαών και τεράστιων επικρατειών στον πλανήτη. Και το ερώτημα που έχει πάντα τη σημασία του, όσος καιρός και αν περάσει, αφορά τα μεγάλα πολιτικά δεινά και πώς στεκόμαστε απέναντί τους.

Οπως και αν σταθμίσει κανείς τα επιμέρους, η αίσθηση από τις εφαρμοσμένες εμπειρίες κομμουνιστικής εξουσίας, από τον υπαρκτό σοσιαλισμό και τις διάφορες ενσαρκώσεις του, είναι μια αίσθηση πικρή. Ο κυρίαρχος κομμουνισμός, είτε στην ανατολικοευρωπαϊκή του εκδοχή είτε στην ασιατική και στην «τροπική» του, σημαδεύτηκε από ακραία πολιτική καταπίεση, συστηματική και όχι σποραδική βία απέναντι σε διαφωνούντες ή φανταστικούς σκευωρούς, «ισότητα στη φτώχεια» και εξάρσεις οικονομικού ανορθολογισμού. Ως εξουσιαστικός μηχανισμός, δηλαδή ως καθεστώς, ο κομμουνισμός καταπάτησε κάθε αρχή της νεωτερικής πολιτικής και πολιτισμικής θέσμισης. Αρνήθηκε έμπρακτα το κράτος-δικαίου, τις δικονομικές εγγυήσεις, τη διάκριση δημόσιου-ιδιωτικού, τα ατομικά δικαιώματα τα οποία θεωρήθηκαν «αστικά» και «ξεπερασμένα». Πέρασε από τη σταλινική στρατοπεδική βία σε φάσεις στασιμότητας και πιο επιλεγμένων αυταρχικών πρακτικών. Με δυο λόγια, η μνήμη των καθεστωτικών κομμουνιστικών εμπειριών είναι κατά βάση μνήμη του κακού, όπως θα την ονόμαζε ο Τσβέταν Τοντορόφ. Ιδίως για τους λαούς που βίωσαν την πραγματικότητα της «λαϊκής και προλεταριακής εξουσίας». Και όλα αυτά παρά το γεγονός πως υπάρχουν τεράστιες διαφορές και αποχρώσεις στις εθνικές κομμουνιστικές εμπειρίες.

Σε ένα άλλο επίπεδο πρέπει να τοποθετήσει κανείς τις θεωρητικές αναζητήσεις για τον κομμουνισμό. Η συζήτηση για τους μαρξισμούς και τις άλλες ριζοσπαστικές θεωρίες αποτελεί πλέον κομμάτι της διανοητικής ιστορίας των νεότερων χρόνων. Με πολλές πολιτικές προεκτάσεις, υφέσεις και εξάρσεις. Αν όμως κάποτε είχε πολιτική επίδραση και αντίκτυπο, εδώ και δεκαετίες αυτή η διάσταση αφορά κατά κανόνα θύλακες της ακαδημαϊκής διανόησης παρά τη ζωή των σύγχρονων κοινωνιών. Αυτός ο «θεωρησιακός» κομμουνισμός ανθίζει περισσότερο σε εργαστήρια κοινωνικών επιστημών στα πανεπιστήμια της Δύσης, δίχως να σημαίνει κάτι ιδιαίτερο για την κίνηση της πραγματικής πολιτικής.

Εχει, τέλος, σημασία να κάνουμε τη διάκριση ανάμεσα στα καθεστώτα και στον τρόπο με τον οποίο ενσωματώθηκαν τα κομμουνιστικά κόμματα σε πολλές δυτικές δημοκρατίες. Η εμπειρία του να είσαι στην αντιπολίτευση, είτε έχοντας ισχυρό εκτόπισμα όπως κάποτε στην Ιταλία και στη Γαλλία είτε με ισχνή απήχηση στα όρια της μικρής οργάνωσης, μετέβαλε τον δυτικό κομμουνισμό σε αριστερό συνδικάτο. Η αδυναμία κάποιων σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων σε ορισμένες χώρες, έκανε τον κομμουνισμό μια ιδιόμορφη θεσμική Αριστερά, διχασμένη ανάμεσα στα επαναστατικά λεξιλόγια και στη ρεφορμιστική πράξη. Εδώ ανήκουν οι κομμουνισμοί στο επίπεδο των δημοτικών πραγμάτων, στις συνδικαλιστικές και κοινωνικές οργανώσεις, στα διάφορα κινήματα. Και συγχρόνως, από αυτή την περιορισμένη εξουσία εντός των φιλελεύθερων δημοκρατιών, αντλούν και όσοι επιμένουν στις ηθικές προθέσεις και στο όραμα χειραφέτησης.

Για να επιστρέψουμε όμως στο βασικό ερώτημα, το θέμα είναι η αντιολοκληρωτική μνήμη και η αντίστοιχη δέσμευση των συγχρόνων. Οχι το αν οι Εσθονοί ή όποιοι άλλοι είναι προοδευτικοί ή αν έχουν (που έχουν) τις δικές τους εθνικιστικές και αντιρωσικές εμμονές. Το θέμα είναι αν οι δημοκρατικές πολιτικές δυνάμεις αναγνωρίζουν πως οι τυραννίδες του 20ού αιώνα (κάποιες εκ των οποίων επιβιώνουν) συνιστούν πολιτικά δεινά που γέννησαν ανθρώπινες τραγωδίες. Πολιτικά δεινά που μπορεί να ντύθηκαν με αριστερά και δεξιά λεξιλόγια, με προθέσεις αναγέννησης του ανθρώπου, του έθνους ή της ανθρωπότητας.

Η καραμέλα της ελληνικής ριζοσπαστικής Αριστεράς (ανεξάρτητα από το αν πολιτεύεται πλέον «μνημονιακά») πως η μνήμη των κομμουνιστικών και φασιστικών δεινών είναι κάτι… ακροδεξιό συνιστά ένα μεγάλο σφάλμα. Πολύ περισσότερο μοιάζει με προσβολή και στις ίδιες τις μειοψηφικές αλλά τιμητικές εμπειρίες της πολύχρωμης αριστερής κριτικής στον μπολσεβικισμό και στους δογματικούς μαρξισμούς-λενινισμούς. Αργοπορημένη αναβίωση μιας πολύ παλαιότερης δημοκρατικής κριτικής υπήρξε άλλωστε και ο ευρωκομμουνισμός.

Ολες όμως οι στιγμές ετεροδοξίας και εσωτερικής διαφωνίας, άλλοτε ρηχές και άλλοτε με μεγαλύτερο τραγικό βάθος, δεν καθόρισαν τη ζωή των λαών του υπαρκτού σοσιαλισμού. Είναι ψηφίδες της πραγματικότητας που χρειάζεται να μην τις μηδενίζει κανείς όπως κάνουν κάποιοι ισοπεδωτικοί στα δεξιά, όμως δεν στάθηκαν αυτές οι κυρίαρχες όψεις.
Αυτό που προκαλεί θυμό είναι να οχυρώνεται κανείς πίσω από τους όψιμους συντηρητικούς εθνικισμούς, για να δείξει την περιφρόνησή του στο τραυματικό ιστορικό βίωμα των ανατολικοευρωπαίων πολιτών και τη σημασία του για όλους μας. Το να προχειρολογεί με απλουστεύσεις για τους βαλτικούς ή για άλλους λαούς παρουσιάζοντάς τους ως καθολικά φιλοναζί και φασίστες, αφαιρώντας από τη σκέψη και τις κρίσεις του την προσάρτηση στην ΕΣΣΔ, το φρικτό σύστημα των στρατοπέδων, τις εμπειρίες εθνικής και ιδεολογικής ταπείνωσης.

Με άλλα λόγια, η στάση της ελληνικής κυβέρνησης φανερώνει μια ακόμα οπισθοδρόμηση. Δείχνει ότι η έννοια της συμμετοχής σε ένα συλλογικό εγχείρημα όπως η Ευρωπαϊκή Ενωση αποκόβεται από συντεταγμένες της ευρωπαϊκής μνήμης. Και φυσικά δεν έχει κανένα νόημα η ιδέα πως μπορεί κανείς να ξανακερδίσει αριστερή συνείδηση μέσα από ευφημισμούς και παλιά σοφίσματα. Με λέξεις που αγνοούν τον πόνο κάποιων άλλων Ευρωπαίων, για να μη θιγεί ένας ελληνικός «αριστερός» κομφορμισμός.

*Ο κ. Νικόλας Σεβαστάκης είναι καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ.

Advertisements
This entry was posted in σκέψεις, τυχοδιωκτικός πατριωτισμός, φασισμός, Για την Αριστερά, Επάναστἀτες του Κώλου, Ελευθερία Λόγου/Έκφρασης, ανορθολογισμός, κοινωνία/πολιτική. Bookmark the permalink.

