Infowar = O αντι-ιμπεριαλισμός των ηλιθίων

27_aug_AmnoerifΣπεύδουν να καταδικάσουν τη γαλλική αποικιοκρατία και όλα τα αρχαία και σύγχρονα δεινά της Ιστορίας για να μην πουν λίγες λέξεις αλληλεγγύης στα θύματα της τρομοκρατίας. Για να μην παραδεχτούν ότι υπάρχει μια ολοκληρωτική απειλή κατά του πολιτισμού της ελευθερίας. Βεβαίως πρέπει να αναλυθεί αυτό το κακό, να εξεταστούν οι παράμετροί του, να εντοπιστούν οι κώδικες και οι λογικές του, οι τοπικές, εθνικές ή πλανητικές του διαστάσεις.

Όταν όμως η »ανάλυση» γίνεται πρόσχημα για αδράνεια, αυτομαστίγωμα και παραίτηση από τον πυρήνα αξιών του δυτικού κόσμου, τότε γίνεται κάτι άλλο. Γίνεται infowar, δηλαδή αντι-ιμπεριαλισμός των ηλιθίων.

Νικόλας Σεβαστάκης στο FB

This entry was posted in τυχοδιωκτικός πατριωτισμός, Επάναστἀτες του Κώλου, Ελευθερία Λόγου/Έκφρασης, Θεωρίες Συνωμοσίας, ανορθολογισμός. Bookmark the permalink.

15 απαντήσεις στο Infowar = O αντι-ιμπεριαλισμός των ηλιθίων

  1. Ο/Η Globek Stefanis λέει:

    μα έχουμε να κάνουμε με κηρύξει του 3 παγκοσμίου πολέμου πολύ ποιο ύπουλο απο τα προηγούμενα

    • Ο/Η Lakis Lalakis λέει:

      Περισσότερο σαν τέταρτος μίνι – ακόμα – παγκόσμιος είναι.
      Αν θεωρήσουμε σαν τρίτο παγκόσμιο σχετικά χαμηλής έντασης τον λεγόμενο ψυχρό.

  2. Ο/Η laskaratos λέει:

    Είναι κρίμα που άνθρωποι του πνευματικού, ηθικού και πολιτικού βεληνεκούς του Σεβαστάκη, καταδέχονται να έχουν ως επικεφαλής τους, έναν σχεδόν αγράμματο και αδίστακτο τυχοδιώκτη.

    • Ο/Η Tasos Krommydas (@tkromm) λέει:

      Μήπως μπερδεύετε το Νικόλα Σεβαστάκη με το συνονόματό του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ;

      • Ο/Η laskaratos λέει:

        Έχετε δίκιο και το φταίξιμό μου είναι μεγαλύτερο διότι ο βουλευτής είναι Δημήτρης.
        Καθηγητές και οι δυο και τους μπέρδεψα αφού από φυσική απέχθεια στο ΣΥΡΙΖΑ δεν παρακολουθώ τις λεπτομέρειες της ανθρωπογεωγραφίας του πλέον.
        Ζητώ συγνώμη από το Νικόλα Σεβαστάκη και είμαι ευτυχής που δεν είναι βουλευτής αυτού του ύποπτου κόμματος των κομπάρσων βουλευτών, που βρίσκουν φυσιολογική όλη την ασχήμια που μας περιβάλει, κληρονομημένη και επιδεινωμένη από το ΣΥΡΙΖΑ και την παρακολουθούν αδιαμαρτύρητα.

      • Ο/Η Αδ. Κοραής λέει:

        http://www.parapolitiki.com/2015/01/otan-o-sevastakis-paromoiaze-stin-aygi-ti-ritoriki-kotzia-me-ayti-tou-tragka-kai-o-kotzias-ton-evrize.html#sthash.whsxCyBU.dpuf

        Όταν ο Σεβαστάκης παρομοίαζε στην Αυγή τη ρητορική Κοτζιά με αυτή του Τράγκα

        http://www.avgi.gr/article/197513/anti-apoikiakos-agonas-

        (και ο Κοτζιάς τον έβριζε)
        29.1.15#sthash.whsxCyBU.dpuf

        Η ψυχοσύνθεση και το ήθος του νέου υπουργού Εξωτερικών της Ελλάδας Νίκου Κοτζιά έχουν ήδη αρχίσει να διαφαίνονται από το παραλήρημα του στο Twitter

        http://www.parapolitiki.com/2015/01/o-yp-exoterikon-tis-elladas-exei-xasei-tin-psyxraimiai-tou-sto-twitter-kai-vlepei-fantasmata.html

        αλλά νομίζω ότι αξίζει κανείς να σημειώσει ότι δεν είναι η πρώτη φορά που αντιδρά με αυτόν τον τρόπο στην κριτική. Όπως ο μέσος αντιμνημονιακός κήρυκας που νιώθει πάνω-κάτω σαν Μεσσίας, έτσι και ο κ. Κοτζιάς φρόντιζε πάντα να έχει μόνο προσωπικούς χαρακτηρισμούς γι’ αυτούς που διαφωνούσαν με τις θέσεις του. Υπό αυτό το πρίσμα θα πρέπει να δει κανείς και το παραπάνω tweet του της 14ης Απριλίου του 2013. Τι είχε συμβεί τότε; Ο Νικόλας Σεβαστάκης είχε δημοσιεύσει την ίδια μέρα ένα εξαιρετικό άρθρο στην Αυγή με το οποίο αποδομούσε τη ρητορική Κοτζιά περί «αποικίας χρέους» και προφητικά εξηγούσε ότι αυτή μπορεί να φέρει την Αριστερά στην ίδια πλευρά με περίεργα ακροατήρια. Ο «ανόητος» και «αμόρφωτος» Σεβαστάκης έγραφε τότε: Στη δεκαετία του ’60 πολλοί αριστεροί στις δυτικές χώρες θεώρησαν ότι το κέντρο της αντίστασης βρίσκεται στην περιφέρεια του ανεπτυγμένου κόσμου, στις νέες χώρες της Αφρικής, της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής. Σε αυτή την ανακάλυψη συναντήθηκαν η απογοήτευση από τον ανατολικοευρωπαϊκό «σοσιαλισμό» και η μελαγχολία για την ενσωμάτωση των δυτικών εργατικών τάξεων στη μαζική δημοκρατία της κατανάλωσης. Σήμερα η μεγάλη κρίση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, μοιάζει να αναθερμαίνει μια συγγενή πεποίθηση: μιας και όπως λέγεται κατά κόρον, η κρίση μετατρέπει και εμάς σε αλύτρωτη περιφέρεια ή σε «αποικία χρέους», η λύση δεν μπορεί να είναι παρά η… αποτίναξη της ευρωπαϊκής (γερμανικής) αποικιοκρατίας. Με άλλα λόγια διαμορφώνεται ένας απολυτρωτικός τριτοκοσμισμός δίχως τρίτο κόσμο, ένας αμυντικός οικονομικός πατριωτισμός ο οποίος επενδύει στην εξέγερση του οφειλέτη έναντι του πιστωτή. Η διάχυτη παράφραση αυτής της άποψης είναι η κήρυξη πολέμου στους διεθνείς τοκογλύφους ή στη γερμανική μπότα. Πιστεύω ότι αυτό το σχήμα, με διάφορες παραλλαγές, αρχίζει και γεννοβολά σε ευρύτερα ακροατήρια και χώρους. Και εμφανίζεται μάλιστα ως ένας σκληρόπετσος ρεαλισμός, ως μια ψυχρή και δίχως συναισθηματισμούς ανάλυση των δεδομένων που δεν υπακούει πια σε μεταφυσικές προσδοκίες και ιδεαλιστικές αυταπάτες. Η ανομολόγητη σκέψη πίσω από το παραπάνω σχήμα είναι η εξής: εφόσον η παρούσα ευρωπαϊκή ηγεσία είναι κυνική, οφείλουν και οι αντίπαλοί της να αποτινάξουν τις ηθικές ή πολιτιστικές τους αγκυλώσεις με την Ευρώπη και να δουν τα πράγματα υπό το γυμνό πρίσμα των συμφερόντων. Είτε εθνικών είτε ταξικών και λαϊκών, πράγμα που για πολλές αναλύσεις είναι ένα και το αυτό. Υπάρχουν φυσικά αντίλογοι στην πορεία προς αυτή την αντι-αποικιοκρατική αφήγηση. Αλλά η έλξη που ασκεί η ιδέα της πάλης με την ξενοκρατία και τον «δωσιλογισμό» είναι μεγάλη. Φαίνεται να αγγίζει κάποια βαθύτερη φλέβα. Και λοιπόν; Πού είναι το πρόβλημα αν μια τέτοια εγερτήρια έκκληση έχει την ικανότητα να συσπειρώνει ευρύτερες δυνάμεις; Απαντώ επανερχόμενος σε μια σκέψη που την έχω εκθέσει και άλλες φορές σε αυτήν τη στήλη: νομίζω ότι οι πιθανότητες για μια αριστερή «ιδιοποίηση» του αναδυόμενου ευρωσκεπτικισμού είναι ελάχιστες. Ο παταγώδης αντιμερκελισμός και τα αναθέματα στους δαίμονες της Νέας Τάξης μου φαίνονται πολύ πιο κοντά στο εδώδιμο πνεύμα ενός Γιώργου Τράγκα παρά στις αξίες μιας κριτικής Αριστεράς. Πέρα όμως από αυτές τις προβληματικές συνάφειες, μια άλλη διάσταση με κάνει να αντιδρώ ηθικά και πολιτικά στις κουβέντες περί αποικιοκρατούμενων και αποικιοκρατών: το γεγονός ότι σε αυτή τη ρητορική οι δραματικές και τραγικές πλευρές αυτού που ζούμε εδώ και τρία χρόνια εξισώνεται με πραγματικό πόλεμο. Κάποιοι φαντάζονται ότι η τραυματική εμπειρία της κρίσης έχει φτιάξει μια εμπόλεμη κοινωνία με τα αντίστοιχα ήθη. Η μεταφορά του πολέμου έχει δώσει έτσι τη θέση της στην κυριολεξία σα να εξαφανίστηκαν από προσώπου γης οι δεκαετίες που μεταμόρφωσαν την ελληνική ζωή σε μια στρεβλή ειρήνη, αλλά πάντως σε ειρήνη. Και σα να μην καταλαβαίνουν, οι ίδιοι θεωρητικοί στρατηγοί του πολέμου, ότι οι άνθρωποι, ακόμα και στις πιο οργισμένες και απεγνωσμένες τους στιγμές, θέλουν από την Αριστερά μια καλύτερη ποιότητα ειρήνης -δικαιοσύνης- και όχι ένα Κούγκι. Εκτός και αν ρίχνεται στο τραπέζι η παλιά προτροπή που λέει ότι αν θέλεις ειρήνη να είσαι προετοιμασμένος για τον πόλεμο. Δεν είμαι όμως σίγουρος ότι η αναβίωση του πολέμου μητρόπολης – περιφέρειας είναι η ευφυέστερη πολιτική μετάφραση της παραπάνω προτροπής.

