Είναι αναγκαία η τρομοκρατική, δολοφονική βία;

Όποιος κι αν είναι ο σκοπός που υπερασπιζόμαστε, θα παραμείνει πάντα ατιμασμένος από το τυφλό μακελειό ενός αθώου πλήθους όπου ο δολοφόνος γνωρίζει εκ των προτέρων ότι θα πλήξει τα γυναικόπαιδα» Αλμπέρ Καμύ]

«Λέω μόνο ότι πρέπει να αρνηθούμε κάθε νομιμοποίηση της βίας, είτε αυτή η νομιμοποίηση προέρχεται από το απόλυτο κρατικό συμφέρον είτε από μια απολυταρχική φιλοσοφία. Η βία είναι ταυτόχρονα αναπόφευκτη και αδικαιολόγητη» [Αλμπέρ Καμύ, Σκέψεις για την τρομοκρατία, Καστανιώτης 2003]

Στο όχι και τόσο γνωστό στην Ελλάδα θεατρικό έργο «Οι Δίκαιοι»(ανέβηκε και πρόσφατα) ο Αλμπέρ Καμύ πραγματεύεται το θέμα της βίας στην επανάσταση. Εν ολίγοις: μια ομάδα επαναστατών το 1905 στη Ρωσία ετοιμάζεται να δολοφονήσει τον μεγάλο Δούκα. Αν και ήταν όλα προγραμματισμένα, την ώρα που έπρεπε να ρίξει τη βόμβα ένας επαναστάτης, ο Καλιάγεφ, δίστασε και δεν το έκανε καθώς είδε ότι μαζί με τον Δούκα ήταν στην άμαξα που τον μετέφερε και δυο παιδιά. Ο συγγραφέας μέσω του ρομαντικού επαναστάτη, του «ανελαστικού φανατικού» και των άλλων μελών της οργάνωσης κάνει παραλληλισμούς, θέτει ερωτήματα και δίνει απαντήσεις. Ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα:

Σόνια: Θα μπορούσες να πυροβολήσεις, με ανοικτά τα μάτια από κοντά, ένα παιδί;

Στεπάν: Αν μου το έλεγε η οργάνωση θα μπορούσα.

Σόνια: Γιατί κλείνεις τα μάτια;

Στεπάν: Ίσως για να σκεφτώ καλύτερα τη σκηνή και να απα­ντήσω αφού δω πρώτα καλά την εικόνα.

Σόνια: Άνοιξε τα μάτια και νιώσε πως η οργάνωση θα ’χανε το κύρος και την επιρροή της αν ανεχόταν έστω και για μια στιγμή να σκοτώνονται παιδιά από τις μπόμπες μας.

Στεπάν: Δεν με νοιάζουν αυτές οι ανοησίες. Όταν αποφασί­σουμε να ξεχάσουμε τα παιδιά, εκείνη τη μέρα θα ’μα­στε άρχοντες του κόσμου και η επανάσταση θα θριαμ­βεύσει.

Σόνια: Τη μέρα εκείνη η επανάσταση θα μισηθεί απ’ όλη την ανθρωπότητα.

Στεπάν: Τι σημασία έχει; Αν αγαπάμε την επανάσταση τόσο που να την επιβάλουμε σ’ όλο τον κόσμο θα σώσουμε την ανθρωπότητα απ’ τον εαυτό της κι απ’ τη σκλαβιά.

Σόνια: Κι αν ολόκληρη η ανθρωπότητα απορρίψει την επανά­σταση; Κι αν ολάκερος ο λαός, που αγωνίζεσαι γι’ αυ­τόν δεν θέλει να σκοτώνονται τα παιδιά; Πρέπει τότε να κτυπήσεις και τον λαό;

Καλάγιεφ: Στεπάν, ντρέπομαι για μένα, κι όμως δεν θα σ’ αφήσω να συνεχίσεις. Δέχθηκα να σκοτώσω για να ανα­τρέψω τον δεσποτισμό. Μα πίσω απ’ όσα λες βλέπω να διακρίνεται ένας άλλος δεσποτισμός, που θα με μεταβάλει σε δολοφόνο, ενώ εγώ προσπάθησα να φέρω δι­καιοσύνη. [Θέατρο 61. Έκδοση θεάτρου, μουσικής, χορού και κινηματογρά­φου για το 1961. Διεύθυνση και έκδοση: Θ. Κρίτας]

Απόσπασμα από το βιβλίο: Λένιν-Ρόζα Λούξεμπουργκ-Τρότσκυ,  Για την ατομική τρομοκρατία τη βία και την επανάσταση, εκδόσεις Γκορότζη – Το κείμενο είναι από τον πρόλογο του Νίκου Σερβετά.

Advertisements
This entry was posted in σκέψεις, Ασμοδαίος, Για την Αριστερά, Διακρίσεις (κάθε είδους), Επάναστἀτες του Κώλου, Ελευθερία Λόγου/Έκφρασης, ανορθολογισμός, κοινωνία/πολιτική. Bookmark the permalink.