14 Responses to Η καραμέλα της ριζοσπαστικής Αριστεράς (που πολιτεύεται πλέον «μνημονιακά») πως η μνήμη των κομμουνιστικών και φασιστικών δεινών είναι κάτι… ακροδεξιό

  1. Ο/Η Left and Liberal λέει:

    Ο Σεβαστάκης τους ενοχλεί πολύ και έχουν έτοιμες τις «απαντήσεις» τους

    https://chronos.fairead.net/papadatos-kritiki-sevastakis

    Κριτική στην Αριστερά ή κριτική κατάφαση στον «καλύτερο από τους κόσμους»;

    Δημοσθένης Παπαδάτος-Αναγνωστόπουλος

    Για το βιβλίο του Νικόλα Σεβαστάκη «Φαντάσματα του καιρού μας» (εκδ. Πόλις)

    Οι πρώην κομμουνιστές παίζουν ακόμα τον ρόλο τους κατά βάση ως ειδικοί, καλούμενοι από την ελεύθερη κοινωνία να βοηθήσουν στη μάχη κατά του ολοκληρωτισμού, γιατί υποτίθεται ότι ξέρουν καλύτερα τα μέσα του εχθρού – συνεπώς είναι οι πλέον αρμόδιοι για το σχεδιασμό των μέσων με τα οποία αυτός θα εξουδετερωθεί.

    Χάνα Άρεντ, «The Ex-Communists», Εssays in Understanding 1930-1954

    Δύομισι δεκαετίες σχεδόν, ο Νικόλας Σεβαστάκης είναι από τους πλέον «εντατικούς» της δημόσιας γραφής: ένας διανοούμενος διαρκώς μέσα στο «βλέμμα» – άλλοτε ως ποιητής και πεζογράφος, άλλοτε ως δοκιμιογράφος και σχολιαστής: στη Νέα Εστία, τον Λεβιάθαν, τον Πολίτη και το Νέο Πλανόδιον· στην Αυγή, την Εποχή και το RedNotebook, παλιότερα· πιο τακτικά, τα τελευταία χρόνια, στο Βήμα, το Books’ Journal και την lifo. Γνωρίζοντάς τον ως τον πιο οξυδερκή κριτικό των «νέων φιλελεύθερων» –του χώρου που συνηθίσαμε να λέμε «ακραίο Κέντρο»–, παρακολουθώντας τον με αμφιθυμία στη συνέχεια, στο έργο της «αισθηματικής αγωγής» του αριστερού ριζοσπαστισμού· και βρίσκοντάς τον πια σε εγχειρήματα μάλλον αμφιλεγόμενα (στον πρόλογο, ας πούμε, του λογοπαιγνιώδους Ο έρωτας στα χρόνια του ΣΥΡΙΖΑ), διάβασα με ενδιαφέρον το τελευταίο του βιβλίο, τα Φαντάσματα του καιρού μας – μια συλλογή πολιτικών δοκιμίων που, όπως εξηγεί ο ίδιος, «είναι καρπός μιας διαδικασίας μετατοπίσεων στην πολιτική διάγνωση της ελληνικής κρίσης».

    Καλοί και κακοί πόλεμοι

    Κυβερνώσα ή αντιπολιτευόμενη, η Αριστερά στις διάφορες εκδοχές της δεν (μπορεί να) είναι εκτός κριτικής· δεν έχει, θέλω να πω, το ακαταλόγιστο. Όπως, όμως, η επιλογή της μεθόδου για έναν ερευνητή είναι η στιγμή που ο ίδιος λειτουργεί ως φιλόσοφος (Τ. Κουν), έτσι και η ιεράρχηση στόχων για τη φιλοσοφική κριτική –η επιλογή, εν προκειμένω, του Σεβαστάκη, να αναμετρηθεί με όλες ανεξαιρέτως τις εκδοχές της Αριστεράς, στο τοπίο μετά το 2015–, είναι η στιγμή που ο φιλόσοφος λειτουργεί ως πολιτικός. Τουλάχιστον για μια ορισμένη παράδοση, από την άλλη, η κριτική προϋποθέτει τη σύλληψη ενός καλύτερου κόσμου· στο βιβλίο, αντίθετα, το ζητούμενο φαίνεται να είναι μάλλον μια καλύτερη κριτική. Με μια παλιότερη ορολογία του συγγραφέα,(2) η έμφαση δίνεται περισσότερο «στη ρηχότητα του κόσμου [της Αριστεράς], παρά στην κοινωνική αδικία».

    (….)

    • Ο/Η Po λέει:

      προσπαθεί ο κ. Παπαδάτος αλλά δεν τα καταφέρνει και τόσο καλά με τον κ. Σεβαστάκη, όχι ότι ο τελευταίος είναι αλάνθαστος, αλλά όλο και περισσότεροι πλέον αντιλαμβάνονται ότι δίχως ελευθερία λόγου κ έκφρασης δεν νοείται πρόοδος.

      Αυτό είναι το σημαντικό για το μέλλον των κοινωνιών.

      Αυτό δεν θέλει (δεν μπορεί;) να καταλάβει ο κ.Παπαδάτος.

      • Ο/Η laskaratos λέει:

        Ο Καμύ

        έχει απαντήσει σχετικά με αυτό στον Σαρτρ,

        που στήριξε με τον, αδικαιολόγητο για φιλόσοφο του 20ου αιώνα, τρόπο του διαδοχικά τις κτηνώδεις καταστάσεις του σταλινισμού και του μαοϊσμού (θεωρούσε τα εγκλήματα απλά ως «λάθη»!), στο όνομα της ηλίθιας αυταπάτης πως μπορεί να υπάρξει κοινωνική Δικαιοσύνη, έστω και χωρίς ελευθερία.
        Ο Καμύ απάντησε:
        «επιλέγω την ελευθερία. Γιατί ακόμη και αν η δικαιοσύνη δεν πραγματοποιηθεί, η ελευθερία διατηρεί τη δύναμη της διαμαρτυρίας ενάντια στην αδικία και διατηρεί την επικοινωνία ανοιχτή».

        Ο ίδιος έθεσε και το ερώτημα γιατί οι διάφορες εξεγέρσεις και επαναστάσεις ξέχασαν τον λόγο ύπαρξής τους και στη συνέχεια ακολούθησαν τον δρόμο εκείνον που ενίσχυε την καταπίεση αντί να την εξαλείψει.

        http://www.artinews.gr/%CE%B7-%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CE%BC%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CE%BA%CE%B1%CE%BC%CF%8D-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%82%CE%B1%CF%81%CF%84%CF%81.html

        ARTI NEWS

        Η διαμάχη Καμύ και Σαρτρ
        27.08.17

        Ήταν ένα περίεργο ζευγάρι. Ο Άλμπερτ Καμύ ήταν ένας γοητευτικός άντρας που γεννήθηκε σε συνθήκες φτώχειας. Ο Σαρτρ, αριστοκρατικής καταγωγής αλλά κακάσχημος. Ο Σαρτρ ήταν πρωτίστως γάλλος, ο Καμύ συμπεριφερόταν πρωτίστως ως Ευρωπαίος. Ηταν επιπλέον μεσογειακός ως ευαισθησία. Μεγάλωσε σε μία φτωχή οικογένεια, ενώ η μητέρα του αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα υγείας (κώφωση). Όπως μας διηγείται ο ίδιος: «…Δεν έμαθα την ελευθερία στα κείμενα του Μαρξ. Την έμαθα στη μιζέρια. ».(Επικαιρότητες Ι)

        Ο Σαρτρ και ο Καμύ συναντήθηκαν για πρώτη φορά τον Ιούνιο του 1943 στο Παρίσι, στην πρεμιέρα του θεατρικού έργου του πρώτου, Οι μύγες, εμπνευσμένου από την Ορέστεια και με ποικίλους συμβολισμούς όσον αφορά την αντίσταση στους γερμανούς κατακτητές. Έγιναν γρήγορα φίλοι. Η συνάντηση αυτή σηματοδότησε την απαρχή μιας φιλίας, η οποία εν τούτοις επτά χρόνια αργότερα θα κατέληγε σε ανοιχτή σύγκρουση για το θέμα της προτεραιότητας της ελευθερίας ή της ισότητας.

        Τον Οκτώβριο του 1951, ο Καμύ δημοσίευσε τον «Επαναστατημένο άνθρωπο».

        Η «φιλοσοφία της εξέγερσης» του Καμύ επεσήμαινε ότι «η ελευθερία χωρίς δικαιοσύνη είναι η αγριότητα του πιο ισχυρού. Και η δικαιοσύνη χωρίς ελευθερία είναι η κυριαρχία του συρματοπλέγματος.»

