Οι επίσκοποι στην Κατοχή [4]

Απάντηση στους Μ. Γλέζο-Χριστόδουλο

ΜΕΡΟΣ 4ο -τελευταίο

 

Από τον “Ελευθεριακό Κόσμο”. Ο Πούλος μιλά. Δεξιά ένας παπάς παρακολουθεί. http://eleftheriakos.blogspot.com/2010/01/blog-post_8654.html

(Μέρη 1ο2ο3o )

Γράμμα από το Ληξούρι: Αναγνώστης Λασκαράτος

Κύριε Ροΐδη,
O συμπολεμιστής του Άρη Βελουχιώτη, αρχιμανδρίτης Γερμανός Δημάκος (παπα-Ανυπόμονος), είναι μάρτυρας αδιάψευστος που τινάζει στον αέρα τους ισχυρισμούς του κ. Γλέζου πως οι επίσκοποι πήραν μέρος στην Αντίσταση κλπ. Κάθε άλλο. Στην καλύτερη περίπτωση εγκατέλειψαν τις έδρες τους και το ποίμνιό τους. Ο κ.Γλέζος αναφέρει και “πάρα πολλούς” μητροπολίτες που πήγαν στο βουνό. Δυό ήταν όλοι κι όλοι κι αυτοί κυνηγήθηκαν όπως είπαμε από την Εκκλησία. Αναφέρει και μητροπολίτες που πήραν τα βουνά με τον ΕΔΕΣ. Αυτό θα συνέβη πολύ διακριτικά γιατί δεν βρήκα κανένα. Αν κάποιος ξέρει έστω έναν, ας μας τον υποδείξει. Εκτός αν εννοεί τη ντροπιαστική περίπτωση του πλιατσικολόγου συμμαχητή του Ζέρβα μητροπολίτη Παραμυθίας Δωρόθεου ή τον ΕΔΕΣίτη (αρχιμανδρίτη όμως) Σεραφείμ τον μετέπειτα χουντικό Αρχιεπίσκοπο, που κατέλαβε τον θρόνο πραξικοπηματικά χάρις στη φιλία του με τον αρχιβασανιστή Ιωαννίδη. Ο Γερμανός Δημάκος λες και έγραψε τις αναμνήσεις του για να βγάλει ψεύτη τον κ.Γλέζο. Καταγγέλλει τον μητροπολίτη Φωκίδας Αθανάσιο, πως παρέδωσε τον ηγούμενο του Αη Λιά Αγαθόνικο Καρούσο στους Ναζί για εκτέλεση με σκοπό να αρπάξει το λάδι της μονής. (Ο Αθανάσιος καταγγέλθηκε και από παλαιοημερολογίτες ότι ποδοπάτησε στη Δεσφίνα τη θεία κοινωνία και χτύπησε τον ιερέα τους). Ο Δημάκος καταγράφει και δήλωση που φέρεται ότι έκανε ο Ιωαννίνων και μετέπειτα Αθηνών Σπυρίδων για τους απόφοιτους του Ιεροδιδασκαλείου Βελλάς που όλοι τους πήραν μέρος στην Εθνική Αντίσταση: «Δεν έκανα καλύτερα χοιροτροφείον…να προμηθεύω τους χωρικούς γουρουνάκια; Παρά πήγα κι έφτιαξα σχολείο…». Ο γραμματέας του μητροπολίτη Κονίτσης είπε στον Γερμανό: «Εδώ…μια φορά κυβερνούσε ο Αλή Πασάς….τον διαδέχθηκε ο Δεσπότης Ιωαννίνων….απλώς αφεντικό αλλάξαμε! Για να ζήσεις στην Ήπειρο έπρεπε να φιλήσεις την παντόφλα του Σπυρίδωνος…». Ο ηγούμενος Γερμανός, ήταν ένας άνθρωπος χωρίς μόρφωση που δυστυχώς στα στερνά του ανέπτυξε αφελώς σχέσεις με την εθνικιστική Ακροδεξιά και στη μονή του οποίου αγίασε (μετά τον θάνατο του Γερμανού) το κερδοφόρο κουφάρι του αρχαιοκάπηλου πορνοκαλόγερου Βησσαρίωνα. Αποτελεί όμως αδιάψευστη πηγή πληροφοριών. Μνημονεύει τους δημοκρατικούς πατριώτες κληρικούς που καταδιώχτηκαν άγρια από «από το μισαλλόδοξο και εκδικητικό…καθεστώς, αλλά και από Δεσποτάδες προκλητικά απόντες των εθνικών αγώνων…μακριά από το δοκιμαζόμενο ποίμνιό τους, ασφαλείς και ευημερούντες πλην ελαχίστων…¨», σημειώνοντας και περιπτώσεις καλών κληρικών που σφάχτηκαν άδικα από φανατικούς Ελασίτες ή και Εδεσίτες. Ο Γερμανός επισημαίνει πως: «Οι Δεσποτάδες έφυγαν από τις Μητροπόλεις τους…» κι αλλού «Οι επίσκοποι όλοι πλην ελαχίστων τιμητικών εξαιρέσεων κατέφυγαν στην Αθήνα ζώντες εν πλήρει ασφαλεία και ανέσει….Μόνο τρεις ή τέσσαρες Επίσκοποι έμειναν στις μητροπόλεις τους στην Β.Ελλάδα». Όπως γράφεται μάλιστα στα σχόλια των Απομνημονευμάτων του; «Και από τους ελάχιστους που έμειναν…υπήρξαν κι αυτοί που κράτησαν επαμφοτερίζουσα στάση, όπως ο Φθιώτιδος Αμβρόσιος» (τον είδαμε να δρα “εθνικώς” και στο 3ο μέρος), που καλούσε τους ιερείς «να παραδώσουν ή να καταδώσουν» κρυμμένα όπλα στις κατοχικές Αρχές.

