Eυθανασία και Αυτοκτονία

Πότε θα συζητηθεί η πρώτη στην Ελλάδα;

Laura Marx

Laura Marx

του Αναγνώστη Λασκαράτου
Ευθανασία και αυτοκτονία συνάπτονται τόσο, που πρέπει να τις συζητήσουμε από κοινού. Η πρώτη έχει το στοιχείο της λογικής και της αλληλεγγύης, η δεύτερη της απόγνωσης που μπορεί να πηγάζει από λογικά αίτια ή από τρέλα. Δυο αυτοκτονίες που έγιναν στο όνομα της επιλογής ενός πρόωρου αλλά καλύτερου και ελεγχόμενου τρόπου θανάτου, όπως και αποφυγής της δοκιμασίας των γηρατειών, είναι αυτές του συζυγικού ζεύγους Πωλ Λαφάργκ και Λώρας Μαρξ. Ο πρώτος, πρώην βουλευτής, δημοσιογράφος και συγγραφέας («Το «δικαίωμα στην τεμπελιά»), 69 χρονών και η 66χρονη γυναίκα του, η ωραία (φωτ.) κόρη του Κάρολου, αυτοκτόνησαν στις 26 Νοεμβρίου 1911 με υδροκυάνιο. Αυτό συνέβη σε μια έπαυλη αγορασμένη με τα χρήματα της κληρονομιάς του Ένγκελς, στη Ντραβέιγ, μια πόλη νότια του Παρισιού. Στο σημείωμα που άφησε ο πρώτος γράφει. «Υγιής στο σώμα και το πνεύμα, αυτοκτονώ, πριν τα ανελέητα γεράματα, μου αφαιρέσουν μία – μία όλες τις ηδονές και τις χαρές της ύπαρξης και με απογυμνώσουν από τις φυσικές και πνευματικές μου δυνάμεις, μου παραλύσουν την αποφασιστικότητα, μου καταστρέψουν τη θέληση και με κάνουν βάρος για μένα τον ίδιο και για τους άλλους. Εδώ και χρόνια ανέλαβα την υποχρέωση απέναντι στον εαυτό μου να μην περάσω τα εβδομήντα … Ζήτω ο Κομμουνισμός! Ζήτω ο Διεθνής Σοσιαλισμός!». Τον επικήδειό τους στο Παρίσι εκφώνησε ο Λένιν, που είπε στην Κρούπσκαγια πως όποιου η κατάσταση της υγείας δεν του επιτρέπει πια να δουλέψει για το κόμμα θα πρέπει να μπορεί να δει κατάματα την αλήθεια και να πεθάνει σαν τους Λαφάργκς.

Μου είναι πολύ δύσκολο να τοποθετηθώ στο γεγονός. Αναγνωρίζω το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να φερθεί έτσι. Η κίνηση κρύβει αξιοπρέπεια, γενναιότητα και μεγαλείο. Πολλοί όμως μπορούν να βρουν και ίχνη ναρκισσισμού, ελιτισμού, δειλίας, λιποταξίας ή εγωκεντρισμού. Η συζήτηση είναι τεράστια και πιθανότατα ατελείωτη. Μερικοί μπορούν να αναζητήσουν και αιτίες στη ζωή των δυο εκλεκτών αυτών ανθρώπων ιδιαίτερα στη θυγατέρα του Μαρξ, που μικρή είχε ζήσει σε ένα πολύ δύσκολο οικονομικά περιβάλλον. Τέσσερα παιδιά του Μαρξ πέθαναν πριν από αυτόν. Οι δυο κόρες που απέμειναν η Ελεονόρα και η Λώρα αυτοκτόνησαν και οι δύο. Η Ελεονόρα, είχε σχεδιάσει το κοινό τέλος της με τον τυχοδιώκτη αγαπημένο της Έντουαρντ Άβελινγκ, αλλά ενώ αυτή ήπιε το υδροκυάνιο που της έδωσε, εκείνος όταν την είδε να πεθαίνει, γύρισε στην ερωμένη του (ή κατ’άλλους κρυφή σύζυγό του). Όσο για τα λόγια του Λένιν, οι ιστορικές εξελίξεις τα κάνουν να φαίνονται κωμικοτραγικά. Το καθόλου τυχαίο ζευγάρι δεν ήταν ούτε οι πρώτοι ούτε οι τελευταίοι που αυτοκτόνησαν για να έχουν «ανώδυνο» τέλος. Προηγήθηκαν και ακολούθησαν πολλοί, που όμως όλοι τους σχεδόν είχαν πολύ σοβαρότερες αιτίες να διαβούν βιαστικά τον Αχέροντα, μερικοί όπως ο Σωκράτης ή ο αμφιλεγόμενος Νέρωνας, ειδικά ο δεύτερος, δεν είχαν και άλλη επιλογή.

Μια ενδεικτική ιστορική λίστα διάσημων αυτόχειρων υποχρεωτικά περιλαμβάνει το μυθικό Αίαντα τον Τελαμώνιο και την ποιητική Οφηλία, το φιλόσοφο Εμπεδοκλή (εικ.3, «Σπουδή στο θάνατο  του Εμπεδοκλή», Salvator Rosa 17oς αι. ‘Εθν. Πινακοθήκη Δανίας’) και τους Δημοσθένη, Αννίβα, Κλεοπάτρα-Μάρκο Αντώνιο, Βρούτο-Πορκία, Κάτωνα το νεότερο, Σενέκα (Εικ. Manuel Domínguez y Sánchez, 1871 Μουσείο de Jaén ) και μετά από ένα διάλειμμα αιώνων μεσαιωνικής χριστιανικής φοβίας και ‘εγκαρτέρησης’ (‘Suicide in the Middle Ages’. Volume I: ‘The Violent against Themselves’, Alexander Murray, Oxford Univ. Press, 1998), τον Ιωάννη Πολυντόρι, γιατρό και φίλο του λόρδου Βύρωνα, τον Αλφρέδο του Εδιμβούργου, το φυσικό Λουδοβίκο Μπόλτσμαν, το Ροδόλφο της Αυστροουγγαρίας και την ερωμένη του Μαρία Βετσέρα, τον Βαν Γκογκ, τη Βιρτζίνια Γουλφ, τον Μαγιακόφσκι, τον Στέφαν Τσβάιχ και τη σύζυγό του Λόττε, τη Σύλβια Πλαθ, τον Χεμινγουέι και την εγγονή του Μαργκό, την τραγουδίστρια Δαλιδά, το στρατηγό Αχρομέγιεφ, τον Άρθουρ Καίσλερ και τη γυναίκα του. Όσον αφορά στα καθ’ημάς, αξίζει να μνημονεύσουμε από το χώρο της Λογοτεχνίας τον Καρυωτάκη, την Πηνελόπη Δέλτα και το Λαπαθιώτη και από το χώρο της πολιτικής τον πρωθυπουργό Κορυζή και τον Άρη Βελουχιώτη, η αυτοκτονία του οποίου ήλθε προχτές πάλι στην επικαιρότητα με τη δημοσίευση μιας άγνωστης φωτογραφίας (μπλογκ xyzcontagion).

Τα αίτια και οι τρόποι αυτών των αυτοχειριασμών είναι από μόνοι τους ένα μεγάλο μακάβριο ανάγνωσμα με πάρα πολλές πτυχές, με ομοιότητες και με παρεκκλίσεις. Από τον ευγενικό δημοκρατικό Βρούτο που πέθανε για να αποφύγει ένα ταπεινωτικό θάνατο απαγγέλλοντας λίγο πριν Ευριπίδη («τον αίτιο αυτών των συμφορών μη τον ξεχάσεις, Δία»-από τη «Μήδεια») και την πιστή του χήρα που έφυγε αργότερα καταπίνοντας κάρβουνα για να τον βρει, μέχρι τη Βιρτζίνια Γουλφ, που αν και είχε χίλιους λόγους για να είναι ευτυχισμένη βυθίστηκε κουβαλώντας πέτρες στις τσέπες της, κυριευμένη από βαριά κατάθλιψη, στα κρύα νερά του ποταμού Ουζ του Σάσσεξ. Ειδική περίπτωση, άξια κάθε απέχθειας, φρίκης και περιφρόνησης, είναι οι εχθροί της ανθρωπότητας, όπως ο Χίτλερ (με την Εύα Μπράουν που είχε και στο παρελθόν κάνει δυο απόπειρες αυτοκτονίας), ο καταδικασμένος σε θάνατο Γκαίρινγκ και το διαβολικό ζεύγος Γκαίμπελς που δηλητηρίασε και τα παιδιά του πριν εκτελεστεί οικειοθελώς από δικό τους άνθρωπο.

