Επέτειος: Τα σοβιετικά τανκς εισβάλλουν στην Πράγα

Καμία ανοχή στον ολοκληρωτισμό, απ’ όπου και αν προέρχεται[Την «άνοιξη της Πράγας» το 1968 που σκόρπισε για λίγο μόνο το χαμόγελο και την αισιοδοξία ότι κάτι καινούργιο μπορούσε να γεννηθεί διέκοψε αιφνίδια στην καρδιά του καλοκαιριού η στρατιωτική μηχανή του Συμφώνου της Βαρσοβίας εγκαθιστώντας για τα καλά, αν και πρόωρα, βαρύ σοβιετικό χειμώνα]

Prague20.8.16

Από την Φωτεινή ΤομαήΤο Βήμα 20.08.2006

Το γνωστό έκτοτε ως «Δόγμα Μπρέζνιεφ», που εξαγγέλθηκε… αφού εφαρμόστηκε στην Τσεχοσλοβακία από τον Λεονίντ Μπρέζνιεφ κατά την επίσκεψή του τον Νοέμβριο του 1968 στον πιστότερο ίσως δορυφόρο της Μόσχας, την Πολωνία, ήταν σαφές:«Οι κομμουνιστικές χώρες θα επενέβαιναν οπουδήποτε εχθρικές προς τον σοσιαλισμό δυνάμεις προσπαθούσαν να αναστρέψουν την εξέλιξη μιας σοσιαλιστικής χώρας».

H κρίση στην Τσεχοσλοβακία, έχοντας πολλές ομοιότητες με εκείνη της Ουγγαρίας το 1956, ανεδείκνυε τις σφοδρές επιπτώσεις που μπορούσε να έχει η αλλαγή στην κορυφή της κομματικής ιεραρχίας, ιδιαίτερα όταν κυριαρχούσαν ριζοσπαστικές ιδέες και εκπρόσωποι της εργατικής τάξης έρχονταν κοντύτερα στις ιδέες των αναθεωρητών διανοουμένων.

H αντικατάσταση, τον Ιανουάριο του 1968, του συντηρητικού Αντονίν Νοβότνι, επί πολλά χρόνια ηγέτη του τσεχοσλοβακικού KK, από τον μετριοπαθή Αλεξάντερ Ντούμπτσεκ, ηγέτη των σλοβάκων κομμουνιστών, ήταν απλώς η αρχή των γεγονότων που οδήγησαν στην εισβολή των τανκς στην Πράγα. Ο Ντούμπτσεκ θέλησε να κάνει το κόμμα περισσότερο ευαίσθητο στις λαϊκές επιθυμίες. H λογοκρισία χαλάρωσε αισθητά, οι διανοούμενοι, με επικεφαλής τον γνωστό θεατρικό συγγραφέα και μετέπειτα πρόεδρο της χώρας Βάτσλαβ Χάβελ, μιλούσαν για την ανάγκη ίδρυσης νέων κομμάτων που θα ασκούσαν αντιπολίτευση και οι εργάτες κατέβηκαν στους δρόμους ζητώντας εδώ και τώρα αλλαγές. Ο Μπρέζνιεφ προειδοποίησε τον Ντούμπτσεκ να είναι προσεκτικός και τον Μάρτιο του 1968 το Σύμφωνο της Βαρσοβίας συνεδρίασε στη Σόφια με θέμα την κρίση στην Τσεχοσλοβακία. Παρά τις δηλώσεις νομιμοφροσύνης του στη Μόσχα, όμως, ο Ντούμπτσεκ προχώρησε σε ακόμη μεγαλύτερες φιλελευθεροποιήσεις. Αποκατέστησε μέλη παλαιότερων εκκαθαρίσεων στο κόμμα, διεύρυνε τα δικαιώματα του κοινοβουλίου, υποσχέθηκε τερματισμό της λογοκρισίας και ελεύθερη διακίνηση στο εξωτερικό. H γενίκευση του δημόσιου διαλόγου τον Ιούνιο που είχε αρχίσει με την περίφημη «άνοιξη της Πράγας» και η άρνηση του Ντούμπτσεκ να παραστεί σε συνεδρίαση του Συμφώνου της Βαρσοβίας τον Ιούλιο έκαναν το ποτήρι να ξεχειλίσει. Παρά την υπόσχεσή του, την 1η Αυγούστου, προς τη σοβιετική ηγεσία να διατηρήσει το μονοκομματικό κράτος, οι πέντε του Συμφώνου της Βαρσοβίας – Σοβιετικοί, Ανατολικογερμανοί, Πολωνοί, Ούγγροι και Βούλγαροι – ανησύχησαν για τα αποτελέσματα του κομματικού συνεδρίου που επρόκειτο να συγκληθεί στην Πράγα τέλη Αυγούστου και για να προλάβουν τα γεγονότα οργάνωσαν ένοπλη επέμβαση με σοβιετικούς διοικητές αιφνιδιάζοντας τον Ντούμπτσεκ νωρίς το πρωί της 21ης Αυγούστου του 1968.

