Δ.Φύσσα: ‘Ο Κηπουρός και ο Καιροσκόπος’

Ένα βιβλίο μάθησης και καλοκαιρινού προβληματισμού

fyssas-Wilhelm_Lambrecht_von_1895Του Αναγνώστη Λασκαράτου
Αρχές του μεγάλου πολέμου ο νέος μετεωρολόγος Χάρης Χωματάς ξεκινά τη μελέτη του αθηναϊκού κλίματος  και σχεδόν ταυτόχρονα ο γεωπόνος Αντώνης Αστεριάδης ερευνά τους λαχανόκηπους της Αθήνας. Το κίνητρο και των δυο ηρώων, οι οποίοι εκπροσωπούν μεταλλαγμένα από το συγγραφέα υπαρκτά πρόσωπα, που δουλεύουν τα θέματα τους με γόνιμο πάθος στη διάρκεια της Κατοχής, είναι η εφαρμογή των πορισμάτων τους για το γενικό καλό μόλις επιστρέψει στη χώρα η Ειρήνη.   Οι δρόμοι τους διασταυρώνονται και μια φιλία γεννιέται μεταξύ των δυο επιστημόνων που συνειδητά επιλέγουν την απόσταση από το θέατρο των συγκρούσεων και την τρόπον τινά αφ’υψηλού θέαση  της εμφύλιας διαμάχης, όχι από δειλία ή αδιαφορία αλλά εμπνεόμενοι από την ίδια διορατική αντίληψη που βρίσκουμε στη μαχητική και επικίνδυνη ουδετερότητα της ‘πυραμίδας 67’ του Ρένου Αποστολίδη, με το επακόλουθο κόστος της απουσίας κάθε προστατευτικής πολιτικής ομπρέλας. Όλοι μας γνωρίζουμε ασφαλώς, πως τέτοιο επιστημονικό έργο δεν αξιοποιήθηκε στην οικοδόμηση της μεταπολεμικής Αθήνας, όπου το τσιμέντο, οι πελατειακές ψήφοι και η πολιτική αγυρτία έχτισαν το πολεοδομικό τέρας που μας περιβάλλει εκεί που κάποτε κυλούσαν τα νερά τους τα ιερά ποταμάκια της γης των φιλοσόφων και των τραγωδών. Τα ουτοπικά όνειρα των ιδιόρρυθμων ρομαντικών μυθιστορηματικών επιστημόνων, που πίσω τους σαν πυρήνας πραγματικότητας αυτής της ιστορίας κρύβονται δυο αρχέτυπα πρόσωπα, ο Βασίλης Σακαλής και ο Νίκος Κανάσης, που η συγγραφική αξίνα του Δημήτρη Φύσσα ξέθαψε, πετάχτηκαν στις παλαιοκομματικές χωματερές, όπως συμβαίνει πάντα εκεί που βασιλεύουν η αμάθεια και η μωρία κάτω από την πυγμή  του εξουσιασμού και της πλεονεξίας.

Δημήτρης Φύσσας, Ο κυπουρός και ο καιροσκόπος

Δημήτρης Φύσσας, Ο Κηπουρός κι ο Καιροσκόπος, εκδόσεις βιβλιοπωλείο της Εστίας

Πολλοί αρμοδιότεροι από την ψευδωνυμική ασημαντότητά μου έγραψαν για το βιβλίο αυτό της Εστίας που καλοταξιδεύει εδώ και αρκετό καιρό στη μικρή ελληνική θάλασσα των αναγνωστών, χωρίς  να χρειάζεται να φυσήξει στα πανιά του ούριο αεράκι από τη δική μας διαδικτυακή ακτή, γι’αυτό κι εγώ θα περιοριστώ σε τέσσερα σημεία που με συγκίνησαν ιδιαίτερα, τόσο ασήμαντα σε πρώτη ματιά και τόσο σημαντικά για όποιον ψάχνει λεπτομέρειες για να διαβάσει πίσω από τις γραμμές και από την πρώτη επιφάνεια του κειμένου. Προειδοποιώ πως πολλοί θα τα βρουν αδιάφορα ή τεχνητά επιτηδευμένα, αλλά ειλικρινά δεν είναι έτσι.