Eίπαμε πως το Μεσαίωνα οι αυτοκτονίες περιορίστηκαν. Μνημονεύονται κάμποσες αυτοκτονίες ακόμη και στο θρησκόληπτο Βυζάντιο, κυρίως δυστυχισμένων γυναικών αλλά και ανδρών ακόμη και στρατιωτικών ή γενικά αξιωματούχων. Ανδρεία και ευγένεια δεν υπάρχουν σε αυτές, κατά κανόνα τουλάχιστον. Η πιο εξευτελιστική ήταν ενός πατριάρχη, του εξαιρετικά καλλιεργημένου εικονοκλάστη Ιωάννη του Γραμματικού. Ο Ιεράρχης αυτός που οι εικονόφιλοι τον κατηγορούσαν ως μάγο, έστησε μια ψεύτικη απόπειρα αυτοκτονίας για να συγκινήσει τη μέγαιρα εικονόδουλη αυτοκράτειρα Αγία Θεοδώρα, η οποία θα τον εκθρόνιζε προς χάριν του ευνούχου αγίου Μεθόδιου του Ομολογητή.  Ο Ιωάννης έκοψε τις φλέβες της κοιλιάς του. Αποδείχθηκε όμως ιατρικά πως οι πληγές ήταν ακίνδυνες «εκ προνοίας γενόμενες» (Ψευδοσυμεών, 648, 1-23). Μια αξιοπρεπή αυτοκτονία περιγράφει ο Ψελλός, αυτήν του Κωνσταντίνου Διογένη, πατέρα του άτυχου Ρωμανού του Δ΄, που συνελήφθη να συνωμοτεί κατά του αυτοκράτορα και γκρεμίστηκε μόνος του από τα τείχη των Βλαχερνών για να μην ενοχοποιηθούν και άλλοι. Το ίδιο έκανε και ο πολιορκημένος Λέων Σγουρός, που τσακίστηκε πέφτοντας καβάλα στο άτι του από τον Ακροκόρινθο, ίσως γιατί αυτός δεν φαίνεται να ήταν μέλος της Εκκλησίας. Έχουμε και ομαδικές αυτοκτονίες, όπως των γυναικών της Θεσσαλονίκης, που αναφέρει ο λόγιος μητροπολίτης της ο Ευστάθιος («Εις την άλωσιν…»), οι οποίες γκρεμίστηκαν από τις ταράτσες των σπιτιών τους όταν έπεσε η πόλη στους Νορμανδούς, πράγμα που είχε ξανασυμβεί με άμαχους που έπεσαν από τα τείχη της όταν την κατέλαβε ο εξισλαμισμένος Λέων ο Τριπολίτης.

Η Εκκλησία δαιμονοποίησε την αυτοκτονία με το πρόσχημα της αποτροπής. Στην ουσία θεωρεί την αυτοκτονία ως αμφισβήτηση της εξουσίας που έχει πάνω στο θάνατο. Απόδειξη είναι το γεγονός πως έστησε ολόκληρο μηχανισμό από αγιοποιημένους Μουτζαχεντίν στην οθωμανική αυτοκρατορία, δηλαδή εξισλαμισμένων, από έρωτα σε κάποια μουσουλμάνα, Χριστιανών ανδρών, που τους εξωθούσε μετά στην επιστροφή στα πάτρια και στο εθελούσιο μαρτύριο, ουσιαστικά στην βασανιστική αυτοκτονία. Θα ήταν καλύτερα αν σήμερα βοηθούσε οικονομικά και ηθικά αυτούς που πρόκειται να κάνουν το απονενοημένο διάβημα για να προλάβει το κακό ή αν είχε συνεισφέρει στο χτίσιμο μιας ευτυχέστερης κοινωνίας. Ο κλήρος ήταν σκληρός και άδικος με τους αυτόχειρες, εκτός κι αν επρόκειτο για ισχυρούς ή διάσημους. Ο αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος κήδεψε θρησκευτικά τη φίλη του τη Δέλτα, αν κι αυτή είχε απαιτήσει να μην την ψάλει παπάς. Σήμερα βέβαια έχει ρίξει νερό στο κρασί της και τους κηδεύει σχεδόν όλους, προσποιούμενη πως αγνοεί την αιτία του θανάτου τους ή επικαλούμενη ψυχική ασθένεια. Πέρασε η εποχή που μπορούσε να κάνει επίδειξη βαρβαρότητας και να δαιμονοποιεί δυστυχισμένους με το θέμα αυτό. Αν όμως η Εκκλησία έχει υποχωρήσει άτακτα στα πεδία της αυτοκτονίας, δίνει ακόμη την άκαμπτη φαρισαϊκή της μάχη στο μέτωπο της ευθανασίας. Αλλά, παρά τις αντιδράσεις του ιερατείου όλων σχεδόν των χριστιανικών ομολογιών, η ευθανασία έχει νομιμοποιηθεί, είτε απ’ ευθείας, όπως σε Ολλανδία, Βέλγιο και Λουξεμβούργο, είτε ως «υποβοηθούμενη» σε Ελβετία, Γερμανία, Κολομβία, Αλβανία και σε μερικές πολιτείες των ΗΠΑ (Ουάσιγκτον, Τέξας, Μοντάνα, Βέρμοντ και Όρεγκον), ασφαλώς και στην ανιμιστική Ιαπωνία όπου υπάρχει και σχετική παράδοση. Επίσης και σε άλλες χώρες ή Πολιτείες γίνεται ανεκτή υπό προϋποθέσεις (Μεξικό, Εσθονία, Ταϋλάνδη, Βόρειο Αυστραλία και Καλλιφόρνια κλπ.).

euthanasia2Στο βιβλίο «Το τελευταίο ταμπού. Αποκαλυψεις για την υγεία προέδρων», οι δημοσιογράφοι Ντενί Ντεμονπιόν και Λοράν Λεζέ υποστηρίζουν πως ο Μιττεράν, χτυπημένος από τον καρκίνο είδε «ύστερα από ρητό αίτημά του, τον Γολγοθά του να τελειώνει». «Του έγινε μια ενδοφλέβια ένεση», διευκρινίζουν χωρίς πάντως να μιλήσουν για ευθανασία. Δύσκολα μπορεί κανείς να ξεπεράσει τη στάση των απερίσκεπτων όσο και υβριστών ανθρώπων της Εξουσίας, που νομίζουν πως η Ειμαρμένη θα είναι πάντα καλή μαζί τους και που  οι υποτιθέμενες αρχές τους προσαρμόζονται, αν χρειαστεί, στα συμφέροντά τους. Αν όμως ο Γάλλος σοσιαλιστής Πρόεδρος απλά αμέλησε ή απέφυγε να θεσπίσει τα αναγκαία, ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος είχε προκαλέσει τις Ερινύες, που τον κατακεραύνωσαν, όσο κι αν η υποκριτική ελληνική κοινωνία, με κορυφαία σιωπηλή Αρσακειάδα την Αριστερά, προσποιήθηκε πως δεν κατάλαβε τίποτα: «Για την ευθανασία πάλι μιλώντας προ καιρού στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Κραϊόβα Ρουμανίας είχα εξηγήσει ότι φτάσαμε να μιλάμε για αξιοπρέπεια στον θάνατο, ή για υποβοήθηση να επισυμβεί ο θάνατος από συμπόνια γιατί υποχώρησε η αγάπη και η πίστη προς τον Θεό και τον συνάνθρωπο και αντικαταστάθηκαν από τον ωφελιμισμό και τη λογική. Εμείς, ως Χριστιανοί δεν μπορούμε να δεχθούμε την άμεση ή έμμεση διακοπή της ζωής, διότι πιστεύουμε ότι δεν έχουμε αυτό το δικαίωμα. Η ζωή δεν είναι κάτι το δικό μας, κάτι που μας ανήκει, ούτε το δημιουργήσαμε εμείς για να το διαχειριζόμαστε όπως μας αρέσει» («Εκκλησία και το πρόβλημα της ευθανασίας. Ιατρική ηθική και βιοηθική»-Θεσσαλονίκη, 1/1/2002).  Κατά της ευθανασίας λοιπόν ο Αρχιεπίσκοπος και σύμπασα η Εκκλησία μαζί του, με μια εξαίρεση: Η ευθανασία γίνεται αποδεκτή αν πρέπει να αφαιρεθεί το ήπαρ ενός ετοιμοθάνατου, που θα εκτιμηθεί πως ο Θεός έχει αποφασίσει το τέλος του (χάριν του Χριστοδουλου;) και θα σταλεί ο ίδιος μια ώρα αρχύτερα στο υπερπέραν για να μεταμοσχευθεί το ζωτικό αυτό όργανό του σε ένα δειλό Αρχιεπίσκοπο (ο Ανατροπέας κ.Αλαβάνος τον έβρισκε γενναίο), που περιφρόνησε τους θαυματουργούς σκελετούς και τις δακρυρροούσες εικόνες της Ορθοδοξίας, για να τρέξει στην «αιρετική Δύση», χωρίς λόγο, με πρωθυπουργικό αεροπλάνο και με έξοδα των πολιτών, να κλέψει το μόσχευμα που δικαιούταν άλλος ασθενής και με κανένα ηθικό, ιατρικό ή νομικό επιχείρημα δεν μπορούσε να διεκδικήσει ο πανικόβλητος ρασοφόρος που κήρυττε την αγάπη, την αυτοθυσία και την αιώνια ζωή. Για την Εκκλησία υπάρχει άλλη μια εξαίρεση. Οι «εθνικοί λόγοι» του Κράτους που τη μισθοδοτεί, τη φοροαπαλλάσει και τη μπουκώνει με προνόμια. Για χάρη της «φυλής», Κούγκι, Αρκάδι, Ζάλογγο, Αράπιτσα, πετάνε τις ελαστικές «Αρχές» της στα σκουπίδια.