Σε οκτασέλιδη έκθεσή του ο έλληνας πρέσβης στην Πράγα A. K. Αργυρόπουλος περιγράφει με εξαιρετικά λεπτομερή αλλά και γλαφυρή γραφή τα γεγονότα και τους πρωταγωνιστές τους. Ο ίδιος δεν διστάζει να εκφέρει χαρακτηρισμούς όπως στην περίπτωση του άβουλου υπουργού Εξωτερικών επί Νοβότνι, Ντέιβιντ, ενός «εργάτη, τόσον αγράμματου ανθρώπου ώστε οι πλησιάσαντες τούτον συνάδελφοι λέγουν χαρακτηριστικώς ότι εάν κατά σύμπτωσιν η μήτηρ αυτού δεν ωμίλει την τσεχικήν, θα ήτο βωβός…» (κρυπτογράφημα ΑΠ 3295/AB/γ, 15.11.1968), ή και να υιοθετήσει νέους όρους όπως «γραμμή του Ιανουαρίου» οσάκις αναφερόταν στη φιλελεύθερη αλλαγή πολιτικής υπό Ντούμπτσεκ. Για τον τελευταίο μάλιστα είχε προβλέψει τύχη καλύτερη από εκείνη του ούγγρου ηγέτη Νάγκι. Και έτσι έγινε. Ο Ντούμπτσεκ «…μετά τους ξυλοδαρμούς που υπέστη είχε περιέλθει εις κατάστασιν σωματικού και ψυχικού ράκους, εισαχθείς μάλιστα μετά την επιστροφήν του εκ Μόσχας εις κλινικήν ίνα συνέλθη…» έγραφε ο Αργυρόπουλος (ΑΠ 2833/AB/88).

Οι Σοβιετικοί, ωστόσο, ώσπου να τον στείλουν πρέσβη στην Αγκυρα (Απρίλιος 1969), τον διατηρούσαν αδύναμο και υπό περιορισμό στην ιεραρχία από τον φόβο προκλήσεως νέων ταραχών. Μάλιστα τον έβαζαν μαζί με τον πρόεδρο της Δημοκρατίας Σβόμποντα, που απειλούσε να αυτοκτονήσει αν η Μόσχα απομάκρυνε τον Ντούμπτσεκ, και τον πρωθυπουργό της χώρας Τσέρνικ «…να προσπαθούν να πείσουν τον λαόν όπως τηρήση πειθαρχίαν και βοηθήση την Κυβέρνησιν όπως διά της αποδοχής των όρων της συμφωνίας της Μόσχας επιταχύνη την απομάκρυνσιν ή έστω και την μείωσιν των δυνάμεων κατοχής»(Αργυρόπουλος ΑΠ).

Ας πάρουμε όμως τα γεγονότα από την αρχή εκείνη τη μοιραία νύχτα της 20ής προς 21η Αυγούστου. Γράφει ο Αργυρόπουλος: «…H Πράγα κατελήφθη μεταξύ μεσονυκτίου και 3ης πρωινής υπό 900 έως 1.000 αρμάτων μάχης, μεταφερθέντων αεροπορικώς. Συγχρόνως τα μηχανοκίνητα εισήλθον από τα σύνορα Σοβιετικής Ενώσεως, Πολωνίας, Ανατολικής Γερμανίας και Ουγγαρίας και κατέλαβον εντός των πρώτων μεταμεσονυκτίων ωρών τας κυριωτέρας πόλεις της Τσεχοσλοβακίας. (…) Ο αιφνιδιασμός υπήρξε πλήρης. Ο τσεχοσλοβακικός στρατός εις ουδέν σημείον αντέστη. Τριάκοντα τρεις πολίται εφονεύθησαν και τριακόσιοι πεντήκοντα ετραυματίσθησαν. Πρόκειται όμως ουχί περί στρατιωτών αλλά περί νέων ως επί το πλείστον, οίτινες προέβαλον παθητικήν αντίστασιν, εν τη ελπίδι όπως παρεμποδίσουν την προέλασιν των σοβιετικών μηχανοκινήτων».

Και παρακάτω: «Αμα τη εισόδω αυτών αι στρατιωτικαί δυνάμεις περιεκύκλωσαν το Προεδρικόν Ανάκτορον, χωρίς να εισέλθουν όμως εντός αυτού. Αντιθέτως συνέλαβον εντός της έδρας του Κόμματος τους κυρίους Ντούμπτσεκ και Τσέρνικ και αφού έδειραν μέχρι λιποθυμίας αυτούς τους μετέφεραν αεροπορικώς εις τόπον περιορισμού… Εν τω μεταξύ ο Πρόεδρος Σβόμποντα υφίστατο ισχυράν πίεσιν εκ μέρους των Σοβιετικών επί σκοπώ όπως παραδεχθή νέαν ηγεσίαν του Κόμματος… Παρά την πίεσιν ταύτην, ο στρατηγός Σβόμποντα δεν ενέδωσε και διά να θέση τέρμα εις την κατάστασιν ταύτην εδέχθη να αναχωρήση αεροπορικώς διά την Μόσχαν. Αμα τη αφίξει αυτού εις την πρωτεύουσαν της Σοβιετικής Ενώσεως ηρνήθη όπως κάμη έναρξιν των συζητήσεων μετά του Μπρέζνιεφ εάν δεν παρίσταντο εις αυτάς οι κύριοι Ντούμπτσεκ και Τσέρνικ, ους εθεώρει ως νομίμους ηγέτας της χώρας του. Οι Σοβιετικοί την 24ην Αυγούστου ενέδωσαν εις την αξίωσιν ταύτην και οι ως άνω ηγέται προσεκομίσθησαν κακώς έχοντες εις τον τόπον των συνεδριάσεων…».

Οσο για τις συνομιλίες της Μόσχας ο έλληνας πρέσβης ήταν σαφής: «Αι ονομαζόμεναι συνομιλίαι της Μόσχας απετέλεσαν οργανωμένην εκ μέρους των Σοβιετικών τραγικήν σκηνοθεσίαν. Πράγματι οι ηγέται της φιλελευθέρας παρατάξεως… προσεκομίζοντο υπό φρουρών εις τας συνεδριάσεις και μετά το πέρας αυτών ενεκλείοντο έκαστος εις χωριστόν δωμάτιον».

