Ένας γενναίος Οθωμανός ιεροδικαστής που θυσιάστηκε για τους Ρωμιούς

Λ ό γ ο ς [Η Ελλάδα έχει χρέος να τον τιμήσει]

othomanos_A2.4.16

του Αναγνώστη Λασκαράτου
Στα τελευταία χρόνια της οθωμανικής Κατοχής στο Ρωμέικο, ο θεσμός του Σεϊχουλισλάμη («Σεϊχ Ουλ Ισλάμ») είχε ήδη αναβαθμισθεί, ήταν το τρίτο σημαντικό πρόσωπο της αυτοκρατορίας μετά τον Σουλτάνο και το Μεγάλο Βεζύρη. Ασφαλώς δεν ήταν Χαλίφης της Βαγδάτης, ούτε Πάπας της Ρώμης, ποτέ και πουθενά δε ευδοκίμησε ένα ισχυρό θρησκευτικό αξίωμα δίπλα σε ένα πανίσχυρο κοσμικό, το δεύτερο ακρωτηρίαζε το πρώτο.  Ήταν η κεφαλή αυτών που αποτελούσαν την τάξη των Ουλεμάδων, δηλαδή των «σοφών ανθρώπων» που γνώριζαν άριστα το μουσουλμανικό δίκαιο, μπορούσαν να διοριστούν ιεροδικαστές και η περιουσία τους ήταν απαραβίαστη. Ο Σειχουλισλάμης διοριζόταν απ’ευθείας από τον Σουλτάνο, ζούσε διακριτικά, δεν είχε την αίγλη ενός πατριάρχη, ήταν περίπου άγνωστος ή μάλλον αδιάφορος στους δυτικούς, εμφανιζόταν όμως στις μεγάλες κρατικές τελετές στο πλευρό του Βεζύρη.  Δεν βρισκόταν ούτε κοντά στο λαό, δεν είχε δικό του μηχανισμό εξουσίας, ήταν ανακτορικός αξιωματούχος. Η ύψιστη κρατική ευθύνη του ήταν η έκδοση γνωμοδότησης περί του αν μια αμφιλεγόμενη πράξη ή πρόθεση του Σουλτάνου ήταν σύμφωνη ή μη με το Κοράνι. Με μία έννοια λοιπόν μπορούσε να προσβάλει τον ίδιο το Σουλτάνο, όμως δεν ήταν καθόλου βέβαιο πως δεν θα είχε την τύχη του πατριάρχη που συγκρούστηκε με τον αυτοκράτορα ή το πιθανότερο και χειρότερη. Αυτό έκανε τους Σεϊχουλισλάμηδες πολύ προσεκτικούς. Έτσι όταν ο Μωάμεθ ο πορθητής ζήτησε φετφά για να εκτελέσει τον ορθόδοξο δεσπότη (βασιλιά) της Βοσνίας Στεφάν Τομάσεβιτς το 1463, κατά σαφή παράβαση του Κορανίου που δεν το επέτρεπε, αφού ο βασιλιάς είχε παραδοθεί, ο φετφάς δόθηκε από τον Μολλά Χουσρέφ και το κεφάλι του Στέφανου έπεσε. Αντίθετα ο Άραβας Σουλτάνος Σαλαντίν σεβάστηκε την Ιερουσαλήμ όταν παραδόθηκε ειρηνικά και άφησε τον Λατίνο πατριάρχη της Ηράκλειο να φύγει με του θησαυρούς του. Όπως πάντα και παντού, όλα είναι και θέμα χαρακτήρα του ηγεμόνα. O προκάτοχός του Χουσρέφ είχε απαλλάξει τον Πορθητή από το αμάρτημα της δολοφονίας των αρσενικών αδελφών του, ετεροθαλών και μη, την ώρα της διαδοχής. Τα λέω αυτά ως ενδεικτικά του πόσο (αναγκαστικά ) καλόβολοι ήταν οι Σειχουλισλάμηδες απέναντι στη σουλτανική βούληση και για να δείξω το ασύνηθες της γενναιότητας του δικού μας ήρωα, που ήξερε πως είχε απέναντί του έναν μεταρρυθμιστή ηγεμόνα που δεκάρα δεν έδινε για το τι λέει το Κοράνι. Η οικονομική αμοιβή των Σεϊχουλισλάμηδων βεβαίως μεγάλωνε όσο αναβαθμίζονταν συν τω χρόνω με την εξέλιξη της αυτοκρατορίας. Στο «Λόγοι εκκλησιαστικοί εκφωνηθέντες εν τη Γραικική Εκκλησία της Οδησσού κατά το αωκα’-αωκβ’ έτος/υπό Ο. Κ.Ο.» (Οικονόμου Κωνσταντίνου Οικονόμου) …φιλοτίμω δαπάνη Ιωάννου Π. Βόζου του Πελοποννησίου, Υποναυάρχου και Ιππέως Ρωσσικού (αωλγ’/=1833), διαβάζουμε πως ενώ μέχρι το 1513 «το σιτηρέσιον τού Σεϊχούλ- Ισλάμ, και τών δύω Καζιασκέριδων ήσαν από 30  έως 150, άσπρων την ημέρα, τουτέστι 450, γρόσια κατ’ έτος, τώρα το εισόδημα του μεν πρώτου Νομοκράτορος υπερβαίνει το μιλλιόνιον…».  Όπως και να είχε το πράγμα όμως η μοίρα του θεσμού ήταν τελικά κακή.  Δεν είχε μέσα του το σπέρμα της μακροβιότητας. Ο τελευταίος Σειχουλισλάμης Μεντενί Μεχμέτ Νουρί κηρύχθηκε έκπτωτος το 1922 από τον Ατατούρκ, πέντε χρόνια μετά πήγε να βρει τον Προφήτη του και αυτή η παλαιική  γραφικότητα εξέλιπε. Ο Κεμάλ δεν ξέχασε τον φετφά που είχε εκδώσει εναντίον του ο Σεϊχ Ουλ Ισλάμ καλώντας τους πιστούς σε ιερό πόλεμο (Ξενοφών Στρατηγός «Η Ελλάς εν Μικρά Ασία»).

Τα γεγονότα της Επανάστασης του 1821 και τα αντίποινα που εφάρμοσε ο Σουλτάνος κατά του πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄ και κατά μελών της πατριαρχικής Συνόδου, παρά τον αφορισμό της Επανάστασης είναι γνωστά. Πολύ λιγότερο γνωστός είναι ο ηρωισμός και η εντιμότητα του Σεϊχουλισλάμη Χατζή Χαλίλ Εφέντη, που αποκτούν ιδιαίτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς τη μοναδικότητα του γεγονότος και τις περίπου προδιαγεγραμμένες κακές συνέπειές του για τον πρωταγωνιστή τους.

Ο Αχμέτ Τσεβντέτ πασά (1822-1895), ένας κορυφαίος, θεωρούμενος «εθνικός», Τούρκος ιστορικός, που χρησιμοποίησε και δυτικές πηγές, στη 12τομη ιστορία του που εκδόθηκε από το 1854 (1ος τόμος) έως το 1884: Ahmet Cevdet Paşa: «Tarih-i Cevdet» (Ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μεταξύ των ετών 1774-1825), δίνει ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες.  Από εκεί και από άλλες, ελληνικές πηγές, έχουν αντλήσει οι Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος, («Απόφαση γενικής σφαγής και αποσόβησή της», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τομ.ΙΒ, Εκδοτική Αθηνών-1975, σελ.33-34) και Σπυρίδων Λουκάτος («Και Τούρκοι στο πλευρό των Ελλήνων», από ‘Το άγνωστο 21’, ‘Ε’ ‘Ιστορικά’, τ.23, 23 Μαρτίου 2000, σελ.16-17). Επίσης ο Βρετανός πρέσβης στην Ιστανμπούλ (1820-1825),  λόρδος Percy Smythe, 6ος υποκόμης του Στράνγκφορντ, συλλέκτης (ή απαγωγέας) έργων ελληνικής γλυπτικής, έχει καταγράψει κάποια σχετικά περιστατικά, που τα σημειώνουν και μεταγενέστεροι Βρετανοί ιστορικοί.