Στην Ελλάδα ο νόμος είναι ξεκάθαρος στο θέμα της ευθανασίας. Το άρθρο 303 του Ποινικού Κώδικα προβλέπει ότι «όποιος αποφάσισε και εκτέλεσε ανθρωποκτονία ύστερα από σπουδαία και επίμονη απαίτηση του θύματος και από οίκτο για αυτόν που έπασχε από ανίατη ασθένεια τιμωρείται με φυλάκιση». Αναγνωρίζεται δηλαδή ελαφρυντικό, το οποίο λαμβάνεται υπόψη στην επιβολή της ποινής. Ο μητροπολίτης Ναυπάκτου, που δεν βρήκε μια κουβέντα για να καταδικάσει τα καμώματα του Χριστόδουλου και οι συνάδελφοί του δεν δείχνουν προς το παρόν να έχουν παραδειγματιστεί από την τραγική ειρωνεία του παθήματος του προϊσταμένου τους. Έστιν όμως δίκης οφθαλμός. Ο κ.Ιερόθεος λέει εύκολα μεγάλα λόγια και δεν δέχεται παραχώρηση και «οικονομία» ούτε στις περιπτώσεις παράλειψης παροχής βοήθειας για μακρότερη επιβίωση σε εκείνον που οδηγείται στον θάνατο και δεν θέλει την παράταση της ζωής του μη διακρίνοντάς τες από τις άλλες όπου γίνεται ενεργητική ευθανασία: «Η Εκκλησία δεν μπορεί παρά να αντιτίθεται σε οποιαδήποτε μέθοδο ευθανασίας. Ο θάνατος είναι ένα απλό συμβάν για τη μετάβαση του προσώπου σε έναν άλλο τρόπο προσωπικής ύπαρξης. Η ζωή δεν ανήκει στον άνθρωπο άλλα στον Θεό, γι’ αυτό και δεν μπορεί να παρεμβαίνει κανείς ….. Ο πόνος είναι ευεργετικός στη ζωή του ανθρώπου (σημ.Λασκ.: τα έλεγε και ο Χριστόδουλος αυτά) γιατί, εκτός των άλλων, αναπτύσσει και ισχυρούς δεσμούς αγάπης μεταξύ των ανθρώπων. Επομένως η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν δέχεται τη λεγόμενη ευθανασία. Το ότι με νομοθετική κάλυψη γίνεται προσπάθεια στον ευρωπαϊκό χώρο να αντιμετωπισθούν τέτοια σοβαρά ζητήματα, …για χάρη μάλιστα μιας χρησιμοθηρίας, ευζωίας και οικονομικών σκοπιμοτήτων, δεν είναι από τις καλές στιγμές των Ευρωπαίων. Και εμείς δεν έχουμε ανάγκη να τους μιμηθούμε, γιατί αυτή η πρακτική είναι ξένη προς την αρχοντική μας παράδοση, η οποία αντιμετωπίζει τέτοιου είδους θέματα πιο ανθρώπινα και ολοκληρωμένα τόσο σε υπαρξιακό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο» (3/12/2000, ‘ΒΗΜΑ’-Κρουστάλλη Δήμητρα).

euthanasia3Οι επίσκοποι πάνω από όλα βάζουν την πραξικοπηματική εξουσία τους στο φόβο, στην απελπισία, στην ελπίδα ή ακόμη και στο θάνατο των προβάτων τους. Η ευθανασία γίνεται στην Ελλάδα, όπως γινόντουσαν και οι παράνομες και επικίνδυνες εκτρώσεις, και είναι κοινό μυστικό κι ας κάνει πως δεν το ξέρει ο κ.Ιερόθεος και οι όμοιοι του της Εκκλησίας, η οποία έχει συνεργήσει σε εκατομμύρια άδικους ή και βασανιστικούς θανάτους και ευαισθητοποιείται μόνο για τη ζωή των εμβρύων και των ετοιμοθάνατων ασθενών. Μόνο που γίνεται με τον γνωστό ‘greek way’, μουλωχτά, ανεξέλεγκτα, παράνομα, σίγουρα όμως, σχεδόν πάντα, με κίνητρα ανθρωπιστικά: «….το συμπέρασμα ότι τρεις στους δέκα Έλληνες γιατρούς στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας έχουν προχωρήσει σε ευθανασία, ακόμα και εάν δεν τους έχει ζητηθεί από τους πάσχοντες ή τις οικογένειες τους, καταλήγει ευρωπαϊκή μελέτη. Επιπλέον, προκύπτει ότι σχεδόν ένας στους δύο περιορίζει τις θεραπείες που θα διατηρούσαν τους ασθενείς στη ζωή. Στη μελέτη, την οποία δημοσιεύουν τα ‘Νέα’, συμμετείχαν 504 γιατροί από 16 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Στο ερώτημα «χορηγείτε ποτέ επίτηδες φάρμακα για να επισπεύσετε το θάνατο σε καταδικασμένους ασθενείς» το 28% των Ελλήνων γιατρών απάντησε ‘ναι, μερικές φορές’. … Επιπλέον, το 52% των Ελλήνων γιατρών δήλωσε ότι θα περιόριζε τη θεραπεία που θα διατηρούσε τους ασθενείς στη ζωή, εάν το ζητούσε η οικογένειά τους, και το 9% ότι θα τη διέκοπτε. ‘Η ευθανασία υπάρχει εξ αντικειμένου και στην Ελλάδα. Όλοι οι γιατροί, κάθε ειδικότητας, έρχονται κάποια στιγμή αντιμέτωποι με τη μη παράταση της ζωής, που θεωρείται παθητική ευθανασία’ δηλώνει ο διευθυντής της Μονάδας Εντατικής Θεραπείας του νοσοκομείου ‘Αγ.Σάββας’ …» (19/6/2004, in.gr).

Κι όμως είμαστε η χώρα στην οποία τα προβλήματα αυτά συζητήθηκαν πολύ νωρίς και τέθηκαν, όχι χωρίς σοβαρές αντιρρήσεις ασφαλώς, τα φιλοσοφικά θεμέλια της ευθανασίας και της αυτοκτονίας. Δεν εννοώ βεβαίως την προτεινόμενη εγκατάλειψη των προβληματικών βρεφών σε αποθετήρια στην πλατωνική «Πολιτεία» («…εάν τι των ετέρων ανάπηρον γίγνηται, εν απορρήτω τε και αδήλῳ κατακρύψουσιν ως πρέπει, είπερ μέλλει, έφη, καθαρὸν το γένος των φυλάκων έσεσθαι»), ούτε τους, βάσιμους ή μη, θρύλους και ιστορίες του Καιάδα και των Αποθετών, που γοητεύουν τους κάθε λογής Ναζιστές, οι οποίοι συνδυάζουν την ευθανασία, όχι με την ανακούφιση του πόνου αλλά με αυτό που ονομάζουν ευγονική ή με μαζικές βασανιστικές εκτελέσεις αντιπάλων. Όμως ο εκ γενετής κουτσός και μικρόσωμος, πλην γενναίος πολεμιστής βασιλιάς της Σπάρτης Αγησίλαος, είναι η ζωντανή διάψευση των ευγονικών τους πόθων και ισχυρισμών και της αηδιαστικής Άριας αισθητικής τους. Ξανά ο Πλάτωνας, ο Αριστοτέλης, ο Πυθαγόρας, ο Επίκουρος, οι τραγωδοί μας, ασχολήθηκαν με την ευθανασία των ετοιμοθάνατων. Η Ιώ στον «Προμηθέα Δεσμώτη» του Αισχύλου λέει «…κάλλιο κανείς να πάει μια και καλή, παρά να τυραννιέται αιώνια». Ο Ηρακλής ζητάει ευθανασία από το γιό του τον Ύλλο στις «Τραχίνιες» του Σοφοκλή. Ο Πλάτωνας λέει στην «Πολιτεία» πως ίδιος ο Ασκληπιός σε περιπτώσεις χωρίς γιατρειά συνιστά αποφυγή κάθε αγωγής ώστε ο ασθενής να πεθάνει πιο γρήγορα («Medical Ethics in the Ancient World», Paul Carrick-‘University Press’, Washington-‘2001). Μια ακραία έως παθολογική περίπτωση ήταν ο Ηγησίας ο Πεισιθάνατος, φιλόσοφος της ανατρεπτικής Κυρηναϊκής Σχολής (3ος π.Χ. αι.), που παρότρυνε τους ακροατές των παραδόσεών του στην αυτοκτονία. Πίστευε πως πρέπει να ζούμε χωρίς κόπους και λύπες και από τη στιγμή που αυτό είναι ανέφικτο και ο τρόπος του θανάτου μας είναι άγνωστος, θα πρέπει να διακόπτουμε τη ζωή μας. Το έργο του «Αποκαρτερείν» έπεισε πολλούς να αυτοκτονήσουν κι έτσι ο φιλόσοφος εξορίστηκε.  Ένας άλλος φιλόσοφος, ο περιβεβλημένος με την αχλύ σχεδόν μυθολογικών φημών πολυτάλαντος Εμπεδοκλής που τον μνημονεύσαμε παραπάνω, φέρεται, στις εκδοχές της θανής του, που αφηγείται ο Διογένης Λαέρτιος (Βίοι Φιλοσόφων, Η΄ 69-72), πως ρίχτηκε μόνος του στον κρατήρα της Αίτνας. Όμως ο Αριστοτέλης (‘Ηθικά Νικομάχεια’ και ‘Ευδήμεια’) θεωρούσε γενικά την αυτοκτονία πράξη δειλίας, αντίθετα με τον Πλάτωνα (Νόμοι) που τη θεωρούσε μεν ποινικά κολάσιμη, αποδεκτή όμως ως ακραία εναλλακτική επιλογή διακοπής μιας αναξιοπρεπούς ζωής (Cooper MJ. ‘Greek philosophers on euthanasia and suicide’. In: Brody AB, ed. Suicide and Euthanasia. The Netherlands: Kluwer Academic Publishers, 1989).