Ο αρχιμανδρίτης Χριστόφορος Καλύβας, ένας φανατικός ιερωμένος, που όμως έζησε λιτά χωρίς να αναμιχθεί σε σκάνδαλα, εντάχθηκε για λίγο στο ΕΑΜ της Καστοριάς από το οποίο αποχώρησε όταν αντιλήφθηκε πως κυριαρχείται από κομμουνιστές. Αυτό δεν εμπόδισε να πέσει θύμα διώξεων που έφτασαν μέχρι ξυλοδαρμού του από ακροδεξιούς στρατιωτικούς. Στα βιβλία του, (“Ανορθώσατε την Εκκλησία”, “Φως ή Φωτιά”, “Έτσι σπουδάζουν οι φτωχοί”) είναι καταπέλτης κατά της δεσποτικής διαφθοράς και καταγγέλει πως κανείς επίσκοπος δεν πείνασε στην Κατοχή “πολλοί όμως επαχύνθησαν λαμβάνοντες όλας τας βιταμίνας του λατινικού αλφαβήτου” όταν το ποίμνιο πέθαινε της πείνας.
Να περάσουμε λίγο στην Εκκλησία της Κρήτης. Ο αρχιεπίσκοπος Βασίλειος και ο Κισσάμου Ευδόκιμος εξορίστηκαν από το νησί και ο αρχιμανδρίτης Φ.Θεοδοσάκης εκτελέστηκε, αλλά η στάση πολλών Κρητικών δεσποτάδων ήταν στην καλύτερη περίπτωση αμφιλεγόμενη. Ο Πέτρας Διονύσιος που κατηγορήθηκε το 1944 από τον μελλοθάνατο Ρούσο Κούνδουρο, ως υπεύθυνος για την επικείμενη εκτέλεσή του, αφού τον κάρφωσε στους Γερμανούς πως είναι κομμουνιστής, αρνήθηκε πεισματικά μια ημέρα πριν οδηγηθεί στο απόσπασμα να τον σώσει. Ο Κυδωνίας Αγαθάγγελος περιόδευε εισπηδώντας αντικανονικά σε ξένες επισκοπές τα χωριά της Κρήτης καλώντας τους κατοίκους να παραδώσουν τα όπλα στον στρατό κατοχής και ζητούσε από τους χωρικούς να μην τροφοδοτούν τους αντάρτες. Ο ίδιος, και ο πρωτοσύγκελος και μετέπειτα αρχιεπίσκοπος Κρήτης Ευγένιος, καταδίκασαν τους πατριώτες που εκτελούσαν τους δωσίλογους. Για τον Ευγένιο και τον Αγαθάγγελο που φωτογραφήθηκε να χαιρετά ναζιστικά έγιναν πολλές προσπάθειες να δικαιολογηθούν με τα συνηθισμένα επιχειρήματα (πιέσεις των γερμανικών αρχών, προσπάθεια διάσωσης του φιλήσυχου ποίμνιου από αντίποινα, μεσολαβήσεις τους υπέρ πολιτών κλπ), αλλά οι μαρτυρίες εναντίον τους είναι πολλές και από διαφορετικές κατευθύνσεις.