othomano_B2.4.16Τον Φλεβάρη του 1821 φήμες για σφαγή Τούρκων εμπόρων στη Μολδοβλαχία προκάλεσαν διαδήλωση φανατικών ισλαμιστών στην Πόλη. Ο τότε Σουλτάνος Μαχμούτ ο Β΄ ήταν συνειδητός εκσυγχρονιστής και ορμητικός στις αποφάσεις του. Ο θρύλος τον θέλει γιό χαμένης Γαλλίδας ευγενούς, πάντως θεωρείται πιθανός γιός Χριστιανής του χαρεμιού. Ήταν δυτικόφιλος, ήθελε να μεταρρυθμίσει τους μεσαιωνικούς κρατικούς μηχανισμούς και να χτυπήσει τη σκουριασμένη κακοδιοίκηση. Ίδρυσε κοσμικά σχολεία, εξουδετέρωσε την πειρατεία στο Αιγαίο, χτύπησε τη ληστεία στην ύπαιθρο και οργάνωσε υπουργικό συμβούλιο κατά τα δυτικά ειωθότα. Είναι αυτός που στα 1826 εξόντωσε τους Γενίτσαρους, θεωρώντας τους σωστά, ανασχετικό μηχανισμό στην πρόοδο. Ο Διονύσιος Κόκκινος, («Η Ἑλληνική Ἐπανάστασις», Αθήνα, 1956, τομ. Α’), θεωρεί, σωστά νομίζω, πως πίστευε, με όσα έκανε, ότι οι Ρωμιοί του όφειλαν ευγνωμοσύνη και πως εξεπλάγη πολύ δυσάρεστα από τις πληροφορίες για επαναστατικές κινήσεις τους. Φυσικά ένιωσε σφοδρά απειλούμενος και βαριά προδομένος, γιατί είχε πολλά μέτωπα, εξωτερικά και εσωτερικά, ανοιχτά. Ο σεϊχουλισλάμης Χατζή Χαλήλ καταγόταν από μεγάλη, πολύ πιστή στο Ισλάμ, οικογένεια. Αυτή η καταγωγή και η προσωπική του φήμη ως ευσεβούς τον έφεραν στη υψηλή θέση του. Είχε ξεκινήσει την καριέρα του ως στρατιωτικός. Αναμφίβολα ήταν συντηρητικός άνθρωπος, όχι οπαδός των δυτικότροπων μεταρρυθμίσεων, αλλά πιστός στο Σουλτάνο. Δεν θα μπορούσε και να μην είναι. Όλα όμως δείχνουν πως μέσα σε μια εξουσιαστική Κόλαση που περιέβαλε ασφυκτικά τα πάντα, αγωνιζόταν να κρατήσει άγρυπνη τη συνείδησή του, όπως την υπαγόρευε η καλή του προαίρεση και η πίστη του. Άδικο να υποτιμάμε τις ηθικές αρχές και την αγαθή συνείδηση μερικών θρησκευόμενων, που επειδή αυτών η πίστη είναι ειλικρινής, τους οπλίζει με ισχυρές ηθικές αντοχές. Όταν λοιπόν ακούστηκαν στην Πόλη τα μαντάτα για το ξέσπασμα της επανάστασης, που είδαμε πιο πάνω, ο Μαχμούτ, παρορμητικά, ακούγοντας και τη γνώμη φανατικών κληρικών, πήρε τη απόφαση εξόντωσης των Χριστιανών κατοίκων της Πόλης. Για να υλοποιηθεί όμως μια τόσο φοβερή πράξη χρειαζόταν η θετική γνωμοδότηση και η σχετική εγκύκλιος (φετφάς ή φάτουα) του αρμόδιου Χατζή Χαλίλ. Ο ύπατος ιεροδικαστής προσπάθησε να αγοράσει χρόνο, βασιζόμενος στο ότι το Κοράνι δεν επέτρεπε τη σφαγή αθώων. Είναι φανερό ότι όχι μόνο η ανθρωπιστική του συνείδησή του, αλλά και η ευθύνη του ως ερμηνευτή του ιερού βιβλίου συνέπιπταν. Άρχισε λοιπόν να διερευνά τυχόν σχέσεις του πατριάρχη με το κίνημα του Υψηλάντη, γεγονός που δεν του προέκυπτε, όπως τον διαβεβαίωνε και ο ιατροφιλόσοφος αρχιμανδρίτης Διονύσιος Πύρρος ο Θετταλός, με τον οποίο συζήτησε το πρόβλημα.  Τα ίδια τον διαβεβαίωσε και ο πατριάρχης Γρηγόριος, που μαζί με τον Ιεροσολύμων Πολύκαρπο, την ενδημούσα Σύνοδο και τους παρεπιδημούντες και σχολάζοντες Αρχιερείς, προχώρησε στον αφορισμό της Επανάστασης, ώστε νε εξευμενίσει το Σουλτάνο. Με την ευκαιρία νομίζω πως για πολλά μπορεί κανείς να κατηγορήσει τον σιμωνιακό αλλαξοπατριάρχη Γρηγόριο τον Ε΄, εχθρό της Γαλλικής Επανάστασης, της Δημοκρατίας, της Δύσης και του Διαφωτισμού, αλλά όχι τόσο για τον αφορισμό, που πράγματι μπορούμε να τον δούμε ως απόπειρα όχι μόνο προσωπικής διάσωσης αλλά και αποφυγής μιας γενικής σφαγής. Νομίζω επίσης πως είμαστε υποχρεωμένοι να σεβαστούμε το τραγικό του τέλος, όσο κι αν πήγε γυρεύοντας αγοράζοντας το αξίωμά του τρεις φορές (1797, 1806 και 1818). Στις 8 του Μάρτη λοιπόν ο Σουλτάνος καλεί για σύσκεψη τον Μεγάλο Βεζύρη, τον Σεϊχουλισλάμη, τον αρχηγό των Γενιτσάρων και τον αρχιγραμματέας του Διβανίου («υπουργικού» συμβουλίου) Χαλέτ Εφέντη. Ο τελευταίος, ένας πολύ σκληρός αξιωματούχος, ασκούσε πάνω του ισχυρή επιρροή. Είχε διατελέσει πρέσβης στο Παρίσι (1803-1806), ο πέμπτος που στάλθηκε ποτέ, από το 1565 (πρώτος ο Xατζή Μουράτ, εκτός αν συναριθμήσουμε μια αντιπροσωπεία Γενίτσαρων το 1533), μετά από μεγάλα χρονικά διαλείμματα. Η Γαλλία όμως είχε από το 1535 αδιάλειπτα πρέσβη στην Υψηλή Πύλη. Την, όχι τόσο συνήθη, πρεσβεία στο Παρίσι, μπορούμε να τη δούμε ως δείγμα των δυτικών ανοιγμάτων του Μαχμούτ Β΄. Στο γνωστό πίνακα του Νταβίντ απεικονίζεται σε κάποια γωνιά  να παρίσταται στην ματαιόδοξη στέψη του Ναπολέοντα ως αυτοκράτορα στα 1804 στην Παναγία των Παρισίων, από τον ίδιο τον Πάπα.  Ο Σουλτάνος τους ανακοινώνει την απόφασή του για γενική σφαγή, ο Βεζύρης έντρομος δεν τολμάει να φέρει αντίρρηση, ο Γενιτσάρ αγάς υπακούει δουλικά, ο Χαλέτ συμφωνεί, όμως ο Χατζή Χαλίλ, που πιστεύει στην αθωότητα του πατριάρχη και των Ρωμιών της Πόλης, ζητάει προθεσμία να μελετήσει τις ενοχές των Ρωμιών και ξεθαρρεμένος τότε ο Βεζύρης συμφωνεί. Φεύγοντας από το παλάτι ο θρησκευτικός ηγέτης μαλώνει άγρια με τον αρχιγραμματέα του Διβανίου, κατηγορώντας τον ότι αυτός έφερε με τη σκληρότητα και με τα λάθη του τα πράγματα στην εξέγερση. Ο Χαλέτ, όμως είχε αποφασίσει να κινηθεί σταθερά προς την κατεύθυνση εφαρμογής της αρχικής απόφασης του Σουλτάνου για σφαγή των Ρωμιών της Πόλης, ως συνένοχων της ελληνικής Επανάστασης, μήπως και γλυτώσει μέσα στην αναμπουμπούλα, αφού μετά από κάθε ανταρσία, κάποιοι κρατικοί αξιωματούχοι έχαναν το κεφάλι τους. Είχε κάθε λόγο λοιπόν να διαβάλει τον Χατζή Χαλίλ στο Σουλτάνο, ώστε να στρέψει προς τα εκεί την οργή του.