Να έλθουμε ξανά στην Εκκλησία. Ο Δ.Καστριώτης είχε γράψει στην «Καθημερινή» (26.11.2000), πως η χριστοδουλική φράση ότι κίνητρο της ευθανασίας είναι «να μας αδειάσει την γωνιά ο ανιάτως ασθενής», είναι «ό,τι πιο εξοργιστικό, προσβλητικό και εκτός τόπου έχει εκστομίσει» ο τότε Αρχιεπίσκοπος. Διαβάζουμε συχνά για πονεμένους αξιοπρεπείς ανθρώπους στην Ευρώπη, στην Αυστραλία και στις ΗΠΑ που επιλέγουν την ευθανασία και οι ίδιοι και οι δικοί τους δίνουν δικαστικές μάχες για να τα καταφέρουν. Νομίζω πως η ελληνική κοινωνία οφείλει να συζητήσει θαρραλέα το δύσκολο και άχαρο θέμα της ιατρικής ευθανασίας και να βρει την ασφαλή χρυσή τομή. Η ζωή δεν έχει αξία όταν η αρρώστια καθηλώνει και βασανίζει χωρίς ελπίδα ίασης. Ο Πανάγαθος δεν μπορεί να είναι ο σαδιστής πατέρας που δοκιμάζει τα παιδιά του με φοβερά μαρτύρια για να τα φιλοξενήσει μετά στον Παράδεισο! Οι καλοθελητές θα πουν πως δεν είναι η τώρα η ώρα. Ποτέ δεν ήταν και ποτέ δεν θα έλθει, για το είδος της πολιτικής που χαϊδεύει αυτιά και δεν έχει όραμα, σχέδιο, ηθικό και γνωστικό βάρος. Η οικονομική τραγωδία δεν θα λυθεί με την παράταση της κοινωνικής βαρβαρότητας και της γενικής ακινησίας και απάθειας, πολλώ μάλλον που πάνω από όλα η χρεοκοπία μας είναι ηθική. Η Οικονομία θα βολοδέρνει για δεκαετίες, ας βοηθήσουμε στην ανάκαμψή της και μέσω του χτισίματος μιας πιο λογικής κοινωνίας. Η ευθανασία κάτω από όρους και ασφαλιστικές δικλείδες, είναι αναγκαίο μέτρο ανθρωπιστικό και απελευθερωτικό, για μια χώρα που θα βλέπει την πραγματικότητα κατάματα.

ΥΓ
«Η θάλασσα μέσα μου»: Η αληθινή ιστορία του Ισπανού συγγραφέα Ραμόν Σαμπέδρο, ο οποίος διεκδίκησε νομικά το δικαίωμα στην ευθανασία, στην πολυβραβευμένη ταινία του Αμενάμπαρ (2004).

Διαβάστε όλα τα άρθρα της κατηγορίας “Λόγος

This entry was posted in «Ιερή» Εξουσία, Ασμοδαίος, Γράμμα από το Ληξούρι, Ελευθερία Λόγου/Έκφρασης, ανορθολογισμός, θρησκεία/κλήρος, κοινωνία/πολιτική, Logos. Bookmark the permalink.

28 απαντήσεις στο Eυθανασία και Αυτοκτονία

  1. Ο/Η Dr.Mesmer λέει:

    https://roides.wordpress.com/2011/08/24/24aug11/
    24/08/2011
    Εκκλησία κατά μεταμοσχεύσεων ζωτικών οργάνων
    (Εκτός και εάν ο αποδέκτης είναι επίσκοπος)

    http://aqua-aquamarine.blogspot.gr/2007/09/o.html

    Κυριακή, 23 Σεπτεμβρίου 2007

    O Δρ Γ.Νακρατζάς για τον Αρχιεπίσκοπο

    ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

    Η ασθένεια του Αρχιεπισκόπου αποτελεί για μας μία αφορμή ώστε να διατυπώσουμε ορισμένες σκέψεις, σκέψεις που αφορούν τόσο σε θέματα θεολογίας όσο και σε θέματα ιατρικής.
    Η απόφαση του ανθρώπου Παρασκευαϊδη, να ζητήσει την βοήθεια των Δυτικών, όπως τους ονομάζει στα κηρύγματά του, είναι απόλυτα κατανοητή.
    Θα πρέπει βέβαια να αναφέρει κανείς ότι στα περισσότερα Κέντρα Μεταμόσχευσης Ήπατος του εξωτερικού η επέμβαση αυτή αποκλείεται σε ασθενείς ηλικίας 70 ετών και άνω, απλώς και μόνο λόγω ηλικίας.
    Από τον Τύπο πληροφορηθήκαμε ότι ο Αρχιεπίσκοπος μόλις αφίχθηκε στην Φλόριντα των ΗΠΑ μπήκε σε μία λίστα αναμονής για μεταμόσχευση Ήπατος, παίρνοντας μία ευνοϊκή θέση προτεραιότητας.
    Εάν η πληροφορία αυτή αληθεύει τότε αυτό σημαίνει ότι ο αρχιεπίσκοπος υφάρπαξε την θέση προτεραιότητας ενός άλλου ασθενούς, ίσως νεότερου στην ηλικία.
    Σύμφωνα με τον ημερήσιο Τύπο ο κύριος Παρασκευαϊδης εκτός από την κίρρωση του ήπατος πάσχει και από δύο καρκίνους, συγκεκριμένα ο ένας στο παχύ έντερο ήδη χειρουργηθείς και ο δεύτερος στο Ήπαρ μη χειρουργηθείς.
    Το νεόπλασμα (καρκίνος) του Ήπατος είναι πρωτοπαθές και παρουσιάζεται ως επιπλοκή στο 10% περίπου των ασθενών πασχόντων από χρόνια Ηπατίτιδα.
    Τέλος δε ο κύριος Παρασκευαϊδης πάσχει και από σακχαρώδη διαβήτη, ο οποίος χρήζει θεραπείας με ινσουλίνη.
    Η τελευταία αυτή ασθένεια σημαίνει ότι μετά από πιθανή μεταμόσχευση μια ενδεχόμενη θεραπεία με κορτιζόνη θα δημιουργήσει σοβαρότατα προβλήματα.

    Εάν οι ανωτέρω πληροφορίες αληθεύουν τότε συνέπεια τούτου είναι ότι ένας τέτοιος ασθενής πιθανότατα θα αποκλεισθεί από μεταμόσχευση ήπατος και θα θεραπευθεί με άλλον τρόπο.