Α. Η φωτογραφία του άγνωστου στο ευρύ κοινό κλωβού του πολύμετρου του Wilhelm Lambrecht, (ενός οργάνου καιρικής πρόγνωσης και μέτρησης κλιματικών δεδομένων, που κατασκευάστηκε από την ομώνυμη φίρμα στα 1890) από το Βασιλικό μας Κήπο (εδώ –φωτ. 1 απεικονίζεται ένα μοντέλο του 1895).

Τη φωτογραφία του βιβλίου οφείλουμε στις συστηματικές ερευνητικές εξορμήσεις του κ.Φύσσα στην Αθήνα και στα περίχωρα, με σκοπό όχι απλά τις δημοσιεύσεις του ‘city lover’ στην ‘AthensVoice’, αλλά και την ικανοποίηση μιας προσωπικής ιερής παραγωγικής μανίας που νομίζω πως πια δεν ελέγχεται  και από την οποία έχουν πολλοί επωφεληθεί.

Β. Το μονοσέλιδο εισαγωγικό απάνθισμα ολιγόσειρων αλλά πολύ καίριων και ευφυών, φαινομενικά άσχετων μεταξύ τους και με το περιεχόμενο του βιβλίου κι όμως απόλυτα συνδεδεμένων όλων τους, ψύχραιμων  αποσπασμάτων αποφατικού ύφους, με τη σφραγίδα της εγκυρότητας της δοκιμασίας του χρόνου, από έργα των Σόμερσετ Μομ, Δ.Βυζάντιου, Εμμ.Ροϊδη, Αριστοτέλη και Κ.Γ.Πασαγιάννη,  που προσωπικά τα εισέπραξα ως ψυχική και εγκεφαλική προετοιμασία για τη μύηση του αναγνώστη στο πνεύμα των ηρώων του βιβλίου.

Γ. Οι σύντομες αναφορές στα αρδευτικά ύδατα της Βραώνας και του Κεφαλαριού της Κηφισιάς,  νερά αρχαίων μυθικών και ιστορικών αττικών ρεμάτων, που μου θύμισαν αξέχαστους παιδικούς περιπάτους και εκδρομές.

Δ. Τέλος οι σκέψεις του Χωματά για τη διάσωση του τραυματισμένου Γερμανού ναύτη Γιαμπλόνσκι που είναι ένα μικρό ευαγγέλιο οφειλόμενης ιπποτικής, ορθολογικής, δίκαιης και ανθρωπιστικής συμπεριφοράς, απέναντι στον τραυματισμένο και αιχμάλωτο εχθρό κάθε πολέμου. Σκέψεις που αν ακολουθούνταν στη γερμανική Κατοχή, στον ελληνικό εμφύλιο, στη μικρασιατική εκστρατεία, στο βαθμό που αυτό ήταν εφικτό, γιατί ασφαλώς η κριτική μας από το ύψος της δικής μας ασφάλειας ακούγεται αυστηρή, άδικη και εύκολη, θα είχαν φέρει τον πολιτισμό μας και κατά συνέπεια και τη χώρα μας, σε καλύτερη μοίρα από τη σημερινή ηθική, πολιτική και οικονομική της χρεοκοπία.

 

 

Advertisements
This entry was posted in Γράμμα από το Ληξούρι, βιβλία/ανάγνωση. Bookmark the permalink.

4 απαντήσεις στο Δ.Φύσσα: ‘Ο Κηπουρός και ο Καιροσκόπος’

  1. Ο/Η Nίκος Κ. λέει:

    Το έχω διαβάσει είναι καλό.
    Καλό και αυτό της Εστίας

    Η δεξιά τσέπη του ράσου

    Νουβέλα

    Γιάννης Μακριδάκης

    Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2009
    144 σελ.

    Τη νύχτα που πέθανε ο αρχιεπίσκοπος γέννησε η Σίσσυ. Έκανε τρία κουτάβια σα θρεμμένα ποντικάκια. Ο Βικέντιος από μέρες την είχε κατά νου. Περίμενε. Είχανε σωθεί τα φουντούκια στην τσέπη του ράσου του. Πηγαινοερχότανε μες στο μοναστήρι, μοναχικός διακονητής, κι εκείνη, φουσκωμένη, έτρεχε βαριανασαίνοντας από πίσω του, ταμένη να συντροφεύει τα βήματά του στο μαγειριό, στο προαύλιο, στα αγριεμένα πια κηπάρια και στην πεζούλα με τους σταυρούς.