        Ο Σάρτρ διαφωνεί. Κάτω από τον καπιταλισμό και τη φτώχεια, οι εργάτες δεν μπορούν να είναι ελεύθεροι. Ο κομμουνισμός επιτρέπει σε κάθε άτομο να ζήσει χωρίς ουσιαστική ανάγκη και ως εκ τούτου να είναι ελεύθερος. Το πρόβλημα είναι ότι, για τον Σαρτρ και πολλούς άλλους στην Αριστερά, ο κομμουνισμός απαιτούσε επαναστατική βία επειδή η υπάρχουσα τάξη έπρεπε να ανατραπεί. Στη δεκαετία του 1930 και στις αρχές της δεκαετίας του ’40, η Αριστερά ήταν προσωρινά ενωμένη ενάντια στον φασισμό. Με την καταστροφή του φασισμού, επέστρεψε η ρήξη μεταξύ αριστερών που επιδοκίμαζαν τη βία και αυτών που την καταδίκαζαν. Με τη δημοσίευση του Επαναστατημένου ανθρώπου, ο Καμύ τασσόταν υπέρ ενός ειρηνικού σοσιαλισμού που δεν θα επέμενε στην επαναστατική βία. Ο Σαρτρ, εν τω μεταξύ, πολεμούσε για τον κομμουνισμό και ήταν έτοιμος να υποστηρίξει τη βία.

        Η διαφωνία μεταξύ των δύο φίλων δημιούργησε αίσθηση. Το περιοδικό Les Temps Modernes τον κατηγόρησε «για ασαφή ανθρωπισμό, για αποϊστορικοποίηση των εξεγέρσεων και των επαναστάσεων και θεοποίηση του ανθρώπου, για αδυναμία αντίληψης της διαλεκτικής των επαναστάσεων -με αποτέλεσμα το έργο του να είναι η ψευδο-φιλοσοφία μιας ψευδο-ιστορίας των επαναστάσεων», όπως έγραφε ο στενός συνεργάτης του Σαρτρ, Φρανσίς Ζανσόν. Ο Σαρτρ, ο οποίος εξέλαβε το βιβλίο του Καμύ ως έμμεση επίθεση εναντίον του, δημοσίευσε μια εικοσασέλιδη αρνητική κριτική, και άλλες τριάντα σελίδες έγραψε ο Ζανσόν, όπου εξηγούσε γιατί η εν λόγω κριτική ήταν δίκαιη απέναντι στο έργο του Καμύ. Ο Καμύ έγραψε μιαν απάντηση που δεν την έστειλε στο περιοδικό ποτέ. Επέλεξε τη σιωπή.

        Στον Επαναστατημένο Άνθρωπο (1951) ενισχύονται και καταρρίπτονται ταυτόχρονα οι διάφορες ιδεολογίες, οι διάφορες εξεγέρσεις και επαναστάσεις που ξέχασαν τον λόγο ύπαρξής τους και στη συνέχεια ακολούθησαν τον δρόμο εκείνον που ενίσχυε την καταπίεση αντί να την εξαλείψει. Εναντιώθηκε στην δικτατορία του Φράνκο, στον φασισμό, στον ναζισμό, αλλά και στο κομμουνιστικό καθεστώς (ήταν μέλος του κομμουνιστικού κόμματος για έναν χρόνο). Το ερώτημα που απασχολεί τον Καμύ, και που εμφανίζεται σχεδόν σε κάθε σελίδα του «Επαναστατημένου ανθρώπου», είναι το πώς ο άνθρωπος που εξεγείρεται δίκαια εξοικειώνεται έπειτα με το έγκλημα και το γιατί οι επαναστάσεις κατέληξαν σε νέες δεσποτικές και τυραννικές εξουσίες.

        Ο Σαρτρ αν και ποτέ δεν εντάχθηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Γαλλίας, θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τον κομμουνισμό μέχρι το 1956, όταν οι σοβιετικοί εισέβαλαν στη Βουδαπέστη. Παρόλο που ο Σαρτρ απομακρύνθηκε από την ΕΣΣΔ, ποτέ δεν εγκατέλειψε εντελώς την ιδέα ότι θα μπορούσε να δικαιολογηθεί η επαναστατική βία καθώς υποστήριξε τον Μάο αργότερα.

        Ο Καμύ έγραφε: «επιλέγω την ελευθερία. Γιατί ακόμη και αν η δικαιοσύνη δεν πραγματοποιηθεί, η ελευθερία διατηρεί τη δύναμη της διαμαρτυρίας ενάντια στην αδικία και διατηρεί την επικοινωνία ανοιχτή». Ο Καμύ υπερασπίζεται την αξία της ανθρώπινης ζωής και της ελευθερίας. Στην ιδέα ότι το τίμημα για την εγκαθίδρυση του βασιλείου της ελευθερίας πρέπει να πληρωθεί με τη ζωή όσων θέλουν να διατηρηθεί η παλαιά κοινωνία, ο Καμύ αντιτάσσει την ιδέα της εξέγερσης ως πάλης για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, για ένα κόσμο στον οποίο οι άνθρωποι δεν θα δολοφονούνται και δεν θα εξοντώνονται, προκειμένου να επιτευχθούν πολιτικοί σκοποί.

        Ο Σαρτρ έγραφε αποχαιρετώντας τον: «Αλλοι πεθαίνουν γέροι, άλλοι πάλι (πάντα με αναστολή) μπορούν να πεθάνουν οποιαδήποτε στιγμή χωρίς να αλλάξει το νόημα της ζωής τους, το νόημα της ζωής γενικότερα. Εχουμε όμως ανάγκη οι καλύτεροι από εμάς άνθρωποι να φτάνουν ως το τέρμα της σήραγγας. Σπάνια ο χαρακτήρας ενός έργου και οι συνθήκες της ιστορικής στιγμής απαιτούσαν με τόσο ξεκάθαρο τρόπο να ζήσει ένας συγγραφέας».

        Ο Σαρτρ πίστευε ότι οι σταλινικές εκκαθαρίσεις ήταν ένα “λάθος” ενώ ο Καμύ πίστευε ότι ήταν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Ο Καμύ στρατευμένος ενάντια σε κάθε μορφής καταπίεση, απορρίπτει τη βία από όπου και αν αυτή προέρχεται.

        Ποιός είχε δίκιο;

  2. Ο/Η Κάποιος λέει:

    http://www.protagon.gr/apopseis/editorial/poioi-theloun-na-meinei-dialymeno-to-kentro-44341466898

    Ποιοι θέλουν να μείνει διαλυμένο το Κέντρο;

    Η ανάγκη για ενοποίηση αυτού του, κάποτε μεγάλου και πλειοψηφικού, χώρου φαίνεται και από την ανησυχία στα δύο μεγαλύτερα σήμερα κόμματα. Είναι ολοφάνερη στον ΣΥΡΙΖΑ, στη ΝΔ είναι περισσότερο προσεκτικοί και δεν την εκδηλώνουν

    Γιώργος Καρελιάς

    30 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2017

    Η προσπάθεια, που άρχισε ήδη, για την ενοποίηση του κεντρώου (κεντροαριστερού ή σοσιαλδημοκρατικού ή όπως αλλιώς τον αποκαλούν) χώρου είναι εξ αντικειμένου δύσκολη για λόγους εσωτερικούς (πολλά κόμματα και κομματίδια, πολλοί υποψήφιοι αρχηγοί και αρχηγίσκοι, πρόσωπα που δεν θέλουν την ενοποίηση κ.ά). Επιπλέον, υπάρχουν και εξωτερικοί παράγοντες, που την κάνουν δυσκολότερη (πχ η πόλωση μεταξύ των δύο μεγαλύτερων κομμάτων, ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ κ.ά.).

    Παρόλα αυτά, η προσπάθεια πρέπει να γίνει, είναι μονόδρομος. Και όσοι, κυρίως εκ των έσω, εφευρίσκουν διάφορα προσχήματα για να την υπονομεύσουν απλώς παίζουν έναν(ιδιοτελή) ρόλο, ο οποίος εξυπηρετεί μόνο αλλότριες επιδιώξεις.