    Όμως το θέμα που μας απασχολεί κυρίως δεν είναι το ιατρικό αλλά το θεολογικό, δηλαδή πως ο προκαθήμενος της ελληνικής εκκλησίας ουσιαστικά περιφρονεί τα εκκλησιαστικά θαύματα, τα οποία σημειωτέον συνιστά ολόθερμα στους πιστούς του ποιμνίου του.
    Εάν ο Αρχιεπίσκοπος ήταν όντως συνεπής με την ορθόδοξη πίστη του θα έπρεπε να επικαλεστεί ένα θαύμα της Παναγία της Τήνου ή μιας άλλης θαυματουργής εικόνας του Αγίου Όρους, όπως διαφήμισε προ καιρού για τους πιστούς του στην Μητρόπολη Αθηνών.
    Αντί αυτού ο Αρχιεπίσκοπος ενάντια σε αυτά που συνιστά στο ποίμνιο του προσέφυγε σε ένα κέντρο του εξωτερικού που δεν το χαρακτηρίζει θρησκευτική πίστη αλλά ορθολογιστική σκέψη και ιατρική τέχνη.
    Το θέμα αυτό πραγματεύεται λεπτομερώς ο κύριος Γουσέτης στο άρθρο του περί φυλαχτών, το οποίο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΑΥΓΗ στις 25 Αυγούστου 2007.

    Δρ Γεώργιος Νακρατζάς
    Ιατρός Πνευμονολόγος
    Τέως Διευθυντής Πνευμονολογικού τμήματος
    Νοσοκομείου του Ρότερνταμ της Ολλανδίας

  2. Ο/Η Ρόζα λέει:

    http://falsefaith.blogspot.gr/2009/01/blog-post_21.html

    Τετάρτη, 21 Ιανουαρίου 2009

    Προβληματισμοί: το ζήτημα της ευθανασίας
    Σήμερα αποφάσισα να γράψω κάτι διαφορετικό

  3. Ο/Η athriskos λέει:

    Πέραν των ενστάσεων που μπορεί να προβάλλει κανείς για τα περί ευθανασίας και αυτοκτονίας, πρέπει να απαντηθεί το ερώτημα γιατί οι ιεράρχες του χριστιανισμού είναι κατηγορηματικά αντίθετοι και στις δυο αυτές χειρονομίες.

    Ο ισχυρισμός τους ότι ενδιαφέρονται να μην καούν οι ψυχές των εμπλεκομένων, στο πυρ το εξώτερον, μοναχά αφελείς και χαζούληδες μπορεί να πείσει. Ο διαχρονικός βίος και η πολιτεία τους δεν επιτρέπει τέτοιου είδους συμπεράσματα, μόνο και μόνο επειδή αν πίστευαν στην κόλαση σίγουρα θα ενδιαφέρονταν πρώτα-πρώτα για την σωτηρία των δικών τους ψυχών.

    Γιατί λοιπόν αντιδρούν πεισματικά έναντι της ευθανασίας και της αυτοκτονίας; Αντιδρούν διότι οι εμπλεκόμενοι στις περιπτώσεις ευθανασίας και αυτοκτονίας δεν πιστεύουν στην αθανασία της ψυχής και φυσικά στις μεταθανάτιες περιπέτειές της. Δεν πιστεύουν δηλαδή στο κυρίως καύσιμο που τροφοδοτεί με ενέργεια την θρησκείας τους. Πάνω στην βασική κολόνα της θρησκείας τους οι αρχικηφήνες δεν επιτρέπουν να καθίσει ούτε μύγα. Να περπατήσει ούτε μυρμήγκι. Να κουτσουλήσει ούτε ένα σπουργίτι, διότι οι κουτσουλιές περιέχουν και οξέα.

  4. Ο/Η χαρη λέει:

    Ροΐδη και ο Επίκουρος αυτοκτόνησε, κάτι που αποσιωπάται συνήθως (σύγκρινε ελληνική και αγγλική wiki) (υπέφερε από τα νεφρά του : μπήκε στο λουτρό και βυθισμένος στο νερό ήπιε κρασί για να επιταχύνει το τέλος που θα αργούσε και θα τον βύθιζε στους πόνους – καθαρή και συνεπής επικούρεια στάση – άφησε και γράμμα). «Επιβοηθούμενες» ήταν και οι αυτοκτονίες τού Κάφκα ( : «Σκοτώστε με γιατρέ, ειδαλλιώς θα ‘σαστε δολοφόνος») και τού Φρόϋντ (και στους δύο οι γιατροί κάναν μάλλον κάποια ένεση με μορφίνη). Παρόμοια περίπου με τού Επίκουρου ήταν και η (επίσης επιβοηθούμενη από τον γιατρό του – ήταν κι ο ίδιος όμως γιατρός…) αυτοκτονία τού Τσέχωφ : ζήτησε μάλιστα κι εκείνος ένα ποτήρι κρασί (που τού απαγορευότανε) και είπε «Πολύ το χάρηκα, καιρό είχα να πιω».

    • Ο/Η laskaratos λέει:

      Ομολογώ πως δεν το ξέρω αυτό για τον Επίκουρο, θα το δω. Kαι για τους υπόλοιπους με έπιασες αδιάβαστο.
      Αξίζει να συγκρίνω τις 2 wikipedia, υποθέτω η ελληνική κουτοπονηριά θα έχε κάνει το θαύμα της.
      Ξέχασα όμως το Δημοσθένη, θα τον προσθέσω τώρα και φαντάσου πως το καλοκαίρι στον Πόρο επισκέφθηκα τυχαία το ναό του Ποσειδώνα όπου έδωσε τέλος στη ζωή του.
      Θα συμπληρώσω μόλις βρω χρόνο τη λίστα των αυτοκτονιών.
      Ευχαριστώ πολύ.

      • Ο/Η χαρη λέει:

        γεια σου Λασκαράτε ! κι εγώ δεν ήξερα για τον Δημοσθένη…

        οι πληρέστερες πληροφορίες πάντως για τον Επίκουρο, στο κλασικό έργο τού Θεοδωρίδη που ορισμένοι το εκλαμβάνουν ως μεροληπτικό
        (για μένα είναι μια πραγματικά θαυμάσια άλλη ματιά στην «όψη τού αρχαίου κόσμου» (αν κάποιος αγαπάει τη φιλοσοφία του, δικαίως να’ναι λίγο (ως πολύ) θυμωμένος με την κατασυκοφάντηση και το θάψιμο τών έργων του))

      • Ο/Η Sotirios Makrygiannis λέει:

        Μα ποιά είναι τα ‘σαΐνια’ που θεωρούν το έργο του Θεοδωρίδη …“μεροληπτικό”;;;
        Το “Η αληθινή όψη του αρχαίου κόσμου” είναι, πέρα απο πλήρες πληροφοριών και κριτικής ανάλυσης των αρχαίων κειμένων, ένα υπέροχο διάβασμα…

  5. Ο/Η Antifa2 λέει:

    χιτλερική ευθανασία με τη βία σε βάρος αθώων.
    Η ναζιστική θηριωδία

  6. Ο/Η Left G700 λέει:

    «Κατά της ευθανασίας λοιπόν ο Αρχιεπίσκοπος και σύμπασα η Εκκλησία μαζί του, με μια εξαίρεση: Η ευθανασία γίνεται αποδεκτή αν πρέπει να αφαιρεθεί το ήπαρ ενός ετοιμοθάνατου, που θα εκτιμηθεί πως ο Θεός έχει αποφασίσει το τέλος του (χάριν του Χριστοδουλου;) και θα σταλεί ο ίδιος μια ώρα αρχύτερα στο υπερπέραν για να μεταμοσχευθεί το ζωτικό αυτό όργανό του σε ένα δειλό Αρχιεπίσκοπο […]»

    Φίλε Λασκαράτε, ο Χριστός κι η Παναγιά!

    Δεν υπάρχει καμία ευθανασία στις περιπτώσεις λήψεις οργάνων. Το μόνο που υπάρχει είναι α) πολύ πρόσφατος θάνατος και β) εγκεφαλικά νεκρό άτομο.

    Έλεγξε λίγο τις εμμονές σου. Προς χάριν τής αξιοπιστίας σου, όχι τού Χριστόδουλου…

    Τα λέμε (εκτός κι αν πέσω εγκεφαλικά νεκρός από αυτά που διαβάζω…)

    • Ο/Η Left G700 λέει:

      περιπτώσεις λήψεις οργάνων = περιπτώσεις λήψης οργάνων

      • Ο/Η laskaratos λέει:

        Left G700,
        η Εκκλησία θεωρεί δολοφονία, χειρότερη από ευθανασία, τη λήψη ζωτικών οργάνων, το τονίζω, ζωτικών οργάνων, από το δότη. Αυτή γίνεται πάντα ενόσω ο δότης δεν έχει εκπνεύσει.
        Ο λεγόμενος εγκεφαλικός θάνατος δεν λέει τίποτα στην Εκκλησία, που υποτίθεται ότι μέχρι τέλους ελπίζει σε θαύμα.
        Ο Χουντόδουλος, δεχόμενος μεταμόσχευση ήπατος, παραβίασε κατάφωρα τις θέσεις της Εκκλησίας και τις δικές του.