Ηταν πρόδηλο ότι η κατάσταση στη χώρα θα χειροτέρευε ακόμη περισσότερο. Μέσα σε μία νύχτα 1.229 Τσέχοι ζήτησαν άσυλο στην Αυστρία (Δ. Τριανταφυλλάκος από Βιέννη, ΑΠ 2315/T-1Δ), η λογοκρισία επανήλθε, ορίστηκαν νέα προεδρεία στις ενώσεις συγγραφέων και δημοσιογράφων, επανήλθαν οι φιλοσοβιετικοί στο κόμμα, απαγορεύθηκε η έξοδος πολιτών στο εξωτερικό και η Τσεχοσλοβακία δέθηκε στενότερα στο άρμα της ΚΟΜΕΚΟΝ αφού της απαγορεύθηκε κάθε αναζήτηση οικονομικών πιστώσεων από τη Δύση. Το χειρότερο είναι ότι η Τσεχοσλοβακία ταπεινώθηκε όχι μόνο να δεχθεί στο έδαφός της μόνιμο στρατό κατοχής από περίπου 75.000 σοβιετικούς στρατιώτες (οι υπόλοιπες τέσσερις χώρες είχαν τμηματικά αποσύρει τα στρατεύματά τους ως τον Νοέμβριο του ’68) αλλά και να τους συντηρεί μαζί με τις οικογένειές τους σε βάρος του κρατικού της προϋπολογισμού (Αργυρόπουλος από Πράγα, απόρρητο ΑΠ 3166/Αβ/8, 26.10.1968). Κάθε δε προσπάθεια των Τσέχων να αποκρούσουν τη «φιλία» των Σοβιετικών, όπως έγινε στην Μπρατισλάβα τον Οκτώβριο του 1968 με την ακύρωση συναυλίας και ποδοσφαιρικού αγώνα μεταξύ σοβιετικών στρατιωτών και ντόπιων, εργατών και φοιτητών, στηλιτευόταν από την «Πράβδα», που έγραφε σε φύλλο της στις 7 Οκτωβρίου: «Τοιαύται περιπτώσεις είναι πολλαί αλλά Σοβιετικοί δεν επιβάλλουν διά της βίας την φιλία των, έχουν αξιοπρέπειαν! H επιθυμία των είναι να αυξήσουν επαφάς των ίνα επιδιώξουν πραγματικήν εξομάλυνσιν όπου είναι αδύνατος εφαρμογή Συμφωνίας Μόσχας…» (Βλάχος από Μόσχα, ΑΠ 4107, 7.10.68).

Στον ΟΗΕ και στο ΝΑΤΟ

Τα γεγονότα στην Τσεχοσλοβακία πάγωσαν ξανά την παγκόσμια κοινή γνώμη. Το θέμα απασχόλησε τον ΟΗΕ – αν και την τελευταία στιγμή έπειτα από ισχυρές πιέσεις εξαιρέθηκε από την ημερησία διάταξη της Γενικής Συνέλευσης (Στ. Σταθάτος από N. Υόρκη, ΑΠ 3477, 29.8.1968) -, το ΝΑΤΟ και το Συμβούλιο της Ευρώπης, που εξέδωσε και σχετικό ψήφισμα (B. Βιτσαξής από Στρασβούργο, ΑΠ 1706/E/23 1.10.68). Οπως έγραφε χαρακτηριστικά σε απόρρητο σημείωμά του ο A. K. Αργυρόπουλος από την Πράγα συνοψίζοντας τις εκτιμήσεις του μετά την εισβολή των τανκς και τη δεινή κατάσταση της χώρας, «…έν πραγματικόν όφελος απεκόμισεν κατά την γνώμην μου: …αντί αδρού τιμήματος οι Τσέχοι έκαμαν σαφώς γνωστόν εις την διεθνή κοινήν γνώμην ότι η πλειοψηφία του λαού διψά δι’ ελευθερίαν και ανεξαρτησίαν και είναι μάλιστα διατεθειμένη εις θυσίας διά απόκτησιν αυτών…» (ΑΠ 3275/AB/8, 13.11.68).

This entry was posted in φασισμός, Για την Αριστερά, Διακρίσεις (κάθε είδους), Παλιά χρήσιμα δημοσιεύματα, κοινωνία/πολιτική. Bookmark the permalink.

14 απαντήσεις στο Επέτειος: Τα σοβιετικά τανκς εισβάλλουν στην Πράγα

  1. Ο/Η Mνήμων λέει:

    http://www.tovima.gr/relatedarticles/article/?aid=186005

    Ευσταθιάδης Στάθης

    Επάνω, ο Αλεξάντρ Ντούμπτσεκ σε ομιλία του στην Πράγα την Πρωτομαγιά του 1968. Κάτω, ο φακός τον συλλαμβάνει λίγο προτού εισέλθει στα γραφεία του Κομμουνιστικού Κόμματος να συζητεί με καπνοδοχοκαθαριστή

    Ο ΟΡΑΜΑΤΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ

    Οταν ο Αλεξάντρ Ντανίλοφ, ο γραμματέας του Λεονίντ Μπρέζνιεφ, έδωσε το ακουστικό του τηλεφώνου στον σοβιετικό ηγέτη εκείνο το απόγευμα της 17ης Δεκεμβρίου 1967 ψιθυρίζοντάς του «επείγον, από τον Νοβότνι», ο Μπρέζνιεφ δεν έκρυψε τη δυσφορία του. Πάλι αυτός; Οταν λίγα λεπτά αργότερα άφηνε το ακουστικό, ήταν φανερό ότι αυτό που άκουσε από τον πρώτο Γραμματέα του τσεχικού ΚΚ ήταν πολύ χειρότερο απ’ ό,τι θα μπορούσε να περιμένει. Τρεις ώρες αργότερα στο προεδρικό γραφείο του Κρεμλίνου είχαν κληθεί «εκτάκτως και επειγόντως» κάποια στελέχη του Πολίτμπιρο και ο Ολεγκ Νταουζντάγεφ, αρμόδιος για τις σχέσεις του σοβιετικού ΚΚ με τα «αδελφά κόμματα». Δεν είναι γνωστό τι ειπώθηκε σε εκείνη την ημίωρη σύσκεψη, ούτε τι αποφασίστηκε, αλλά το μεσημέρι της επομένης ο Μπρέζνιεφ με τον Νταουζντάγεφ και τρεις γραμματείς του βρέθηκε στην Πράγα. Στο κτίριο της Κεντρικής Επιτροπής, στην πλατεία Βέντσεσλαβ, ο Αντονίν Νοβότνι είχε συγκεντρώσει ορισμένα μόνο μέλη της κομματικής ηγεσίας αλλά και τους διοικητές της Αστυνομίας και της (κομματικής) πολιτοφυλακής.