Ο ανασφαλής κοσμικός μονάρχης, που έβλεπε το έργο του να κινδυνεύει, με πληγωμένο εγωισμό, οργισμένος που ο θρησκευτικός υπάλληλός του στεκόταν εμπόδιο στην απόφασή του, καθαίρεσε τον Χατζή Χαλίλ από την θέση του και τον εξόρισε άλλοι λένε στη Λήμνο, άλλοι στην Προύσα. Πριν αναχωρήσει όμως τον βασάνισαν και υπέκυψε στα τραύματά του, αφήνοντας έτσι την τελευταία του πνοή στην Προποντίδα, όπου τον καταπόντισαν. Ο διάδοχος του, ο περσικής καταγωγής  Γιασιντζιζάντε Αμπντουλβαζάαμπ εφέντης (Yasincizade Abdülvehhap Efendi-εικ.2) που κράτησε τη θέση του για έναν χρόνο (1821-1822) για να επανακάμψει μετά από μεσολάβηση τριών βραχύβιων στο αξίωμα διαδόχων του, για μια ακόμη πενταετία (1828-1833), υποχρεώθηκε

Castellan, Antoine-Laurent. Moeurs, usages, costumes des Othomans, et abrégé de leur histoire; par A. L. Castellan, auteur de Lettres sur la Morée et sur Constantinople; Six vol. In-18... vol. VI, Paris, Nepveu, 1812

Castellan, Antoine-Laurent. Moeurs, usages, costumes des Othomans, et abrégé de leur histoire; par A. L. Castellan, auteur de Lettres sur la Morée et sur Constantinople; Six vol. In-18… vol. VI, Paris, Nepveu, 1812

να εκδώσει φετφά που προέβλεπε την τιμωρία ακόμη και των ύποπτων για συνενοχή. Ο Σουλτάνος τελικά, μετά από ψυχραιμότερες σκέψεις προσποιήθηκε μεγαλοψυχία και εφάρμοσε το φετφά με επιείκια (τραγική ειρωνεία είναι ασφαλώς η δικαίωση του εκτελεσμένου αξιωματούχου του), εφ’όσον οι Ρωμιοί υποτίθεται πως απέκρουσαν κάθε επαναστατική ιδέα, στρεφόμενος μόνο κατά Ρωμιών αξιωματούχων, μητροπολιτών κλπ. Ο Χαλέτ όμως δεν έσωσε το τομάρι του. Ένα χρόνο μετά εξορίστηκε, στραγγαλίστηκε και μετά το πτώμα του αποκεφαλίστηκε. Η θυσία του Σεϊχουλισλάμη δεν είχε όμως πάει χαμένη, σώθηκαν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι.

Ο Δημήτρης Καμπούρογλου είχε προτείνει να δοθεί το όνομα του Χαλίλ σε δρόμο της  Αθήνας. Νομίζω πως αυτό θα ήταν κάτι αλλά λίγο. Ο Χατζή Χαλίλ πρέπει να τιμηθεί με άγαλμα σε κεντρική περιοχή της πρωτεύουσας και η ιστορία του να μπει στα σχολικά βιβλία. Είναι το ελάχιστο και το αυτονόητο αυτό. Για να αντιληφθούμε το ηθικό μέγεθος, ας ανατρέξουμε στην ιστορία της Ανατολικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Ο πατριάρχης της Νέας Ρώμης ήταν κεντρικό πρόσωπο, πολύ ισχυρό, απείρως σημαντικότερο, ιστορικότερο και πολύ πιο μέσα στα πράγματα του Κράτους, από ότι ο Σεϊχουλισλάμης για την οθωμανική αυτοκρατορία. Όσο κι αν ψάξετε δεν θα βρείτε έναν από αυτό τον άθλιο συρφετό παλιανθρώπων, που να έχει καταδικάσει τις σφαγές όχι αλλόθρησκων και υποτελών, αλλά Χριστιανών υπηκόων της αυτοκρατορίας. Χιλιάδες άμαχοι σφάχτηκαν στη Θεσσαλονίκη από τον άγιο Θεοδόσιο, άλλοι τόσοι στην Κωνσταντινούπολη από τον Ιουστινιανό, Παυλικανοί κάηκαν ζωντανοί στον Ιππόδρομο, εθνικοί, «αιρετικοί» και Εβραίοι κατακρεουργήθηκαν, αυτοκράτορες εκτελέστηκαν από τους διαδόχους τους με φρικτά βασανιστήρια, αυτοκράτειρες δολοφόνησαν ή τύφλωσαν γιούς, συζύγους και χιλιάδες αθώους, οι πατριάρχες αν δεν πλειοδοτούσαν και ευλογούσαν έμεναν σιωπηλοί, ανοίγοντας μόνο το στόμα τους για να πιάσει κάποια αυτοκρατορική ερωμένη ή τις μπερμπαντιές κάποιου αυτοκράτορα κι αυτό για να εκβιάσουν συνήθως τη νομιμοποίηση της ερωτοδουλειάς, έχοντας στο μυαλό τους άλλες αντιπαροχές είτε στο δόγμα είτε στα προνόμια της Εκκλησίας. Εκεί γύρω κινιόντουσαν οι «ηθικές» τους ευαισθησίες. Ο Σεϊχουλισλάμης δεν είχε οπαδούς, δεν εκπροσωπούσε κάποια δυναστική μερίδα όπως συνηθέστατα συνέβαινε με τους πατριάρχες που συσπείρωναν γύρω τους κόσμο στις δογματικές έριδες περί την όνου σκιάν, η εκτέλεσή του ίσως δεν μαθεύτηκε ευρύτερα και λίγοι θα τον έκλαψαν.

Η θυσία του δυστυχώς δεν σημαίνει ούτε σήμερα τίποτα στην Τουρκία, το σχετικό λήμμα της wikipedia στην τουρκική (Hacı Halil Efendi) περιμένει, άδειο, καθόλου κολακευτικό αυτό για όλους, περιμένοντας ακόμη αυτόν που θα το γράψει. Ελπίζω να βρεθούν τουρκομαθείς Ρωμιοί να το πράξουν, είναι οφειλόμενο χρέος και είναι δείγμα της αχαριστίας και του μεγέθους της ηθικής αναλγησίας της πατριαρχικής αυλής πως κανείς δεν το έχει κάνει. Προς τιμήν του, τον μνημονεύει ένας ξεχωριστός ιερωμένος, ο αρχιμανδρίτης π.Φιλόθεος Φάρος, στο εξαιρετικό βιβλίο του «Η Εκκλησία ως σκάνδαλο και ως σωτηρία» (Αρμός-2002). Ευτυχώς γιατί η κρατική Εκκλησία, που τάχα κόπτεται για τα παθήματα των Ρωμιών από το Δοβλέτι και όφειλε να τον είχε αναδείξει, δεν θέλει να τον ξέρει, για ευνόητους λόγους. Νομίζω πως τώρα που ο συρφετός της ακροδεξιάς, μητροπολίτες-ιερείς-καλόγεροι, Νεοναζιστές και γενικά άνθρωποι που εμπορεύονται το φόβο και το μίσος προσπαθούν να φανατίσουν την πλέμπα κατά των δυστυχισμένων μουσουλμάνων προσφύγων (το 1922 ήταν Χριστιανοί), το θαυμάσιο παράδειγμα του υποδειγματικού Σεϊχουλισλάμη, πρέπει να ακουστεί δυνατά.

*

Διαβάστε όλες της αναρτήσει της κατηγορίας «Λόγος«

***

Advertisements
This entry was posted in Γράμμα από το Ληξούρι, Πολιτισμός-Τέχνες, Logos. Bookmark the permalink.