        http://www.parapolitiki.com/2015/01/otan-o-sevastakis-paromoiaze-stin-aygi-ti-ritoriki-kotzia-me-ayti-tou-tragka-kai-o-kotzias-ton-evrize.html#sthash.whsxCyBU.dpuf

  3. Παράθεμα: «Infowar = O αντι-ιμπεριαλισμός των ηλιθίων.» | ΒΗΜΑ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ

  4. Ο/Η laskaratos λέει:

    O Θεός των philosophes:

    Ο Φλωμπέρ στη «Μανταμ Μποβαρύ» λέει με το στόμα του φαρμακοποιού Homais: «…Δεν χρειάζεται να πηγαίνω στις εκκλησίες και να φιλώ το ασήμι…. Ο Θεός ο δικός μου είναι ο Θεός του Σωκράτη, του Φραγκλίνου, του Βολτέρου, του Βερανζέρου! Είμαι υπέρ της Ομολογίας πίστεως του βικάριου της Σαβοΐας, …δεν δέχομαι σα Θεό το αγαθό γεροντάκι που βολτάρει στο περιβόλι του κρατώντας τη μαγκούρα του, που στέλνει τους φίλους του στο στομάχι του καρχαρία, που πεθαίνει με ένα λυγμό και ανασταίνεται μετά τρεις μέρες. Πράγματα ολότελα παράλογα, αντίθετα με όλους τους νόμους της Φυσικής, γεγονός που αποδεικνύει ότι το παπαδαριό ήταν πάντοτε βουτηγμένο σε επαίσχυντη αμάθεια στην οποία προσπαθεί να βυθίσει και τις μάζες»

    GUSTAVE FLAUBERT, Madame Bovary

    I worship God. I believe in the Supreme Being, in a Creator, whoever he may be, I don’t really care, who has put us here on earth to perform our duties as citizens and family men; but I don’t need to go into a church and kiss a silver platter and reach into my pocket to fatten a pack of humbugs who eat better than we do! Because one can honor him just as well in a forest, in a field, or even gazing up at the ethereal vault, like the ancients. My own God is the God of Socrates, Franklin, Voltaire, and Béranger…. I cannot, therefore, accept the sort of jolly old God who strolls about his flower beds with cane in hand, lodges his friends in the bellies of whales, dies uttering a groan and comes back to life after three days: things absurd in themselves and completely opposed, what is more, to all physical laws; which simply goes to show, by the way, that the priests have always wallowed in a shameful ignorance in which they endeavor to engulf the peoples of the world along with them.

  5. Ο/Η Αλιέksiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii λέει:

    AMEΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

    http://www.paraskhnio.gr/apisteyto-kai-omos-aristero-giati-k/
    Απίστευτο και όμως… αριστερό – Γιατί «κλείδωσε» το facebook ο Τσίπρας (ΦΩΤΟ)

    Δημοσιεύθηκε στις 12/11/2015 14:41

    Όταν πρωτοείδαμε την είδηση που θα σας περιγράψουμε παρακάτω και αφορά τον Αλέξη Τσίπρα, η αλήθεια είναι ότι παραξενευτήκαμε αρκετά. Γίνεται στη χώρα που γέννησε τη δημοκρατία, στη χώρα που ο πρωθυπουργός της είναι μόλις 40 χρονών και έχει εκλεγεί δύο φορές από τον ελληνικό λαό σε δέκα μήνες, να… φιμώνεται η ελευθερία του λόγου;

    Κι όμως γίνεται!

    Δύο εβδομάδες μετά τη διαδικτυακή έρευνα του ereportaz.gr σχετικά με τη δυσφορία που νοιώθει ο λαός στο πρόσωπο του Αλέξη Τσίπρα, οι άνθρωποι του πρωθυπουργού σε συνεννόηση με τον ίδιο κατά πάσα πιθανότητα, αποφάσισαν να απαγορεύσουν τα μηνύματα στον τοίχο του στο facebook.

    Η επιλογή πλέον δεν υπάρχει και χιλιάδες εκκλήσεις απογοητευμένων συνανθρώπων μας έχουν διαγραφεί.

    Πλέον κανείς δεν μπορεί να γράψει κάτι στον πρωθυπουργό

  6. Ο/Η +Ιερό λαθρεμπόριο χρυσού+ λέει:

    ΕΜΕΙΣ ΔΕΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΤΖΙΧΑΝΤΙΣΤΕΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΠΛΑ ΚΛΕΦΤΕΣ
    _____________________________________________________________
    ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
    _____________________________________________________________

    Λαθρεμπόριο χρυσού και εκβιασμοί
    Η εμπλοκή Εκκλησίας και ΣΔΟΕ

     Γράφει o Κώστας Βαξεβάνης  12 Νοεμβρίου 2015, 12:40 πμ

  7. http://users.sch.gr/gkritikos/fl/1688-1789.htm

    1688-1789: Ευρωπαικός Διαφωτισμός

    Αν πρέπει να δώσουμε ένα ορισμό για το Διαφωτισμό, μπορούμε να πούμε απολογιστικά ότι πρόκειται για την ιδεολογική, πνευματική και πολιτιστική κίνηση που επέβαλε τον ορθολογισμό και τις νέες μεθόδους στην επιστήμη. Στόχος του διαφωτιστικού κινήματος ήταν η απελευθέρωση του νου από τη νηπιακή εξάρτησή του, η απαλλαγή από τις δεισιδαιμονίες και κάθε μορφής προλήψεις, από τη μισαλλοδοξία των εκκλησιαστικών ιερατείων, την εξουσία των ευγενών και το θρησκευτικό σκοταδισμό, που παρεμπόδιζαν τη γνώση και την ελευθερία (Π. Γέμτος). Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα πνευματικά κινήματα στην ιστορία του ευρωπαϊκού και παγκόσμιου πολιτισμού που διαμορφώθηκε κυρίως το 18ο αιώνα στη Γαλλία, την Αγγλία, τη Σκωτία και τη Γερμανία, αλλά είχε σημαντική επιρροή και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες (Ισπανία, Ιταλία, Ρωσία, Ελλάδα), καθώς και στις τότε πρωτοεμφανιζόμενες Η.Π.Α.

