Γράφοντας σε τοίχους, μια βαρβαρότητα που έχουμε συνηθίσει

[Είναι τα κατάλοιπα μίας πολιτικής αντίληψης που θεωρεί πράξη ανατροπής και αντίστασης την επέμβαση σε έναν τοίχο. Βέβαια, κάποτε ήταν. Δεν είναι σήμερα. Ομως το «ακτιβίστικο» και «επαναστατικό» κομμάτι της κοινωνίας μας πορεύεται με κώδικες προηγούμενων δεκαετιών]

walls

η φωτογραφία είναι από το protagon.gr

Από τον φίλο Κώστα Γιαννακίδη στο protagon.gr

Το να γράφεις στους τοίχους είχε νόημα την εποχή που «ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία». Τότε κάποιος έπρεπε να τη γράψει στον τοίχο με μπογιά.

Και ναι, ο τοίχος ήταν κάποτε κόμβος επικοινωνίας -και το facebook, τοίχο δεν έχει; Επαιρνε πάνω του το σύνθημα και το αίτημα. Εγραφε εκείνο που δεν τύπωνε η εφημερίδα. Εδινε βήμα σε ευρηματικούς στιχουργούς και απελπισμένους καψούρηδες. Βαφόταν με συναίσθημα. Δεν ήταν μόνο ντουβάρι. Ηταν και διέξοδος.

Σήμερα υπάρχουν τα δίκτυα που καλύπτουν την επικοινωνία του δρόμου. Εχεις μεγαλύτερο κοινό. Παίρνεις ανταπόκριση, δημιουργείς ομάδα. Δεν επεμβαίνεις αυτοβούλως και παρανόμως σε δημόσια και ιδιωτική περιουσία. Λες περισσότερα, ξεκούραστα και χωρίς κανένα ρίσκο.

Και όμως. Ζητήστε από τα μάτια σας να συμπεριφερθούν σαν να βλέπουν για πρώτη φορά το ελληνικό αστικό τοπίο. Να τα δουν όλα σαν μέσα από βλέμμα ξένου. Οπως ένας άνθρωπος που φτάνει τώρα στην Ελλάδα. Από την αρχή. Οι τοίχοι των πόλεων έχουν τεράστιες κηλίδες από μουτζούρες. Και πάνω τους μπορείς να διαβάσεις τα πάντα: οπαδικά συνθήματα, καλέσματα του «χώρου», εφηβικές αγάπες, ακατανόητα συνθηματικά που επιβεβαιώνουν το «ταγκάρισμα» της περιοχής, κοινώς τον έλεγχο της από συγκεκριμένη παρέα και πάει λέγοντας. Το γκραφίτι είναι άλλη περίπτωση, δεν μας απασχολεί εδώ.

Οι άνθρωποι που γράφουν στους τοίχους δεν είναι λίγοι. Και γράφουν παντού. Σε τοίχους και εισόδους πολυκατοικιών. Σε δημόσια κτίρια, πάνω σε πεζοδρόμια και γέφυρες. Σε πανεπιστημιακά κτίρια, φυσικά. Συχνά δε, ακόμα και σε διατηρητέα κτίρια ή σε εμβληματικά σημεία, όπως η αθηναϊκή τριλογία. Η αλήθεια είναι ότι, προς το παρόν, δεν έχουμε δει το μαύρο ή το κόκκινο σπρέι επάνω σε αρχαία μάρμαρα. Ποτέ δεν είναι αργά, πάντα υπάρχει χρόνος μέχρι κάποιος να καταγγείλει την ταξική κοινωνία της αρχαίας Αθήνας. Δεν θα το διαβάσει, βέβαια, ουδείς εκ των ενδιαφερομένων. Ομως ποιος στην πραγματικότητα προσέχει τι γράφεται μέσα στις μουτζούρες των τοίχων; Ποιος από σας θυμάται το σύνθημα που διάβασε πρόσφατα σε έναν τοίχο; Πιθανότατα οι μόνοι που διαβάζουν τα μηνύματα των τοίχων είναι εκείνοι που τα έγραψαν και αυτοί που καλούνται να τα υποστούν ή να τα σβήσουν.

Γιατί συμβαίνει αυτό; Για ποιο λόγο το ελληνικό αστικό περιβάλλον σημαδεύεται άτεχνα, αυθαίρετα, και χυδαία;

Πρώτον, επειδή σε μεγάλο βαθμό, του «αξίζει» αυτή η μεταχείριση, τη διεγείρει. Οι άσχημες πόλεις ευνοούν τις «βίαιες» συμπεριφορές. Θα δεις συνθήματα στο κέντρο της Αθήνας, αλλά δεν θα δεις στην Πλάκα. Και αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με τον κόσμο που κυκλοφορεί στις συγκεκριμένες περιοχές. Είναι και ο σεβασμός που επιβάλλει ο χώρος. Αλλιώς φέρονται οι άνθρωποι στο μετρό και αλλιώς στον Ηλεκτρικό.

Δεύτερον, είναι τα κατάλοιπα μίας πολιτικής αντίληψης που θεωρεί πράξη ανατροπής και αντίστασης την επέμβαση σε έναν τοίχο. Βέβαια, κάποτε ήταν. Δεν είναι σήμερα. Ομως το «ακτιβίστικο» και «επαναστατικό» κομμάτι της κοινωνίας μας πορεύεται με κώδικες προηγούμενων δεκαετιών. Δεν χρειάζεται να είμαστε πολλοί. Αρκούν και τρία άτομα για να γίνουμε «συλλογικότητα» και να βάψουμε μαύρο το Πολυτεχνείο.