17 απαντήσεις στο Ένας γενναίος Οθωμανός ιεροδικαστής που θυσιάστηκε για τους Ρωμιούς

  1. Ο/Η محمود ثان λέει:

    Για τον άγνωστο Σουλτάνο Μαχμούτ II, της Επανάστασης του 1821
    Ο Σουλτάνος πριν και μετά από τις μεταρρυθμίσεις

    Ταινία «Η Ευνοούμενη» ή αλλιώς ‘Intimate Power ‘, για τη συγγενή της αυτοκράτειρας Ιωσηφίνας, την Aimée du Buc de Rivéry, την μετέπειτα Nakşidil Sultana που ο θρύλος λέει ότι την απήγαγαν πειρατές και την παντρεύτηκε ο Σουλτάνος, πατέρας του Μαχμούτ.

  2. Ο/Η Όφη Σόφη της ΑΣΚΤ λέει:

    The Coronation of Napoleon

    Joséphine kneels before Napoléon during his coronation at Notre Dame. Behind him sits pope Pius VII.
    Jacques-Louis David 1805–07 (exhibited 1808) Oil on canvas Louvre, Paris, France

    Turbaned Ottoman ambassador Halet Efendi in The Coronation of Napoleon (detail).
    Ο κακός σύμβουλος του Σουλτάνου Χαλέτ Εφέντι.

    Όφη Σόφη
    ΑΣΚΤ
    Τμ.Θεωρ.Ιστ.τ.Τέχνης

  3. Παράθεμα: Ένας γενναίος Οθωμανός ιεροδικαστής που θυσιάστηκε για τους Ρωμιούς — Ροΐδη και Λασκαράτου Εμμονές | για την Ιστορια...

  4. Ο/Η Σέρβος Ιμάμης λέει:

    Γενικά αυτή η χώρα είναι πολλά που δεν θέλει να βλέπει

    https://xyzcontagion.wordpress.com/2015/11/30/robert-baer-ignatiou-savvidis-fake/

    Η πλαστογραφία 19χρονου ψεκασμένου Σέρβου ακροδεξιού ψευτοδημοσιογράφου με τη μαϊμού συνέντευξη του πρώην πράκτορα της CIA για τη Γιουγκοσλαβία και τα ερωτηματικά για τα έγκριτα ΜΜΕ
    Posted by Κλέων Ι. στο 2015/11/30
    Πλαστογραφία 19χρονου ψεκασμένου Σέρβου ακροδεξιού ψευτοδημοσιογράφου η μαϊμού συνέντευξη του πρώην πράκτορα της CIA Robert Baer που διακινείται από έγκριτους και έγκυρους δημοσιογράφους (Μιχάλης Ιγνατίου, Παντελής Σαββίδης, TVXS.gr, Ημεροδρόμος, enikos.gr, Sofokleousin.gr, NewsBomb κά.)

    Η πλαστή συνέντευξη του πρώην πράκτορα της CIA για τη Γιουγκοσλαβία και τα ερωτηματικά για τα έγκριτα ΜΜΕ

  5. Ο/Η Εβραίος μητροπολίτης λέει:

    Η Αποστολική Διακονία δημοσιεύει ένα απόσπασμα του Κόκκινου σχετικό με τον Σουλτάν Μαχμούντ, τόσο ήρεμο και πολιτισμένο;
    Μη με γελούν τα μάτια μου;
    Όχι δεν με γελούν. Στο τέλος πιάνει ένα μπερντάχι τους κακούς Εβραίους.
    Είπα κι εγώ τζάνεμ

    http://www.apostoliki-diakonia.gr/gr_main/catehism/theologia_zoi/themata.asp?contents=ecclesia_history/contents_Genos.asp&main=ecclesia_history&file=8/8.7.htm

    Ο Σουλτάνος Μαχμούτ Β’ και η έκρηξις της Επαναστάσεως

    Διονυσίου Α. Κοκκίνου,
    Ἡ Ἑλληνική Ἐπανάστασις,
    Αθήνα, 1956, τομ. Α. σελ. 363-365

    Το 1821 ήλθε δια την Τουρχίαν με τα δυσάρεστα γεγονότα, που εκληρονόμησεν από το 1820, και την προσθήκην νέων, που εξερράγησαν απο αυτού του Ιανουαρίου.

    Ο σουλτάνος Μαχμούτ Β’ επερνούσε κατά τα τελευταία εκείνα χρόνια πολύ ανήσυχους ημέρας. Είχεν αναβή ει ς τον θρόνον με το όνειρον μεγάλων εσωτερικών μεταρρυθμίσεων εις όλους τους κλάδους και απαλλαγής του κράτους από τους παρασιτικούς οργανισμούς του, όπως οι γενίτσαροι, απασχολημένος εξωτερικώς προς όλα τα τουρκικά όρια, όσον κανείς από τους προκατόχους του,και με εσωτερικάς ανοικτάς πληγάς από διαφόρους επαναστάσεις και ανταρσίας. Ο Αλή πασσάς είχε περιχαρακωθεί εις τα Ιωάννινα, διαθέτων όλους σχεδόν τους Αλβανούς και αρκετούς οπλαρχηγούς Έλληνας, και απειλούσεν, αν δεν κατεβάλλετο, να επεχτείνει το αυτόνομον πασσαλίκι του εις ολόκληρον την Ρούμελην. Ο πασσάς της Πτολεμαΐδος είχεν επαναστατήσει. Οι Δρούσοι ενοχλούσαν τας γειτονικάς των επαρχίας δια ληστρικών ενεργειών και εζητούσαν αυτονομίαν. Φίλαρχοι ʼραβες απειλούσαν αυτήν την Μέκκαν και την Μεδίναν. Ο σάχης της Περσίας εισέβαλλε διαρκώς εις τας ανατολικάς επαρχίας. Ισχυρά ρωσσικά στρατεύματα συνεκεντρούντο επί των όχθων του Προύθου και επροκαλούσαν δικαίας ανησυχίας εις την Κωνσταντινούπολη, παρ’ όλας τας διαβεβαιώσεις του Ρώσσου πρεσβευτού Στρογγάνωφ δια τας είρηνικάς διαθέσεις του Αλεξάνδρου του Α’. Οι Σέρβοι εννοούσαν να επιτύχουν επίσημον αναγνώρισιν του εκλεγέντος από την σερβικήν εθνοσυνέλευσιν ηγεμόνος των Μιλός Οβρένοβιτς και τον καθορισμόν του ετησίου φόρου προς την Τουρκίαν, χωρίς το δικαίωμα της Πύλης να μεταβάλη εις το εξής τους όρους της οικονομικής εξαρτήσεως. Και συγχρόνως εκυκλοφορούσαν φήμαι περί υπάρξεως μυστικής πολιτικής εταιρείας δρώσης εντός αυτού του κράτους με σκοπόν την επανάστασιν των Ελλήνων. Ο Μαχμούτ Β.’ υπήρξε πράγματι δυστυχέστερος όλων των μέχρι της εποχής εκείνης σουλτάνων, χωρίς να είναι ο χειρότερος. Τουναντίον είχε φιλοδοξήσει να συνέχιση τό αναμορφωτικών έργον του Σελήμ Γ’, του προσπαθήσαντος να συγκράτηση την Τουρκίαν από τον κατήφορον της παρακμής, να την ανόρθωση και να την μεταβάλη εις κράτος ανάλογον προς τα ευρωπαϊκά. Χωρίς να έχη εξαιρετινήν μόρφωσιν, είχεν αντιληφθή τον αιώνα του. Είχε συγχρονιστικόν πνεύμα. Ο Σελήμ είχε κατορθώσει ν’ απαλλάξει την Βουλγαρίαν και την Μακεδονίαν από την ληστείαν, εξεμηδένισε τους πειρατάς του Αιγαίου, έκαμεν οχυρωματικά έργα εις τα τουρκικά σύνορα, συμπληρώσας τα ερειπωμένα φρούρια, και επεχείρησε ν’ ανασύνταξη το πολεμικόν ναυτικόν και να προσθέση εις τον παλαιόν στόλον νέα· πλοία οφειλόμενα εις Γάλλους ναυπηγούς. Ο Μαχμούτ ήθελε ν’ απαλλάξη την Τουρκίαν από την τυραννίαν και τας ατιμίας των γενιτσάρων. Μετά την καταστροφήν των δερεβέηδων, ατίθασων Τούρκων λυμαινομένων τας ευφορωτέρας κοιλάδας του κράτους εν ονόματι θρυλουμένων κληρονομικών δικαιωμάτων, ουδέποτε α ναγνωρισθέντων, ηθέλησε να εκμηδενίση τους γενιτσάρους, τους αποτελούντας κράτος εν κράτει, απειθούντας εις κάθε αρχήν, τυραννούντας τους αμάχους πληθυσμούς και απειλούντας και αυτούς τους σουλτάνους. Η πεποίθησις του Μαχμούτ περί του κακού, που εξακολουθούσαν να κάνουν εις την Τουρκία οι γενίτσαροι, είχε μεταβληθή εις ψύχωσιν. Η εμπιστοσύνη και η εύνοιά του προς τον Χαλέτ εφέντη, τον έχοντα τον τίχλον του Δοβλέτ- Ναζιρή, πρώτου συμβούλου δηλαδή του σουλτάνου, και ο οποίος πράγματι είχε καταστή ισχυρότερος από τον μέγαν βεζύρην, έγινεν απεριόριστος, όταν κατά τό μυστικοσυμβούλιον, τό γενόμενον εις τα ανάκτορα δια την στάσιν της Πύλης απέναντι του Αλή πασσά, μόνο ο Χαλέτ συνέστησε τον πόλεμον εναντίον του αντάρτου, χωρίς καμμίαν προσπάθειαν συνδιαλλαγής. Με την γνώμην αυτήν είχεν συνταχθή τότε και ο ηγεμών της Μολδαυίας Σούτσος, ο κληθείς να μετάσχη του συμβουλίου και δια τας σχέσεις του με τον Χαλέτ και δια την εκτίμησιν που έτρεφε προς τον ορθολογισμόν του σουλτάνου. Η γνώμη αυτή ήτο θαρραλέα και συνέπιπτε με την θέληση του Μαχμούτ. Αλλά κανείς Τούρκος από τους μετασχόντας του συμβουλίου δεν ετόλμησε να δώση αυτήν την συμβουλήν. Διότι όλοι εφοβούντο τον Αλή. Ο αντάρτης της Ηπείρου ασκούσε την επιρροήν του εντός αυτής της Κωνσταντινουπόλεως. Οι γενίτσαροι, αλβανικής καταγωγής κατά τήν εποχήν εκείνην οι περισσότεροι, ήσαν όλοι υπέρ του Αλή και δεν ήθελαν την εξόντωσίν του. Και ήσαν μεν τότε οι γενίτσαροι παραγκωνισμένοι και ήτο φανερόν ότι ευρίσκοντο υπό δυσμένειαν, αλλ’ η δύναμίς των ήτο αναμφισβήτητος ακόμη. Ήρκεσεν εν τούτοις η υπό των γενιτσάρων ζωηρότατα επιδειχθείδα φιλική διίθεσις προς τον Αλή δια να δοθεί περισσότερα αξία εις την γνώμην του Χαλέτ. Και η εκστρατεία κατά του Αλή απεφασίσθη. Οι γενίτσαροι τότε εφρύαξαν. Έβλεπαν εις την καταστροφήν του Αλή τον πρόλογον του ιδίου των αφανισμού. Και απειθάρχητοι όπως ήσαν και συνηθισμένοι να επικρίνουν τας αποφάσεις της Πύλης, χωρίς νά καταδιώκωνται, εξεδήλωσαν την δυσαρέσκειάν των. Έφθασαν μάλιστα μέχρι του σημείου να διαβιβάσουν εις τον σουλτάνον την γνώμην των, η όποια διετυπώθη ως εξής :