  3. Ο/Η Όφη Σόφη λέει:

    http://www.biblionet.gr/author/4355/%CE%9D%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CE%BB%CE%B1%CF%82_%CE%A3%CE%B5%CE%B2%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%AC%CE%BA%CE%B7%CF%82

    Ο Νικόλας Σεβαστάκης γεννήθηκε στο Καρλόβασι της Σάμου το 1964. Σπούδασε πολιτικές επιστήμες στην Πάντειο και πολιτική θεωρία στο Ινστιτούτο Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Lyon II της Γαλλίας. Η διδακτορική του διατριβή αναφέρεται στη χαϊντεγγεριανή κριτική της τεχνικής και της νεωτερικότητας. Ασχολήθηκε με την ποίηση, το δοκίμιο, την κριτική και περιστασιακά με τη μετάφραση. Από το 1999 διδάσκει πολιτική και κοινωνική φιλοσοφία, αρχικά στο τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου του Αιγαίου, και από το 2006 ως αναπληρωτής καθηγητής στο τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ. Μέσα από μια σειρά βιβλίων και άρθρων του, έχει ασχοληθεί με ζητήματα κριτικής της ιδεολογίας και της νεωτερικότητας. Ζει στη Θεσσαλονίκη.

    Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ
    (2017) Φαντάσματα του καιρού μας, Πόλις
    (2015) Άντρας που πέφτει, Πόλις
    (2014) Γυναίκα με ποδήλατο, Πόλις
    (2012) Η τυραννία του αυτονόητου, Ενθέματα της Αυγής
    (2011) Δοκιμές και αναγνώσεις, Opportuna
    (2010) Οι χειμώνες της μνήμης, Πανοπτικόν
    (2008) Αυτό το πνεύμα που παραδίδει το πνεύμα, Ίνδικτος
    (2008) Φιλόξενος μηδενισμός, Βιβλιοπωλείον της Εστίας
    (2004) Κοινότοπη χώρα, Σαββάλας
    (2000) Η αλχημεία της ευτυχίας, Πόλις
    (1998) Προς τη ρομαντική κρίση, Έρασμος
    (1997) Η ψυχή και τα είδωλα, Κριτική
    (1993) Βέβηλες σκέψεις, Αλεξάνδρεια
    (1993) Λάφυρο αγαπημένων ημερών, Νεφέλη
    (1987) Οικείο φεγγάρι, Ηριδανός

    Συμμετοχή σε συλλογικά έργα
    (2014) Η λάμψη του χρήματος στη νεοελληνική λογοτεχνία, Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη
    (2014) Προς έναν νέο τύπο κοινωνικού ανθρώπου;, Σχολή Μωραΐτη. Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας
    (2013) Θεωρία, λογοτεχνία, Αριστερά, Ταξιδευτής
    (2013) Τέρρυ Ήγκλετον: Κείμενα για τη ζωή, την ποίηση, την πολιτική, Ταξιδευτής
    (2012) Λαϊκισμός, αντιλαϊκισμός και κρίση, Νεφέλη
    (2012) Το διαρκές 1917, ΚΨΜ
    (2009) Κείμενα για τη ζωή, την ποίηση, την πολιτική, Το Πέρασμα
    (2008) Θεωρία, αξίες και κριτική, Πόλις
    (2008) Θεωρία, λογοτεχνία, Αριστερά, Το Πέρασμα
    (2008) Όψεις λογοκρισίας στην Ελλάδα, Νεφέλη
    (2007) Η κοινή γνώμη στην Ελλάδα 2005-06, Σαββάλας
    (2006) Ευρωπαϊκή διακυβέρνηση και Ευρωπαϊκή περιφέρεια, Σάκκουλας Αντ. Ν.
    (2006) Παράδοση και εκσυγχρονισμός στην Ελλάδα του 21ου αιώνα, Ταξιδευτής

    Μεταφράσεις
    (2005) Heidegger, Martin, 1889-1976, Επιστήμη και διαλογισμός, Έρασμος
    (1999) Ruby, Christian, Ο ενθουσιασμός, Scripta [μετάφραση, επιμέλεια σειράς]
    (1998) Dadoun, Roger, Η βία, Scripta [μετάφραση, επιμέλεια σειράς]
    Scholem, Gershom, Ο ιουδαϊκός μεσσιανισμός, Έρασμος

    Λοιποί τίτλοι
    (2000) Engel, Pascal, Η αλήθεια, Scripta [επιμέλεια σειράς]
    (2000) Canivez, Patrice, Ποια αγωγή για τον πολίτη;, Scripta [επιμέλεια σειράς]
    (1999) Misrahi, Robert, Η ευτυχία, Scripta [επιμέλεια σειράς]
    (1999) Dastur, Françoise, Ο θάνατος, Scripta [επιμέλεια σειράς]
    (1998) Badiou, Alain, Η ηθική, Scripta [επιμέλεια σειράς]
    (1998) Paquot, Thierry, Η ουτοπία ή το παγιδευμένο ιδεώδες, Scripta [επιμέλεια σειράς]
    (1998) Haar, Michel, Το έργο τέχνης, Scripta [επιμέλεια σειράς]

    Κριτικογραφία

    Ο Τσβάιχ και η αδύνατη ηρεμία [Volker Weidermann, Οστάνδη 1936], «Lifo», 22.6.2017
    Ο λαϊκισμός και οι σκιές της δημοκρατίας [Jan-Werner Müller, Τι είναι ο λαϊκισμός;], «Εφημερίδα των Συντακτών», 27.5.2017
    Το βλέμμα και η απώλεια [Charles Dickens, Νυχτερινοί περίπατοι], «Lifo», 6.4.2017
    Ο κόσμος ως ατελείωτη συνωμοσία [Pierre – André Taguieff, Σύντομη πραγματεία περί συνωμοσιολογίας], «Εφημερίδα των Συντακτών», 11.2.2017
    Νύχτες της Ιερουσαλήμ [Άμος Οζ, Ιούδας], «Εφημερίδα των Συντακτών», 14.1.2017
    Από την Αγανάκτηση στην Κυβέρνηση [Ανδρέας Πανταζόπουλος, Ο αριστερός εθνικολαϊκισμός 2008-2013], «The Books’ Journal», τχ. 73, Ιανουάριος 2017
    Τα ερωτήματα της δημοκρατίας [Carlo Galli, Η αμηχανία της δημοκρατίας], «Εφημερίδα των Συντακτών», 26.11.2016
    Ο εαυτός, μια ενσαρκωμένη ιστορία [Κωστής Παπαγιώργης, Ο εαυτός], «Εφημερίδα των Συντακτών», 5.11.2016
    Ο Γιόζεφ Ροτ στο Βερολίνο [Joseph Roth, Βερολινέζικα χρονικά], «Εφημερίδα των Συντακτών», 16.7.2016
    Πρόσωπα και ιδέες στην κόψη της Ιστορίας [Νίκος Κ. Αλιβιζάτος, Πραγματιστές, δημαγωγοί και ονειροπόλοι], «Εφημερίδα των Συντακτών», 20.2.2016
    Οι οικογένειες της Αριστεράς [Jacques Julliard, Οι Αριστερές της Γαλλίας], «Εφημερίδα των Συντακτών», 16.1.2016
    Η πολιτική της Εξόδου [Michael Walzer, Έξοδος και επανάσταση], «Εφημερίδα των Συντακτών», 4.7.2015
    O νιτσεϊκός τόπος της σκέψης , «The Books’ Journal», τχ. 56, Ιούνιος 2015
    Η μεγάλη περιπέτεια της ελευθερίας [Roy Porter, Ο Διαφωτισμός], «Εφημερίδα των Συντακτών», 23.5.2015
    Ο Βαλερί και η πολιτική του πνεύματος [Paul Valéry, Πνεύμα και πολιτική], «Εφημερίδα των Συντακτών», 18.4.2015
    Μυστικά της Υπνοβασίας [Christopher Clark, Οι υπνοβάτες], http://www.oanagnostis.gr, 30.3.2015
    Τέχνη της μνήμης και τα ερείπια της πραγματικότητας [W. G. Sebald, Η ανάδυση της μνήμης. Συζητώντας με τον W.G. Sebald], «Εφημερίδα των Συντακτών», 17.1.2015
    Προτάσεις, «Το Βήμα»/ «Βιβλία», 14.12.2014
    Θρησκεία και ηθική στον καθρέφτη της νεωτερικότητας [Νίκος Π. Μουζέλης, Νεωτερικότητα και θρησκευτικότητα], «Εφημερίδα των Συντακτών», 15.11.2014
    Ένας φονικός ιδεαλισμός [Δημήτρης Κουφοντίνας, Γεννήθηκα 17 Νοέμβρη], «Εφημερίδα των Συντακτών», 15.3.2014
    Ιδεολογία, εμπειρία και κυνισμός [Παντελής Λέκκας, Αφαίρεση και εμπειρία], «Εφημερίδα των Συντακτών», 9.12.2013
    Ριζοσπαστική κριτική της τυραννίας του αυτονόητου [Νικόλας Σεβαστάκης, Η τυραννία του αυτονόητου], «Η Εποχή», 8.4.2012
    Κριτική αμφισβήτηση των αυθόρμητων ιδεολογιών της κρίσης [Χρήστος Λάσκος, Χωρίς επιστροφή], «Η Εποχή», 12.2.2012
    Ποίηση, ατομικότητα, πολιτική [Πιέτρο Ινγκράο, Η αγανάκτηση δεν αρκεί], «Η Εποχή», 31.12.2011
    Σιωπές και ενοχές της ηθικής [Jonathan Glover, Ηθική απόσταση], «Η Αυγή», 20.12.2009
    Ο «άνθρωπος-πένα» και η Ιστορία [Φρέντερικ Μπράουν, Φλωμπέρ], Περιοδικό «Ιστορικά», τχ. 51, Δεκέμβριος 2009
    Φλωμπέρ, μοντέρνος και αντιμοντέρνος [Φρέντερικ Μπράουν, Φλωμπέρ], «Ελευθεροτυπία», 31.10.2009
    Εγκώμιο του μυθιστορήματος, «Ελευθεροτυπία», 11.7.2009
    Δημοκρατία και Αριστερά [Λουτσιάνο Κάνφορα, H δημοκρατία], «Η Αυγή», 31.5.2009
    Η μεταφυσική του Τρόμου [Terry Eagleton, Ιερός τρόμος], «Η Αυγή», 21.12.2008
    Η σιωπή των βιβλίων [George Steiner, Η σιωπή των βιβλίων], «Ελευθεροτυπία», 10.5.2008
    Κοινωνική Ελπίδα και Θεωρία [Terry Eagleton, Μετά τη θεωρία], «Η Αυγή», 9.3.2008