    Βασικός φορέας των νέων ιδεών που έφερε ο Διαφωτισμός ήταν η ανερχόμενη αστική τάξη που μέχρι εκείνη την εποχή παρέμενε αποκλεισμένη από το σύστημα της απολυταρχίας. Ανάμεσα στους σημαντικούς εκφραστές του Διαφωτισμού τοποθετούνται ο Βολταίρος και ο Μοντεσκιέ. Οι Διαφωτιστές Ντενί Ντιντερό, Ζαν λε Ροντ ντ’ Αλαμπέρ και Ζαν Ζακ Ρουσσώ συγκρότησαν το ιδεολογικό υπόβαθρο του Διαφωτισμού στην Εγκυκλοπαίδεια. Παράλληλα ο Τζων Λοκ διατύπωνε τη θεωρία του Κοινωνικού Συμβολαίου, προτρέποντας σε μια Ευρώπη που θα υποστήριζε τα δικαιώματα του ανθρώπου.

    Η πρόοδος της επιστήμης και ιδιαίτερα της Φυσικής και των Μαθηματικών κατά το 17ο αιώνα έδωσε το έναυσμα για την ανατροπή αντιλήψεων και μεθόδων στον πολιτικό και κοινωνικό χώρο, η οποία ανατροπή με τη σειρά της υποβοήθησε παραπέρα την εξέλιξη των επιστημών κ.ο.κ. Αυτή η αμοιβαία κλιμάκωση μεταξύ επιστημονικών και κοινωνικών μεταβολών ήταν στην αρχή του 18ου απλώς ραγδαία, αλλά προς το τέλος τού ίδιου αιώνα έγινε εκρηκτική. Η αμφισβήτηση των «δεδομένων» απόψεων του παρελθόντος εξελίσσεται σταδιακά σε εξοστρακισμό τους και η αντιπαλότητα προς τους φορείς αυτών των ιδεών, το ιερατείο των εκκλησιών και τις κάστες των ευγενών, μετατρέπεται σε σύγκρουση και επανάσταση.

    Από τον προσεκτικό, αν και αιχμηρότατο λόγο του Καρτέσιου περνάμε στον πολεμικό λόγο του Francois Marie Arouet ή Voltaire (Βολτέρος, 1694-1778), όπως αυτός έγινε παγκόσμια γνωστός από ένα φιλολογικό ψευδώνυμο. Για να είσαι νεοτερικός, έλεγε ο μεγάλος αυτός διανοητής, πρέπει «να αποκοπείς από τις παρηγοριές της θρησκείας και να γίνεις το παιδί της επιστήμης». Πολλοί από τους διανοητές του Διαφωτισμού, οι λεγόμενοι Φιλόσοφοι, ήταν επιστήμονες: ο Locke , ο Hartley και ο La Mettrie ήταν γιατροί, ο Price και ο Condorcet ήταν Μαθηματικοί, ο Franklin και ο Buffon ήταν διάσημοι φυσιοδίφες.

    Οι άνθρωποι δεν έπρεπε να αξιολογούνται πλέον, όπως κατά το Μεσαίωνα, με ηθικούς όρους, αμαρτίας ή αρετής, παρά μόνο με όρους ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η ισότητα όλων των ανθρώπων ήταν ένα υψηλό ιδεώδες, ισάξιο με την ελευθερία και τη δικαιοσύνη. Στο όνομα αυτής της ισότητας έπρεπε κάθε άνθρωπος να έχει πρόσβαση στις διαθέσιμες γνώσεις της εποχής. Μεταξύ 1760 και 1780 συνέγραψαν οι Ντιντερό και Ντ’ Αλαμπέρ την περίφημη Εγκυκλοπαίδεια (Encyclopedie), στην οποία περιλαμβάνονταν πληροφορίες για όλες τις επιστήμες και τις τέχνες, για όλα τα χειρονακτικά επαγγέλματα και τους τομείς της οικονομίας.

    Στο πνεύμα του Διαφωτισμού είχαν προσαρμοστεί και οι αντιλήψεις για το κράτος. Ο Μοντεσκιέ (Charles-Louis de Secondat Montesquieu Baron de la Brede, 1689-1755) περιέγραφε στο βιβλίο του «De L’ Esprit des Lois» (1748), ότι η εξουσία πρέπει σε ένα σύγχρονο κράτος να χωριστεί σε τρεις (3) ανεξάρτητους τομείς: νομοθετικό, εκτελεστικό και δικαστικό. Αυτές οι απόψεις ήταν για μία απολυταρχική εξουσία, όπως η γαλλική, σε ένα επίσης απολυταρχικό ευρωπαϊκό περιβάλλον, επαναστατικές.

    Ο Διαφωτισμός εκφραζόταν επίσης με το έργο του Ρουσώ (Jean-Jacques Rousseau, 1712-1778), ο οποίος προδιέγραφε στο βιβλίο του «Du Contract Social» (1762) ίδια δικαιώματα για όλους τους πολίτες, δημοκρατική διακυβέρνηση για τη χώρα. «Οι άνθρωποι γεννώνται καλοί από τη φύση τους και διαφθείρονται από την κρατούσα εκκλησία, την κακή παιδεία και τις κρατούσες οικονομικές συνθήκες. Ο μόνος δρόμος για να βελτιωθούν είναι να αφεθούν ελεύθεροι». Επειδή καταδικάστηκαν τα γραπτά του από τον επίσκοπο του Παρισιού και κινδύνευε να φυλακιστεί, εγκατέλειψε ο Ρουσώ το Παρίσι και εγκαταστάθηκε για αρκετά χρόνια στο εξωτερικό, από το 1762 στην Ελβετία και κατά τα έτη 1767-1770 στην Αγγλία.

    Με τον Διαφωτισμό προβλήθηκαν τα προτερήματα της «τάξης των ανθρώπων», της Δημοκρατίας, που στηρίζεται στην αμοιβαία αποδοχή και στη συναίνεση, έναντι της «τάξης του θεού» που είναι στην πραγματικότητα η μεσαιωνική τάξη της ολιγαρχίας, κοσμικής και εκκλησιαστικής. Με τη γαλλική επανάσταση και μέσα από πολλαπλές παλινδρομήσεις, εμπεδώνεται σταδιακά η τάξη της Δημοκρατίας, στην οποία προσεχώρησαν, υπό την πίεση των εξελίξεων, ακόμα και οι οπισθοδρομικές δυνάμεις της κοινωνίας.

    Η «Τρίτη τάξη» (ο λαός) βρίσκεται αλυσοδεμένη στα τέσσερα και επάνω
    της ιππεύουν ευγενείς, κληρικοί και ο Λουδοβίκος XVI (σκίτσο της εποχής).

    Η πνευματική πειθαρχία που επιβάλλει η επιστήμη στους λειτουργούς της, περιόρισε νοητικές ακροβασίες των Φιλοσόφων σε μεγάλα μεταφυσικά συστήματα, χωρίς ωστόσο να αποφευχθούν (κυρίως στα πλαίσια του γαλλικού Διαφωτισμού) απλουστεύσεις που παραβλέπουν τη συνθετότητα της κοινωνικής ζωής, την επιβραδυντική επιρροή της παράδοσης και τη δύναμη των άτυπων κοινωνικών θεσμών. Η πίστη στην παντοδυναμία του ανθρώπινου λόγου και η πνευματική μέθη που έφερε η συνείδηση των νέων δυνατοτήτων, δημιούργησαν ένα κλίμα άκρατης αισιοδοξίας που βιαζόταν να φέρει γρήγορα τις μεγάλες μεταβολές και να εξαφανίσει τα μεγάλα κακά που συσσώρευσαν αιώνες πλάνης και καταπίεσης.