    Ηταν λοιπόν τόσο κρίσιμη η κατάσταση; Ο Νοβότνι μίλησε ανοιχτά. Το ένα μετά το άλλο τα εργοστάσια κατεβαίνουν σε απεργία με μεγάλη συμμετοχή των μελών του κόμματος ζητώντας καλύτερες απολαβές. Στις τακτικές κομματικές συνεδριάσεις η συμμετοχή έχει πέσει στο 30%, οι περισσότερες εξωκομματικές οργανώσεις είχαν αυτοδιαλυθεί και στα πανεπιστήμια κυκλοφορούν έντυπα, άλλα νόμιμα και άλλα παράνομα, που όλα ζητούν «δημοκρατικές ελευθερίες». Η αγροτική παραγωγή είναι πολύ πιο κάτω από τις νόρμες και, το χειρότερο ίσως, για πρώτη φορά εκδηλώθηκε «χάσμα» μέσα στην ίδια την Κεντρική Επιτροπή το οποίο «βαθαίνει και οδηγεί το κόμμα σε διάσπαση».

    Σαράντα λεπτά κράτησε η ενημέρωση που έκανε ο πρώτος Γραμματέας του κόμματος. Ισως δεν χρειαζόταν, γιατί ο Μπρέζνιεφ είχε λάβει την απόφασή του προτού ξεκινήσει από τη Μόσχα, μολονότι αυτά που άκουσε ήταν πιο ανησυχητικά από εκείνα που του μετέδιδαν εδώ και έναν χρόνο οι σοβιετικές υπηρεσίες στην Τσεχοσλοβακία. Ο Μπρέζνιεφ δεν είχε να πει πολλά πράγματα, μόνο διέκρινε έναν «αντιεπαναστατικό άνεμο» που «το σοσιαλιστικό στρατόπεδο» δεν μπορούσε να ανεχθεί. Η κατάσταση είχε ξεφύγει από τα χέρια του Νοβότνι. Επρεπε να αντικατασταθεί. Την απομάκρυνσή του θα την αποφάσιζε η Κεντρική Επιτροπή και εκείνη θα έβρισκε και τον διάδοχο. Ο Μπρέζνιεφ και η Σοβιετική Ενωση δεν θα είχαν καμία ανάμειξη…

    Στις 5 Ιανουαρίου 1968 η Κεντρική Επιτροπή εξέλεξε ομόφωνα για πρώτο Γραμματέα του κόμματος τον Αλεξάντρ Ντούμπτσεκ. Μέλος του Πρεζίντιουμ του ΚΚ Τσεχοσλοβακίας, μέλος του κόμματος από το 1955, μόλις 47 ετών και Σλοβάκος, ο Ντούμπτσεκ ήταν αρκετά γνωστός στη Μόσχα επειδή εκεί, με τους εκπατρισμένους κομμουνιστές γονείς του, μεγάλωσε και σπούδασε.

    Δεν μπορεί να ικανοποίησε το Κρεμλίνο η εκλογή του Ντούμπτσεκ. Η ως τότε πολιτική του δεν έπειθε για την προσήλωσή του στα σοβιετικά δόγματα. Από τη θέση του Γραμματέα του σλοβακικού ΚΚ είχε υποστηρίξει την αναζωογόνηση της σλοβακικής εθνικής μνήμης – όπως τον κατηγόρησε το 1962 ο Νοβότνι. Πραγματικά, είχε επιτρέψει τον εορτασμό στην Μπρατισλάβα των 20 ετών από την εξέγερση των Σλοβάκων εναντίον των Τσέχων και περιόρισε τη λογοκρισία στα πολιτιστικά και επιστημονικά έντυπα, γεγονός που οι «σκληροί» του κόμματος τον κατηγόρησαν για «εθνικιστικό φιλελευθερισμό». Σήμερα γνωρίζουμε ότι ο ιδεολογικός θεματοφύλακας του σταλινισμού Μιχαήλ Σουσλόφ είχε εκφράσει «ζωηρές ανησυχίες» για τη μη ενεργό παρέμβαση του Μπρέζνιεφ στην επιλογή του διαδόχου του Νοβότνι, αλλά η απάντηση που έλαβε ήταν καθησυχαστική. Αποδείχθηκε λανθασμένη.

    Πολύ γρήγορα ο Ντούμπτσεκ έδωσε δείγμα γραφής. Αφοσιωμένος κομμουνιστής, ωσόσο πάντοτε ήθελε να δώσει και ώθηση σε όλα τα στρώματα της κοινωνίας «να αποδώσουν το μέγιστο, σε ένα ανθρώπινο περιβάλλον», πιστεύοντας ότι ήρθε «η ώρα να δημιουργήσουμε και να αναπτύξουμε έναν σοσιαλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο». Το πώς εννοούσε αυτόν τον σοσιαλισμό ούτε τότε ούτε χρόνια αργότερα το εξήγησε. Στη Δύση σπεύσαμε να τον ονομάσουμε επιγραμματικά Ανοιξη της Πράγας – αλλά αυτή έχει δύο πρόσωπα. Και το ένα από αυτά είναι τραγικό.