    Ο Βικέντιος, μοναχικός μοναχός, πενθεί για την αδικοχαμένη σκυλίτσα του, την ίδια στιγμή που λαός και επίσημη Εκκλησία πενθούν τον Μακαριστό Αρχιεπίσκοπο.

    Κατόπιν, καθώς οι κεφαλές της Εκκλησίας μετέχουν σε ιερές και ανίερες διαδικασίες διαδοχής, εκείνος αγωνιά να κρατήσει στη ζωή έστω και έναν από τους τρεις νεογέννητους διαδόχους της νεκρής σκυλίτσας.

    Mια έντονα σημειολογική νουβέλα που ακροβατεί μεταξύ προσωπικού και συλλογικού πένθους, προσωπικής και συλλογικής ελπίδας. Από τον συγγραφέα-έκπληξη του μυθιστορήματος «Ανάμισης ντενεκές».

  2. Ο/Η ΝΙΚΟΣ ΧΑΤΖ λέει:

    EΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΘΕΜΑ ΑΣΥΝΗΘΙΣΤΟ

  3. Ο/Η Μικρός ήρωας λέει:

    http://www.culturenow.gr/26062/o-khpoyros-ki-o-kairoskopos-dhmhtrhs-fyssas

    ……το μυθιστόρημα αυτό μπορεί εκ του ασφαλούς να κατηγορηθεί ως απάδον προς τις υγιείς, ηρωικές και φρονηματικές εκείνες αρχές επί των οποίων στηρίζεται η κρατούσα κατοχική ιστορία «και των δύο ημισφαιρίων», όπως θα έγραφε ο Άρης Αλεξάνδρου.

    Δημήτρης Φύσσας: γεννήθηκε το 1956 στην Αθήνα. Σπούδασε Νεοελληνική φιλολογία και Πολιτική Επιστήμη. Συγγραφέας, δημοσιογράφος, νεοελληνιστής φιλόλογος. Άλλα βιβλία του:

    Η γενιά του Πολυτεχνείου. Ένα βιογραφικό λεξικό (Δελφίνι, 1993, εξαντλημένο), Αυστηρώς ακατάλληλον. Προγράμματα αθηναϊκών κινηματογράφων σεξ. Συμβολή στην κοινωνιολαογραφία (Δελφινι, 1994, εξαντλημένο), Αγύριστο κεφάλι (Διηγήματα, Εκδόσεις της Εστίας, 2004), Πλατεία Λένιν, πρώην Συντάγματος (Μυθιστόρημα, Εκδόσεις της Εστίας, 2005, στ’ έκδοση), Στρατιώτης του Χριστού. Ημερολόγιο δυσμετάφραστο (Μυθιστόρημα, Γνώση, 2008, εξαντλημένο), Οι αστικοί χώροι είναι ποίηση από μόνοι τους. Ποιήματα 1972-2008 (Γιαου Κε., 2008, εξαντλημένο), «Αίμα στο Μοναστηράκι», συμμετοχή στις Υπόγειες ιστορίες (Συλλογή διηγημάτων, Athens Voice, 2008), Ο αναγνώστης του Σαββατοκύριακου (Μυθιστόρημα, Εκδόσεις της Εστίας, 2012, β’ έκδοση), Τα σινεμά της Αθήνας 1896-2013. Ιστορίες του αστικού τοπίου, έρευνα, στο http://www.hestia.gr, Της καύλας + Ου φωνητά. Βωμολοχικά ποιήματα και βωμολοχικές παρωδίες στο http://periodikotrypa.wordpress.com/

  4. Ο/Η eklag λέει:

    Καλά όλα αυτά,
    αν όμως δεν μεταφέρονται εύκολα παραλία εκτιμώ ότι ο καλοκαιρινός προβληματισμός
    θα μετατραπεί πιθανώς σε φθινοπωρινό…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s