    « Αντί του πολέμου , τον οποίον επιχειρεί ο σουλτάνος εναντίον ενός ικανού και χρησίμου βεζύρη, του Αλή πασσά, ώφειλε να θανατώση τον Χαλέτ και να δαπανήση τα χρήματα του δια να παρασκευαστή δια τον πόλεμον που του ετοιμάζουν οι Ρώσσοι. »

    Ο Μαχμούτ ωργίσθη τόσον δια την θρασύτητα αυτήν, ώστε, εις πείσμα των αρχηγών των γενιτσάρων και εκείνων που ήθελαν την διατήρησίν των ή τους εφοβούντο, απέστειλεν αυτόγραφον επιστολήν εις τους αρχηγούς τους σταλέντας κατά του Αλή πασσά, δια της οποίας τους απηγόρευε να τολμήσουν να στείλουν άλλην είδησιν εις την Πύλην περί των αποτελεσμάτων τής εκστρατείας των, εκτός της αναγγελίας της τελείας εξοντώσεως του αντ άρτου. Όσον δια τους γενιτσάρους ο Μαχμούτ ανέβαλε προς το παρόν την διάλυσίν των και τον πλήρη εκμηδενισμόν των. Ήθελε νά τελείωση πρώτα με τον Αλή. Μία ενέργεια κατά των γενιτσάρων θα ανεστάτωνε την Κωνσταντινούπολιν. Και τούτο δεν συνέφερεν, όταν υπήρχαν και άλλαι εσωτερικαί ανταρσίαι, απασχολούσαι τον στρατόν και την προσοχήν του λαού.

    Ο Μαχμούτ δεν έπαυε να θεωρή όλα τα δεινά του κράτους ως απότοκα της κακοδιοικήσεως και της παραλυσίας των λειτουργιών της εξουσίας, και της διαφθοράς και ασυδοσίας των γενιτσάρων. Και τόσον είχε μορφώσει τήν πεποίθησιν ότι η κακοδιοίκησις, η έλλειψις ασφαλείας και δικαιοσύνης και η εν γένει χαλάρωσις της λειτουργίας των δημοσίων υπηρεσιών ήτο η πηγή όλων των κακών, ώστε δεν έδωσε προσοχή εις διαφόρους καταγγελίας περί προπαρασκευής των Ελλήνων εις επανάστασιν.

    Είπομεν ότι ο Αλή πασσάς πληροφορηθείς τα της Εταιρείας, τά διεμήνυσεν αμέσως εις τον σουλτάνον, ζητών αμνηστίαν, με την υπόσχεση να ανακάλυψη και να εξαφανίση ολόκληρον το μυστικόν επαναστατικόν δίκτυον των Φιλικών ή να καταστείλη την επανάστασιν αν εξερρηγνύετο αμέσως, αλλά δεν έγινε πιστευτός. Ο Μαχμούτ ενόμισε ότι επρόκειτο περί των συνήθων ραδιουργιών του Αλή. Αλλ’ ανάλογα του κατήγγειλαν μετ’ ολίγον ο Καπετάν πασσάς, πολλοί Τούρκοι βαλήδες, ο Μωχάμετ ʼλυ από την Αίγυπτον και μερικά από τά ευρωπαϊκά ανακτοβούλια δια των πρεσβευτών των. Τον ειδοποιούσαν περί διαφόρων εταιρειών και συλλόγων, που είχαν συσταθή εις την Επτάνησον και εις αυτήν την Πελοπόννησον, δήθεν δια φιλανθρωπικούς, εκπαιδευτικούς και επιστημονικούς σκοπούς, αλλά πράγματι με πολιτικόν πρόγραμμα. Ο Μαχμούτ εθεώρησεν αυτάς τας πληροφορίας υπερβολικάς. Διατί οι Έλληνες θα επαναστατούσαν ; Ο σουλτάνος δεν έβλεπεν ούτε τον λόγον τοιούτου κινήματος,- ούτε το δυνατόν της ενεργείας του. Επίστευε μόνον ότι οι Έλληνες, όπως και οι άλλοι υπήκοοι του κράτους, είχαν ευλόγα παράπονα κατά της κακής διοικήσεως. Αν μερικοί θερμόαιμοι υποκινούμενοι από τον Αλή πασσάν, όπως επίστευεν ο Μαχμούτ, είτε στηρίζοντες ελπίδας επαναστατικάς εις τας εσωτερικάς ανωμαλίας, εκινούντο κατά τρόπον μυστικόν επί του παρόντος, θα ησύχαζαν όταν θα κατεβάλλετο ο Αλή πασσάς. Και τότε θα εβελτιούτο η διοίκησις, θ’ ανασυνετάσσοντο όλοι οι κλάδοι του κρατικου οργανισμού και τα παράπονα θα έπαυαν.