    Οι πρωτεργάτες του Διαφωτισμού υπερέβαλαν σε αισιοδοξία πιστεύοντας ότι, από τη στιγμή που θα εξέλειπαν η άγνοια, η θρησκοληψία και η μισαλλοδοξία, η γνώση που θα προέκυπτε από την εξέλιξη της επιστήμης, θα επηρέαζε ανεμπόδιστα και ανεπιστρεπτί την κοινωνία και τη ζωή των πολιτών, πλην εκείνων που ήθελαν να μείνουν προσηλωμένοι στο σκοταδισμό, επειδή θα έχαναν τα προνόμιά τους. Η (γαλλική) «μεγάλη επανάσταση» και οι απρόβλεπτες μεταγενέστερες διαδρομές της, από τη λαϊκή εξουσία στην τρομοκρατία και από εκεί στην αλαζονική αυτοκρατορία και τους τυχοδιωκτικούς ναπολεόντειους πολέμους, προκάλεσαν στην Ευρώπη τις σημαντικότερες πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές από την εποχή της κατάλυσης της δυτικής ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.

    Η κριτική στο Διαφωτισμό συνδέθηκε πολύ νωρίς με τις υπερβάσεις της γαλλικής επανάστασης, για τις οποίες θεωρήθηκε ο Διαφωτισμός υπεύθυνος. «Οι τρελοί philosophes», έγραφε ο Γάλλος κληρικός και ορκισμένος εχθρός του Διαφωτισμού, κόμης Joseph de Maistre (1753-1821), «είναι ένοχοι της σατανικής αμαρτίας της υπερηφάνειας που επιχειρεί να θέσει τον άνθρωπο στη θέση του θεού, να μετατρέψει την υποτιθέμενη ανθρώπινη σοφία σε οδηγό του σύμπαντος». Το διανοητικό κλίμα δυσπιστίας σε κάθε εξουσία που δημιούργησαν οι Γάλλοι διανοούμενοι του 18ου αιώνα θεωρήθηκε ότι οδήγησε στα δεινά της γαλλικής επανάστασης, αν και η ιδιοτέλεια των αντιπάλων του Διαφωτισμού ήταν και είναι μέχρι σήμερα προφανέστατη.

    Αναμφισβήτητο γεγονός είναι ότι το εκκρεμές της ιστορίας είχε προχωρήσει προς το άλλο άκρο του και οι νέες κοινωνικές δυνάμεις ανταπέδιδαν πολιτικά, κοινωνικά και σωματικά τα ίσα στους παλιούς καταπιεστές τους. οι θανατικές καταδίκες και εκτελέσεις που επέβαλε η «Ιερά Εξέταση» εν ονόματι του θεού, μετατράπηκαν σε θανατικές καταδίκες και εκτελέσεις που επέβαλαν οι τρομοκράτες του Ροβεσπιέρου, του Μαρά και του Σαιν Ζιστ εν ονόματι του λαού!

    Ιστορία του Διαφωτισμού

    Οι ρίζες του κινήματος του Διαφωτισμού καλύπτουν μεγάλο μέρος του 17ου αιώνα. Περισσότερο η φιλοσοφία που αναπτύχθηκε στον 17ο αιώνα ονομάζεται από πολλούς ιστορικούς ως η «Εποχή του Ρασιοναλισμού». Η Ένδοξη Επανάσταση το 1688 στην Αγγλία σηματοδοτεί την αρχή του τέλους για την απόλυτη μοναρχία στην Ευρώπη, ενώ παράλληλα προς τα τέλη του 17ου αιώνα εκδίδονται τα πρώτα γραπτά του Διαφωτισμού. Ήδη από τον 16ο αιώνα, ο Μισέλ ντε Μονταίν εφάρμοσε τον σκεπτικισμό. Μπερδεμένος από τις πολλές θρησκευτικές διαμάχες αποσύρθηκε και έγραψε τα περίφημα Δοκίμια (Essais). Ο σκεπτικισμός πήρε μια πιο ακραία μορφή στον Ρενέ Ντεκάρτ στα μέσα του 17ου αιώνα.

    Επανάσταση στις επιστήμες

    Το κίνημα του Διαφωτισμού ήταν ουσιαστικά επακόλουθο της Επιστημονικής επανάστασης του 17ου αιώνα, που με τη σειρά της προκλήθηκε από τις ανακαλύψεις του Κοπέρνικου τον 16ο αιώνα, και στη συνέχεια του Γαλιλαίου όσον αφορά τους ουρανούς και τις κινήσεις των πλανητών. Η διαπίστωση ότι η Γη κινείται γύρω από τον Ήλιο και όχι το αντίστροφο έθεσε υπό αμφισβήτηση πολλές ιδέες που ως τότε θεωρούνταν δεδομένες, διδάσκονταν στα πανεπιστήμια και τα σχολεία και προστατεύονταν από την Εκκλησία. Ακόμα περισσότερο, η ανακάλυψη κηλίδων στον Ήλιο και κρατήρων στη Σελήνη έδωσε τέλος στην εικόνα μιας τέλειας πλάσης. Αντίστροφα, στο μικρόκοσμο, οι παρατηρήσεις του Ολλανδού Άντον φον Λέβενχουκ, που χρησιμοποιώντας το μικροσκόπιο διαπίστωσε πως υπάρχουν μικροβιακές μορφές ζωής, συμπλήρωσε την εικόνα της ατέλειας της φύσης και δημιούργησε ερωτήματα σχετικά με την τελεολογία της. Η διδασκαλία της Εκκλησίας, μαζί με την Αριστοτελική λογική, ήρθαν σε αντίφαση με τις πειραματικές παρατηρήσεις του πραγματικού κόσμου.

    Ο Ρενέ Ντεκάρτ έχοντας διαγράψει μια λαμπρή καριέρα ως επιστήμονας ένιωθε την ανάγκη να ανανεώσει τις επιστημονικές μεθόδους (Λόγος περί Μεθόδου,1637). Συνέχισε το ίδιο έργο σε καθαρά φιλοσοφικό τομέα και η φιλοσοφία του ονομάστηκε «καρτεσιανισμός».

    Ο Ολλανδός Μπαρούχ Σπινόζα τάχτηκε υπέρ της καρτεσιανής θεωρίας, κυρίως στο θέμα της ηθικής. Η φιλοσοφία του Σπινόζα ήταν επικεντρωμένη γύρω από μια άποψη του σύμπαντος, στην οποία ο Θεός και η φύση ήταν ένα πράγμα. Αυτή του η φιλοσοφική ιδέα θα γίνει αργότερα η κεντρική ιδέα του Διαφωτισμού.

    Για να δείξουμε την μετάβαση από τον 17ο αιώνα, τον Αιώνα του Ορθολογισμού, στον 18ο αιώνα, τον Αιώνα των Φώτων όπως ονομάστηκε, το υπόδειγμα του Νεύτωνα μένει αξεπέραστο, στο ότι η επιστήμη χρησιμοποίησε εμπειρικές παρατηρήσεις, όπως η δυναμική των πλανητών του Γιοχάνες Κέπλερ ή η οπτική, για να δημιουργήσει μια θεωρία που εξηγούσε όλα τα φαινόμενα: τη θεωρία της παγκόσμιας έλξης, την κοινώς γνωστή βαρύτητα. Η χρήση του πειράματος και της παρατήρησης για τον έλεγχο και τη διατύπωση νέων θεωριών και η μαθηματικοποίηση-ποσοτικοποίηση των επιστημών αποτέλεσαν βαθιά τομή που άλλαξε τη φυσιογνωμία της έρευνας. Το μνημειώδες έργο του Νεύτωνα Μαθηματικές Αρχές της Φυσικής Φιλοσοφίας (Philosophiae Naturalis Principia Mathematica) αποτέλεσε σύνοψη των επιτευγμάτων της προηγούμενης περιόδου και έθεσε την επιστήμη σε νέες πλέον κατευθύνσεις.

