(σοβαρή)Λειτουργία Κυριακής: η εκκοσμίκευση του κράτους, όνειρο θερινής νυκτός

Η Μεταπολίτευση της Εκκλησίας αργεί, η εκκοσμίκευση του κράτους εκκρεμεί

Του Αλέξανδρου Σακελλαρίου* στο tvxs.gr
Ένα από τα κυριότερα θέματα, τα οποία κυριάρχησαν και ακόμα κυριαρχούν στη δημόσια σφαίρα, είναι εκείνο των σχέσεων κράτους και Ορθόδοξης Εκκλησίας και η συζήτηση περί χωρισμού τους μέσω της αναθεώρησης του Συντάγματος και της κατάργησης νόμων που δεν συνάδουν με μια σύγχρονη κοινωνία και ένα κοσμικό κράτος. Το πρώτο ζητούμενο, όταν συζητάμε το θέμα Εκκλησία και Μεταπολίτευση είναι εάν η Εκκλησία διήλθε από το στάδιο εκδημοκρατισμού και ανανέωσης που άλλοι θεσμοί, αργά ή γρήγορα, λιγότερο ή περισσότερο, πέρασαν ως συνέπεια της πτώσης της δικτατορίας.

Παρά τα όσα κατά καιρούς διάφοροι εκκλησιαστικοί φορείς έχουν ισχυριστεί, είναι ιδιαίτερα δύσκολο ο οποιοσδήποτε καλοπροαίρετος μελετητής να δεχτεί ότι η Εκκλησία απαλλάχθηκε κατά τη Μεταπολίτευση από το δικτατορικό της παρελθόν και άφησε πίσω της την αγαστή συνεργασία με το καθεστώς των Συνταγματαρχών. Ο Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ διορίστηκε στη θέση του από τον δικτάτορα Ιωαννίδη, αλλά με την πτώση της δικτατορίας παρέμεινε ακλόνητος στη θέση του και έγινε ο μακροβιότερος Αρχιεπίσκοπος στην ιστορία της Εκκλησίας.

Εκτός αυτού λίγο πριν την πτώση της δικτατορίας εξελέγησαν αρκετοί νέοι Μητροπολίτες, μεταξύ αυτών και ο μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, ως Μητροπολίτης Δημητριάδος, ο οποίος είχε διατελέσει και γραμματέας της Ιεράς Συνόδου κατά τη διάρκεια της δικτατορίας. Και ενώ αμέσως μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας άρχισε η λεγόμενη ‘αποϊερωνυμοποίηση’ της Εκκλησίας, δηλαδή η απομάκρυνση των Ιερωνυμικών Μητροπολιτών για λόγους ‘κανονικότητας’, όσοι διορίστηκαν επί Ιωαννίδη παρέμειναν ακλόνητοι στις θέσεις τους.

Υπό αυτά τα δεδομένα η Εκκλησία ουδέποτε πέρασε από το στάδιο της Μεταπολίτευσης και μάλιστα δεν αισθάνθηκε ποτέ την ανάγκη να δικαιολογηθεί γι’ αυτό ως κρατικός θεσμός.

Και εδώ ερχόμαστε στο δεύτερο κρίσιμο σημείο της Μεταπολίτευσης. Εάν η Εκκλησία δεν ενδιαφέρθηκε για τη Μεταπολίτευση, το κράτος τι έπραξε προς αυτή την κατεύθυνση; Ας αποδεχτούμε ότι το Σύνταγμα του 1975 χαλάρωσε τους δεσμούς κράτους και Εκκλησίας συγκριτικά με εκείνο του 1952. Στην ουσία, όμως, τίποτα δεν άλλαξε. Στο νέο Σύνταγμα η επικρατούσα θρησκεία παρέμεινε, η επίκληση στην Αγία Τριάδα επίσης. Επιπλέον,προτάσσεται η καλλιέργεια της εθνικής και της θρησκευτικής (ποιου δόγματος άραγε;) συνείδησης, οι θρησκευτικοί όρκοι κυριαρχούν και πολλά άλλα. Ακόμα και το ΠΑ.ΣΟ.Κ., πάντως, το οποίο στη διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη (σημείο 8) ανέφερε ότι «διαχωρίζεται οριστικά η Εκκλησία από το κράτος και κοινωνικοποιείται η μοναστηριακή περιουσία», συνεργάστηκε (βλέπε υποτάχθηκε), πλην εξαιρέσεων, αρμονικά με την Εκκλησία και ουδέποτε πραγματοποίησε τη διακήρυξή του.