        Σχετικά:
        1.από το μπλογκ της κας Δούρου:

        http://www.agioritikovima.gr/eipan/22843-peirai%CE%BFs-erafe

        ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ: Η ΛΗΨΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ «ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΝΕΚΡΟΥΣ», ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΘΑΝΑΤΟΥ

        2. Το μέντιουμ και θεός (κατά τους δικαστές του μπλόγκερ) Παϊσιος:
        http://www.alopsis.gr/modules.php?name=News&file=article&sid=407
        Ο σεβαστός αγιορείτης Ιερομόναχος και πνευματικός Γρηγόριος, εκ του στενοτάτου περιβάλλοντός του, ερώτη­σε τον πατέρα Παΐσιον για το θέμα των μεταμοσχεύσεων και τα συναφή με αυτό αναφυόμενα προβλήματα. Ο Γέροντας απαντώντας επέτρεψε μεν την μεταμόσχευσιν ενός εκ των διπλών οργάνων (****), αλλ’ απέκλεισε κατηγορηματικώς την αφαίρεσιν και μεταμόσχευσιν οργάνων αναγκαίων δια την επιβίωσιν, σε οποιαδήποτε περίπτωσιν (*****), αφού δι’ αυτής προξενείται η θανάτωσις του δότου. Χρησιμοποίησε μάλιστα δια κατοχύρωσιν της θέσεώς του τα ακόλουθα δύο επιχειρήματα:
        Πρώτον, ότι αποτελεί ανεπίτρεπτον παρέμβασιν αντιστρατευομένην το δημιουργικόν έργον του Θεού, από την μια θανατώνοντας τον δότη, και από την άλλην δημιουρ­γώντας μας την έπαρσιν για την «ζωοποίησιν» του λήπτου.
        Και δεύτερον, ότι θα γίνει αιτία εφευρέσεως τρόπων να σκοτώνουν τους ασθενείς, για να τους πάρουν τα όργανά τους.

        Χωρίς να θέλω να σε στενοχωρήσω, υπάρχουν πολλοί αθώοι που αξίζουν την υπεράσπιση σου και μεταξύ τους δεν συγκαταλέγεται ο τρισμάκαρ άρπαγας Αρχιεπίσκοπος και παρ’ολίγον δολοφόνος του ασθενή που δικαιούτο το μόσχευμα και του το άρπαξε αρχικά με την κοσμική δύναμη που διέθετε..

      • Ο/Η Θεολόγος λέει:

        Λέφτ 700 ο κύριος Λασκαράτος ξέρει πολύ καλά τι λέει

        http://www.imglyfadas.gr/portal/gr/details.asp?cdPro=%7BB3A4D759-F186-4EA7-B344-EE53328428CF%7D
        Περί «ἐγκεφαλικοῦ θανάτου», «δωρεᾶς» ὀργάνων καί Ὀρθοδοξίας

        Ἱερεῖς καί μοναχοί βαθεῖς γνῶστες τῆς Ἁγιοπατερικῆς μας παράδοσης ὅπως μεταξύ ἄλλων ὁ π. Κωνσταντῖνος Στρατηγόπουλος, ὁ π. Στέφανος Στεφόπουλος, ὁ π. Σαράντος Σαράντης, ὁ π. Λουκᾶς Τσιούτσικας, ὁ π. Δαμασκηνός Μοναχός Ἁγιορείτης ἀλλά καί ἀρχιερεῖς ὅπως ὁ Μητροπολίτης Πειραιῶς Σεραφείμ καί ὁ Μητροπολίτης Γλυφάδας Παῦλος βροντοφώναξαν ὅτι ὄχι μόνο ἡ Ἐκκλησία δέν εἶναι ὑπέρ τῆς ἔννοιας τοῦ «ἐγκεφαλικοῦ θανάτου», ἀλλά ἐναντιώνεται σ᾽ ὅλην αὐτήν τή βάναυση προσπάθεια ἀλλοίωσης καί διαστρέβλωσης τῆς ὀρθοδόξου θεολογίας καί παραδόσεώς μας

      • Ο/Η Left G700 λέει:

        Φίλε Λασκαράτε,

        Χωρίς να θέλω να σου προκαλέσω ευχαρίστηση, να σε πληροφορήσω για τα εξής:

        Εγώ τελείωσα από εδώ. Απομένει να γράψω ένα (1) τελευταίο σχόλιο απαντητικό προς τον Ρο στην ανάρτηση της 16ης Μαρτίου, που καλό είναι να το διαβάσεις κι εσύ, γιατί θα απευθύνεται και προς εσένα. Έτσι, αν και πολλά έχω να σου πω από τη μεριά μου για το συγκεκριμένο ζήτημα (καθώς και για το συμπέρασμά σου πως με το σχόλιο που ποστάρισα …υπερασπίζομαι τον Χριστόδουλο, συμπέρασμα που αποτελεί τυπικό δείγμα τής μανιχαϊστικής και εκτροχιασμένης λόγω απώλειας κάθε φρένου λογικής σκέψης σου), δεν θα γράψω λέξη.

      • Ο/Η Left G700 λέει:

        Φίλε Θεολόγε,

        Δεν είχα δει το σχόλιό σου, μην παρεξηγήσεις το ότι απάντησα μόνο στον Λασκαράτο. Επίσης, μην παρεξηγήσεις που δεν σου απαντώ τώρα. Για λόγους που δεν είναι ούτε τής παρούσας στιγμής ούτε τής παρούσας ανάρτησης, και οι οποίοι, φυσικά, δεν έχουν να κάνουν σε τίποτε με εσένα, δεν σκοπεύω να ξαναπάρω το λόγο εδώ, πλην ενός τελευταίου »διαδικαστικού» σχολίου (βλέπε σχόλιό μου παραπάνω προς Λασκαράτο). Σε κάθε περίπτωση λυπάμαι που δεν μπορούμε να συζητήσουμε και ζητώ την κατανόησή σου.

        Τα λέμε (το τσαρδί μας δεν είναι θεολογικό, είναι όμως πάντα ανοιχτό και είσαι ευπρόσδεκτος)

  7. Ο/Η Δημήτρης Φύσσας λέει:

    1. H ορθόδοξη εκκλησία θέλει να έχει εξουσία και στο θάνατο μας, πολύ καλά το λες, φίλε Λασκαράτε. Αλλά αρκετοί από μας δε θα τους κάνουμε το χατήρι, ούτε στο θάνατο, ούτε -ακόμα λιγότερο- στα μεταθανάτια.

    2. Από τη Μακρόνησο: «Κύμα αυτοκτονιών ενέσκηψε εις το υπ΄ εμέ τάγμα. Πλανώνται οι αποπειρώμενοι, αν νομίζουν ότι δύνανται να διαθέτουν τον εαυτόν τους όπως αυτοί θέλουν. Εις το εξής διά πάντα αποπειρώμενον εντέλλομαι όπως οι διοικηταί των λόχων προβαίνουν εις ένορκον προανάκρισιν, το πόρισμα της οποίας θα μου υποβάλλουν αυθημερόν μετά της σχετικής μηνύσεως, διά την παραπομπήν εις το έκτακτον Στρατοδικείον.
    ΣΤΓ 902 β 6 Μαρτίου 1948, Βασιλόπουλος Αντώνιος λοχαγός δκτής».
    Ασχολίαστο (το παραθέτω όπως το βρήκα, μελετώντας πηγές για τη Μακρόνησο, επειδή γράφω ένα σχετικό μυθιστόρημα).

    3. Στο ενδιαφέρον θέμα και στη δουλεμένη ανάρτησή σου, φίλε, προσθετέοι και πολλοί άλλοι (ο κατάλογος είναι ατελείωτος): ο Ατζεσιβάνο, γνωστός από το ποίημα του Σικελιανού (καλό ποίημα ενός μέτριου, υπερεκτιμημένου ποητή), ο πρωθυπουργός Κορυζής, πολλά αστέρια του ροκ τκαι του σινεμά κλπ

    4. Τι λες για τη «στατιστική αυτοκτονία», δηλαδή την εμμονή σε μια καταστροφική συνήθεια, χόμπι ή και επάγγελμα, με την ελπίδα να παραμείνεις, τελικά, από τη μεριά των ζωντανών; Εννοώ μισθοφόρος πολεμιστής, πρεζόνι, ραλίστας, κασκαντέρ, αυτοδύτης, μέλος εγκληματικής συμμορίας, βαρύς πότης και πολλά άλλα- χωρίς να σημαίνει φυσικά ότι όλα αυτά εξισώνονται.

    • Ο/Η laskaratos λέει:

      και παίχτης ρώσικης ρουλέτας.
      Τους περισσότερους της λίστας σου θα τους χαρακτήριζα κολασμένους.

      Ο Κορυζής, πως μου ξέφυγε!
      Toν προσθέτω στο κείμενο

  8. Ο/Η Ιάκωβος λέει:

    Οι κάτοικοι της Τζιάς, οι αρχαίοι Κείοι, είχαν τη συνήθεια, όποιος έφτανε 70 χρονώ και δεν μπορούσε να προσφέρει στην κοινότητα, να κάνει μια σεμνή τελετή με όλους τους συγγενείς του γύρω του και να αυτοκτονεί με κώνειο. Πρόκειται για το «Κείον νόμιμον».