  4. Ο/Η Ζωζώ Σαπουνάκη λέει:

    Υπάρχουν και βέβαια και τα αμετανόητα σούργελα.
    Ποιός ήταν ο παππούς της Καϊλή και γιατί τον σκότωσαν οι Κομμουνιστές;
    Η κυρία κρατά τώρα το στοματάκι της κλειστό

    http://tvxs.gr/news/blogarontas/eya-kaili-tinos-eggoni-eis-esy-paidaki-moy

  5. Ο/Η Mimi metallurgico λέει:

    http://www.lifo.gr/articles/opinions/158010

    Στα θολά νερά της Ιστορίας

    Γιατί πολλοί ριζοσπάστες και αριστεροί διανοούμενοι ψάχνουν πάντα έναν λόγο να μη μιλούν για τα γκουλάγκ;

    30.8.2017


    Δεν ξέρω κάποιον σοβαρό φιλελεύθερο που να αρνείται τα ειδεχθή εγκλήματα που διαπράχθηκαν από τους χρυσοθήρες, τους βαρόνους του άγριου καπιταλισμού, τις αποικιακές διοικήσεις κ.λπ. Συναντώ όμως πολλούς ριζοσπάστες και αριστερούς διανοούμενους που ψάχνουν πάντα έναν λόγο να μη μιλούν για τα γκουλάγκ.

    Aπό τον ΝΙΚΟΛΑ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗ

    Τις πιο πολλές φορές δεν γίνεται να το αποφύγεις: αντιμετωπίζοντας ένα σοβαρό πρόβλημα, το εξομολογείσαι σε κάποιον κι εκείνος, δίχως να περιμένει ούτε μισό λεπτό, σου αντιγυρίζει ένα ηχηρό «πού να δεις τι έχω εγώ». Παραλλαγή της ίδιας στάσης είναι και όταν ο άλλος (ή εσύ, αφού όλοι υποκύπτουμε κατά καιρούς στον πειρασμό της μικρότητας) αποφαίνεται πως «μα, αυτό είναι συνηθισμένο, όλος ο κόσμος υποφέρει σήμερα». Όταν βρεθούμε μπροστά σε τέτοιες αντιδράσεις, νιώθουμε πως ο άλλος ούτε ακούει ούτε κι ενδιαφέρεται να μάθει κάτι για το δικό μας, τρέχον πρόβλημα. Προσφεύγει αψήφιστα στη σύγκριση και στους παραλληλισμούς όχι για να μας κάνει να αισθανθούμε καλύτερα (συχνή και κάλπικη δικαιολογία αυτό) αλλά γιατί είναι περίκλειστος και καλο-οχυρωμένος. Βιάζεται έτσι να τα δει όλα «σχετικά» και να γενικεύσει, δρασκελώντας με ευκολία το πρόβλημα. Δεν έχει προφανώς κατακτήσει κάποιο ύψος στωικής ωριμότητας, μα την απλή τέχνη της αυτοπροστασίας του. Οι γενικότητες είναι άλλωστε το ιδανικό προστατευτικό φίλτρο για όλους, ιδίως όταν δεν θέλουμε να πάρουμε θέση ή να σταθούμε απέναντι σε ένα δεινό, σε μια συγκεκριμένη συμφορά. (……)

  6. Ο/Η massilia λέει:

    Για κάποιο λόγο που δεν είναι της παρούσης, στην Ελλάδα, το ψυχροπολεμικό Σοβιετικό αφήγημα για τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο (ο Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος 41-45) είναι τόσο βαθιά ριζωμένο (και όχι μόνο στη κομμουνιστική διανόηση) που οποιαδήποτε προσπάθεια ξεπεράσματος των μυθολογικών στοιχείων του αντιμετωπίζεται σαν αίρεση, αναθεωρητισμός ή υπόγεια προσπάθεια δικαιολόγησης του φασισμού.

    Μέσα σ’ αυτό το κυρίαρχο αφήγημα δεν χωράνε οι 22 μήνες που η Σοβιετική Ενωση και το Χιτλερικό Ράιχ ήταν σύμμαχοι, δεν χωράει η σφαγή του Κατύν, δεν χωράει η υποδούλωση των Βαλτικών χωρών (εν τούτοις ανεξάρτητες χώρες πριν τις καταβροχθίσει ο Στάλιν αρχικά στα πλαίσια του συμφώνου Ρίμπεντροπ Μολότοφ το 1939 και στη οριστικά το 1944), δεν χωράει η εξέγερση της Βαρσοβίας.

    Σε μια χώρα, όμως, που υπουργός δημόσια αποκάλεσε τους Πολωνούς σύμμαχους των Γερμανών στο Β ΠΠ δεν είναι παράξενο που ένας άλλος, απευθυνόμενος σε Εσθονό συνάδελφό του, αναφέρεται στο στρατό της ΕΣΣΔ ως «απελευθερωτή». Είναι να θαυμάζει κανείς την άγνοια, την παντελή έλλειψη ευαισθησίας και τις ακατανίκητες κνίτικες καταβολές των ανθρώπων αυτών. Λες και βρισκόμαστε όχι απλά πριν το 1989 (που ακόμα και η Σοβιετική Ενωση παραδέχτηκε την ύπαρξη του μυστικού πρωτοκόλλου) αλλά πριν το 1946 (χαρακτηριστικό πρόσφατο παράδειγμα άρθρο στην Εφσυν της 26/8 με τίτλο «Το Σύμφωνο Μολότοφ – Ρίμπεντροπ και η εξίσωση φασισμού – κομμουνισμού», βγαλμένο από τις καλύτερες παραδόσεις της καθοδήγησης της ΚΝΕ της δεκαετίας του 70).

    Η εφιαλτική προοπτική της ναζιστικής νίκης δεν μπορεί να δίνει άφεση στο σταλινικό εφιάλτη. Αν κάποιος εξεγείρεται στη σκέψη των ναζιστικών στρατοπέδων συγκεντρώσεως δεν μπορεί να αποδέχεται το Γκούλαγκ. Περιέργως, τα λόγια του Τζορτζ Οργουελ, γραμμένα τον Ιούνιο του 1945, παραμένουν επίκαιρα: « Αυτό τον καιρό εφαρμόζουμε σε ζητήματα ηθικής τάξης δύο μέτρα και δύο σταθμά. Με το μισό μας στόμα φωνάζουμε ότι οι μαζικές απελάσεις, τα στρατόπεδα συγκεντρώσεως, η καταναγκαστική εργασία και η κατάπνιξη της ελευθερίας του λόγου είναι φρικτά εγκλήματα, ενώ με το άλλο μισό υποστηρίζουμε ότι αυτά τα πράγματα είναι απολύτως εντάξει αν συμβαίνουν στην ΕΣΣΔ ή στους δορυφόρους της: Και αν χρειαστεί, βοηθάμε την κατάσταση διορθώνοντας τα νέα και παραλείποντας τυχόν δυσάρεστα γεγονότα». Αν τα πράγματα ήταν ορατά πριν από 70 χρόνια, σήμερα «δεν υπάρχει η παραμικρή δικαιολογία για να πιστεύει κανείς ότι ο Ιωσήφ Στάλιν ήταν οτιδήποτε άλλο εκτός από τέρας».