    Αλλά τον Ιανουάριον του 1821 έφεραν εις τον Μαχμούτ τας επιστολάς του Υψηλάντη προς τον Αλή πασσαν, που ευρήκαν επί του δολοφονηθέντος Υπάτρου. Η οργάνωσις του ελληνικού κινήματος απεκαλύφθη. Οι αρχηγοί του ήθελαν να εκμεταλλευθούν την αδυναμίαν του Αλή με υποσχέσεις αν επέμεινεν εις την ανταρσίαν και την άμυνάν του, δια να εξακολουθήσουν απασχολούμενοι με τα Ιωάννινα αι μεγαλύτεραι δυνάμεις του τουρκικού στρατού. Ταυτοχρόνως ανεφέρθησαν εις την Πύλην τα της αυτοκτονίας του συλληφθέντος παρά το Βιδίνιον Αριστείδη Πώπ και τα της εξαφανίσεως των εγγράφων, που έφερεν επάνω του. Τούτο συνεδυάσθη με τα ελθόντα εις φως εκ της δολοφονίας του Υπάτρου. Δεν υπήρχεν αμφιβολία ότι μερικοί Έλληνες ετοίμαζαν επανάστασιν. Αλλ’ αυτοί ήσαν άραγε πολλοί; Θα έκαναν πράγματι την μωρίαν να κινηθούν κατά της αυτοκρατορίας; Η Πύλη οπωσδήποτε δεν εφάνη ότι έδωσε μεγάλην σημασίαν εις τα αποκαλυφθέντα. Ολίγον αργότερα, ένας «Ελλην, ο Ασημάκης Θεοδώρου, κατήγγειλεν εις την Πύλην ότι η ελληνική επανάστασις, η οποία θα εκηρύσσετο ταχύτατα, είχεν ως πρώτον της σχέδιον την καταστροφήν του τουρκικού στόλου και την δια ταραχών κατάληψιν της Κωνσταντινουπόλεως. Το σχέδιον της συνωμοσίας, που ήτο πραγματικόν, εξετέθη εις την Πύλην. Ονόματα δεν εξηκριβώθησαν, αλλά κατηγγέλθη ότι συμμετείχαν εις την συνωμοσίαν οι ισχυρότεροι Φαναριώται. Αυτά εκοινολογήθησαν και εδημιουργήθησαν αμέσως αλλόκοτοι φήμαι : Ότι πολλά σπίτια ελληνικά είχαν μεταβληθή εις αποθήκας όπλων, ότι είχαν σκαφή υπό τα δημόσια και τα σουλτανικά κτίρια υπόνομοι, ότι θα εφονεύετο ο σουλτάνος και όλοι οι αξιωματικοί και ισχυροί Τούρκοι ταυτοχρόνως.

    Ο Μαχμούτ, κατάπληκτος προ της αποκαλύψεως, απεφάσισε να λάβη ταχύτατα μέτρα προς εκμηδένισιν της συνωμοσίας προ της εκτελέσεως του σχεδίου της. Εφοβήθη πλέον δια την ιδίαν του τύχην. Έγιναν έρευναι εις πολλά σπίτια και εξεδόθη διαταγή να φύγουν από την πρωτεύουσαν όλοι οι διαβατικοί εκείθεν Έλληνες.

    Ο τουρκικός λαός της Κωνσταντινουπόλεως ευρίσκετο ήδη εις αναβρασμόν. Εκυκλοφόρει η φήμη ότι οι Έλληνες εσκόπευαν να σφάξουν όλους τους Τούρκους. Εμαίνοντο λοιπόν κατά του Ελληνικού στοιχείου της Πόλεως και κυρίως κατά του Φαναριού. Παντού έβριζαν και απειλούσαν τους Έλληνας. Πολλοί Εβραίοι, υφιστάμενοι τον ανταγωνισμόν των Ελλήνων εις το εμπόριον, υπερέβαλλαν τους Τούρκους εις τας εκδηλώσεις του μίσους. Ο τραπεζίτης του Χαλέτ εφέντη, ο Εβραίος Χασχέλ, ένα βράδυ είπε δημοσία εις ένα κέντρον ν, υψώνων το ποτήρι του:

    – Σ’ αυτήν τήν κούπα θα πιώ το αίμα όλων των Φαναριωτών.

  6. Μην είστε αφελείς, οι Τουρκαλάδες δεν έχουν μπέσα. Γυρνάνε ταινίες προπαγάνσας όπως αυτή για την πτώση της Βασιλίδος των πόλεων, όπου ο Μουχαμέτης στο τέλος μπαίνει στην αγιά Σοφιά με σέβας και καλή συμπεριφορά σε όσους κατέφυγαν στη σκέπη της. Όμως πάλι με χρόνους…

    After the death of his father Murat II, Mehmet II ascends to the Ottoman throne. After braving internal and external enemies, he decides to complete what he was destined to do – conquer Constantinople.

    Director: Faruk Aksoy

    Writers: Atilla Engin (screenplay), Irfan Saruhan (script writer)

    Stars: Devrim Evin, Ibrahim Celikkol, Dilek Serbest

  7. Ο/Η του Συριζέλ λέει:

    http://www.lifo.gr/team/bitsandpieces/55156#comment

    Τι δουλειά είχαν όλοι αυτοί στη Βουλή; .

    Ο ανώφελος εναγκαλισμός του κράτους με μια πολύχρωμη ποικιλία εκκλησιών

    6.2.2015

    Από τον
    ΑΡΗ
    ΔΗΜΟΚΙΔΗ

    Τι είναι όλοι αυτοί; Και γιατί ήταν στη Βουλή;

    Εντάξει, ένας ιερέας χρειαζόταν για να ορκίσει όσους επέλεξαν θρησκευτικό όρκο (για πρώτη φορά στα χρονικά ήταν η μειοψηφία) και να κάνει και τον αγιασμό. Κι επίσης ένας απ’ τους τρεις μουσουλμάνους βουλευτές ήθελε να δώσει θρησκευτικό όρκο στο Κοράνι, άρα χρειαζόταν κι ένας εκπρόσωπος εκείνης της θρησκείας.


    Και επίσης: Όταν σχολιάζουμε εξαντλητικά το ντύσιμο του Βαρουφάκη (που τουλάχιστον το διάλεξε ο ίδιος) μπορούμε να παραβλέψουμε το ντύσιμο των εν λόγω κυρίων (που τους το επέβαλε η θρησκεία τους);

    Ήταν γνήσια η απορία μου και η -προσβλητική ίσως- άγνοιά μου στο Facebook με το που πρωτοείδα τις εικόνες: Εκπροσωπείται και ο Σατανισμός στην ορκωμοσία;
    Λίγο μετά το τέλος της εντυπωσιακής παρουσίας όλων αυτών των θρησκευτικών ηγετών στη Βουλή, αφού είπαν τα καλά λόγια τους κι έφυγαν, διάβασα κάτι πολύ ενδιαφέρον, χάρη στη Μαρία Γιαννακάκη.

    18 λέξεις:

    «H Monde θυμίζει ότι όταν στο παρελθόν η Γαλλία αντιμετώπισε οικονομικές δυσκολίες κρατικοποίησε την ακίνητη περιουσία του Κλήρου.»