    Διάδοση της γνώσης-Εγκυκλοπαίδεια

    Μία σημαντική αλλαγή στο κίνημα του Διαφωτισμού σε σχέση με τον προηγούμενο αιώνα, τον 17ο, έχει τις ρίζες της στη Γαλλία, με τους Εγκυκλοπαιδιστές. Αυτό το κίνημα παίρνει ως θεμέλιο την ιδέα ότι υπάρχει μια επιστημονική και ηθική αρχιτεκτονική της γνώσης, μια κατασκευή της οποίας η πραγματοποίηση είναι ένα μέσο απελευθέρωσης του ανθρώπου. Ο φιλόσοφος Ντενί Ντιντερό και ο μαθηματικός Ζαν Ντ’ Αλαμπέρ εξέδωσαν το 1751 την Εγκυκλοπαίδεια ή Λεξικό αλφαβητικά ταξινομημένο των τεχνών και των επαγγελμάτων (γαλλ. Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des arts et métiers).

    Όποια και αν ήταν η συμβολική δύναμη του έργου των δύο αυτών Εγκυκλοπαιδιστών, η διάδοση της γνώσης δεν είναι κατόρθωμα μόνο δικό τους: η διαδικασία της διάδοσης νέων ιδεών διευρύνθηκε από την τεχνική πρόοδο της διάδοσης των πληροφοριών, καθώς από το βιβλίο πέρασαν στην εφημερίδα και από εκεί στον τύπο. Τα πρώτα περιοδικά εμφανίστηκαν στην Ιταλία στα τέλη του 17ου αιώνα και γρήγορα εξαπλώθηκαν και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Οι εφημερίδες και η αλληλογραφία μεταξύ των διανοούμενων επέτρεψαν πιο γρήγορες αλλαγές, εγκαινιάζοντας μια ενιαία πολιτιστική ενότητα.

    Εξερευνήσεις, εμπόριο και διεθνείς σχέσεις

    Μετά την ειρήνη των Πυρηναίων το 1659, η Γαλλία πήρε μια κυρίαρχη θέση στην Ευρώπη σε πολλούς τομείς. Στον 17ο αιώνα, η ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου των Κάτω Χωρών εις βάρος της Ισπανίας και της Πορτογαλίας ώθησε τον Ολλανδό Ούγκο Γκρότιους (Hugo Grotius) να ανανεώσει τους κανόνες του διεθνούς δικαίου και να θέσει τις βάσεις για τα σημερινά φυσικά δικαιώματα. Το κέντρο βαρύτητας του ναυτικού ανταγωνισμού μετατοπίστηκε στη Βόρεια Ευρώπη. Το εμπόριο προς τις Ινδίες έβαλε τρεις ευρωπαϊκές δυνάμεις σε μεγάλο ανταγωνισμό: τις Κάτω Χώρες, τη Γαλλία και τη Μεγάλη Βρετανία.

    Το 18ο αιώνα, ο γαλλο-αγγλικός ανταγωνισμός κορυφώθηκε με τον Επταετή Πόλεμο, τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Αμερική. Η γαλλική ήττα ώθησε τη Γαλλία να αναζητήσει εκδίκηση: βοήθησε τις αγγλικές αποικίες στη Βόρεια Αμερική στον αγώνα τους για ανεξαρτησία. Οι εξερευνήσεις επεκτάθηκαν και σε πολύ μακρινές περιοχές, στον Ειρηνικό Ωκεανό και στην Άπω Ανατολή.

    Τα ταξίδια σε μακρινά μέρη της υδρογείου, που αυξήθηκαν σημαντικά στη διάρκεια του 18ου αιώνα, ενθάρρυναν τους ανθρώπους να μελετήσουν άλλους, σύγχρονους τους, πολιτισμούς. Καθώς παρατηρούσαν τους Κινέζους, τους Πέρσες ή τους Ταϊτινούς, άρχισαν να συζητούν για σχετική ποιότητα των διαφόρων τρόπων ζωής, πολύ συχνά επαινώντας τη στάση των υποτιθέμενων κατώτερων «ιθαγενών» απέναντι στο σεξ και στη θρησκεία, για παράδειγμα, ως ανώτερης από εκείνη που χαρακτήριζε την «πολιτισμένη» δυτική Ευρώπη.

    Κριτική στην κοινωνική οργάνωση

    Το κίνημα είναι, σε όλη του τη διάρκεια, η διόγκωση δύο κοινωνιολογικών πιέσεων: από τη μια μία δυνατή πνευματικότητα συνοδευόμενη από τη θρησκεία και την Εκκλησία, από την άλλη ένα αντικληρικό κίνημα που ασκούσε έντονη κριτική στις διαφορές ανάμεσα στη θρησκευτική θεωρία και πρακτική και εδραιώθηκε κυρίως στη Γαλλία.

    Καρικατούρα του 18ου αιώνα που αναπαριστά την τρίτη τάξη στην Γαλλία
    σε πλήρη εκμετάλλευση, να έχει στους ώμους της τις υπόλοιπες δύο τάξεις.

    Σε αυτή τη χώρα, η κοινωνία χωριζόταν σε τρεις τάξεις: την αριστοκρατία, τον κλήρο και την τρίτη τάξη. Αυτός ο διαχωρισμός αντιστοιχούσε ακόμη σε αυτόν του Μεσαίωνα. Η αριστοκρατία και ο κλήρος κατείχαν σημαντικά προνόμια και δικαιώματα, χωρίς ουσιαστικά να κάνουν τίποτε. Από την άλλη πλευρά μια νέα τάξη αναδυόταν στο προσκήνιο με την ανάπτυξη του εμπορίου: η αστική τάξη, που επιθυμούσε ελευθερία στον οικονομικό τομέα και μεγαλύτερο μερίδιο στην εξουσία. Το δικαστικό σύστημα ήταν επίσης απαρχαιωμένο. Αν και το εμπορικό δίκαιο είχε κωδικοποιηθεί τον 17ο αιώνα, το αστικό δίκαιο δεν είχε καταγραφεί τότε ούτε ουσιαστικά ίσχυε. Ιδιαίτερα επιθετικός προς την Εκκλησία ήταν ο Βολταίρος. Εξόριστος στην Αγγλία από το 1726 ως το 1729, εκεί μελέτησε τα έργα του Τζων Λοκ, του Νεύτωνα και το αγγλικό πολιτικό σύστημα.

    Τη σκέψη των Διαφωτιστών απασχόλησαν και τα ζητήματα της ελευθερίας του ατόμου και της ισότητας των ανθρώπων. Ο Ρουσσώ στο έργο του Κοινωνικό Συμβόλαιο(1762)[1] υπερασπίζεται την ελευθερία του ανθρώπου και δέχεται ως κυρίαρχη μόνο την εκάστοτε κυβέρνηση. Αυτό όμως προϋποθέτει δημοκρατικό πολίτευμα, το οποίο δεν μπορεί να νοηθεί χωρίς το σεβασμό των νόμων. Η πολιτική θεωρία του Ρουσσώ δεν εγγυάται μόνο την ελευθερία αλλά και την ισότητα, κάτι όμως που απαιτεί μια ριζική αναμόρφωση της κοινωνίας. Η ισότητα, υποστήριξε ο Ρουσσώ, υπήρχε στην φυσική κοινωνία και καταργήθηκε όταν δημιουργήθηκε ο θεσμός της εξουσίας και της ιδιοκτησίας.

    Πολιτικές αλλαγές

    Ήδη από το τέλος του 17ου αιώνα, ο Τζων Λοκ είχε καθορίσει τον διαχωρισμό των εξουσιών, της εκτελεστικής και της νομοθετικής. Η δημοκρατία άρχισε να πιάνει τόπο στην Αγγλία. Ο Μοντεσκιέ ασχολήθηκε με την ιδέα του διαχωρισμού των εξουσιών, και πρόσθεσε και μία τρίτη εξουσία, τη δικαστική, στο έργο του Πνεύμα των Νόμων. Οι φιλελεύθερες ιδέες του Διαφωτισμού συνάντησαν ένθερμους υποστηρικτές, οι οποίοι με την σειρά τους επεδίωξαν να αλλάξουν τους πολιτικούς θεσμούς στην Ευρώπη. Έτσι μετά το 1750 υπήρξαν προσπάθειες να «εξορθολογιστούν» οι ευρωπαϊκές μοναρχίες και οι νόμοι τους.

