Oδεύει o ΣΥΡΙΖΑ προς μία σταδιακή/εξελικτική σοσιαλδημοκρατική αλλαγή;

[Οι άνθρωποι δεν είναι μηχανές που δεν αλλάζουν σε όποιο πλαίσιο και αν βρεθούν. Τα υποκείμενα όχι μόνο διαμορφώνουν αλλά και διαμορφώνονται από το συνεχώς εξελισσόμενο περιβάλλον]

bernstein_eduard26dec15

Eduard Bernstein (1850 – 1932)

Είναι ο Τσίπρας σοσιαλδημοκράτης;

Του Νίκου Μουζέλη*, στο Βήμα 25.10.15
Προχωρεί σταδιακά ο Τσίπρας προς τη σοσιαλδημοκρατία; Πολλοί υποστηρίζουν πως ο αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ ούτε είναι ούτε πρόκειται στο μέλλον να ασπαστεί σοσιαλδημοκρατικές αρχές. Οι λενινιστικές καταβολές του, οι ομοϊδεάτες στενοί συνεργάτες του και η βασική ιδεολογία του θα τον κάνουν να παραμείνει στο αντισοσιαλδημοκρατικό στρατόπεδο. Στο κείμενο αυτό θα υποστηρίξω πως τα πράγματα είναι πιο πολύπλοκα.

Ο Τσίπρας πρoτού γίνει πρωθυπουργός όντως δεν ήταν σοσιαλδημοκράτης – ούτε στα λόγια ούτε στις πράξεις. Στη συνέχεια όμως αναγκάστηκε να ακολουθήσει έναν κεντροαριστερό, σοσιαλδημοκρατικό δρόμο, κυρίως όταν δέχτηκε το τρίτο Μνημόνιο. Σήμερα προσπαθεί, ειλικρινά κατά τη γνώμη μου, να το υλοποιήσει. Αν τα καταφέρει, πράγμα δύσκολο αλλά όχι ακατόρθωτο, ο δρόμος του προς τη σοσιαλδημοκρατία θα είναι αναπόφευκτος. Ο ΣΥΡΙΖΑ θα εξελιχθεί σε ένα ριζοσπαστικό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα.

Βέβαια υπάρχει το επιχείρημα πως ο ιδεολογικά στρατευμένος δεν αλλάζει. Ο Τσίπρας έχει την ακραία «αριστεροσύνη στο DNA του». Αυτό είναι λάθος. Οι άνθρωποι δεν είναι μηχανές που δεν αλλάζουν σε όποιο πλαίσιο και αν βρεθούν. Τα υποκείμενα όχι μόνο διαμορφώνουν αλλά και διαμορφώνονται από το συνεχώς εξελισσόμενο περιβάλλον. Είναι βέβαια γεγονός πως, παρ’ όλο που στην ουσία δεν συμφωνούσε με πολλές από τις απαιτήσεις του Μνημονίου, αναγκάστηκε να τις δεχθεί. Δηλαδή, μετά τις συνεχείς «κωλοτούμπες» του, αντελήφθη πλήρως την πραγματικότητα: την προφανή ανισορροπία δύναμης μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και γερμανοκρατούμενης ευρωζώνης. Ετσι δέχθηκε μεν το τρίτο Μνημόνιο, αλλά τόνισε πως θα προσπαθήσει να το υλοποιήσει παρ’ όλο που δεν συμφωνεί με βασικές διατάξεις του. Υπονόησε άρα πως ο αρχικός προσανατολισμός του ίδιου και των στενών συνεργατών του δεν άλλαξε ούτε πρόκειται να αλλάξει. Αλλα όμως τα λόγια και άλλες οι πράξεις.

Η απόφαση αποδοχής του Μνημονίου και οι πρακτικές της υλοποίησης που έχουν ήδη αρχίσει αργά ή γρήγορα θα κάνουν τον Πρωθυπουργό να αλλάξει την ιδεολογία του. Η προσγείωση στην πραγματικότητα θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ιδεολογία του, στον τρόπο που σκέφτεται, στην πολιτική του ταυτότητα. Θα περάσει από τον λόγο της αριστερής «ανατροπής» σε αυτόν της σταδιακής/εξελικτικής σοσιαλδημοκρατικής αλλαγής. Δηλαδή, θα περάσει από τον Λένιν στον Μπερνστάιν. Από την άμεση ανατροπή στη «ρεφορμιστική» στρατηγική εξανθρωπισμού του καπιταλισμού. Οπως υποστηρίζει ο Μπερνστάιν, η βασική προϋπόθεση για το μελλοντικό πέρασμα στην κυριαρχία ενός δημοκρατικού και συγχρόνως σοσιαλιστικού τρόπου παραγωγής είναι η σταδιακή αλλαγή προς έναν λιγότερο βάρβαρο, σοσιαλδημοκρατικό καπιταλισμό.