    Με την υποστήριξη και των άλλων μελών του Πρεζίντιουμ του κόμματος ο Ντούμπτσεκ ανέστειλε μια σειρά μέτρα που περιόριζαν την ελευθερία της έκφρασης, επέτρεψε τη δημιουργία οργανώσεων εκτός κομμουνιστικής επιρροής και απαγόρευσε τις αυθαίρετες συλλήψεις, εγκαινιάζοντας ταυτόχρονα μια διαδικασία αναψηλάφησης δικαστικών αποφάσεων πολιτικού χαρακτήρα. Δεν είχε όμως προβλέψει ότι τα περιορισμένα μέτρα του θα δημιουργούσαν μεγαλύτερες προσδοκίες και εντονότερες πιέσεις για περισσότερες ελευθερίες. Ούτε είχε υπολογίσει ότι η πολιτική του θα τρομοκρατούσε τους εταίρους του στις άλλες χώρες του Συμφώνου της Βαρσοβίας. Το αντιλήφθηκε ο Ντούμπτσεκ, προσπάθησε να συγκρατήσει τις λαϊκές πιέσεις, αλλά ήταν αργά. Στα μέσα Ιουλίου αρνήθηκε να συμμετάσχει στη Σύνοδο του Συμφώνου της Βαρσοβίας αλλά διαβεβαίωσε τη σοβιετική ηγεσία ότι παραμένει πιστός σύντροφος και σύμμαχος και ότι οι «μεταρρυθμίσεις» του ήταν ένα εσωτερικό ζήτημα. Δεν φαίνεται να έπεισε. Η ελπίδα του ότι θα μπορούσε να ακολουθήσει τη γραμμή που τήρησαν οι ούγγροι κομμουνιστές μετά την εξέγερση του 1956 κλονίστηκε όταν διεπίστωσε ότι ο κρατικός ραδιοφωνικός σταθμός της Πράγας έπαυσε να βρίσκεται υπό κομματικό ελεγχο και όταν πληροφορήθηκε ότι η Βαρσοβία με διάβημά της στο Κρεμλίνο εξεδήλωνε «ζωηρή ανησυχία» και ζητούσε «να παρακολουθήσουμε αυτή την κατάσταση που τείνει να εξελιχθεί σε γάγγραινα».

    Η Μόσχα δεν άργησε να δράσει. Τα μεσάνυχτα της 20ής Αυγούστου 1968 σοβιετικά τανκς, πολωνικό και ανατολικογερμανικό Πεζικό μπήκαν στην Τσεχοσλοβακία, κατέλαβαν κεντρικά σημεία της Πράγας, το κτίριο της Κεντρικής Επιτροπής και συνέλαβαν τον Ντούμπτσεκ και όλα τα μέλη της. Προτού συλληφθεί πρόλαβε να κάνει «έκκληση» στους συμπατριώτες του να μην προβάλουν αντίσταση – κάτι που θα ήταν ανώφελο άλλωστε. Το απόγευμα της ίδιας ημέρας ο Ντούμπτσεκ και άλλα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής μεταφέρθηκαν στη Μόσχα, όπου ύστερα από πολύωρες συζητήσεις με σοβιετικούς ηγέτες και στρατιωτικούς ετοιμάστηκε ένα κείμενο, το λεγόμενο Πρωτόκολλο της Μόσχας, το οποίο υπέγραψε ο Ντούμπτσεκ. Η στενή συνεργασία των δύο κομμάτων και η συμμαχική σχέση των δύο κρατών επιβεβαιωνόταν στις «νέες καταστάσεις» και ο Ντούμπτσεκ διατηρούσε τη θέση του ως πρώτου Γραμματέα του κόμματος. Ωστόσο τον Απρίλιο του 1969 αναγκάστηκε να παραιτηθεί από την Κεντρική Επιτροπή – θύμα των άγριων επεισοδίων στον αγώνα χόκεϊ ΕΣΣΔ – Τσεχοσλοβακίας που έλαβε εθνικό χαρακτήρα. Λίγο αργότερα η νέα κυβέρνηση τον έστειλε πρεσβευτή στην Αγκυρα – ελπίζοντας προφανώς ότι θα ζητούσε άσυλο από τους Αμερικανούς, οι οποίοι επισήμως του έκαναν την πρόταση. Δεν ζήτησε και – για τιμωρία ίσως – έναν χρόνο αργότερα τον ανακάλεσαν, τον διέγραψαν από το κόμμα, τον έστειλαν να εργαστεί στη Δασική Υπηρεσία της Σλοβακίας.

    Θύμα αυτοκινητικού δυστυχήματος, ο Ντούμπτσεκ πέθανε στις 7 Νοεμβρίου 1992, αλλά είχε προλάβει να δει τους καρπούς της Ανοιξης της Πράγας του. Τη Βελούδινη Επανάσταση του 1989, την οποία υποστήριξε ενεργητικά.

  2. Παράθεμα: Επέτειος: Τα σοβιετικά τανκς εισβάλλουν στην Πράγα | Oxtapus *blueAction

  3. Ο/Η Mνήμων λέει:

    http://www.rizospastis.gr/story.do?id=5145025

    Αντικομμουνισμός. Χτες και σήμερα

    Δέκατο μέρος

    Η Τσεχοσλοβακία γινόταν πριν από το 1968 όλο και περισσότερο το αντικείμενο διαμάχης μεταξύ σοσιαλισμού και διεθνούς ιμπεριαλισμού στην Ευρώπη. Ο ιμπεριαλισμός συγκέντρωνε τα όπλα του εκεί λόγω της ιδιαίτερης στρατηγικής της θέσης ως δυτικού προπυργίου της σοσιαλιστικής κοινότητας κρατών στην Κεντρική Ευρώπη, αλλά και λόγω του ότι είχε αντιληφθεί πως το ιδεολογικό οικοδόμημα της αναπτυσσόμενης σοσιαλιστικής κοινωνίας στην Τσεχοσλοβακία ήταν σχετικά αδύνατο.
    Στην Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚ Τσεχοσλοβακίας, το Γενάρη του 1968, υπερίσχυσαν δεξιές οπορτουνιστικές δυνάμεις και εκλέχτηκε Γενικός Γραμματέας ο Α. Ντούμπτσεκ.
    Ο Ντούμπτσεκ και οι οπορτουνιστές ενθάρρυναν τα αντεπαναστατικά και αντισοσιαλιστικά στοιχεία της χώρας. Τα συνθήματά τους της λεγόμενης «άνοιξης της Πράγας» για «εκδημοκρατισμό», για «νέο μοντέλο σοσιαλισμού» υποστηρίχτηκαν ανοιχτά από το διεθνή ιμπεριαλισμό. Οι οπορτουνιστές στην ηγεσία του κόμματος και του κράτους στήριξαν αντεπαναστατικές ενέργειες και την προετοιμασία πραξικοπήματος με στόχο την παλινόρθωση της αστικής εξουσίας. Τον Αύγουστο του 1968 η χώρα βρέθηκε στα πρόθυρα εμφύλιου πολέμου.
    Τα γεγονότα αυτά γίνονται σήμερα αντικείμενο αντισοσιαλιστικής – αντικομμουνιστικής προπαγάνδας, μέσο αξιοποίησης για την ενίσχυση του αντικομμουνισμού. Είναι γνωστό πως η ιμπεριαλιστική προπαγάνδα όλα αυτά τα χρόνια έδωσε λυσσασμένη μάχη, όχι μόνο μέχρι την αντεπαναστατική νίκη και παλινόρθωση του καπιταλισμού στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, αλλά και μετά, με βασικό στόχο να νομιμοποιήσει στις συνειδήσεις των μαζών στον καπιταλιστικό κόσμο τη «θεωρία» ότι τα γεγονότα αυτά συνιστούσαν επέμβαση της ΕΣΣΔ στο εσωτερικό μιας χώρας και κατά του λαού της.
    Δηλώσεις και αστικά ντοκουμέντα εκπροσώπων του ιμπεριαλισμού
    Είναι όμως έτσι; Η «θεωρία της επέμβασης» έχει στόχο την ταξική διεθνιστική αλληλεγγύη που εκφράστηκε και από την ΕΣΣΔ για την αποτροπή των εγκλημάτων κατά των λαών αυτών. Με άλλα λόγια, είναι το ιδεολογικό επικάλυμμα της βίας της ιμπεριαλιστικής επέμβασης στις συγκεκριμένες χώρες για την αποσταθεροποίηση και διάλυση της οικοδόμησης του σοσιαλισμού. Ας ρίξουμε μια ματιά σε επίσημες δηλώσεις βασικών εκπροσώπων του ιμπεριαλισμού αλλά και στα επίσημα αστικά ντοκουμέντα που είδαν το φως της δημοσιότητας:
    Ο εμπειρογνώμονας προγραμματισμού του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και αργότερα σύμβουλος του Προέδρου Κάρτερ, Σ. Μπρεζίνσκι, δήλωνε τότε: «Η πιο επιθυμητή μορφή αλλαγής θα άρχιζε με μια εσωτερική φιλελευθεροποίηση των ανατολικοευρωπαϊκών κρατών. Η Ανατολική Ευρώπη με τους ιστορικούς δεσμούς της με τη Δύση και με τις προοδευτικότερες συνθήκες διαβίωσης πριν την κατάληψη της εξουσίας από τους κομμουνιστές, θα πραγματοποιήσει την αλλαγή αναμφισβήτητα γρηγορότερα από τη Ρωσία. Αυτό ισχύει κύρια για την Τσεχοσλοβακία και λιγότερο για την Ουγγαρία και την Πολωνία» (Μπρεζίνσκι: «Εναλλακτική λύση της διαίρεσης», Κολωνία, Δυτ. Βερολίνο, 1966, σελ. 179)60.
    Το Μάρτη του 1968 ο ακροδεξιός Βαυαρός πολιτικός Στράους, σε συνομιλία του με υψηλές προσωπικότητες του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος, δήλωνε ότι αρχίζοντας από το 1968 οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Δυτικής Γερμανίας έκαναν μεγάλη δουλειά για να διασύρουν την καθοδήγηση του ΚΚ Τσεχοσλοβακίας στα μάτια της τσεχοσλοβακικής κοινής γνώμης61.
    Σύμφωνα με τη δήλωση του Στράους, ο δυτικός κόσμος έπρεπε λεπτά και επιδέξια να χρησιμοποιήσει όλα τα κανάλια της ιδεολογικής και οικονομικής επίδρασης για τη συνεχή εξασθένηση της επιρροής του ΚΚ Τσεχοσλοβακίας από την ΕΣΣΔ. Για την επίτευξη αυτών των σκοπών αποφασίστηκε η διεξαγωγή ευρείας προπαγανδιστικής εκστρατείας για την απομάκρυνση από τις καθοδηγητικές θέσεις των κομμουνιστών που ήταν αφοσιωμένοι στην υπόθεση του σοσιαλισμού.
    Σε ανάλογο μήκος κύματος είναι και οι δηλώσεις του εκπροσώπου του Κογκρέσου Τζον Σέιλερ: «Ο καιρός για την εξέγερση δεν ήρθε ακόμα. Δεν πρέπει να σπρώχνουμε το λαό της Τσεχοσλοβακίας σε ανοικτή επίθεση, αφού για την ώρα ο καιρός γι’ αυτό δεν ωρίμασε ακόμα». Ωστόσο, ο Σέιλερ τόνιζε και πάλι ότι εκείνη η στιγμή θα ωριμάσει οπωσδήποτε62.
    Ο αστικός Τύπος
    Ο αμερικανικός Τύπος είχε καταπιαστεί με την αναζήτηση διαφόρων μεθόδων «ενθάρρυνσης» της πορείας της Τσεχοσλοβακίας προς την αντισοσιαλιστική κατεύθυνση και σε πρώτη γραμμή, φυσικά με τη βοήθεια επιχορηγήσεων σε δολάρια.
    Ο δυτικός Τύπος συνολικότερα στάθμιζε εξονυχιστικά τις πιθανότητες για απόσπαση της Τσεχοσλοβακίας από το σοσιαλιστικό στρατόπεδο, ασχολούνταν με την ανοιχτή υποκίνηση των αντιδραστικών στοιχείων στη χώρα αυτή.
    Η εφημερίδα «New York Times» έγραφε με θλίψη: «Δυστυχώς, ο πόλεμος στο Βιετνάμ και η λυπηρή κατάσταση του ισοζυγίου πληρωμών δε δίνουν στις ΗΠΑ τη δυνατότητα να παίξουν προσεχώς ξεχωριστό ρόλο για τη βοήθεια της Τσεχοσλοβακίας»63.
    Η «Wasington Daily News» σημείωνε: «Η Τσεχοσλοβακία αποσπάται από τη Μόσχα. Και οι ΗΠΑ θα ήθελαν να κάνουν ό,τι είναι δυνατό για να βοηθήσουν αυτή τη χώρα να ξεφύγει από τη σοβιετική τροχιά»64.
    Το κυριότερο όργανο των αγγλικών μονοπωλίων, η εφημερίδα «Observer», στις 12 του Ιούλη 1968 συμβούλευε ανοιχτά τους Τσέχους και τους Σλοβάκους να «ξεκόψουν» από τη Μόσχα65.
    Και οι «Τimes» του Λονδίνου ονόμαζαν το αντεπαναστατικό προτσές στην Τσεχοσλοβακία «ένα από τα πιο αισιόδοξα κινήματα στον κομμουνιστικό κόσμο». Η εφημερίδα αυτή έγραφε ανοιχτά: «Αν οι Τσέχοι και οι Σλοβάκοι θέλουν να οικοδομήσουν μια περισσότερο ελεύθερη κοινωνία, είναι υποχρεωμένοι να αποσπαστούν από τη Μόσχα»66.
    Η παρισινή εφημερίδα «Le Monde», υποδείχνοντας τι πρέπει να κάνουν παραπέρα οι αντισοσιαλιστικές δυνάμεις στην Τσεχοσλοβακία, στις 5 του Αυγούστου δήλωνε ότι «η Τσεχοσλοβακία πρέπει να προσπαθήσει τώρα να προκαλέσει μέσα και έξω από την ΚΟΜΕΚΟΝ67αναθεώρηση της ανταλλαγής εμπορευμάτων»68.
    Και η εφημερίδα «New York Times» υπέδειχνε ότι «η προσεχτική προσπάθεια αποχώρησης από τη σοβιετική οικονομική σφαίρα» πρέπει να αποτελέσει δεύτερο γύρο πάλης69.
    ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ
    (Το άρθρο βασίζεται σε κείμενο της Ιδεολογικής Επιτροπής της ΚΕ του ΚΚΕ που εκδόθηκε σε μπροσούρα από τη «Σύγχρονη Εποχή»)