    Η διαφωτιστική ιδέα μιας εξορθολογισμένης κυβέρνησης, μέσα στα πλαίσια που χάραζε ο Διαφωτισμός, ενσαρκώθηκε στην Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των Ηνωμένων Πολιτειών, στην Αμερική, καθώς και σε μικρότερο βαθμό στις προτάσεις των Ιακωβίνων της Γαλλικής Επανάστασης.

    Η Γαλλική Επανάσταση, με τη σειρά της, αποτελεί μια βίαιη ενσάρκωση της φιλοσοφίας του Διαφωτισμού, και η επιθυμία για αλλαγή και ορθολογισμό οδήγησε στην προσπάθεια να εξαλειφθεί η Εκκλησία και ο χριστιανισμός στο σύνολο τους, όχι μόνο ως ιδέες αλλά και υλικά. Η κοινωνία, οι πολιτικοί θεσμοί, η ανθρώπινη σκέψη άλλαξε με την Γαλλική Επανάσταση, και πλέον στις υποχρεώσεις του κράτους τέθηκαν για πρώτη φορά νέα αιτήματα, όπως η ισότητα σε όλους τους τομείς, η σωστή απονομή δικαιοσύνης κτλ.

    Η διάδοση του Διαφωτισμού

    Το κίνημα του Διαφωτισμού ξεχωρίζει από όλα τα προηγούμενα κινήματα διανοουμένων από τον αποδέκτη του: το ευρύ κοινό. Η πρόοδος του αλφαβητισμού και της μάθησης επέτρεψαν στο ευρύ κοινό, το λαό γενικότερα, να δημιουργήσει μια γνώμη, μία κοινή γνώμη. Οι πολιτικές και φιλοσοφικές συζητήσεις υπερβαίνουν τα μέχρι τότε στενά όρια του κύκλου των συγγραφέων και των ανθρώπων των γραμμάτων και γίνονται πλέον υπόθεση και του λαού.

    Βασικό ρόλο σε αυτή την υπόθεση έπαιξε η Γαλλία, τόσο πριν όσο και μετά τη Γαλλική Επανάσταση. Η Γαλλία τον 18ο αιώνα γνώρισε μια περίοδο σχεδόν 80 χρόνων εσωτερικής ειρήνης και οικονομικής ευημερίας. Εκτός αυτού, η Γαλλία ήταν η πιο μεγάλη πληθυσμιακά χώρα στην Ευρώπη και η χώρα με τη μεγαλύτερη λαμπρότητα και γόητρο. Η γαλλική γλώσσα και ο γαλλικός αυλικός πολιτισμός των Βερσαλλιών ακτινοβολούσαν από το Βερολίνο στην Πρωσία ως την Αγία Πετρούπολη στην Ρωσία.

    Εσωτερικά όμως άρχισε να γεννιέται μια αλλαγή. Οι νέες φιλοσοφικές ιδέες εξαπλώνονταν γρήγορα μέσω των σαλονιών, των καφέ και των λογοτεχνικών και επιστημονικών συναθροίσεων, και παράλληλα η απόλυτη βασιλική εξουσία έχανε το κύρος της, καθώς τα σύννεφα του πολέμου πύκνωναν γύρω από την Αυτοκρατορία.

    Τα σαλόνια και τα καφέ

    Ο πρώτος φορέας των καινούριων ιδεών υπήρξαν τα καφέ, και κυρίως τα καφέ του Παρισιού, που αποτελούν τα καταφύγια νεαρών ποιητών και διαφόρων άλλων ανθρώπων που συζητούσαν παθιασμένα για τις νέες ιδέες και φιλοσοφίες. Κυρίως όμως είναι τα κοσμικά σαλόνια εκεί όπου το κίνημα του Διαφωτισμού γίνεται ευρέως γνωστό. Με την έννοια σαλόνια εκείνη την εποχή εννοούνταν χώροι συγκέντρωσης ανθρώπων, ανεξάρτητα από το επάγγελμα, το θρησκευτικό τους πιστεύω και τις ιδέες τους, όπου έβρισκαν την ευκαιρία να εκφράσουν τις απόψεις τους και τη γνώμης τους, καθώς στη Γαλλία όπως και πολλά άλλα τμήματα της Ευρώπης εκείνη την περίοδο δεν επικρατούσε ελευθερία γνώμης και ελευθεροτυπία. Οι πλούσιες αστές κυρίες συνιστούν έναν κοινωνικό κύκλο από λογοτέχνες, καλλιτέχνες, ζωγράφους, ανθρώπους των γραμμάτων κ.α., και έτσι ξεδιψούν τη δίψα τους για μάθηση και πολιτισμό. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της μαρκησίας ντε Πομπαντούρ και της Μαντάμ Ζοφρέν, οι οποίες είχαν δημιουργήσει έναν μεγάλο κύκλο με συνευρέσεις πολλές φορές εβδομαδιαίως.

    Συγκέντρωση στο σαλόνι της Μαντάμ Ζοφρέν, Gabriel Lemonnier

    Βιβλιοθήκες και ακαδημίες

    Οι ακαδημίες τότε αποτελούνταν από πολύ μορφωμένους ανθρώπους που ένωναν τις δυνάμεις τους και ασχολούνταν με τα γράμματα και τις επιστήμες, προσπαθώντας για τη διάδοση της γνώσης. Σχεδόν πανομοιότυπες με τις ακαδημίες, και γεμάτες από ανθρώπους που διψούσαν για γνώση, οι βιβλιοθήκες και τα αναγνωστήρια πολλαπλασιάστηκαν, είτε από κρατική μέριμνα, είτε από δωρεές πλουσίων ιδιωτών. Περιλάμβαναν επιστημονικές εργασίες και μεγάλα λεξικά και αποτελούνταν από αίθουσες μελέτης και αίθουσες συζητήσεων.

    Όλες αυτές οι λέσχες και τα σωματεία της γνώσης λειτουργούσαν όπως και τα σαλόνια και σχημάτιζαν μεταξύ τους επαρχιακά, εθνικά, ακόμη και ευρωπαϊκά δίκτυα ανταλλαγής βιβλίων και αλληλογραφίας. Τα πάντα ερευνούνταν και συζητούνταν εκεί: από φυσική και χημεία μέχρι αγρονομία και δημογραφία. Η νέα ιδεολογία προωθήθηκε αποτελεσματικότερα μέσα από τον μετασχηματισμό του λεξιλογίου και τη διαφοροποίηση της σημασίας ορισμένων λέξεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι έννοιες όπως εξουσία, κράτος, κοινωνία, μεσαία τάξη, φύση, ευτυχία, αρετή, πρόοδος, τεχνική εμφανίζονται στο καθημερινό λεξιλόγιο των ευρωπαϊκών γλωσσών κατά τον 18ο αιώνα.

    Οι Διαφωτιστές ταξίδευαν επίσης στο εξωτερικό, όπου εξέθεταν τις απόψεις τους, προσκεκλημένοι συχνά από ηγεμόνες της λεγόμενης «φωτισμένης δεσποτείας», όπως ήταν ο Φρειδερίκος Β’ της Πρωσίας και η Μεγάλη Αικατερίνη της Ρωσίας.

    Η απήχηση του Διαφωτισμού στον ελληνικό χώρο

    Ο Διαφωτισμός μεταδόθηκε μέσω των παροικιών και στον υπόδουλο Ελληνισμό, με κάποια όμως καθυστέρηση λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών που επικρατούσαν στις τουρκοκρατούμενες ελληνικές περιοχές. Η μεταβολή των οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών επέτρεψε στη συνέχεια τη δημιουργία στον ελληνικό χώρο, κατά την περίοδο 1750-1821, ενός πνευματικού κινήματος ανάλογου του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού, που ονομάστηκε Νεοελληνικός διαφωτισμός.

    Αναπτύχθηκε και εδώ έντονη πνευματική δραστηριότητα γύρω από θεμελιώδεις ιδέες όπως ελευθερία, δικαιοσύνη, ανεξιθρησκεία, αρετή, επιστήμη, με αντικειμενικό σκοπό το φωτισμό των υπόδουλων Ελλήνων, ώστε αυτοί να διεκδικήσουν την απελευθέρωσή τους. Παράλληλα εκείνο το διάστημα ιδρύθηκαν σχολεία, εκδόθηκαν βιβλία, μελετήθηκαν οι θετικές επιστήμες.