Βέβαια ο Τσίπρας αποφεύγει να χρησιμοποιεί τη λέξη σοσιαλδημοκρατία, αφού ο όρος αυτός είναι ταμπού στον χώρο της Αριστεράς. Από τη στιγμή όμως που αποφάσισε να υλοποιήσει στα σοβαρά το μνημονιακό εγχείρημα, η υλοποίησή του θέτει στενά όρια μέσα στα οποία η μόνη προοδευτική, ρεαλιστική κατεύθυνση είναι το πέρασμα από τον νεοφιλελεύθερο στον σοσιαλδημοκρατικό καπιταλισμό. Με άλλα λόγια, αν τα καταφέρει, δεν θα υπάρξει δρόμος επιστροφής. Οπως πολλοί υποστηρίζουν, θα γίνει ένας νέος Παπανδρέου. Θα περάσει, όπως ο Ανδρέας, από τον πρώιμο ριζοσπαστικό αριστερισμό του σε μια σοσιαλδημοκρατία με έντονα λαϊκιστικά χαρακτηριστικά. Ο ΣΥΡΙΖΑ, με άλλα λόγια, θα γίνει ένα κεντροαριστερό, ριζοσπαστικό, σοσιαλδημοκρατικό κόμμα – όχι βέβαια βορειοδυτικού αλλά νοτιοευρωπαϊκού τύπου. Ο ΣΥΡΙΖΑ, όπως το ανδρεϊκό ΠαΣοΚ, θα αποδεχθεί τη μόνιμη ένταξή μας στον ευρωπαϊκό χώρο, θα ξεχάσει τους εξωευρωπαϊκούς προσανατολισμούς του και, όπως τα άλλα σοσιαλδημοκρατικά ευρωπαϊκά κόμματα, θα προσπαθήσει, μέσα στα όρια που ο παγκόσμιος νεοφιλελευθερισμός επιτρέπει, να προστατεύσει τα οικονομικά αδύναμα στρώματα και να αποτρέψει την παραπέρα συρρίκνωση του κράτους πρόνοιας.

Από την άλλη μεριά, όμως, αν ο Πρωθυπουργός αποτύχει να φέρει εις πέρας την υλοποίηση του Μνημονίου, είναι πιθανόν να χάσει την πλειοψηφία που έχει στη Βουλή. Σε αυτή την περίπτωση θα έχει δύο επιλογές: είτε να αντιπολιτευθεί ως αρχηγός ενός σοσιαλδημοκρατικού ΣΥΡΙΖΑ (όπως το ΠαΣοΚ του Ανδρέα Παπανδρέου) είτε να διαλέξει μια νέα αντιμνημονιακή στρατηγική, σε μια προσπάθεια να ξαναποκτήσει τη ριζοσπαστική αριστεροσύνη του. Νομίζω πως αν περάσει στην αντιπολίτευση μάλλον θα διαλέξει την πρώτη λύση.

Συμπερασματικά, τα παραπάνω σημαίνουν πως η πολιτική ταυτότητα δεν είναι ένα ρούχο που φοράει κανείς μια για πάντα. Οπως γνωρίζουμε από την ελληνική περίπτωση, μπορεί αυτή η ταυτότητα να αλλάξει ή και να αλλάζει ανάλογα με τις μεταβαλλόμενες συνθήκες. Τέλος, οι αλλαγές πολιτικής ταυτότητας, για όσους βλέπουν τα πράγματα και από μια ψυχολογική διάσταση, μπορεί να είναι οπορτουνιστικές αλλά μπορεί και να μην είναι.

***

(*) Ο κ. Νίκος Μουζέλης είναι ομότιμος καθηγητής Κοινωνιολογίας της London School of Economics.