Σε όλη τη διάρκεια της Μεταπολίτευσης, εφόσον εκλάβουμε την εν λόγω περίοδο όχι μόνο ως μια στιγμιαία μεταβολή, η Εκκλησία συγκρούσθηκε αρκετά συχνά με το κράτος και κατά κανόνα επικρατούσε στις μεταξύ τους αντιπαραθέσεις με την υπόθεση των ταυτοτήτων να αποτελεί την εξαίρεση στον κανόνα, αλλά και σε αυτή την περίπτωση υπήρξε εξωτερική πίεση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο πολιτικός γάμος το 1982 και η μοναστηριακή περιουσία το 1987 αποτελούν δύο ενδεικτικά παραδείγματα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Εκκλησία στη διάρκεια της αντιπαράθεσης για τον λεγόμενο νόμο Τρίτση (1987), πνευματικός θεσμός κατά τα άλλα, έφτασε στο σημείο να μποϊκοτάρει την εθνική και θρησκευτική γιορτή της 25ης Μαρτίου με την παρουσία ενός μόνο ιερέα στην επίσημη δοξολογία στη Μητρόπολη ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας και του Πρωθυπουργού, ενώ ο Αρχιεπίσκοπος και τα μέλη της ιεραρχίας λειτούργησαν στον Αγ.Παντελεήμονα Αχαρνών, εκβιάζοντας με αυτόν τον τρόπο την κυβέρνηση.

Στην περίοδο της Μεταπολίτευσης η Εκκλησία συνέχισε να πολιτεύεται και συνεχίζει να το πράττει μέχρι σήμερα, με κυρίαρχη περίοδο εκείνη του Αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου (1998-2008), άλλοτε διοργανώνοντας συλλαλητήρια για την περιουσία της (1987), για τις ταυτότητες (2000) και άλλοτε για το Μακεδονικό (1992) εμπλεκόμενη με αυτόν τον τρόπο και στην εξωτερική πολιτική. Η Εκκλησία είναι σαφέστατα ένας πολιτικός θεσμός και ειδικότερα κρατικός, και η συνέχιση της θεσμικής/ νομικής συμπόρευσής της με το κράτος προκαλεί σοβαρά προσκόμματα στην εκκοσμίκευση του κράτους και της κοινωνίας, η οποία θα έπρεπε να είναι ένα από τα κύρια διακυβεύματα της Μεταπολίτευσης. Ζητήματα, όπως η θρησκευτική ελευθερία ή η ελευθερία της έκφρασης και ειδικότερα η κατασκευή Ισλαμικού τεμένους, η ελευθερία της τέχνης, το ζήτημα της ‘βλασφημίας’, η εφαρμογή της ευθανασίας και της αποτέφρωσης, η κατάργηση της σχολικής προσευχής και η κατάργηση ή ουσιαστική αλλαγή του μαθήματος των θρησκευτικών αποτελούν ορισμένα μόνο κρίσιμα σημεία. Η Εκκλησία θεωρεί ότι πρέπει να έχει λόγο για όλα τα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα και τα τοποθετεί στο προσκήνιο της πολιτικής της θέτοντας συχνά σε δεύτερο επίπεδο τα πνευματικά ζητήματα. Η αναθεώρηση του Συντάγματος, λοιπόν, και η κατάργηση ορισμένων νόμων αποτελούν θεμελιώδη κίνηση για τη δημιουργία ενός κοσμικού κράτους. Το βήμα αυτό της Μεταπολίτευσης έχει μείνει μετέωρο.