    • Ο/Η Po λέει:

      κλασική χοντροκομμένη κι απλοϊκή ανάλυση του είδους LOL_leftg200…

      πεθαίνω με το λήμμα «προτσές»

      • Ο/Η Κλέων Ι. λέει:

        (Ο σταλινικός προβολικός μηχανισμός της παράνοιας)

        Εξηγεί τα πράγματα στυλ ‘έτσι είναι επειδή έτσι θέλουμε να είναι’, λ.χ. είπε ο Μπρεζίνσκι 2 χρόνια πριν πως θα ήθελε να γίνουν αλλαγές, αλλά αυτό είναι ‘στοιχείο’ της συνωμοσίας κατά τους συνωμοσιολόγους του ΚΚΕ.

        Είναι μηχανισμός αυτός, δεν είναι αστείο. Ετσι εκπαιδεύονται να σκέφτονται οι Κνίτες

        – Το μηχανισμό αυτόν [Σ.Σ.: ο σταλινικός προβολικός μηχανισμός της παράνοιας που δεν αφήνει ερμηνευτικό χώρο στην αμέλεια, την ανικανότητα, το τυχαίο, το λάθος, εκλογικεύοντας την ανθρώπινη συμπεριφορά σε βαθμό που να φτάνει στον ακραίο παραλογισμό] τον περιγράφει με ακρίβεια ο Βασίλης Μπαρτζιώτας, μέλος του Πολιτικού Γραφείου, μιλώντας στον Κώστα Φιλίνη, το 1954:

        «Δε σκέφτεσαι βαθιά, κομματικά, σταλινικά. Σταλινικά σημαίνει να αναζητείς τον ταξικό εχθρό σε κάθε ζημιά που παθαίνει το λαϊκό κίνημα».
        [Λευτέρης Μαυροειδής (επιμ.), Αγωνιστές, Προσκήνιο, 2002, σ. 198]

      • Ο/Η Po λέει:

        η πρωτόγονη μαρξική λογική τύπου:
        «Δε σκέφτεσαι βαθιά, κομματικά, σταλινικά. Σταλινικά σημαίνει να αναζητείς τον ταξικό εχθρό σε κάθε ζημιά που παθαίνει το λαϊκό κίνημα».

        μας έκαναν να στρέψουμε το πρόσωπό μας μακριά από ξεπερασμένες βεβαιότητες.
        εξού κι ο λόγος που ορισμένοι μας θεωρούν κι… αδιάβαστους.