    • Ο/Η Po λέει:

      massilia…
      Γράψατε ένα από τα πλέον εμπεριστατωμένα σχόλια για το ζήτημα, μέσα σε λίγες λέξεις, όλη την ουσία.
      Σας ευχαριστούμε.

  7. Ο/Η παρανομος λέει:

    1 Μάρτη 1948: Ολοκληρώνεται το μακελειό της Μακρονήσου
    Δημοσιεύτηκε: Κυριακή, 1 Μάρτιος, 2015 – 09:23 | Στην Κατηγορία:
    Πολιτική

    Μακρόνησος

    1 Μάρτη 1948:
    Ολοκληρώνεται το μακελειό της Μακρονήσου, που ξεκίνησε στις 29 Φλεβάρη, όταν ο λόχος Ασφαλείας του στρατοπέδου άνοιξε πυρ κατά των φαντάρων που διαμαρτύρονταν για τη βίαιη συμπεριφορά των Αλφαμιτών έναντι των άρρωστων συντρόφων τους. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του υπουργείου Στρατιωτικών στις 29/2, τα θύματα ήταν 17 νεκροί και 61 τραυματίες, όλοι «επικίνδυνοι κομμουνισταί»… Η εφημερίδα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας «Εξόρμηση» κάνει λόγο για «έγκλημα (που) ξεπερνάει σε αγριότητα και τα χιτλερικά εγκλήματα».

    Ωστόσο, την επόμενη μέρα (1/3) πραγματοποιήθηκε νέο δολοφονικό πογκρόμ, ακόμα πιο φρικιαστικό, πιο εξοντωτικό και πιο ανελέητο από το προηγούμενο: Περιπολικό του Πολεμικού Ναυτικού υπό τον συνταγματάρχη Μπαϊρακτάρη και δεσμοφύλακες της Μακρονήσου βάλλει κατά των κρατουμένων. Κανείς δε γνωρίζει τον ακριβή αριθμό των νεκρών!

    Ο γιατρός του Α’ τάγματος Λ. Γεωργιλάκος, πολλά χρόνια αργότερα, βεβαίωσε ότι ο ίδιος πιστοποίησε το θάνατο 180 σκαπανέων, τους οποίους η διοίκηση του στρατοπέδου και τα όργανά της φόρτωσαν στο αμπάρι ενός καϊκιού. Ο καπετάνιος του καϊκιού Μ. Βονταμίτης, πριν πεθάνει, σε μαρτυρία του, κάνει λόγο για 350 νεκρούς που τους μετέφερε με δρομολόγια μακριά στον Κάβο Ντόρο, στο ξερονήσι Σαν Τζιόρτζιο, όπου «παίρνανε τους σκοτωμένους φαντάρους και τους χώνανε μέσα σε συρμάτινα δίχτυα με βαρίδια και τους φουντάρανε στο βυθό της θάλασσας»…

    Πολλά έχουν γραφτεί μέχρι σήμερα για τη Μακρόνησο.

    Το γεγονός της σφαγής 300 περίπου άοπλων ανθρώπων, το επίσημο κράτος μέχρι σήμερα το αποκρύπτει. Δεν τολμά να δώσει τα επίσημα στοιχεία από τα αρχεία του για τη Μακρόνησο, για το έγκλημα της σφαγής και τον τόπο ταφής των νεκρών .
    Η πολιτεία και η Δικαιοσύνη συνεχίζουν επί 70 κοντά χρόνια να μην τολμούν και να μη θέλουν, έστω και για την ιστορική αλήθεια, να φωτίσουν το φάκελο Μακρόνησος.
    Για το έγκλημα αυτό οι πάντες σιώπησαν και σιωπούν.

    Η δημιουργία του στρατοπέδου
    Η Μακρόνησος, το άγονο αυτό νησί των 15 τετραγωνικών χλμ. αναγορεύτηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης με εισήγηση του ΓΕΣ προς το υπουργείο Στρατιωτικών στις 19/2/47. Η εισήγηση εγκρίθηκε στις 3/4/47 και οι πρώτοι σκαπανείς αριστεροί στρατιώτες δίχως όπλα έφτασαν στη Μακρόνησο στις 26/5/47. Η Μακρόνησος λειτούργησε ως το 1958 με τρόπο που να «ντρέπεται ο ήλιος ως διαβαίνει απ’ το νησί, τόσο σκυφτούς ανθρώπους ν’ αντικρίζει» Ο Υπουργός Εσωτερικών που άνοιξε την Μακρόνησο ήταν ο Στράτος .Το κολαστήρι χαιρέτησαν με ενθουσιασμό πολιτικοί της εποχής, Τσάτσος «Αναρρωτήριο ψυχών… Συνέχιση του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού… Εθνική κολυμβήθρα… Νέα Εδέμ στα μάτια της ελληνικής Ιστορίας». Π. Κανελλόπουλος «στη Μακρόνησο αναγεννάται η Ελλάς ωραιοτέρα στην ψυχή των Ελλήνων». Ο σκοπός του στρατοπέδου, δεν ήταν άλλος από τη συγκέντρωση των κομμουνιστών, αριστερών και προοδευτικών νέων με στόχο την αναμόρφωσή τους σε εθνικόφρονες πολίτες και πειθήνια όργανα του καθεστώτος. Παράλληλα, η Μακρόνησος θα λειτουργούσε και ως χώρος συγκέντρωσης των πολιτικών κρατουμένων, ιδιαίτερα των πιο επικίνδυνων για το καθεστώς, με πρώτη προτεραιότητα αυτούς που κρατούνταν σε φυλακές οι οποίες βρίσκονταν κοντά στις εμπόλεμες περιοχές. Η διοικούσα αρχή του στρατοπέδου ήταν η BXI Διεύθυνση του ΓΕΣ, τα ίχνη της οποίας έχουν επιμελώς σβηστεί από τα στρατιωτικά αρχεία. Το εν λόγω στρατόπεδο φτιάχτηκε με τη βοήθεια και καθ’ υπόδειξη του «συμμαχικού» παράγοντα, δηλαδή των Αμερικανών και των Βρετανών. Ίσως αυτός είναι και ο λόγος που ενώ έχουν περάσει από τότε 70 σχεδόν χρόνια και το ουσιώδες αρχειακό υλικό που συνόδευε τη ζωή του στρατοπέδου παραμένει επτασφράγιστο.
    Η Μακρόνησος δεν ήταν ένας απλός τόπος εξορίας. Ήταν ένα οργανωμένο σύστημα εξόντωσης .Ήταν μια μελετημένη καταπιεστική και ψυχολογική μάχη που δινόταν καθημερινά ενάντια στη συνείδηση και αξιοπρέπεια όλων, ενάντια στην αντοχή του ανθρώπου. Ένα σύστημα «αναμόρφωσης» για όλα τ’ αγύριστα κεφάλια, προκειμένου ν’ αναβαπτιστούν και ν’ αλλάξουν τα φρονήματά τους, τις ιδέες τους, τα ιδανικά τους.

    Η μεγάλη σφαγή
    Ήταν πρωί Κυριακής 29 Φεβρουαρίου του 1948. Το προσκλητήριο στο Α` Ειδικό Τάγμα Οπλιτών Μακρονήσου έγινε κανονικά και οι 4.500 σκαπανείς άρχισαν να συγκεντρώνονται στο γήπεδο. Μετά την έπαρση της σημαίας, οι στρατιώτες διατάχτηκαν να κινηθούν προς το θέατρο για να ακούσουν «θρησκευτική ομιλία», πράγμα που έκαμαν. Τη στιγμή που είχαν φτάσει στο Θέατρο ο 7ος, ο 6ος, ο 4ος, και ο 3ος λόχος κατά σειρά, ενώ ο 2ος ήταν καθ’ οδόν και ο 1ος έτοιμος προς εκκίνηση (ο 5ος θα έμενε πίσω ως λόχος αγγαρείας), οι αλφαμήτες έφεραν προς τη συγκέντρωση σπρώχνοντας και δέρνοντας φαντάρους που ήταν ελεύθεροι υπηρεσίας λόγω ασθενείας. Το γεγονός αυτό, προκάλεσε την οργή των υπολοίπων φαντάρων που άρχισαν να διαμαρτύρονται. Ο διοικητής του τάγματος Α. Βασιλόπουλος εκείνη τη μέρα έλειπε για δουλειά στη ΣΦΑ και χρέη διοικητού είχε αναλάβει ο ανθυπολοχαγός Μπέσκος Κωνσταντίνος, αν και υπερδιοικητής ήταν ο υπασπιστής Καρδάρας, ο οποίος, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, ανταπάντησε στις διαμαρτυρίες των φαντάρων με πυροβολισμό στον αέρα, που, απ’ ότι φαίνεται, ήταν το σύνθημα για να ξεκινήσει η αιματοχυσία. Αμέσως, ο λόχος ασφαλείας που ήταν ακροβολισμένος, άρχισε να πυροβολεί στο ψαχνό. Το στρατόπεδο έγινε κόλαση. Οι νεκροί και οι τραυματίες έπεφταν σωρό, αν και κανείς δεν ξέρει τον ακριβή αριθμό τους. Μετά το μακελειό και με την επέμβαση στρατιωτικών που ενέπνεαν κάποιο σεβασμό στους φαντάρους (όπως ο ταγματάρχης Καραμπέκιος), τα πράγματα ηρέμησαν κάπως. Ο Βασιλόπουλος, που εν των μεταξύ επέστρεψε στο τάγμα, επιχείρησε να κερδίσει χρόνο παραπλανώντας τους φαντάρους: Εγγυήθηκε προσωπικά την ασφάλειά τους και δέχτηκε τα αιτήματά τους, που, ανάμεσα σε άλλα, ήταν να εξεταστεί η υπόθεση από διακομματική επιτροπή, να διαλευκανθεί πλήρως και να τιμωρηθούν παραδειγματικά οι ένοχοι.