Εκείνο, όμως, το οποίο χρήζει προσοχής είναι ότι εκτός του νομικού πεδίου, όπως αυτό εκδηλώνεται στις σχέσεις κράτους και Εκκλησίας, υπάρχει και μια ιδιαίτερα βαθιά σχέση πολιτικής και θρησκείας στην Ελλάδα, η οποία δεν αντιμετωπίζεται μόνο με συνταγματικές αναθεωρήσεις. Μια χαρακτηριστική εικόνασε όλη τη διάρκεια της Μεταπολίτευσης είναι εκείνη υποψήφιων βουλευτών και δημάρχων που επισκέπτονται παρουσία τηλεοπτικών σταθμών και δημοσιογράφων Αρχιεπισκόπους και Μητροπολίτες για να δηλώσουν υποταγή στα κελεύσματα της εκκλησιαστικής εξουσίας, η οποία είναι ισχυρότατη. Εξάλλου ας μην λησμονούμε ότι οι Μητροπολίτες είναι ισόβιοι, ενώ οι βουλευτές και οι δήμαρχοι, όχι. Προφανώς και δεν πρόκειται στην προκειμένη περίπτωση για εκδήλωση θρησκευτικών πεποιθήσεων, διότι ένας πραγματικά πιστός δεν έχει ανάγκη τη δημοσιότητα, εάν θέλει να πάρει την ευχή ενός ιερέα.

Για τις υπόγειες ή λιγότερο υπόγειες συναλλαγές μεταξύ πολιτικών και ιερέων, όπως η πρόσφατη απόφαση (Ιούνιος 2014), με χαρακτηρισμό ‘εξαιρετικά επείγουσα’, διορισμού 123 ιερέων, εν μέσω περικοπών στο δημόσιο, μπορούν να ειπωθούν πολλά, αλλά δεν είναι της παρούσης. Αυτού του τύπου οι σχέσεις είναι εκείνες, οι οποίες πρέπει να διαρραγούν για να μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι έστω και αργά συνέβη κάποιας μορφής Μεταπολίτευση, δηλαδή εκκοσμίκευση στην ελληνική κοινωνία. Ο νομικός διαχωρισμός είναι απαραίτητος, αλλά δεν είναι το μόνο προαπαιτούμενο. Απαιτείται η καλλιέργεια της αντίληψης ότι η πολιτική δεν μπορεί να ελέγχεται από τη θρησκεία ούτε και να επηρεάζεται από αυτήν και ότι ο κάθε άνθρωπος οφείλει να είναι πρώτα πολίτης και ακολούθως πιστός, όποιας θρησκείας επιθυμεί ή και καμίας.

*Αλέξανδρος Σακελλαρίου, Δρ. Κοινωνιολογίας, μετα-διδακτορικός ερευνητής Παντείου Πανεπιστημίου

Advertisements
This entry was posted in Για την Αριστερά, Λειτουργία Κυριακής, θρησκεία/κλήρος, κοινωνία/πολιτική, Logos. Bookmark the permalink.

5 Responses to (σοβαρή)Λειτουργία Κυριακής: η εκκοσμίκευση του κράτους, όνειρο θερινής νυκτός

  1. Ο/Η Θεολόγος λέει:

    Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΝ ΚΑΙΡΟ ΤΗΣ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑΣ

    Τότε που μελετούσαμε

    1. 2.

    Το «πουλί» της 21ης Απριλίου ξαναγεννιέται πράγματι κάθε τόσο από την τέφρα του. Οι άστοχες δηλώσεις του αρχιεπισκόπου μάς θύμισαν αυτή την απωθημένη πτυχή της σύγχρονης εκκλησιαστικής ιστορίας. Η μαύρη σελίδα της Ιεραρχίας, που δεν λέει να κλείσει.

    http://www.iospress.gr/ios2001/ios20010422a.htm

    http://www.iospress.gr/ios2001/ios20010422b.htm
    Ο «γραμματέας» μαζί με τον «αλήτη»

    Το ελαφρυντικό της νεαράς ηλικίας επικαλούνται οι περί τον κ. Χριστόδουλο για να δικαιολογήσουν όσα ισχυρίστηκε ο ίδιος για τη στάση ή τη δράση του την περίοδο της δικτατορίας. Θεωρούν, δε, ότι η δημοσίευση της φωτογραφίας του εν μέσω όλων των πρωτοκλασάτων πραξικοπηματιών είναι παραπλανητική. Ο πράγματι σχετικά νέος (γεννήθηκε το 1939) αρχιμανδρίτης ήταν όμως ιδιαίτερα ικανός και φιλόδοξος. Κατόρθωσε έτσι να επιλεγεί από τον Ιερώνυμο ως γραμματέας της Ιεράς Συνόδου και ανέλαβε καθήκοντα τον Ιανουάριο του 1968. Στη θέση αυτή παρέμεινε και μετά την εκδίωξη του Ιερώνυμου από τον Σεραφείμ. Μητροπολίτης εκλέχθηκε στις 13 Ιουλίου
    1974, πρόλαβε δηλαδή τις τελευταίες μέρες της χούντας του Ιωαννίδη.