This entry was posted in σκέψεις, Παλιά χρήσιμα δημοσιεύματα, κοινωνία/πολιτική, Logos. Bookmark the permalink.

10 απαντήσεις στο Oδεύει o ΣΥΡΙΖΑ προς μία σταδιακή/εξελικτική σοσιαλδημοκρατική αλλαγή;

  1. Ο/Η laskaratos λέει:

    Νομίζω πως ο συγγραφέας μπερδεύει τις επιθυμίες του με την πραγματικότητα.
    Ασφαλώς αυτό που περιγράφει θα ήταν μια λογική κατάληξη των πραγμάτων, αγνοεί όμως σημαντικές παραμέτρους.
    1. Την φυσική ανικανότητα του Τσίπρα να πολιτευτεί με έναν έντιμο προοδευτικό ρεαλισμό και την έμφυτη ροπή του στην εξαπάτηση, στην προσωπική καλοπέραση, στις συνωμοσίες και στους επικίνδυνους τακτικισμούς.
    2.Τη δρομολογημένη συνεργασία του με την Ακροδεξιά και με τα ράκη του πιο διεφθαρμένου και καθυστερημένου κομματιού του παλιού ΠΑΣΟΚ και τη συμμαχία του με διεφθαρμένους μεσαιωνικούς εκκλησιαστικούς κύκλους.
    3.Την υπόγεια συνεργασία του με τον καραμανλικό παλαιοκομματισμό.
    4. Την απόλυτη απουσία σοσιαλδημοκρατικού τύπου συνδικαλιστικών στελεχών, που θα στήριζαν ένα τέτοιο εγχείρημα.
    5.Την, προσώρας τουλάχιστον, στέγαση των πολιτικών στελεχών ενός κάποιου επιπέδου, που θα μπορούσαν να στηρίξουν ένα τέτοιο εγχείρημα, σε ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ-Ποτάμι.

    Μόνο θετικό μέχρι στιγμής στο ενεργητικό του, η πολιτική εξουδετέρωση των πιο σκοτεινών και αντιδραστικών κύκλων του ΣΥΡΙΖΑ υπό τον Λαφαζάνη της Σρεμπρένιτσα.

    • Ο/Η Po λέει:

      «…ο συγγραφέας μπερδεύει τις επιθυμίες του με την πραγματικότητα.»

      Εξού και ο λόγος αυτής της ανάρτησης-ερωτήματος

      • Ο/Η Liberal λέει:

        Όλα πρέπει να ακούγονται εδώ κα όλα πρέπει να απαντιούνται αγαπητοί μου φίλοι

  2. Ο/Η L’Enfant de la Haute Mer λέει:

    Αυτά είναι λοιπόν τα καραγκιοζιλίκια του Τσίπρα!

  3. «…ο συγγραφέας μπερδεύει τις επιθυμίες του με την πραγματικότητα»
    Πράγματι, ο συγγραφέας μπερδεύει τίς επιθυμίες του μέ τήν πραγματικότητα. Ο Λασκαράτος μέ έβγαλε από ένα αδιέξοδο. Διαβάζοντας τό άρθρο τού καθηγητή, εκτός απο΄τήν απορία που μού προκαλούσε διαστολή τών οφθαλμών μου, κοινώς γουρλώνανε τά μάτια μου, ένιοωθα καί οργή. Ο καθηγητής ασχολείται σκέφτηκα μέ έναν παπαρολόγο ασήμαντο ανθρωπίδιο που κατέχει περίεργο πώς τήν θέση τού πρωθυπουργού. Ο καθηγητής, συγγραφέας, πρέπει ή νά ονειρεύεται, καί νά ζεί μέσα στήν ψευδαίσθηση, ή νά νά είναι κατα πάσα πιθανότητα, βαλτός. Ολα είναι πιθανά. Μετά τήν θεοποίηση, παρομοίωση τού τσίπρα, (έλεος, πιά, δέν αντέχω άλλο κάρβουνο) μέ τόν Ιησού, έρχεται τώρα μιά μελέτη, τρίχες, νά μάς ζαλίσει μέ ερωτήμτα καί επιχηρήματα που μόνο θά άξιζαν εάν αυτά αφορούσαν κάποιο σοβαρό πρόσωπο. Οχι μόνο δέν πιστεύω στόν κύριο αυτόν, Αλέξη Τσίπρα, αλλά θεωρώ πως η πνευματική του εβμέλεια καί τό επίπεδο γνώσης του δέν υπερβαίνουν αυτό που ο ίδιος επρόβαλε μέ τήν γελαία του φράση στήν Γαλλία » Ο Ολαντρεού» Σήμερα ένα τσογλάνι, (θυμάμαι τήν φράση τού Πάγκαλου) ένας χάχας απατεώνας μικροεμπορίσκος κατέχει τήν πιό σοβαρή καί πιό ιερή θέση. Αυτήν τού πρωθυπουργού. Ας μού εξηγήσει κάποιος αυτό τό περίεργο φαινόμενο ότι τό πιό σοβαρό έργο, τήν πιό σοβαρή θέση σέ μιά κοινωνία, τήν θέση τού πρωθυπουργού τήν κατέχουν ηλίθιοι, κατεργαρέοι, απατεώνες, ανθρωπίδια. Προφανώς, κάτι συμβαίνει μέ τούς Ελληνες, καί μέ την ανθρωπότητα ολόκληρη.