    Οι ιδεολογικοί προσανατολισμοί των φορέων του Διαφωτισμού στον ελληνικό χώρο έχουν μεγάλο εύρος και εκτείνονται από την προσκόλληση σε παραδοσιακές αξίες μέχρι την πλήρη αποδοχή των ευρωπαϊκών ιδεών.

    Σημαντικοί εκπρόσωποι του Νεοελληνικού Διαφωτισμού είναι μεταξύ άλλων ο Ευγένιος Βούλγαρις, ο Ιώσηπος Μοισιόδακας, οι συγγραφείς της Νεωτεριστικής Γεωγραφίας Δανιήλ Φιλιππίδης και Γρηγόριος Κωνσταντάς, ό Άνθιμος Γαζής και ο ανώνυμος συγγραφέας της Ελληνικής Νομαρχίας. Κορυφαίοι όμως αναδείχθηκαν ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαμάντιος Κοραής.

    Ο Ρήγας Βελεστινλής ή Φεραίος(1757-1798) επιδιώκει μέσα από το μεταφραστικό και το πρωτότυπο συγγραφικό του έργο να καταστήσει τους Έλληνες κοινωνούς της δυτικής σκέψης και να τους προετοιμάσει για τη διεκδίκηση της ελευθερίας τους. Χαρακτηριστικό από την άποψη αυτή είναι το έργο του Φυσικής Απάνθισμα, με το οποίο προσπαθεί να εμφυσήσει στους συμπατριώτες του την ορθολογική σκέψη μέσω των φυσικών επιστημών. Εμπνευσμένος από τον άνεμο της ελευθερίας που πνέει στην Γαλλία και τη δυτική Ευρώπη στα τέλη του 18ου αιώνα, τυπώνει μια σειρά από χάρτες, μεταξύ των οποίων και τη Μεγάλη Χάρτα της Ελλάδος, όπου δείχνει παρουσιαστικά την έκταση και την ακτινοβολία του Ελληνισμού, καθώς και βιβλία με πατριωτικό περιεχόμενο. Ο Ρήγας οραματιζόταν κοινή εξέγερση όλων των βαλκανικών λαών εναντίον του δυνάστη και την ίδρυση μιας παμβαλκανικής Ελληνικής Δημοκρατίας. Τρία έτη μετά την έκδοση της Χάρτας, ο Άνθιμος Γαζής επιμελήθηκε μίας νεώτερης έκδοσής της, μικροτέρων διαστάσεων, με την ονομασία Πίναξ γεωγραφικός της Ελλάδος.

    Κοινωνικές αξίες του Διαφωτισμού

    Αυτή η περίοδος χαράχτηκε από ριζικές μεταβολές:
    ## Οι επιστημονικές ανακαλύψεις (ηλιοκεντρισμός, μηχανική, ιατρική) βοηθούν στην αποκρυστάλλωση του ρασιοναλισμού και της εμπειρικής φιλοσοφίας.
    ## Οι κοινωνικές αξίες που υπερασπίστηκαν πολλοί από τους Διαφωτιστές σε όλη την Ευρώπη είναι η ανεξιθρησκεία, η ελευθερία και η ισότητα.
    ## Αυτές οι αξίες αποφέρουν καρπούς στην Αγγλία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γαλλία, με τη μορφή των φυσικών δικαιωμάτων και με τον διαχωρισμό των εξουσιών.
    ## Η γνώση διαδίδεται με τη βοήθεια της Εγκυκλοπαίδειας και του τύπου.
    ## Το γούστο για την αρχαιότητα εδραιώνεται στις τέχνες.
    ##Το εμπόριο αναπτύσσεται την ίδια στιγμή που η Ευρώπη ανακαλύπτει την Άπω Ανατολή και τον Ειρηνικό.
    ## Πολλοί σκεπτικιστές στην Γαλλία κατακρίνουν την κοινωνική και θρησκευτική ιεραρχία, την αριστοκρατία και την απόλυτη μοναρχία.

    Γνωστοί εκπρόσωποι του Διαφωτισμού
    ##Νίκολα ντε Κοντορσέ (Γαλλία)
    ##Ντενί Ντιντερό (Γαλλία)
    ##Κλοντ Αντριάν Ελβέτιους (Γαλλία)
    ##Ντέιβιντ Χιουμ (Σκωτία)
    ##Μαρία Θηρεσία (Αυστρία)
    ##Εμμάνουελ Καντ (Πρωσία)
    ##Φρειδερίκος Β΄ (Πρωσία)
    ##Τζων Λοκ (Αγγλία)
    ##Μοντεσκιέ (Γαλλία)
    ##Βολταίρος (Γαλλία)
    ##Πιέτρο Βέρι (Ιταλία)
    ##Γκότχολντ Εφραίμ Λέσσινγκ (Γερμανία)
    ##Ζαν Ζακ Ρουσσώ (Γαλλία)
    ##Τόμας Χομπς (Αγγλία)
    ##Φράνσις Μπέικον (Αγγλία)

    Αποφθέγματα
    ##Ιμμάνουελ Καντ, : Sapere aude! (Τόλμησε να μάθεις!)
    ##Ζαν Ζακ Ρουσσώ, 1762: Μπορούμε να είμαστε άνθρωποι χωρίς να κατέχουμε γνώσεις.
    ##Τσέζαρε Μπεκαρία, 1764: Δεν υπάρχει ελευθερία από το σημείο εκείνο στο οποίο οι νόμοι επιτρέπουν οι άνθρωποι να παύουν να είναι άτομα και να γίνονται πράγματα.
    ##Ζαν Ζακ Ρουσσώ: Το λογικό πολλές φορές μας απατά, η συνείδηση όμως ποτέ.
    ##Ζαν Ζακ Ρουσσώ: Η αληθινή εκπαίδευση συνίσταται λιγότερο σε διδαχές και περισσότερο σε ασκήσεις.
    ##Βολταίρος: Η ευτυχία είναι ένα όνειρο, αλλά η δυστυχία είναι πραγματικότητα.
    ##Βολταίρος: Δεν γνωρίζω κανένα λαό που να πλούτισε ύστερα από νίκη σ’ έναν πόλεμο.
    ##Ζαν Ζακ Ρουσσώ: Η αρετή είναι εμπόλεμος κατάσταση. Για να ζούμε ενάρετα πρέπει να παλεύουμε διαρκώς με τον εαυτό μας.

    Φυσικοί της εποχής

    Hooke Robert (1635-1703)

    Τον Δεκέμβριο του 1691, ο Χουκ πήρε το διδακτορικό του δίπλωμα στη Φυσική. Έγινε κυρίως γνωστός για τον νόμο της ελαστικότητας που φέρει το όνομά του (νόμος του Χουκ) και για το βιβλίο του «Μικρογραφία» που εισάγει για πρώτη φορά τον όρο κύτταρο. Την περίοδο που σπούδαζε στην Οξφόρδη εργάστηκε ως βοηθός του Ρόμπερτ Μπόιλ για τον οποίο μάλιστα κατασκεύασε και μία αντλία κενού την οποία χρησιμοποίησε ο Μπόιλ για τα πειράματά του που τον οδήγησαν στην διατύπωση του πρώτου νόμου των αερίων. Παρατηρώντας τα απολιθώματα έγινε από τους πρώτους που συνέλαβε την ιδέα της εξέλιξης.

    Περισσότερα…
    http://users.sch.gr/gkritikos/fl/Hooke.htm
    Newton Isaac (1643-1727)

    Το Φεβρουάριο του 1699 η Ακαδημία των Επιστημών του Παρισιού ονόμασε τον Νεύτωνα αντεπιστέλλον μέλος, ενώ το Νοέμβριο του 1703 εκλέχθηκε πρόεδρος της Βασιλικής Εταιρείας, όπου παρέμεινε μέχρι το θάνατό του. Στη θέση αυτή στάθηκε σκληρός και άτεγκτος, ενώ μάλιστα έχει δειχθεί ότι επωφελήθηκε της θέσης ώστε να ενεργήσει κατά του Λάιμπνιτς. Τέλος, αξιοσημείωτο είναι ότι στις 16 Απριλίου του 1705, σε τελετή που έγινε στο Κολέγιο του Τρίνιτι, η βασίλισσα Άννα έχρισε τον Νεύτωνα ιππότη ως αναγνώριση των πολιτικών υπηρεσιών του προς την Αγγλία.