    Δυστυχώς δεν «μελετούσε» απλώς κατά την περίοδο της χούντας ο κ. Χριστόδουλος. Ως γραμματέας και στη συνέχεια αρχιγραμματέας της Συνόδου ήταν ενήμερος όλων των «ευαίσθητων» ζητημάτων. Κυριολεκτικά το δεξί χέρι του Ιερώνυμου, αλλά και του Σεραφείμ.

    – Ο Χριστόδουλος ακολουθεί τον αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο στις
    πολιτικο-εκκλησιαστικές εξορμήσεις του και καταγράφει με στρατευμένο πνεύμα τις εντυπώσεις του. «Μπροστά μας η Βόρειος Ηπειρος, η αλύτρωτη.

  2. Ο/Η drn0n0n0 λέει:

    Και φυσικά θα μπορούσαμε να μνημονεύσουμε εντελώς επιγραμματικά και τα εξής:
    τη Ναοδομία (!), την εξαίρεση των ναών από το χαράτσι της ΔΕΗ από το Βενιζέλο, την κατάργηση του (έτσι κι αλλιώς ανέλεγκτου) 35% από τα παγκάρια επί Σιμήτη, τις φοροαπαλλαγές και ελαφρύνσεις, τη ΝΠΔΔ (όταν τη συμφέρει) μορφή της Εκκλησίας που συντηρεί όμως και άπειρα ΝΠΙΔ, τη συμμετοχή των ΝΠ της σε ΕΣΠΑ για αναστηλώσεις κλπ και τη λήψη προγραμμάτων απασχόλησης ανέργων (τζάμπα εργατικό με ευρωπαϊκούς πόρους) του ΟΑΕΔ, την κωλυσιεργία μας για το σύμβολο συμβίωσης των ομοφύλων ζευγαριών -που πλέον μας κοστίζει και χρηματικά και πολιτικά μετά τις ευρωκαταδίκες από το ΕΔΔΑ, τις θρησκευτικές διευθύνσεις σε Στρατό και Αστυνομία, τα θρησκευτικά σύμβολα και πρακτικές σε δικαστήρια (που εκτός από την πολιτική τα υποστηρίζει και η δικαιοσύνη, βλ. πρόσφατη απόρριψη της προσφυγής 3 δικηγόρων και την καταδίκη τους σε πληρωμή ακόμα και των δικαστικών εξόδων του …παρεμβαίνοντος Μητρ. Σεραφείμ), τα θρησκευτικά σύμβολα και πρακτικές σε δημ. υπηρεσίες και σχολεία, την κρατική πληρωμή φιεστών όπως το Αγ. Φως, τη διοργάνωση φιέστας ενθρόνισης μητροπολίτου με έξοδα δεκάδων χιλ. ευρώ του Δήμου Κατερίνης που γράφατε πριν μερικούς μήνες, το πως λειτούργησε το κράτος, οι πολιτικοί και η δικαιοσύνη στην υπόθεση Βατοπεδίου, και χίλια-δυο μικρότερα και μεγαλύτερα πραγματάκια. (σίγουρα ξεχνώ πολλά, συμπαθάτε με)

    Αλλού θα ήθελα να εστιάσω, σήμερα, όμως:
    Διατηρώι μια μικρή επιφύλαξη στο κατά πόσο απο-χουντοποίηθηκε πραγματικά (και όχι στα χαρτιά) ακόμα και το ίδιο κράτος μετά τη μεταπολίτευση. . Έχουμε φτάσει 40 χρόνια μετά, με την πρώτη κρίση, να παρακολουθούμε, να ανεχόμαστε, να μην τιμωρούμε αλλά και να επιβραβεύουν (ορισμένοι κοινοβουλευτικοί πολιτικοί μας, δεν αναφέρομαι στη ΧΑ) συμπεριφορές όπως οι παρακάτω σε Στρατό και Αστυνομία:

    1. Τραγουδήσαμε τον ύμνο της χούντας για ανύψωση του ηθικού
    Ηθελε να δώσει «ενωτικό, πατριωτικό και δημοκρατικό μήνυμα» και να… «αποδομήσει τη δικτατορία» ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 05/02/2012 05:45 Ο Αρχηγός της Σχολής Ευελπίδων αθωώθηκε καθώς, όπως εκτίμησε η πλειοψηφία, «προέβη σ’ αυτή την πράξη χωρίς δόλο»
    http://www.tovima.gr/politics/article/?aid=442002

    2. ΚΑΜΠΑΝΑ ΜΟΝΟ ΣΕ ΔΥΟ ΑΠΟ ΤΟΥΣ 39 ΤΟΥ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ
    Παρέλαση ρατσισμού
    Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΨΑΡΡΑ
    Με μια σολομώντεια απόφαση, το Ναυτοδικείο Πειραιά ολοκλήρωσε χθες το βράδυ τη δίκη των 39 ανδρών του Λιμενικού Σώματος, που κατηγορούνταν ότι κατά την παρέλαση της 25ης Μαρτίου 2010 παραβίασαν τον αντιρατσιστικό νόμο 927/1979, φωνάζοντας συνθήματα, όπως το «Ελληνας γεννιέσαι δεν γίνεσαι ποτέ, το αίμα σου θα χύσουμε γουρούνι Αλβανέ», ή το «Θα γίνει μακελειό, μετά θα εκδικηθώ, όταν θα προσκυνήσετε σημαία και σταυρό» και το ανατριχιαστικό «Τους λένε Σκοπιανούς, τους λένε Αλβανούς, τα ρούχα μου θα ράψω με δέρματα απ’ αυτούς».

    Υπέρ των κατηγορουμένων κατέθεσαν και ο υποναύαρχος ε.α. Ι. Θεοφανίδης, ο αρχιπλοίαρχος ε.α. Β. Πολίτης και ο επίτιμος αρχηγός ΓΕΣ Φράγκος Φραγκούλης. Το δικαστήριο απέρριψε αίτημα του παριστάμενου βουλευτή Πάνου Καμμένου να καταθέσει.
    http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=333481

    3. Σχολή Αξιωματικών της ΕΛ.ΑΣ: «Φυσικά είμαστε φασίστες. Υπάρχει κανένα πρόβλημα;»

    Η φράση ανήκει σε δόκιμο αξιωματικό της ελληνικής αστυνομίας. Αυριανό στέλεχος ή ακόμα και μελλοντικό αρχηγό του Σώματος. Ειπώθηκε –μεταξύ άλλων τεράτων – κατά τη διάρκεια σεμιναριακού μαθήματος στη Σχολή Aστυνομικών στην Αμυγδαλέζα παρουσία μάλιστα εκπαιδευτών. Η καθηγήτρια Εγκληματολογίας που παρέδωσε τις διαλέξεις δέχτηκε να μας μιλήσει. Τα όσα εξιστορεί αποτελούν αντικείμενο μιας ΕΔΕ, που όμως καθυστέρησε έναν χρόνο.
    Της Μαρινίκης Αλεβιζοπούλου και του Αυγουστίνου Ζενάκου – UNFOLLOW 30 (Ιούνιος 2014)
    http://unfollow.com.gr/print/13486-elasxa/

    Και όλα αυτά μόνο τα τελευταία 2 χρόνια σε επίσημες σχολές, έλαβαν χώρα δημόσια, και μάλιστα στην αφρόκρεμα στρατού και αστυνομίας. Χωρίς, δυστυχώς, να βλέπω προσωπικά καμία ισχυρή θεσμική ή πολιτική προσπάθεια απομόνωσης και καταδίκης. Επομένως θα είμαι λίγο επιφυλακτικός ως προς το αν η αποχουντοποίηση του κράτους είχε ουσιαστικό χαρακτήρα (περισσότερο επιφανειακό θα έλεγα).