  4. Ο/Η Omadeon λέει:

    Δυστυχώς πρόκειται για φρούδες ελπίδες (ΑΝ θεωρηθεί «ελπίδα» η αφελής πίστη σε μια παλαιού τύπου σοσιαλδημοκρατία, λες και δεν περάσαμε ήδη στο στυγνό νεοφιλελευθερισμό ανάμεικτο με τραπεζοκρατία και αυταρχικό κρατισμό).

    Το πρόβλημα είναι ακριβώς ότι ούτε και η σοσιαλδημοκρατία είναι υλοποιήσιμη. Χρειάζονται ριζικές τομές που κανένας δεν είναι σε θέση να υλοποιήσει κάτω από ένα στυγνό μνημονιακό καθεστώς.

    Το πρόβλημα του Τσίπρα και του ΣΥΡΙΖΑ, άλλωστε, ποτέ δεν ήταν η υποτιθέμενη εναντίωση στη σοσιαλδημοκρατία. Ισα-ίσα και το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης μαζί με όλο το αρχικό πολιτικό σχέδιο του ΣΥΡΙΖΑ, τουλάχιστον όπως είχε παρουσιαστεί προεκλογικά, ήταν πρωτίστως ένα ήπιο σοσιαλδημοκρατικό σχέδιο.

    Τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα είναι υλοποιητές του πιο στυγνού νεοφιλελευθερισμού και έχουν σήμερα μηδενική αξία. Η παραδοσιακή αριστερά είναι επίσης εκτός πραγματικότητας. Εκείνο που χρειάζεται είναι ακριβώς αυτό που δεν υπάρχει σήμερα, και δεν υπήρξε ποτέ στο παρελθόν. Δεν θα το βρεί ούτε ο ξεπουλημένος νεομνημονιακός ΣΥΡΙΖΑ, ούτε ο Κουτσούμπας με τις ανεφάρμοστες παλιές ιδέες του μαρξισμού-λενινισμού.

    Με πολύ κόπο σας παρακολουθώ. Είχατε στηρίξει τον Βαρουφάκη τον παλιό καιρό που κρατούσε ψηλά τη σημαία του Ευρώ, μετά συνεχίσατε με ένθερμη στήριξη στο «ΝΑΙ» και τώρα σας φταίει ο Τσίπρας που μετέτρεψε το «ΟΧΙ» του 62% σε «ΝΑΙ».

    Ε, ο Τσίπρας φταίει σε πάρα πολλά. Αλλά το κέφι σας το έκανε. Enjoy it now.