  4. Ο/Η Γιάννης λέει:

    Προκύπτει ένα ερώτημα. Τι είναι αυτό που κάνει μια ιδεολογία τόσο βίαιη και τους ανθρώπους, που την υπηρετούν τόσο βίαιους; Νομίζω, η απάντηση βρίσκεται, στο πόσο «έξω από την φυσική πραγματικότητα» βρίσκεται, συνεπώς, κι πόσο έξω από την ανθρώπινη πραγματικότητα. Μια ματιά στις θηριωδίες που διέπραξαν και διαπράττουν οι θρησκείες, είναι αρκετή για να το αντιληφθούμε. Το ίδιο ισχύει βέβαια και με τα πολιτικά δόγματα. Και εν προκειμένω ο επιστημονικό Σοσιαλισμός, ο οποίος μας διαβεβαιώνει ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν τις ίδιες ικανότητες και δυνατότητες, πράγμα αναληθές, το οποίο περιγράφεται έξοχα, στον αρχαιοελληνικό μύθο, με το κρεβάτι του Προκρούστη. Ο Προκρούστης, έβαζε όλους τους ανθρώπους, σ’ ένα κρεβάτι και με κτηνώδη βία, έκανε τους κοντούς ψιλότερους και τους ψιλούς κοντύτερους. Επειδή στην φύσι, δεν υπάρχει ισότητα, πρέπει η φύση να συμμορφωθεί με την ιδεολογία. Αρα, η άμετρη βία είναι χρήσιμη καθ’ αυτή. Φυσικά, κανείς ποτέ δεν νίκησε την πραγματικότητα, και έτσι έχουμε αυτά και παρόμοια δράματα. Στην αληθινή ζωή υπάρχουν, όμορφοι κ άσχημοι, έξυπνοι κ βλάκες, τυχεροί κ άτυχοι, φτωχοί κ πλούσιοι, αυτοί με ωραία φωνή και αυτοί με άσχημη, ψιλοί -κοντοί κλπ. Αντί λοιπόν για ισότητα, θα έπρεπε να προωθούμε αποφασιστικά την ι σ ο ν ο μ ί α. Ολοι, απέναντι στον νόμο είμστε ίσοι και δικαιούμεθα ίσης αντιμετώπισης, «στο καλό και στο κακό». Όταν σταματήσουμε να απαιτούμε από την πραγματικότητα να ανταποκρίνεται στις επιθυμίες μας και συμμορφώσουμε τις απαιτήσεις μας, με την πραγματικότητα, και δοθεί διατροφή σ’ όλους τους πεινασμένους, τότε θα έχουμε εξοστρακίσει, σε μεγάλο βαθμό, την ωμή βία από μέσα μας και από την κοινωνία.

    • Ο/Η laskaratos λέει:

      Πολυ καλό!
      Mεγάλη υπόθεση ο πραγματισμός κι αν κάτι χαρακτήριζε την Αριστερά πάντα ήταν το μπέρδεμα επιθυμιών-πραγματικότητας. Ακόμη κι όταν υπάρχουν καλές προθέσεις (που συνήθως, καλή ώρα, δεν…),ο μαξιμαλισμός τους, η ολοκληρωτική εξουσία της ηγεσίας και οι ανομολόγητες ακόμη και στον εαυτό της επιθυμίες, ή άγνοια του νέου εδάφους σε συνδυασμό με την ανυποψίαστη αμάθεια, έχουν απλά ήδη στρώσει το δρόμο προς την Κόλαση.

      • Ο/Η Γιάννης λέει:

        Ισως να κάνω λάθος, αλλά κατά την γνώμη μου η Αριστερά στην Ευρώπη, δεν ήταν τίποτε περισσότερο από την μετατροπή της μεταφυσικής θρησκείας, σε γήινη πραγματικότητα. Οσο για τις διάφορες ανθρωπιστικές της εξαγγελλίες της διαχρονικά, δεν είναι δικό της μόνον χαρακτηριστικό, αλλά υπόσχεση όλων όσων βρίσκονται σ’ αδύναμη θέση. Και όταν καταλάβουν την εξουσία ισχύει: «Ευχαριστώ που με φέρατε εδώ, άντε γειά!»

      • Ο/Η παρανομος λέει:

        Η κολαση ηταν η εκαστοτε καταστσταση πραγματων που σε καθε τοπο και χρονο οδηγησε στην επαναστατικη λυση. Μπροστα σε αυτη την κολαση, το μετεπαναστικο καθεστως μπορει να μην ηταν ο παραδεισος (που παρεπιμπτοντως κανεις δεν εταξε), αλλα τις περισσοτερες φορες, ηταν η μερα με την νυχτα και ταυτοχρονα συνεβαλλε στην βελτιωση της θεσης των εκμεταλλευομενων, παντου στον κοσμο.Το προβλημα με το συστημα που εχουμε αποδεχθει σαν ταχα αιωνιο (και αιωνια «κλειστο», ως προς τα ουσιαστικα του στοιχεια, αν και οπαδοι της «ανοιχτης κοινωνιας»), ειναι οτι δημιουργει αυθορμητα την κολαση για την μεγαλη πλειοψηφια των ανθρωπινων πλασματων. Δεν ειναι κατι καινουριο ως προς αυτο, το ιδιο εκαναν και τα προηγουμενα (φεδουαρχια, δουλοκτησια) το νεο και θετικο του ειναι οτι εχει δημιουργησει τις υλικες προϋποθεσεις για το οριστικο ξεπερασμα αυτης της κολασης.

  5. Ο/Η Ανατολικογερμανός αθλητής της Ρουμανίας λέει:

    Τσίπρας προς Ολυμπιονίκες: Ανεβάσατε την Ελλάδα ψηλότερα

  6. Ο/Η Κάπας Σ. λέει:

    Καλό είναι αυτά να τ θυμίζουμε στα δικά μας κομμουνιστικά περιτρίμματα,που ονειρεύονται-τρομάρα τους-αγώνες και εξουσία!!Βρε ΟΥΣΤ!!!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s