Τρίτον, είναι το πλαίσιο ατιμωρησίας και η χαλαρότητα στην, προερχόμενη από τους πολίτες, αυθαιρεσία. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει περίπτωση να υποστείς ποινικές ή οικονομικές συνέπειες έτσι και συλληφθείς με το σπρέι στο χέρι. Ξέρω ανθρώπους που έπιασαν στα πράσα νεαρούς όταν έγραφαν για την ομάδα τους σε φρεσκοβαμμένο τοίχο. Εδώ και χρόνια δεν έχουν βγάλει άκρη ώστε να αποζημιωθούν.

Το θέμα είναι, βέβαια, βαθιά πολιτικό, γιατί ξεκινάει από την αισθητική. Και είναι η αισθητική, ως έκφραση παιδείας, που σε σημαντικό βαθμό προσδιορίζει και τη στάση μας στα κοινά. Το λέρωμα των τοίχων ανήκει ουσιαστικά στο ίδιο πλαίσιο συμπεριφοράς που χαρακτηρίζει τον «Ελληνάρα». Είναι η έλλειψη σεβασμού προς το δημόσιο και το ιδιωτικό. Κάποτε μπορεί και να χρειαζόταν, ως πράξη αντίστασης. Σήμερα είναι βαρβαρότητα που έχουμε συνηθίσει.

This entry was posted in σκέψεις, Ελευθερία Λόγου/Έκφρασης, Πολιτισμός-Τέχνες, κοινωνία/πολιτική. Bookmark the permalink.

7 απαντήσεις στο Γράφοντας σε τοίχους, μια βαρβαρότητα που έχουμε συνηθίσει

  1. Ο/Η Ένας λέει:

    γράφουν και οι παπάδες συνθήματα;

  2. Ο/Η Επ-αναστάσιος λέει:

    Σεβασμός της δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας στην Ελλαδάρα; Άγνωστες έννοιες!

    Όπου και να πέσει το μάτι, κάνει «μπαμ» η ασέβεια που ευδοκιμεί στην «κοιτίδα του Πολιτισμού». Η καταστροφική μανία των κατοίκων της ξεσπάει παντού. Με κάθε ευκαιρία. Με κάθε τρόπο. Λες και υποσυνείδητα οι ρωμιοί ακούνε συνεχώς ένα ακατανίκητο σύνθημα: «Καταστρέψτε! Σπάστε! Ασχημίστε! Παραμορφώστε! Σκοτώστε! Κάψετε! Ρυπάνετε!»

    Ακόμα και όταν ο ευσεβής ρωμιός παρκάρει το πολυτελές αμάξι του πάνω στο πεζοδρόμιο και τη ράμπα για τους αναπήρους, αισθάνεται περήφανος που μπροστά στις επιθυμίες του τίποτε δεν μπορεί να σταθεί εμπόδιο, που αυτός είναι ο «πρώτος», που γίνεται «το δικό του».

    Αισθάνεται υπερήφανος και σπουδαίος όταν πυροβολεί και βασανίζει ζώα για να διασκεδάσει, όταν πετάει τα σκουπίδια του έξω από το παράθυρο του αυτοκινήτου εν κινήσει στην Εθνική Οδό, όταν προσπερνάει τους άλλους σε μια ουρά, όταν κάνει ζημιά στην περουσία ενός άλλου, όταν ενοχλεί τον γείτονά του, όταν πετάει τη σκουπιδοσακούλα από τον τέταρτο όροφο προσπαθώντας να πετύχει τον κάδο, όταν κλέβει το Δημόσιο (που τον κλέβει κι εκείνο), όταν κατακτά όλες τις πρωτιές εκφυλισμού και είναι τελευταίος σε όλους τους δείκτες θετικών εξελίξεων της ανθρώπινης κατάστασης.

    Σε πρόσφατη επίσκεψη φίλου μου σε Πανεπιστήμιο της Τουρκίας, του έκανε εντύπωση η απόλυτη καθαριότητα και τάξη στους χώρους του, μαζί με τη συμπεριφορά των φοιτητών. «Γελαστοί, ευδιάθετοι, ήρεμοι, χωρίς ντουντούκες και σημαίες, με τα βιβλία τους και τη χαρά τους», μου είπε. Ανήκουστα πράγματα στα διαλυμένα Πανεπιστήμια της Ελλαδάρας!…

    Αλλά είπαμε, ΕΜΕΙΣ δώσαμε τον Πολιτισμό στον Κόσμο, συνεπώς μας χρωστάνε λεφτά…

  3. Ο/Η Left λέει:

    Κάποτε

  4. Ο/Η dimitris t λέει:

    Το «δεξιό», «συντηρητικό», «φασίζον» κομμάτι της κοινωνίας μας σιχτιρούσε τα συνθήματα στους τοίχους από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, πιτσιρικάς στο τέλος της δικτατορίας. Το ίδιο κάνει και τώρα, μόνο που πλέον μπορεί να υποκρίνετε το «προοδευτικό» και «ευρωπαϊκό».

    • Ο/Η Ακραίος Κεντρώος λέει:

      Δηλαδή κύριε η ρύπανση, η ασέβεια προς την ξένη ιδιοκτησία, η επιβάρυνση μιας ξένης κατοικίας, η οιονεί παραβίαση οικιακού ασύλου συνιστούν πρόοδο;

  5. Ο/Η Ἀριστοκλῆς λέει:

    Ἡ ἰδιοκτησία εἶναι κλοπή, καταστρέφουμε τὸν παρόντα ἄδικο κόσμο γιὰ ἕνα κομμουνιστικὸ αὔριο κτλ. Τέτοια περίπου πρέπει νὰ εἶναι ἡ λογική τους.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s