    • Ο/Η laskaratos λέει:

      Δεν θυμάμαι να είχαμε στηρίξει τον Βαρουφάκη, τουλάχιστον ως κυβέρνηση. Προσωπικά ομολογώ πως τον θεωρούσα σοβαρό, διότι δεν τον είχα ακούσει ποτέ να μιλάει, μόνο λίγα άρθρα του είχα διαβάσει διαγώνια, μου έδινε οπτικά και φευγαλέα την εντύπωση ενός έντιμου και ευθύ κεντροαριστερού τεχνοκράτη. Τον πρωτοείδα ως υπουργό και αμέσως μου έκανε άθλια εντύπωση ο συνεχής ακκισμός του, μου φάνηκε μια γυναικεία ωραιοπάθεια αιχμάλωτη σε αντρικό σώμα.
      Σχετικά με τον Τσίπρα, είναι αυτονόητο πως εμείς ως σταθεροί οπαδοί μιας καθαρής πολιτικής, ασφαλώς υπέρ του ΝΑΙ, δεν γοητευόμαστε από κάποιον απατεώνα που προκαλεί δημοψήφισμα (αντισυνταγματικό, παραπλανητικό, προφανέστατα άχρηστο και στην εξέλιξή του επιβλαβέστατο εξ αρχής), στηρίζει το ΟΧΙ, προκαλεί οικονομική καταστροφή απροσμέτρητων διαστάσεων και την ίδια βραδιά πλαστογραφεί το ΟΧΙ σε ΝΑΙ.
      Προσωπικά θεωρώ απόλυτα υποχρεωτικό να καθίσει ο Τσίπρας στο σκαμνί ενός πραγματικού ειδικού δικαστηρίου. Η δίψα για εξουσία παντί τιμήματι, ήταν κραυγαλέα, η καταστροφή που προκάλεσε ήταν συνειδητή, η διαπραγμάτευση ήταν εικονική και προσχηματική για τα μάτια των απελπισμένων πελατών, λόγω των προεκλογικών ολότελα ασύστατων δεσμεύσεων, εν πλήρη επιγνώσει ότι έτσι χανόταν ανεκτίμητος χρόνος και απομακρυνόταν κάθε εφικτή βελτίωση και η συνολική συμπεριφορά του έχει αγγίξει τα όρια της εσχάτης προδοσίας.

  5. Ο/Η Κλαζομενευς λέει:

    Αυτό είναι το πρόβλημα στην Ελλάδα..αν ο Τσίπρας είναι σοσιαλδημοκράτης ή λενινιστής;;; Ότι και να είσαι δεξιός, αριστερός, φιλελές, αναρχικός αν είσαι λαμόγιο και εξουσιομανής…αυτό που τελικά μένει είναι το λαμόγιο και ο εξουσιομανής. Αυτό είναι τ πρόβλημα στην Ελλάδα και όχι οι ιδεολογίες. Άρθρο δήθεν βαρύγδουπο αλλά κενό…

  6. Ο/Η οδεύει, οδεύει λέει:

    Αυστηροποιεί τη νομοθεσία για παρακώλυση των συγκοινωνιών η κυβέρνηση
    Πλέον, θα τιμωρείται και η παρεμπόδιση των συγκοινωνιών στις εθνικές οδούς με φυλάκιση μέχρι ενός έτους

    Την αυστηροποίηση του άρθρου του Ποινικού Κώδικα που αναφέρεται στην παρακώλυση συγκοινωνιών νομοθέτησε η κυβέρνηση, με τροπολογία που ψηφίστηκε μαζί με το Σύμφωνο Συμβίωσης.

    Πλέον, θα τιμωρείται και η παρεμπόδιση των συγκοινωνιών στις εθνικές οδούς με φυλάκιση μέχρι ενός έτους, καθώς και το κλείσιμο των σιδηροδρομικών γραμμών το οποίο μέχρι πρότινος τιμωρούνταν με φυλάκιση έως 3 μήνες. Η ίδια ποινή θα αφορά και την παρεμπόδιση αμαξοστοιχιών, αεροπλάνων, λεωφορείων κ.ο.κ., από φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών, που ίσχυε έως σήμερα.

    Πηγή: http://www.skai.gr/news/greece/article/302961/austiropoiei-ti-nomothesia-gia-parakolusi-ton-sugoinonion-i-kuvernisi/#ixzz3vv4hWLc1
    Follow us: @skaigr on Twitter | skaigr on Facebook

  7. Ο/Η οδεύει ντουγρού λέει:

    http://www.liberal.gr/arthro/26787/politiki/2015/i-chronia-tis-kubernitikis-upotagis-kai-ta-iroika-tou-syriza.html
    Η χρονιά της κυβερνητικής υποταγής και τα ηρωικά του ΣΥΡΙΖΑ