    Τέλος μια πολύ ωραία διδακτική επώνυμη εξιστόρηση που διάβαζα τυχαία προχτές, για το πως λειτουργούσαν επί χούντας ο κρατικός μηχανισμός, αλλά και -κυρίως- για το που βρέθηκαν ορισμένοι από τους πιο ένθερμους κρατικούς υπαλλήλους-υποστηρικτές της μετά την μεταπολίτευση (ακόμα και επί ΠΑΣΟΚ).

    Ένα διαβατήριο και για μένα…
    http://sfrang2.blogspot.gr/2007/12/blog-post_08.html

    21η Απριλίου και περιθωριακά γεγονότα
    http://sfrang2.blogspot.gr/2007/04/21.html

    Διαβάζοντάς αυτές τις 2 παραπάνω εξιστορήσεις, νιώθεις ότι το 1967 δεν απέχει και πολύ από το σήμερα στα μυαλά και στα λόγια πολλών γύρω μας. Τόσο απλά, τόσο οικεία…

    Υ.Γ. Δεν ξέρω, αίσθησή μου είναι ότι με τέτοια κρίση, αν δεν ήμασταν στο Ευρώ, θα είχαμε ;ήδη ξανά χούντα σε χρόνο ντε-τε. Με αυτά τα μυαλά σε πολιτεία, αστυνομία, στρατό, και κοινωνία (καλά για την εκκλησία δε κάνω λόγο), ποιος νομίζετε ότι θα τους σταματούσε;

    Αυτά τα …ολίγα και καλή σας ημέρα!
    Dr. NoNoNo!

  3. Ο/Η pelekanos92 λέει:

    Η Ελλάδα, δηλαδή ο λαός της, ο πολιτισμός της, η γλώσσα της (Θεός φυλάξοι, Κύριε ελέησον, Ήμαρτον, κ.λπ.), είναι Ορθόδοξη. Και όσο και να προσπαθούν οι ξενόφερτοι και ξενομανείς «διανοούμενοι» να την μεταμορφώσουν σε Γαλλία, Γερμανία και Αμερική (ιδιαιτέρως οι Αριστεροί «στοχαστές» έχουν ένα πάθος με την αμερικανοποίηση του έθνους· ειρωνεία της τύχης…), οι βαθιές ρίζες της Ελλάδας βρίσκονται στην Ορθοδοξία. Νομίζω ο (μη-ολοκληρωτικός αριστερός) Marcuse είχε πει πως «εκσυγχρονισμός δίχως παράδοση συνιστά ολοκληρωτισμό». Είναι κρίμα οι σημερινοί απόστολοι του χρεοκοπημένου σοβιετικού μαρξισμού να κυρήτουν λυσσαλέα το αντίθετο…

  4. Ο/Η Κάπας Σ. λέει:

    Ξεχνάτε ΟΛΟΙ ότι το κάπως-σήμερα-μακρινό Βυζάντιο ΔΕΝ έχει παντελώς εκλείψει!Όχι μόνο υπάρ-
    χει,αλλά και συντηρείται,επειδή αποτελεί συνέχειά μας,όπως το θέλουμε!Ό,τι υπάρχει μέσα στην
    εκκλησία,αλλά-ΚΥΡΙΩΣ-η νοοτροπία του,είναι ΑΡΡΗΚΤΑ συνδεδεμένα με αυτήν!Ο «Λασκαράτος»
    έχει επανειλημένα και με επιτυχία θίξει κάποιες ιστορικές πτυχές σύνδεσης του τότε κράτους με την
    τότε εκκλησία!Πάντως ιστορικά οι συγκρούσεις μεταξύ τους είχαν σχεδόν πάντοτε νικητή το κράτος!
    Ποιος ξεχνάει την περίφημη εικονομαχία,που άρχισε από το κράτος-Λέων Γ΄ο Ίσαυρος- και μετά α-
    πό ενάμισυ σχεδόν αιώνα λύθηκε απ’αυτό-Θεοδώρα,Μιχαήλ Γ΄!Μη λοιπόν γράφετε περί μεταπολι-
    τεύσεως της εκκλησίας ΔΕΝ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ να υπάρξει,γιατί έχει το ίδιο πολίτευμα ΠΑΝΤΟΤΕ ανεξαρ-
    τήτως πολιτικής η πολιτειακής κατάστασης!!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s