    Έτσι κύλησε το υπόλοιπο της τελευταίας ημέρας και νύχτας εκείνου του μαύρου Φλεβάρη.
    Όταν ξημέρωσε η 1η Μαρτίου, νεκρική σιγή επικρατούσε σ’ ολόκληρο το στρατόπεδο.
    Τι έμελλε να επακολουθήσει;
    Σε λίγο, δε θα υπήρχαν ερωτηματικά.
    Στις 9 η ώρα το πρωί στις ακτές του Α` Τάγματος εμφανίστηκε ένα περιπολικό του Πολεμικού Ναυτικού. Το περιπολικό πλησίασε σχεδόν ξυστά στην ακτή. Στο κατάστρωμά του είχαν παραταχθεί ένοπλοι και δίπλα στα κανόνια του οι πυροβολητές ήταν έτοιμοι. Λίγα λεπτά αργότερα, μια φωνή ακούστηκε από τον τηλεβόα:«Στρατιώται, σας ομιλεί ο συνταγματάρχης Μπαϊρακτάρης! Συλλάβατε και απομονώσατε τους δολοφόνους που δημιούργησαν τα χθεσινά γεγονότα! Αποδοκιμάσατε τους αρχηγούς σας και συγκεντρωθείτε εις τον 7ον λόχον». Το μήνυμα αυτό επαναλήφθηκε μερικές φορές ακόμα, κάθε φορά περισσότερο απειλητικό: «Σας δίνω – απειλούσε ο Μπαϊρακτάρης – 5 λεπτά προθεσμία ν’ αποχωριστείτε από τους κομμουνιστάς…». Και στη συνέχεια άρχισε να μετρά αντίστροφα: «τρία λεπτά… δύο λεπτά».Την ίδια ώρα, περίπου 250 ένοπλοι και ροπαλοφόροι από το Γ` Τάγμα, κύκλωσαν τους σκαπανείς του πρώτου τάγματος από αριστερά με επικεφαλής τους Μιχ. Μπαρούχο και Μιχ. Σφακιανό ενώ το κέντρο και τη δεξιά πλευρά κάλυψε η μονάδα Ασφαλείας. Τέσσερα πολυβόλα έτοιμα να βάλλουν ανά πάσα στιγμή δεν άφηναν το παραμικρό περιθώριο διαφυγής στους στρατιώτες του Α` Τάγματος. Σε λίγο άρχισε η επίθεση με εντολή του Μπαϊρακτάρη. Τα πρωτοπαλίκαρα του Μπαρούχου και του Σφακιανού, μαζί με τους Αλφαμήτες, ρίχτηκαν πάνω στους άοπλους σκαπανείς, στην αρχή με τα ρόπαλα και στη συνέχεια με τα όπλα. Οι νεκροί έπεφταν σωρό δίπλα στους ζωντανούς, που είχαν ξαπλώσει κάτω, παρακινούμενοι από το ένστικτο της αυτοσυντήρησης. Ορισμένοι από τους πιο τολμηρούς του άοπλου τάγματος άρχισαν να αμύνονται, απαντώντας στις σφαίρες με πέτρες. Ύστερα γίνηκαν περισσότεροι και σε λίγο όλο το τάγμα ξεκίνησε μια μάχη χωρίς ελπίδα, πετώντας βροχή από πέτρες στους πραιτοριανούς δολοφόνους του και υποχωρώντας συνεχώς προς τη μεριά της θάλασσας. Όταν οι άοπλοι στρατιώτες έφτασαν στη θάλασσα, αρκετοί έπεσαν στο νερό με την ελπίδα ότι εκεί θα έβρισκαν σωτηρία. Και τότε συνέβηκε κάτι που κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί. Το περιπολικό του Πολεμικού Ναυτικού άρχισε να πυροβολεί εναντίον όσων βρίσκονταν στο νερό. Όταν κάποια στιγμή το μακελειό πήρε τέλος, ένα νέο μαρτύριο ξεκίνησε για τους φαντάρους του Α` Τάγματος: Βασανιστήρια, βρισιές εξευτελισμοί, αλλά και λαφυραγωγία από μέρους των «νικητών».
    Όλα αυτά και άλλα πολλά ενταγμένα σ’ ένα σκοπό: Στην πλήρη υποταγή των συνειδήσεων που ξεκινούσε από την απλή δήλωση μετανοίας.

    Η μαρτυρία του Μίμη Βρονταμίτη
    «…Έζησα όλα τα δραματικά γεγονότα της Μακρονήσου το 1948. Ο στρατός μας με είχε επιταγμένο με το καΐκι μου «Αγιος Νικόλαος», επί μισθώ, οκτώ χιλιάδες δραχμές το μήνα. Κουβαλούσα από το Λαύριο πέρα στη Μακρόνησο φαντάρους, πολιτικούς υπόδικους, νερό σε βαρέλια και άλλα. Στο φοβερό τουφεκίδι του Μάρτη 1948 ο Σκαλούμπακας μου κόλλησε το πιστόλι στο κεφάλι και με απειλές με διέταξε να κουβαλάω σκοτωμένους φαντάρους πέρα μακριά στον Κάβο Ντόρο, στο ξερόνησο Σαν Τζιόρτζιο. Στο Γ’ Τάγμα φόρτωνα τους νεκρούς φαντάρους, που τους εξέταζε ο γιατρός Μαλάμης, κι έγραφε στο πιστοποιητικό θανάτου, τη λέξη «νεκρός». Ητανε δίπλα στο γιατρό Μαλάμη κι άλλοι δύο γιατροί. Τους σκοτωμένους φαντάρους τους τακτοποιούσανε στριμωχτά στο αμπάρι οι Αλφαμίτες Χούμης και Δήμητρας Λαγός. Σ’ ένα μόνο δρομολόγιο φορτώσαμε 185 νεκρούς φαντάρους. Λέω στον Σκαλούμπακα: «Το καΐκι δε σηκώνει τόσο πράμα, είναι πολύ το πράμα, θα μπατάρει το καΐκι». Αυτός κουβέντα δεν έπαιρνε, με το πιστόλι με διέταξε. Τι να ‘κανα; Το πιστόλι σε παγώνει…Ανοιγόμασταν τη νύχτα στον Κάβο Ντόρο. Εκεί στο Σαν Τζιόρτζιο περίμενε καράβι πολεμικό. Οι ναύτες παίρνανε τους σκοτωμένους φαντάρους και τους χώνανε μέσα σε συρμάτινα δίχτυα με βαρίδια και τους φουντάρανε στο βυθό της θάλασσας. Αυτό ξανάγινε. Οι νεκροί όλοι – όλοι ήταν 350 κοντά, τους μέτραγα έναν – έναν και ήταν 350 φαντάροι νεκροί. Αυτή ήταν η πιο τραγική περιπέτεια που έζησα στη ζωή μου…»

    Αυτή είναι η τραγική ιστορία των φαντάρων χωρίς όπλα, ενός θεσμού που εξυπηρετούσε όχι απλά στρατολογίες εμφυλιοπολεμικές, αλλά την ολοκληρωτική εξαφάνιση του προοδευτικού κινήματος, με βασανιστήρια που ξεπερνούσαν την ανθρώπινη αντοχή.
    Η Μακρόνησος ήταν ένα αναμορφωτήριο συνειδήσεων, που έπρεπε να δικαιώσει το σκοπό για τον οποίο υπήρχε
    Η σφαγή της Μακρονήσου σηματοδότησε τους δύο κόσμους που συγκρούονταν τότε στην Ελλάδα.O αστικός πολιτικός κόσμος και η πνευματική αστική διανόηση της εποχής χαρακτήριζαν τη Μακρόνησο «Εθνική κολυμβήθρα» και «σύγχρονο Παρθενώνα».
    Η Μακρόνησος όντως υπήρξε Παρθενώνας, ένας Παρθενώνας από την ανάποδη. Γιατί, αν ο Παρθενώνας είναι το κόσμημα του ανθρώπινου πολιτισμού, η Μακρόνησος είναι η ντροπή και η καταισχύνη του.