    Πολλοί τον θυμήθηκαν το νόμο αυτό, τώρα με την κρίση, και τον πρότειναν ειρωνικά σαν μια λύση για το πρόβλημα των ασφαλιστικών ταμείων. Κάποιος από τους μνημονιακούς υπουργούς, νομίζω ο Λοβέρδος, είχε πει για τους συνταξιούχους: «Δεν πεθαίνουν κιόλας».

    Υπήρχε και μια ταινία γιαπωνέζικη, του Σοχέι Ιμαμούρα, Η Μπαλλάντα του Ναραγιάμα, με ίδιο θέμα, το έθιμο της αυτοκτονίας των γέρων σε ένα πάμφτωχο ορεινό χωριό.

  9. Ο/Η ναυτίλος λέει:

    Εξαιρετικά ενδιαφέρον το άρθρο σας, εαν δεν σας πειράζει θα ήθελα να αφήσω κι εγώ ένα σχόλιο σχετικά.

    Δεν θα υπεισέλθω σε ζητήματα φιλοσοφικής ή θεολογικής φύσεως, θεωρώ ότι τέτοιες προσεγγίσεις στερούνται μιας στέρεης βάσης και άρα δεν μπορούν να οδηγήσουν σε κάποιο ασφαλές συμπέρασμα. Θα ήθελα όμως να εστιάσω στο νομικό ζήτημα της υπόθεσης και πιο συγκεκριμένα εαν, με βάση την εθνική μας νομοθεσία αλλά και τα διεθνή κείμενα αναγνωρίζουν ένα «δικαίωμα στον θάνατο».

    Το άρθρο 2 της Ευρωπαϊκής σύμβασης για τα δικαιώματα του ανθρώπου ορίζεται ότι «Το δικαίωμα εκάστου προσώπου εις την ζωήν προστατεύεται υπό του νόμου. Εις ουδένα δύναται να επιβληθή εκ προθέσεως θάνατος». Από την διάταξη αυτή δεν φαίνεται να προκύπτει κάποια θετική υποχρέωση του κράτους να επικουρεί την εκ προθέσεως αφαίρεση της ζωής. Φανταστείτε το κράτος να είχε μάλιστα διακριτική ευχέρεια ώστε να αποφαίνεται εαν, πότε και υπό ποιές προϋποθέσεις θα μπορούσε να αφαιρεί μια ζωή. Σκεφτείτε τις πιθανές προεκτάσεις που μια τέτοια θέσπιση υποχρέωσης θα ενείχε.

    Όπως το ΕΔΔΑ τόνισε το 2002, τα δικαιώματα της σύμβασης δεν μπορούν να ερμηνεύονται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να περιλαμβάνουν το ακριβώς αντίθετο περιεχόμενο, ήτοι την τρώση και την καταστρατήγηση του δικαιώματος π.χ. απόλυτη απαγόρευση βασανιστηρίων ή εξαναγκασμένης δουλείας. Ειδάλλως θα οδηγούμασταν στο παράδοξο τα ανθρώπινα δικαιώματα να προστατεύουν την ίδια τους την καταστρατήγηση. Όριο στην αυτοδιάθεση του ατόμου είναι ορισμένες θεμελιώδεις αξίες που έχουν τεθεί από τις κοινές δημοκρατικές παραδόσεις των κρατών της Ευρώπης και αποτυπωθεί στα διεθνή κεκτημένα.

    Σας παραπέμπω μάλιστα στην απόφαση Alda Gross κατά Ελβετίας (η οποία εκκρεμεί ενώπιον της Ολομέλειας), στην οποία, η προσφεύγουσα, χωρίς να πάσχει από κάποια ιδιαίτερη ασθένεια, επιθυμεί να αναγνωριστεί θετική υποχρέωση του κράτους να της παράσχει ανώδυνα μέσα αυτοκτονίας, επειδή δεν θέλει να γεράσει. Σας προσκαλώ να αναλογιστείτε τις λογικές συνέπειες αποδοχής ενός τέτοιου ισχυρισμού. Ασφαλώς, ζούμε σε μια εποχή πλουραλισμού και φιλελεύθερης προοπτικής. Όταν όμως μιλάμε για «δικαίωμα στον θάνατο» πρέπει να είμαστε ιδιαιτέρως προσεκτικοί: επιθυμούμε μια κοινωνία που θα ενθαρρύνει – ή τουλάχιστον, δεν θα αποθαρρύνει – την αυτοκτονία; Μια κοινωνία που θα οδηγείται στην αυτοαναίρεσή της;

    Ορθώς όμως έκρινε το ίδιο Δικαστήριο (στην υπόθεση Haas κατά Ελβετίας) ότι το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή ενός τετραπληγικού περιλαμβάνει το δικαίωμα να επιλέξει πως και πότε θα τερματίσει την ζωή του.

    Αν θέλετε την άποψή μου, δικαίωμα τερματισμού της ζωής θα έπρεπε να παρέχεται μόνο υπό αυστηρές προϋποθέσεις (όταν συντρέχουν σοβαροί λόγοι ανίατης ασθένειας, αναξιοπρεπούς διαβίωσης, οικονομικής επιβάρυνσης οικογενείας) και με διαδικασία αυστηρά προκαθορισμένη στον νόμο, κατόπιν ενδελεχούς ενημέρωσης, ψυχολογικής στήριξης και απόπειρες κοινωνικής επανένταξης του ενδιαφερομένου. Υπό το πρίσμα της αναλογικότητας, η υποβοηθούμενη αυτοκτονία θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται (νομικά, τουλάχιστον) ως η απολύτως αναγκαία απόκλιση από τον γενικό κανόνα της «ζωής» (για λόγους σεβασμού της αξιοπρέπειας, του δικαιώματος αυτοδιάθεσης και προσωπικής ανάπτυξης καθώς και απαγόρευσης απάνθρωπης μεταχείρισης) και σε καμία περίπτωση ως αυτόνομο δικαίωμα αναγνωριζόμενο από τον νόμο. Κάτι τέτοιο θα είχε απρόβλεπτες ηθικές και κοινωνικές προεκτάσεις, ιδίως σ’ έναν καιρό που η παραίτηση και η μιζέρια έχουν απλωθεί στον τόπο μας σαν πανώλη.

    • Ο/Η laskaratos λέει:

      Είναι πολύ σοβαρή η προσέγγισή σας και συμφωνώ.
      Δεν θεωρώ την ευθανασία ως ανεξέλεγκτο δικαίωμα του οποιουδήποτε.
      Σας παραπέμπω στην κριτική αντιμετώπιση της αυτοκτονίας του ζεύγους Λαφάργκ και στην κατάληξη του άρθρου μου:
      «Η ευθανασία κάτω από όρους και ασφαλιστικές δικλείδες, ..».

      • Ο/Η Po λέει:

        Καλό είναι να μελετήσουμε τη νομοθεσία της Ολλανδίας και του Βελγίου, ιδιαίτερα της πρώτης που είναι πρωτοπόρα σε αυτό το ζήτημα.
        Αν μπορέσω να τη βρω, θα βάλω λινκ.

      • Ο/Η ναυτίλος λέει:

        προς «Ρο»:

        Ορισμένα κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης έχουν ειδικούς νόμους που καλύπτουν την πρόσβαση σε ουσίες που μπορούν να διευκολύνουν την αυτοκτονία .

        Στο Βέλγιο ο νόμος της 28ης Μαΐου 2002 ορίζει την ευθανασία ως πράξη που διεξάγεται από ένα τρίτο πρόσωπο το οποίο τελειώνει σκόπιμα τη ζωή ενός άλλου ατόμου μετά από αίτημα του τελευταίου (άρθρο 2 του Νόμου ). Ο φαρμακοποιός , ο οποίος εκδίδει « θανατηφόρο ουσία » δεν διαπράττει αδίκημα , όταν αυτό γίνεται με βάση μια συνταγή στην οποία ο γιατρός δηλώνει ρητά ότι αυτός ή αυτή είναι που ενεργεί σύμφωνα με το νόμο . Οι εφαρμοστικοί κανόνες καθορίζουν τα κριτήρια της σύνεσης και τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται για τη συνταγογράφηση και την έκδοση των εν λόγω φαρμάκων. Πρέπει επίσης να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα ώστε να εξασφαλιστεί η διαθεσιμότητα των θανατηφόρων ουσιών

        Στο Λουξεμβούργο , ο νόμος της 16ης Μαρτίου 2009 αποποινικοποιηθεί την ευθανασία και την υποβοηθούμενη αυτοκτονία . Δυνάμει του νόμου αυτού, είναι νομικά δυνατή για ένα γιατρό η πρόσβαση σε ιατρική πρακτική επιτρέπουσα την αυτοκτονία, μόνο αν αυτός ή αυτή παίζει αναπόσπαστο μέρος στη διαδικασία της ευθανασίας ή υποβοηθούμενης αυτοκτονίας.