  8. Ο/Η Παλιός λέει:

    Έθνος της Κυριακής, 22.3.1998

    http://goo.gl/lLxSpS

    Το επαναστατικό σχέδιο της Φιλικής Εταιρείας και η ηλιθιότητα (των Τούρκων)

    Οι ομπρέλες δεν ήταν και τόσο της μόδας στα Βαλκάνια, τα χρόνια πριν από την Επανάσταση. Παρ’ όλ’ αυτά, οι Τούρκοι μάλλον κρατούσαν καθένας κι από μία, τη μέρα που ο Αλλάχ αποφάσισε να βρέξει μυαλό. Γι’ αυτό και χρησιμοποιούσαν σχεδόν αποκλειστικά Ρωμιούς σ’ όλες τις θέσεις κλειδιά, που απαιτούσαν από πέντε δράμια μυαλό και πάνω για να βγαίνει η δουλειά. Διπλός ο καημός για τους Έλληνες: Όχι μόνον ήταν υπόδουλοι αλλά τους έλαχε η μοίρα να είναι σκλάβοι ενός έθνους ηλιθίων. Μεγάλη η προσβολή. Εξ ου και επαναστάτησαν!…

    Ολόκληρο το σχέδιο της Φιλικής Εταιρείας για τον ξεσηκωμό του 1821 βασιζόταν στην προϋπόθεση ότι είχαν να παλέψουν με πολλούς μεν, οπλισμένους δε, σίγουρα όμως ηλίθιους. Η πεποίθηση αυτή ριζώθηκε, όταν πλησίασαν τον Αλή πασά για να συνεργαστούν μαζί του κι αυτός τους πρόδωσε στον σουλτάνο Μαχμούτ. Εκείνος θέλησε να διασταυρώσει την πληροφορία, ρωτώντας… Έλληνες Φαναριώτες. Φυσικά, τον διαβεβαίωσαν ότι επρόκειτο για μηχανορραφίες του Αλβανού, που προσπαθούσε να βάλει Τούρκους κι Έλληνες να τσακωθούν. Τον έπεισαν!…

    Η άποψη για τη νοημοσύνη των Τούρκων ενισχύθηκε ακόμα πιο πολύ, καθώς άπειρα σπαρταριστά περιστατικά συνέβησαν στις παραμονές της Επανάστασης, όταν οι φιλικοί έφτασαν να δρουν τόσο φανερά, ώστε μόνον εκ γενετής βλάκες να μην μπορούν να καταλάβουν, τι συμβαίνει.

    Από τον Δεκέμβριο του 1820 ως τα τέλη Μαρτίου του 1821, εκατοντάδες μέλη της Φιλικής Εταιρείας (ηγετικά στελέχη, πράκτορες και ταχυδρόμοι) διέτρεχαν τη Ρούμελη και τον Μοριά. Οργάνωναν συσκέψεις, προσηλύτιζαν στην οργάνωση όποιον έβρισκαν μπροστά τους και μετέφεραν εντολές. Οι αγάδες ούτε καν ανησύχησαν από την αναπάντεχη έξαρση της τουριστικής κίνησης στους τόπους που διοικούσαν. Το ότι ο οργανωτής του ξεσηκωμού στον Μοριά, Παπαφλέσσας, κυκλοφορούσε ως πατριαρχικός έξαρχος εντεταλμένος να ρυθμίσει τις διαφορές των μοναστηριών, κάπως τρωγόταν. Μόνον οι Τούρκοι, όμως, μπορούσαν να πιστέψουν, ότι ο Ηλίας Μαυρομιχάλης, γιος του πανίσχυρου Πετρόμπεη, ήταν …καρβουνέμπορος και γι’ αυτό μετακινιόταν ανάμεσα Μάνη και Λευκάδα.

    Με τις επιστολές του Αλέξανδρου Υψηλάντη στην τσέπη του, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης έφυγε με καΐκι από τη Ζάκυνθο και ξεμπάρκαρε στις 6 Ιανουαρίου του 1821 στην Σκαρδαμούλη της Μάνης. Στον αγά της Καλαμάτας, που ανησύχησε από την άφιξη, ο Πετρόμπεης εξήγησε πως ο κατοπινός αρχιστράτηγος του Αγώνα έκανε κάτι δουλειές στη Ζάκυνθο, χρεοκόπησε και γύρισε στην πατρίδα του, επειδή ξέμεινε από ρευστό. Ο αγάς έστειλε κατάσκοπους στον πύργο των Μούρτζινων, που φιλοξενούσαν τον Γέρο, πιστεύοντας πως θα μπορούσαν να περάσουν απαρατήρητοι. Οι Μανιάτες έκαναν πως δεν τους είδαν και ειδοποίησαν τον Κολοκοτρώνη. Όταν οι κατάσκοποι επέστρεψαν στην Καλαμάτα, είπαν στον αγά:

    «Είδαμε ένα γέρο που ’παιζε τες αμάδες», και το θέμα θεωρήθηκε λήξαν!…

    Κάποια στιγμή, ο φιλικός Πάνος Ζαφειρόπουλος προσπάθησε να μυήσει στην οργάνωση τον κοζάμπαση της Τριπολιτσάς, Σωτηράκη Κουγιά, που πήγε και τα πρόφτασε στον καϊμακάμη, Μεχμέτ Σελήχ, και, για να τον πείσει, του υπέδειξε το σπίτι, όπου γινόταν κάποια σύσκεψη. Ο καϊμακάμης μάζεψε τους φρουρούς του με τόση μυστικότητα, ώστε τον πήρε μυρουδιά όλη η Τρίπολη. Όταν οι Τούρκοι χίμηξαν μέσα στο σπίτι, ζήτησαν ταπεινά συγνώμη για την ενόχληση: Στο μεγάλο δωμάτιο βάπτιζαν το παιδί του οικοδεσπότη. Οι εισβολείς αποχώρησαν, χωρίς κανένας τους να σκεφτεί, πώς ήταν δυνατόν να γίνεται βάπτιση, αφού το παιδί είχε πρόσφατα… ξαναβαπτιστεί στην εκκλησία!..

    Στην Τρίπολη υπήρξε κι άλλος προδότης: ο δραγουμάνος του πασά Σταυράκης Ιωβίκης που κατέδωσε τους αδερφούς Σπηλιωτόπουλους ότι έστηναν μπαρουτόμυλους στη Δημητσάνα. Νέα μάζωξη φρουρών και νέος «αιφνιδιαστικός» έλεγχος. Βρήκαν τους μύλους να φτιάχνουν αλεύρι, ενώ η οικογένεια των Δεληγιάννηδων έπεισε τους Τούρκους πως ο δραγουμάνος ήταν πράκτορας του Αλή πασά. Κανένας από τους «ελεγκτές» δε σκέφτηκε να ρίξει μια ματιά στις αποθήκες της Δημητσάνας, όπου, ως τα τέλη Μαρτίου, είχαν συγκεντρωθεί 60.000 οκάδες μπαρούτι (περίπου 77 τόνοι)!…

    Ο Ασημάκης Θεοδώρου ήταν Φαναριώτης προδότης περιωπής. Μπήκε στη Φιλική Εταιρεία και, στα μέσα Φεβρουαρίου του 1821, πήγε στον σουλτάνο και τα είπε όλα χαρτί και καλαμάρι. Οι φιλικοί της Πόλης τον έβγαλαν πράκτορα του Αλή πασά κι έπεισαν τον Μαχμούτ να τον φυλακίσει. Τον επόμενο χρόνο κι ενώ πια η επανάσταση είχε φουντώσει, ο σουλτάνος έδωσε διαταγή να εκτελεστεί ο Θεοδώρου, επειδή δεν ήταν όσο έπρεπε πειστικός…

    Τέλη Ιανουαρίου του 1821, έγινε στη Βοστίτσα (Αίγιο) η καθοριστική σύσκεψη όλων των επιφανών λαϊκών και κληρικών της Αχαΐας. Πρόκριτοι, μητροπολίτης Παλαιών Πατρών Γερμανός κι αρχιερείς μαζεύτηκαν ν’ ακούσουν τα νέα που έφερνε ο Παπαφλέσσας. Η σύσκεψη έγινε φανερά και με την άδεια των Τούρκων, καθώς η επίσημα αίτηση έλεγε πως θέμα της κουβέντας ήταν η διευθέτηση των κτηματικών διαφορών ανάμεσα στα μοναστήρια της Αγίας Λαύρας και των Ταξιαρχών!…

    Ο διοικητής της Λιβαδειάς, Καρά Ισμαήλ, αποτελούσε την φωτεινή εξαίρεση στον κανόνα. Πήρε είδηση ότι κάτι έτρεχε με τους Έλληνες κι έστειλε αίτηση στον σερασκέρη Μαχμούτ Δράμαλη, ζητώντας την άδεια να σφάξει προληπτικά μερικούς ύποπτους από τους προκρίτους. Οι Έλληνες λάδωσαν κάποιους «υπεράνω υποψίας» Τούρκους που, εντελώς ξαφνικά κι αναίτια, άρχισαν να επισκέπτονται τον Δράμαλη στη Λάρισα και να του διηγούνται, πόσο μεγάλος ψεύτης είναι ο Καρά Ισμαήλ.