2 Responses to Είναι αναγκαία η τρομοκρατική, δολοφονική βία;

  1. Ο/Η Γιάννης λέει:

    Δεν έχω διαβάσει το θεατρικό έργο του Καμύ, «Οι Δίκαιοι», έτσι θα πω την γνώμη μου, γενικότερα για την οργανωμένη βία. Απλά, γι αυτό το μικρό απόσπασμα της ανάρτησης, νομίζω πως ο Στεπάν, που δίνει την εντύπωση σκληροτράχηλου προσώπου, είναι χωρίς αμφιβολία ένας θρασύδειλος, κακοποιημένος και ψυχικά διαταραγμένος άνθρωπος. Ο δε διάλογος, στις ημέρες μας, μετά από τόσο κακή πείρα, τόση χρήση βίας και αιματοβαμμένες, αποτυχημένες επαναστάσεις, δεν έχει κανένα νόημα. Οποιος έχει αντίθετη άποψη, οφείλει να μας δώσει ένα παράδειγμα, που να αναιρεί την άποψη μου. Σήμερα, όλοι ξέρουμε -οφείλουμε- πώς η μάχη με την εξουσία δεν μπορεί να δοθεί, σε επίπεδο ωμής βίας, αλλά σε ένα επίπεδο αναμέτρησης πνευματικής πανουργίας, επαναξιολόγησης αξιών, σταδιακού απεγκλωβισμού από την πνευματική κατοχή που μας έχει επιβάλλει κάθε μορφή εξουσίας. Αλλωστε, συχνά, ακριβώς επειδή η ωμή βία έχει γίνει αποτρόπαια, αήθης και απωθητική, οι εξουσίες, αλλά και τα μέλη των κοινωνιών, στρέφονται προς μία μορφή βίας, που είναι λιγότερο εμφανής, που προκαλεί λιγότερη αιματοχυσία, που μετατρέπεται όλο και περισσότερο σε οργανωμένη ψυχική βία και μπορεί να εξουδετερώσει όχι μόνο πρόσωπα αλλά και ομάδες. Είναι η τέχνη, του να συκοφαντείς, να λές ψέματα με σωστό τρόπο, να χρησιμοποιείς πολιτισμένες μεθόδους και μηχανισμούς, όπως είναι τα μμε, η δικαιοσύνη, η επίκληση κάποιου υπαρκτού ή ανύπαρκτου κινδύνου, ή ανύπαρκτων ιστορικών γεγονότων κλπ.
    Ο άνθρωπος, έχοντας από την φύση μέσα του την ιδιοτέλεια και το ένστικτο να κυριαρχεί, χρησιμοποιεί συχνά την βία για να υπερασπίσει δίκαια ή άδικα, τον εαυτό του. Ένα μέρος της πνευματικής διαδρομής του είδους μας, στόχευε και στοχεύει να περιορίσει αυτή την βία και τα αποτελέσματα της. Ισως, με τον καιρό άρχισε να συστηματοποιεί την βία, με σκοπό να επαναφέρει στην τάξη, αυτούς που παραβίαζαν κάποιους κανόνες. Η πρόκληση πόνου, στόχευε να αναπτύξει ένα είδος μνήμης, στους παραβάτες: «αν το ξανακάνεις, θα πάθεις τα ίδια και χειρότερα». και ταυτόχρονα, ήταν μία προειδοποίηση και σε άλλους επίδοξους παραβάτες. Καθώς τα συμφέροντα, ομαδοποιούνταν και ισχυροποιούνταν, η βία άρχισε να γίνεται συστηματική, οργανωμένη και περισσότερο ωμή. Οσπου στο τέλος, έγινε μία από τις σπουδαιότερες μεθόδους, με την οποία, μία μικρή, συχνά, ομάδα, επέβαλε την θέληση της, σε άλλη ή άλλες ομάδες. Η ωμή βία έφθασε στο απόγειο της, διαμέσου των πάσης φύσεως δογμάτων- ο μεγαλύτερος διδάξας είναι η θρησκεία. Τα δόγματα πέραν ότι επιθυμούν να πείσουν ότι έχουν το αιώνιο δίκαιο με το μέρος τους, και να φανατίσουν ανθρώπους, που στην πράξη δεν έχουν κανένα όφελος απ’ αυτά, σκοπεύουν να καθαγιάσουν την βία, σαν αναπόφευκτη πρακτική, επειδή δεν μπορεί να γίνει αλλιώς. Συνεπώς, όποιος προσπαθεί να γκρεμίσει ένα βίαιο καθεστώς, δια της βίας-οποιασδήποτε βίας- στοχεύει να γίνει αφεντικό στην θέση του αφεντικού. Φυσικά, δεν το λέει ωμά (εδώ δεν τον συμφέρει να είναι ωμός), αλλά χρησιμοποιεί, όμορφες λέξεις: δικαιοσύνη, ίσα δικαιώματα, ισότητα, ειρήνη, αδελφοσύνη κλπ.
    Ο τρομοκράτης, είναι ένας επηρμένος, απελπισμένος, δειλός και ατέρμονα μνησίκακος, που πάντα του φταίνε οι άλλοι.
    Για μένα, είναι προφανές πως μπορούμε να ζήσουμε σε κοινωνίες χωρίς τον κίνδυνο επιβολής της βίας που προέρχεται από τον εξουσιαστή ή τον εξουσιαζόμενο (αδιάφορο). Όπως μπορούμε, να μειώσουμε την ατομική βία, μέσα από την παιδεία και την εξάλειψη πολλών αιτιών που την προκαλούν, ώστε η ατομική βία, να είναι σε ανεκτά επίπεδα. Ισχυρίζομαι, πως δεν είναι δυνατή, η πλήρης εξαφάνιση της, διότι προυποθέτει κάτι αδύνατο. Την εξάλειψη των ενστίκτων.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s