    Περισσότερα…
    http://users.sch.gr/gkritikos/fl/Newton.htm

    Fahrenheit Daniel Gabriel (1686-1736)

    Ο Fahrenheit δραστηριοποιήθηκε στη Χάγηστην κατασκευή οργάνων από γυαλί και τα χρόνια που ακολούθησαν έφτιαξε βαρόμετρα, βελτίωσε το υγρόμετρο για τις μετρήσεις της υγρασίας αλλά και θερμόμετρα. Έφτιαξε θερμόμετρα οινοπνεύματος και στη συνέχεια, το 1714 στα εικοσιοκτώ του χρόνια, στράφηκε σε θερμόμετρα με υδράργυρο, κατά την κατασκευή του πρώτου βαρομέτρου. Με τα υδραργυρικά θερμόμετρα διαπίστωσε καλύτερες μετρήσεις, επέμεινε σε αυτά και τα επέβαλε. Σε δικό του κείμενο του έτους 1724 βρίσκεται και η πρότασή του για μια θερμομετρική κλίμακα η οποία οικοδομήθηκε με βάση τρεις θερμοκρασίες. Η πρώτη, ήταν η πιο χαμηλή θερμοκρασία που μπορούσαν να δημιουργήσουν οι άνθρωποι την εποχή εκείνη στο εργαστήριο.

    Περισσότερα…
    http://users.sch.gr/gkritikos/fl/Fahrenheit.htm

    Celsius Andres (1701-1744)

    Ο Andres Celsius γεννήθηκε στην Ουψάλα της Σουηδίας στις 27 Νοεμβρίου του 1701. Εξελίχθηκε σε έναν από τους μεγαλύτερους αστρονόμους της χώρας του. Φοίτησε στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλα όπου δίδασκε ο πατέρας του, Nils Celsius, και το 1730 έγινε και ο ίδιος καθηγητής εκεί. Το 1732 ξεκίνησε ένα μεγάλο ταξίδι για τέσσερα χρόνια, καθώς εκείνη την εποχή δεν υπήρχε αστεροσκοπείο στη Σουηδία και επισκέφτηκε τα σημαντικότερα ευρωπαϊκά αστεροσκοπεία σε Γερμανία, Ιταλία και Γαλλία, όπου συνεργάστηκε με τους μεγαλύτερους αστρονόμους της εποχής.

    Περισσότερα…
    http://users.sch.gr/gkritikos/fl/Celsius.htm

    Franklin Benjamin (1706-1790)

    Για 25 χρόνια, από το 1732 μέχρι το 1757, ο Φραγκλίνος εξέδιδε το «Αλμανάκ του Φτωχού Ρίτσαρντ» («Poor Richard’s Almanac»), ένα ημερολόγιο με επιστημονικές γνώσεις σε εκλαϊκευμένη μορφή και συμβουλές για την προσωπική επιτυχία του καθενός με γνώμονα τα χρηστά ήθη. Στο Αλμανάκ αυτό ο Φραγκλίνος έγραφε με το ψευδώνυμο «Ρίτσαρντ Σώντερς» (Richard Saunders). Η επιτυχία του Αλμανάκ ήταν μεγάλη. Είναι ενδεικτικό ότι η περιληπτική του έκδοση «Ο δρόμος προς την ευημερία» («The Way to Wealth») μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες.

    περισσότερα
    http://users.sch.gr/gkritikos/fl/Franklin.htm
    © 2013
    Σχεδίαση-Ενημέρωση: Γιώργος Εμ. Κρητικός

  8. Ο/Η Left and Liberal λέει:

    ΝΑ ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΜΕ, γιατί ο έρωτας (με τη βία, το μπάχαλο, την καταστροφή περιουσιών αθώων ανθρώπων) και ο βήχας δεν κρύβονται.

    Το ημερολόγιο του 2009 που κυκλοφόρησε η «Αυγή», δείχνει μια πολύ επικίνδυνη αντίληψη για τη δημόσια συμφορά που προκάλεσαν οι κουκουλοφόροι κατά τη διάρκεια της επίθεσής τους κατά της πόλης των Αθηνών το μαύρο Δεκέμβρη του 2008.

    Τα “αντικάλαντα 2008” της “Αυγής” (24/12/2008)

    «Ω έλατο, ω έλατο τι ωραία που αρπάζεις / Στο Σύνταγμα, στο Σύνταγμα τι ωραία που αρπάζεις! / Μπάτσους γεμάτο στα κλαδιά / Και διμοιρίες στη σειρά / Ω έλατο, ω έλατο δε θα μου τη γλιτώσεις / Βρε θα σε κάψω μια βραδιά /Κι ας έχει μπάτσους στα κλαδιά»

    Αυτό το κόμμα σήμερα κυβερνάει, αφού τίναξε τις τράπεζες στον αέρα, ικανοποιώντας μια παλιά του ιδεοληψία, με ένα παρανοϊκό δημοψήφισμα του οποίου το αποτέλεσμα διάβασε ανάποδα.
    Όμως οικονομική ζωή χωρίς τράπεζες δεν υπάρχει και η εξαθλίωση των πολιτών, η ανεργία και η κατεδάφιση του κοινωνικού Κράτους είναι το μόνο βέβαιο αποτέλεσμά της.

  9. Ο/Η laskaratos λέει:

    http://booksjournal.gr/slideshow/item/1575-o-%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B3%CF%8C%CF%82-%CF%80%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CF%80%CE%B5%CE%B9%CE%BB%CE%BF%CF%8D%CF%83%CE%B5-%CE%BC%CE%B5-%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%82-%CF%84%CE%B6%CE%B9%CF%87%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AD%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%82-%CE%B5%CF%85%CF%81%CF%89%CF%80%CE%B1%CE%AF%CE%BF%CF%85%CF%82-%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%AF%CF%81%CE%BF%CF%85%CF%82

    Σάββατο, 14 Νοεμβρίου 2015

    O υπουργός που απειλούσε με τους τζιχαντιστές τους ευρωπαίους εταίρους
    Γράφτηκε από τον Ηλίας Κανέλλης

    Ο υπουργός Άμυνας που απειλούσε να ανοίξει τα σύνορα για να γεμίσει η Ευρώπη τζιχαντιστές θα συζητήσει, από αύριο, με τους ευρωπαίους ομολόγους του τον συντονισμό των κρατών για κοινή δράση κατά του ισλαμοφασισμού;
    ……………………………………………………………

  10. Ο/Η Ένας λέει:

    Να χαρώ εγώ την Αριστερά

    http://agrimologos.com/2015/11/17/174-11-15/

    Κρατώντας το χέρι της Ματίλντ

    Δεν με ενδιαφέρει αυτός που είπε πως η Γαλλία όπως έστρωσε θα κοιμηθεί, εκείνη που έντυσε τη φάτσα της με την ελληνική σημαία, ο άλλος που έγραψε στο twitter για κάποιους που λιάζονται χωρίς να καταλαβαίνει κι ο ίδιος τι εννοεί, η άλλη που συμφωνεί με τον Μάρκο Πόλο. Αλλοι με ενδιαφέρουν.

    Ο Μπρουνό, ένας από τους επιζήσαντες του Bataclan, που έσωσε τη ζωή μιας άγνωστής του γυναίκας κρύβοντάς την κάτω από μια πολυθρόνα και προστατεύοντάς την με το σώμα του.

    Οι γιατροί που έτρεξαν μαζικά τη νύχτα της Παρασκευής στα νοσοκομεία του Παρισιού για να βοηθήσουν. «Ποτέ δεν είχε υπάρξει τόσο μεγάλη προσέλευση τραυματιών σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα», λέει ο καθηγητής Μπρουνό Ριού, επικεφαλής των επειγόντων περιστατικών στο Pitié. «Και σπανίως έχω δει τέτοια αλληλεγγύη, όπως και τέτοια αποτελεσματικότητα. Εφτασε ένας εντυπωσιακός αριθμός γιατρών, χωρίς να τους το ζητήσει κανείς. Ασκούμενοι, αναισθησιολόγοι. Δράσαμε γρήγορα, πολύ γρήγορα, και σώσαμε πολλούς τραυματίες».

    [………………….]
    Αυτοί με ενδιαφέρουν.

    [Μιχάλης Μητσός, στα ΝΕΑ]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s