    Όταν ήρθε η απάντηση του Δράμαλη, έκπληκτος ο Ισμαήλ έμαθε πως παυόταν από διοικητής και στη θέση του έμπαινε ο Χασάν αγάς, με εντολή να… συνεργαστεί με τους προκρίτους «για το καλό του τόπου».

    Στα μέσα Μαρτίου, ένα ναυλωμένο από του φιλικούς πλοίο από τη Σμύρνη έφτασε στη Μάνη κι εκτελώνισε με όλες τις νόμιμες διατυπώσεις ολόκληρο φορτίο με όπλα. Επειδή παραήταν πολλά, ο Παπαφλέσσας τα μοίρασε σε δυο ομάδες ένοπλων Ελλήνων και τα έστειλε στον προορισμό τους. Ο διοικητής της Καλαμάτας Σουλεϊμάν Αρναούτογλου έμαθε πως «κάποιοι οπλισμένοι κάποια φορτία μεταφέρανε» και ζήτησε εξηγήσεις. Εκείνοι που ανέλαβαν να τον καθησυχάσουν, πρέπει να είχαν τεράστιο θράσος κι απόλυτη σιγουριά για τη νοημοσύνη του Τούρκου, καθώς τον διαβεβαίωσαν ότι επρόκειτο για χωρικούς που μετέφεραν λάδι! Εισαγωγής! Στη Μάνη!…

    Εντάξει το λάδι, εντάξει και με τους χωρικούς. Γιατί, όμως, ήταν οπλισμένοι; ρώτησε ο πονηρός Αρναούτογλου. «Δεν τα μάθατε;», του είπαν: «Γέμισαν τα βουνά ληστές».

    Όχι μόνο πείστηκε ο Τούρκος αλλά κι ανησύχησε και κάλεσε τον Ηλία Μαυρομιχάλη να φέρει 150 άντρες του να φρουρούν την Καλαμάτα. Τους έφερε αυτός, διαπίστωσε πως δεν έφταναν κι έφερε κι άλλους «φρουρούς».

    Στις 22 Μαρτίου, στον λόφο απ’ τη μεριά της Σπάρτης φάνηκαν 2.000 άντρες. Δεν ήταν «ληστές» αλλά άντρες του Κολοκοτρώνη. Στον απέναντι λόφο, άλλοι υπό τον Παπαφλέσσα και τον Σταματελόπουλο. Ώσπου να καταλάβει ο Αρναούτογλου, με ποιους είχε να κάνει, η Καλαμάτα έπεσε στα χέρια των επαναστατών, που πήραν την πόλη το επόμενο πρωί, 23 του μήνα.

    Στις 24 Μαρτίου, μπήκε ο Πανουργιάς στα Σάλωνα (Άμφισσα), έπιασε τους Τούρκους στον ύπνο και κήρυξε την επανάσταση. Ένας Αλβανός ταχυδρόμος κατάφερε να ξεφύγει και να πάει στη Λιβαδειά για να ειδοποιήσει τον εκεί διοικητή. Τον πήρε είδηση ένας από τους άντρες του Αθανάσιου Διάκου, που γύριζε απ’ τα Σάλωνα, τον πρόλαβε έξω απ’ τη Λιβαδειά και τον σκότωσε. Ο Χασάν αγάς κάτι άκουσε και ζήτησε εξηγήσεις απ’ τον Διάκο. Εκείνος τον διαβεβαίωσε πως τίποτα δεν είχε γίνει στα Σάλωνα και πως αλλού ήταν το πρόβλημα:

    «Βγήκε στον Μοριά ο Δυσσέας Αντρούτσος με 10.000 κι απειλεί να έρθει κατά δω».

    Ο Χασάν τα χρειάστηκε. Ο Διάκος υποσχέθηκε να τον βοηθήσει κι έφερε 5.000 άντρες και τους έστησε έξω από το κάστρο της Λιβαδειάς. Στις 29, έκανε την πρώτη επίθεση. Στις 30, τα βρήκε με τους Αλβανούς που αποχώρησαν αφήνοντας τους Τούρκους μόνους. Ξημερώματα 30 Μαρτίου, η Λιβαδειά είχε απελευθερωθεί.

    Εκείνο που δε σκέφτηκε ο Χασάν, είναι πως ο Αθανάσιος Διάκος ποτέ δε θα στρεφόταν κατά του Αντρούτσου, από τον οποίο είχε χρισθεί αρματολός στην περιοχή.

    Η ηλιθιότητα των Τούρκων ήταν υπεράνω βαθμών και θέσεων. Τον Σεπτέμβριο, η πολιορκία της Τριπολιτσάς συνεχιζόταν ακόμη. Στις 23, ο Μανόλης Δούνιας, ένας από τους απλούς πολιορκητές, είδε πάνω στα τείχη κάποιον Τούρκο γνωστό του από παλιά. Του ’πιασε την κουβέντα αλλά βρήκε πως ήταν δύσκολο να κουβεντιάζουν, εκείνος έξω από τα τείχη κι ο άλλος πάνω στο κάστρο. Ο Τούρκος βρήκε λογικό να του ρίξει ένα σχοινί, ώστε να σκαρφαλώσει ο Δούνιας επάνω και να μπορούν να τα λένε από κοντά.

    Ο Δούνιας έπεισε τον Τούρκο ν’ ανεβάσουν κι άλλους δυο απ’ τους «απέξω», για… να διευρύνουν τη συζήτηση. Οι τρεις Έλληνες ακινητοποίησαν τον Τούρκο, έστρεψαν το κανόνι, που υπήρχε εκεί, κατά την πιο κοντινή πύλη, την οποία και έριξαν με μια κανονιά. Η Τριπολιτσά έπεσε την ίδια μέρα…

    Έθνος της Κυριακής, 22.3.1998

  9. Ο/Η Κάπας Σ. λέει:

    Και όμως κ.Λασκαράτε,όταν ήμουν στο Γυμνάσιο του Μενιδίου καθηγητής, στο βιβλίο της Γ΄αναφε-
    ρόταν στον σειχ ουλ ισλάμ και το ρόλο,που έπαιξε στην αποτροπή της σφαγής των ρωμιών της Πόλης χωρίς βέβαια να αναφέρεται στο όνομά του!!Και το θυμάμαι αυτό ΠΟΛΥ ΚΑΛΑ,γιατί με αυ-
    τον τον όρο ονόμαζα αστεϊζόμενος τη θεολόγο,μια συμπαθέστατη γυναίκα,αλλά κατά καιρούς δ/ντρια και μόνιμη υποδ/ντρια και ΑΤΕΓΚΤΗ στα καθήκοντά της!!Τώρα βέβαια έχω φύγει αρκετά χρόνια από το σχολείο-13-και δεν μπορώ να ξέρω τι λένε τα σημερινά βιβλία!!Μου κέντρισες όμως το ενδιαφέρον,θα το ξαναψάξω και θα σου το γνωρίσω με στοιχεία!!

    • Ο/Η laskaratos λέει:

      Κύριε Κάππα,
      σας ευχαριστώ για την πληροφορία και χαίρομαι που κάποιο σχολικό βιβλίο (Ιστορίας;) τον αναφέρει έστω και ανώνυμο (λίγο τσιγκούνικο, δεν νομίζετε;), αλλά (επειδή συχνά είστε επικριτικός μαζί μου), αυτό αναιρεί κάτι από αυτά που έχω γράψει κι αν ναι, ποιο;

  10. Ο/Η Nikolaow λέει:

    Εξαιρετικό άρθρο για έναν εξαιρετικό άνθρωπο. Έχω διαβάσει οτι ο Χατζή Χαλίλ Εφέντης
    ζούσε στην Αθήνα πριν πάει στην Πόλη και το σπίτι του σώζεται ακόμα στην διασταύρωση Τριπόδων – Θέσπιδος – Σέλλεϋ στην Πλάκα. Μάλιστα είχε προταθεί η μετονομασία της οδού Σέλλεϋ προς τιμήν του.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s