        Θα ήθελα ένα σχόλιό σας πάνω στο ζήτημα αυτό. Φρονείτε ότι αυτό το νομοθετικό πλαίσιο αρκεί; Σε τελική ανάλυση, όταν μιλάμε για «εξαίρεση» από τον πυρήνα ενός ατομικού δικαιώματος τόσο θεμελιώδους όσο η ζωή, και για συνδρομή εξαιρετικών περιστάσεων που δικαιολογούν την αφαίρεση ζωής κατόπιν αναλογικής στάθμισης των εννόμων αγαθών, θέτω το ερώτημα: είναι ένας γιατρός (ο οποίος ουδεμία σχέση έχει με την νομική κατοχύρωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων) σε θέση να κρίνει αυτά τα πράγματα;

        Ή μήπως κάθε εξαίρεση από την ζωή θα έπρεπε να προκύπτει κατόπιν μιας διεπιστημονικής εξέτασης του πράγματος (από νομικούς, ιατρούς, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς;) που θα εγγυάτο την μέγιστη δυνατή προστασία της ζωής του ατόμου;

      • Ο/Η Sotirios Makrygiannis λέει:

        “Ναυτίλε”, άν θέλετε να γνωρίσετε περισσότερα σχετικά με την υπάρχουσα νομοθεσία περί ευθανασίας καταρχάς θα πρέπει να απευθυνθείτε στην νοσοκομειακή νομοθεσία περί DNR (Do not resuscitate) ή AND (allow natural death) codes… (πχ Google τα ακόλουθα: DNR”-codes – Health.fgov.be – Belgium ; PDF]
        Het staken of nalaten van een medisch zinloze … – Universiteit Gent
        ; 8. DNR ; Medical Law in Belgium By Herman Nys, 2010 – Medical Law in Belgium – Google Books Result ; etc)

        Έπειτα, λόγω της καθημερινής αντιμετώπισης και προσωπικής γνώσης επι του θέματος, θα ήθελα να σας απευθύνω ένα προσωπικό ερώτημα/κριτικό παράδειγμα: αν κάποια στιγμή σε ηλικία κοντά στα γεράματά σας ή κατα την διάρκειά τους ανακαλύπτατε οτι πάσχετε απο ALS (Amyotrophic lateral sclerosis – http://en.wikipedia.org/wiki/ALS ) θα θέλατε η απόφαση περί του τρόπου του προσωπικού σας θανάτου να ‘προκύψει’ μετά απο “μια διεπιστημονική εξέταση του πράγματος (από νομικούς, ιατρούς, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς;) που θα εγγυάτο την μέγιστη δυνατή προστασία της ζωής” ΣΑΣ –που δεν θέλετε πλέον;;; Και περαιτέρω: “είναι οποιοσδήποτε άλλος” (ο οποίος ουδεμία σχέση έχει με την παθοφυσιολογία των ανθρωπίνων ασθενειών) ΕΚΤΟΣ απο έναν ιατρό “σε θέση να κρίνει αυτά τα πράγματα;” Για να ομιλεί κάποια/-ος περι της ανθρώπινης κατάστασης, σε σχέση με τις ασθένειες αλλά και πέρα αυτών, ωφείλει να γνωρίζει τα μέγιστα περι της φυσιολογίας και παθοφυσιολογίας αυτής…

  10. Ο/Η Ρόζα λέει:

    Στα Νοσοκομεία μας εφαρμόζεται ήδη η ευθανασία

  11. Ο/Η laskaratos λέει:

    Ευχαριστώ τη Χάρη που μας επισήμανε την περίπτωση του Κάφκα.
    Συμπτωματικά υπάρχει και σχετικό χθεσινό δημοσίευμα της Εφημερίδας των Συντακτών, με αφορμή την αναχώρηση του Κωστή Παπαγιώργη:

    http://www.efsyn.gr/?p=184482

    24/03/14 Κωστής Παπαγιώργης: 1947-2014

    Απληστος για ζωή και γράμματα

    Υπήρξε μοναδική περίπτωση συγγραφέα-δοκιμιογράφου και μεταφραστή, που έσκυψε πάνω στις πιο υψηλές σκέψεις και τις πιο αμφιλεγόμενες σελίδες της ιστορίας μας, φέρνοντάς τες κοντά στο πλατύ κοινό. Με το ίδιο πάθος ανέλυσε το σώμα του και την ψυχή του.
    …………….

    Ο Κωστής Παπαγιώργης ταλαιπωρήθηκε πολύ όλο αυτό το διάστημα στο νοσοκομείο, δίνοντας μια μάχη με την αρρώστια που βαθιά μέσα του ήξερε ότι θα τον νικήσει. Τη μάχη που σπρώχνει κάθε άνθρωπο να εγκαταλείψει όσο μπορεί αργότερα αυτό τον κόσμο. Αλλά και γι” αυτό είχε γράψει στους «Ζώντες και τεθνεώτες»: «“Αν δεν με αφήσετε να πεθάνω είστε δολοφόνος!”, λένε πώς είπε ο Κάφκα στο γιατρό του ο οποίος, ιδία βουλήσει, πάσχιζε να τον κρατήσει στη ζωή με κάθε μέσο. Τα γνωρίσματα αυτής της δολοφονικής τακτικής, η πάση θυσία παράταση της ζωής, σήμερα πια αποτελούν κυρίαρχη κατάσταση. Δεν αφήνουμε τους ανθρώπους να πεθάνουν, δεν τους αναγνωρίζουμε κανένα όριο στο χρόνο, κανένα δικαίωμα να βυθιστούν στην εκμηδένιση. Τους κρατάμε ζωντανούς έστω κι αν είναι υπέργηροι, ανάπηροι, σε κακά χάλια, ζωντανά πτώματα που ανασαίνουν με συσκευές και με φλέβες που δέχονται ξένο αίμα».

    …………………

  12. Ο/Η laskaratos λέει:

    Memory eternal

    Αυτή η κυβέρνηση, θα ενδιαφερθεί για κάποια στοιχειώδη που ισχύουν σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες; Γιατί οι άνθρωποι να υποφέρουν και να ταπεινώνονται;
    Είναι δυνατόν η κυβέρνηση να περιμένει την άδεια του Ιερώνυμου και του κάθε υποκριτή παπά για να νομοθετήσει;

    http://www.iefimerida.gr/news/286634/efyge-apo-ti-zoi-o-dimosiografos-alexandros-velios-me-mi-ypovoithoymeni-eythanasia#ixzz4JO8u0uo9

    ΕΠΑΣΧΕ ΑΠΟ ΚΑΡΚΙΝΟ
    Εφυγε από τη ζωή ο δημοσιογράφος Αλέξανδρος Βέλιος -Με μη υποβοηθούμενη ευθανασία

    05|09|2016

    Πέθανε ο γνωστός δημοσιογράφος Αλέξανδρος Βέλιος, την Κυριακή το βράδυ, σε ηλικία 63 ετών.

    Τον τελευταίο καιρό ταλαιπωρήθηκε από τον καρκίνο, ο οποίος τον κατέβαλε σωματικά.

    Είχε αιρετικές απόψεις και πολλές φορές προκαλούσε με τις θέσεις του.

    Τον τελευταίο καιρό είχε δηλώσει δημόσια πως θα έκανε και ο ίδιος ευθανασία, προτού τον συνθλίψει κυριολεκτικά ο καρκίνος. Όπως είπε πολλές φορές σε δημόσιες εμφανίσεις του, σκόπευε να κάνει ευθανασία στη Ζυρίχη. Εκεί μάλιστα η ευθανασία ονομάζεται «υποβοηθούμενη αυτοκτονία». Τελικά δεν πήγε στη Ζυρίχη και σύμφωνα με το prettylife.gr κατέφυγε στη λύση της «μη υποβοηθούμενης ευθανασίας», στο σπίτι του στον Γέρακα.

    Η κηδεία του θα γίνει την Τρίτη 6 Σεπτεμβρίου 2016, στις 15:00 το απόγευμα, στο Α’ Νεκροταφείο της Αθήνας και θα ψαλεί νεκρώσιμη ακολουθία στην εκκλησία των Αγίων Θεοδώρων.

    Ο Αλέξανδρος Βέλιος είχε μάλιστα το σθένος να διαβάσει ο ίδιος το ιδιόχειρο σημείωμά του λίγο πριν φύγει από τη ζωή και να το αναρτήσει στο YouTube.

    Από την πλευρά της, η σύζυγός του Νάντια Γερολυμάτου αποχαιρέτησε τον άνθρωπό της μέσω Facebook. «Αγάπη μου, καλό σου ταξίδι. Θα είσαι πάντα στην καρδιά μου!», έγραψε στο κοινωνικό δίκτυο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s