    Διαβάστε περισσότερα: http://www.alfavita.gr/arthron/1-%CE%BC%CE%AC%CF%81%CF%84%CE%B7-1948-%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%BA%CE%BB%CE%B7%CF%81%CF%8E%CE%BD%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%BF-%CE%BC%CE%B1%CE%BA%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CF%8C-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BC%CE%B1%CE%BA%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%AE%CF%83%CE%BF%CF%85#ixzz4rKl7SsRu
    Follow us: @alfavita on Twitter | alfavita.gr on Facebook

      • Ο/Η παρανομος λέει:

        Γνωστά όλα όπως και η θέση σας, όμως η επισήμανση μου είναι ότι όλα αυτά έγιναν επί αστικής δημοκρατίας. Όπως και τώρα που εμείς γράφουμε για την βία του παρελθόντος, σύγχρονες αστικές δημοκρατίες, δολοφονούν (έμμεσα μέσω proxy) αθώους αμάχους στην Υεμένη. Οπότε θέτω το εξής δίλημμα. Είτε ΟΛΕΣ οι περιπτώσεις κρατικής βίας εναντίον ΑΘΩΩΝ, πρέπει να καταδικαστούν, οπότε τα συνέδρια μνήμης πρέπει να περιλαμβάνουν και τα εγκλήματα του ιμπεριαλισμού, εθνικισμού, σωβινισμού κλπ (μεταξύ αυτών και τα εγκλήματα των αγαπημένων της Δύσης μικρών κρατών της Αν. Ευρώπης, όπως Ουκρανών εναντίον Πολωνών και το αντίστροφο, Ρουμάνων εναντίον Ούγγρων κλπ κλπ και ΟΛΩΝ εναντίον των Εβραίων), είτε η ναζιστική βία είναι μη συγκρίσιμη με οτιδήποτε, δεν επιδέχεται «κανονικοποίηση», οπότε όταν τοποθετείται σε ΠΟΙΟΤΙΚΗ ισοδυναμία με οποιαδήποτε άλλη βία, είναι ένα πρώτο βήμα υποβάθμισης της.

      • Ο/Η Po λέει:

        Αγαπητέ παράνομε, εμείς δεν έχουμε πρόβλημα να καταγγείλουμε εγκλήματα είτε του δυτικού κόσμου είτε του πρώην (και νυν) «υπαρκτού».
        Αντιθέτως, η πλειονότητα από τις αριστερές (κι όχι αριστεράς διότι υπάρχουν πολλές) έχουν.

        Δεν κλείνουμε τα μάτια σε αυτή τη σημαντική διαφορά.
        Ορθολογιστές της νεωτερικότητας είμαστε. Ανθρωπιστές.
        Βλέπουμε και προχωρούμε σε αντίθεση με άλλους που κόλλησαν και μένουν αμετακίνητοι στην απόλυτη αλήθεια τους.

        Καταδικάζουμε λοιπόν «ΟΛΕΣ τις περιπτώσεις κρατικής βίας εναντίον ΑΘΩΩΝ» όπως λέτε.
        Βεβαίως.

  8. Ποιους «κυνηγούσαν» οι κομμουνιστές στην Κατοχή;
    7 + 7 ερωτήσεις προς τον υπουργό κ. Πολάκη

    ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΥΣΣΑΣ
    30.08.2017 – 07:00

    Κύριε υπουργέ,

    απαντώντας στην κ. Καϊλή σχετικά με το φόνο του παππού της, γράψατε πως οι κομμουνιστές στην Κατοχή κυνηγούσαν συνεργάτες των Γερμανών και μαυραγορίτες, ενώ την ειρωνευτήκατε κιόλας για τη μνήμη του παππού της.

    Αφήνω στην άκρη την ειρωνεία, γιατί προτιμώ να μιλήσουμε γα την ουσία της τοποθέτησής σας.

    Κατανοώντας βέβαια ότι το «κυνηγούσαν» είναι ευφημισμός για το «εξόντωναν», ήθελα να σας ρωτήσω για εφτά πρόσωπα, σε ποια από τις παραπάνω κατηγορίες εντάσσονται. Γενικεύοντας λιγάκι, σας απευθύνω στη συνέχεια και μια ακόμα ερώτηση, για άλλους εφτά, εκτός Κατοχής. (Και τις δυο εφτάδες τις διάλεξα ενδεικτικά, από εκατοντάδες περιπτώσεις)

    Ρωτάω λοιπόν να μου πείτε αν οι παρακάτω εξοντωμένοι κατά την Κατοχή από το ΚΚΕ ήταν «συνεργάτες των Γερμανών, μαυραγορίτες» ή και τα δυο:

    Α. Δημήτρης Ψαρρός, στρατιωτικός αρχηγός της αντάρτικης ΕΚΚΑ

    Β. Παντελής Δαμασκόπουλος, μέλος ΚΕ του ΚΚΕ

    Γ. Κίτσος Μαλτέζος, φοιτητής

    Δ. Κώστας Μπράβος, υπεύθυνος του ΕΑΜ στο χωριό Ταρσινά Κορινθίας

    Ε. Σταύρος Βερούχης, ανάπηρος του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου

    ΣΤ. Γρηγόρης Σκαφίδας, πρώην μέλος του Πολιτικού Γραφείου του ΚΚΕ

    Ζ. Γιώργος Διαμαντόπουλος, αρχιτέκτονας, Σπέτσες.

    Με την ευκαιρία, αν ξέρετε γιατί εκτελέστηκαν από το ΚΚΕ, ενίοτε με τη βοήθεια «αδελφών» κομμάτων, πριν και μετά την Κατοχή, άλλοι εφτά, οι εξής:

    Α. Ανδρόνικος Χαϊτάς, πρώην Γραμματέας του ΚΚΕ

    Β. Θύμιος Αδραμυτίδης, εργάτης

    Γ. Γιώργος Κωνσταντινίδης / Ασημίδης, δικηγόρος, πρώην μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ

    Δ. Ελένη Παπαδάκη, ηθοποιός

    Ε. Γιώργος Γιαννούλης, υποστράτηγος του «Δημοκρατικού Στρατού»

    ΣΤ. Κώστας Καραγιώργης, πρώην διευθυντής του «Ριζοσπάστη» και πρώην υποστράτηγος του «Δημοκρατικού Στρατού»

    Ζ. Νίκος Πλουμπίδης, μέλος του ΠΓ του ΚΚΕ, ηθική «εξόντωση» ως χαφιές, προδότης και πράκτορας (τη σωματική εξόντωση την έκανε το ελληνικό κράτος).

    Περιμένοντας συγκεκριμένη απάντηση

    Με την αρμόζουσα τιμή

    Δημήτρης Φύσσας, συγγραφέας – δημοσιογράφος

    Πρώην μέλος του ΚΚΕ και της ΚΝΕ (1974 – 1984)

    Υ.Γ. Είμαι βέβαιος ότι παρατηρήσατε τι έκανα για να διευκολύνω το διάλογο: σας ρώτησα για συγκεκριμένα πρόσωπα και όχι για μεγάλες ομάδες, όπως: θύματα των προπολεμικών σταλινικών εκκαθαρίσεων, θύματα της ΟΠΛΑ, εκκαθαρισμένοι μη αριστεροί αντάρτες τα πρώτα χρόνια της Κατοχής, σκοτωμένοι σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στην Πελοπόννησο, θύματα του χωριού Βαλτέτσι, σφαγμένοι στο χωριό Λίμνες, αιχμάλωτοι μετά από μάχες στην Πελοπόννησο ή στο Κιλκίς κατά το τέλος της Κατοχής, τροτσκιστές, αρχειομαρξιστές, αιχμάλωτοι και/ή όμηροι Δεκεμβριανών, θύματα Μπούλκες, «προδότες» που «προκάλεσαν» ήττες του «Δημοκρατικού Στρατού», θύματα Τασκένδης κλπ.

    http://www.athensvoice.gr/politiki/poioys-kynigoysan-oi-kommoynistes-stin-katohi

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s