    ………………………………………………………………………………….
    Οι ρομαντικοί οπαδοί δεν κατανόησαν ότι είχαν να κάνουν με μια αριστερά ανέμελη, με συλλογική ηγεσία μεγαλωμένη στους καιρούς της δανεικής ευκολίας. Αρματωμένη με οργίλα συνθήματα που ανέμιζαν και συνέπαιρναν το κοινωνικό σώμα, πορευόταν με αυτά. Γι’ αυτό αντί να επιδοθεί σε κουραστική, σοβαρή ανάλυση και με κλιμακωτούς στόχους για τη σωτηρία της χώρας, αναλώθηκε σε ανεδαφικές υπερφίαλες φιλοδοξίες.

    Υποσχόταν να αλλάξει την Ευρώπη – ναι η μικρή χρεωμένη Ελλάδα θα κατατρόπωνε τον καπιταλισμό και τους καπιταλιστές της Ευρώπης, θα αναπροσανατόλιζε την γραφειοκρατία τόσων κυβερνήσεων, θα ανασυνέθετε τα οικονομικά τους προγράμματα, θα προσδιόριζε αυτή, κατά τη βούλησή της, τους εθνικούς τους στόχους!

    Και φυσικά θα καθυπόταζε την Γερμανία, η Μέρκελ θα ερχόταν εκούσα άκουσα σε πολιτική διαπραγμάτευση άνευ αντιρρήσεως, επειδή η ελληνική πολιτική ηγεσία είχε νωπή λαϊκή εντολή και επειδή θεωρούσε ότι μπορεί να το κάνει, με ψευδεπίγραφο επιχείρημα την απειλή εξόδου από την ευρωζώνη. Και αν δεν το έκαναν αυτό οι προηγούμενοι, δεν ήταν γιατί δεν μπορούσαν, αλλά γιατί δεν το ήθελαν, αφού ήταν προσκυνημένοι, προδότες, γερμανοτσολιάδες.

    Η οίηση η κομπορρημοσύνη, η άγνοια, μας άφησαν παρακαταθήκη μια ολοκληρωτική υποταγή (ας μη φοβόμαστε τις λέξεις) στα κελεύσματα των δανειστών. Μας άφησε την ανάμνηση ενός αδιανόητου δημοψηφίσματος που καταρράκωσε το κύρος της κυβέρνησης. Ζητούσε «ΟΧΙ» σε μια πρόταση που δεν υφίστατο. Πήρε το «όχι», το μετέτρεψε σε «ναι» με όσους χειρότερους των προηγούμενων, απογοητεύοντας και τους… χορευτές της πλατείας Συντάγματος. Δυστυχώς – και αδίκως – της έμεινε στους πολλούς η στάμπα της προδοσίας, και ως δραματικό επακόλουθο τα capital controls και η συνεχιζόμενη οικονομική δυσπραγία.

    Παρόλα αυτά, το κυβερνών κόμμα στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του επαίρεται ακόμη και για το «προδομένο» δημοψήφισμα! Γράφει: Παρά τις αντίξοες συνθήκες, την κατατρομοκράτηση του λαού από εγχώρια και ξένα συμφέροντα, αποδείχθηκε πως ο λαός δεν εκφοβίζεται, δεν σταματά να διεκδικεί, κι αντιλαμβάνεται ποιος στέκεται πράγματι στο πλευρό του. Το μεγαλειώδες αποτέλεσμα του Δημοψηφίσματος έδειξε ότι οι εκβιασμοί δεν πιάνουν πια, κι ότι ο κόσμος διαθέτει ανεξάντλητα αποθέματα αγωνιστικότητας»!

    Ο λαός δεν εκβιάζεται! Μήπως όμως θα πρέπει να είναι πιο μετριοπαθείς στο κόμμα; Γιατί ο λαός – λέμε τώρα – δεν εκβιάζεται, αλλά οι ηγεσίες εκβιάστηκαν («ThisIsACoup» – το ξέχασαν;). Και δεν εκβιάστηκαν επειδή είναι προδοτικές, όπως θα καταλόγιζαν οι ίδιοι στους αντιπάλους. Εκβιάστηκαν γιατί, κατανόησαν έντρομοι αυτό που είχαν πει οι παππούδες του μαρξισμού, ότι «ελευθερία είναι η γνώση της αναγκαιότητας».

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s