Στις 4 Ιουνίου 1942, εγκύκλιος της Ι, Μητροπόλεως Κρήτης, υπογεγραμμένη από τον Ευγένιο αποδοκιμάζει διπλωματικά τους “φονείς” Για να μην μείνει κάποια αμφιβολία περί του αν εννοούσε και τους εισβολείς (Αυτό το επιχείρημα προβάλλουν οι απολογητές του λες και οι Γερμανοί ήταν κουτορνίθια και δεν μπορούσαν να το αντιληφθούν) ή μόνο τους αντάρτες, ο πρωτοσύγκελος τεκμηριώνει τις απόψεις του με το αποστολικό “Πάσα ψυχή εξουσίες υπερεχούσαις υποτασσέσθω”, ζητώντας “την κατάπαυσιν του κακού και την επαναφοράν εν τω Νόμω της ειρηνικής συμβιώσεως πάντων ημών μετά των Γερμανικών Στρατευμάτων Κατοχής”. Για τον Αγαθάγγελο υπάρχουν μαρτυρίες όπως αυτή του Στέφανου Πρώϊμου («Ο ΕΛΑΣ της Κρήτης», Σύγχρονη Εποχή-1984) και «Ραμνιωτών» στα «Χανιώτικα Νέα» (5-8-1997) που τον ενοχοποιούν για την εκτέλεση του παπά- Μανώλη Γεωργουσάκη. Ο ίδιος ο Κ. Μητσοτάκης, που παρά τις γνωστές συκοφαντίες του ΠΑΣΟΚ και της επίσημης τότε εφημερίδας του της “Αυριανής”, ανέπτυξε αντιστασιακή δράση, αναφέρεται μειωτικά στον “φιλογερμανικό ρόλο που του απέδωσαν” (Δ. Δημητράκος, Κ. Μητσοτάκης «Πολιτική Βιογραφία», Εκδ.Παπαζήση 1989). Μετά τις εκτελέσεις δωσιλόγων στα 1942, όπως καταθέτει ο «εθνικόφρων» καπετάν Μπαντουβάς: “είχε έρθει τότε ο Μητροπολίτης Χανίων και ήβγανε λόγους στα χωριά Μεσσαράς, να μη μας -ε-τροφοδοτούνε” (Αντ. Κ. Σανουδάκης, «Καπετάν Μπαντουβάς”.) Ο Ευγένιος στην ουσία ακολούθησε την εκκλησιαστική παράδοση της υποταγής στην Εξουσία, όπως εκφράστηκε και με το παράδειγμα του Κρήτης Καλλίνικου που στα 1823 μαζί με όλους τους μητροπολίτες του νησιού όπως μαρτυρεί ο Σπηλιάδης, κάλεσε τους Κρητικούς να ρίξουν τα όπλα. Το ατόπημα επανέλαβε το 1827 ο Αρτέμιος Κυδωνίας απευθυνόμενος στους επαναστάτες της Γραμβούσας, τρομοκρατημένος από τη θανάτωση Κρητικών επισκόπων μερικά χρόνια πριν.

Η ευσεβής Δεξιά έστειλε στο απόσπασμα πολλούς παπάδες που πήραν μέρος στην Αντίσταση. Η Εκκλησία όχι μόνο δεν επενέβη να σώσει τους αντιφασίστες λειτουργούς της αλλά υπερθεμάτισε. Mόνο στις 28 Ιανουαρίου του 1949 καθαιρέθηκαν από εκκλησιαστικό δικαστήριο 28 αγωνιστές ιερείς.

Δυο από αυτούς είχαν ήδη εκτελεστεί με αποφάσεις των στρατοδικίων. Ένας άλλος ιερέας που εκτελέστηκε ήταν και ο παπα-Νικόλαος Ξενάκης, πατέρας πέντε παιδιών, ανθυπολοχαγός στην Μ.Ανατολή και δάσκαλος. Διωγμένος από τον μητροπολίτη Χίου, εκτελέστηκε για «συμμοριτισμό» στις 6 Σεπτεμβρίου του 1948 στο Γουδί. Είχε προηγηθεί η καθαίρεσή του από το Συνοδικό Δικαστήριο και η βίαιη κακοποίηση του βαριά τραυματισμένου παπά από τους δεσμοφύλακες που εφαρμόζοντας την Συνοδική απόφαση, όρμησαν πάνω του με βρισιές και ξυρίζοντάς τον «του κόβουν και σάρκες μαζί» («Ποντίκι», 11-2-’99).

Θα μπορούσε ο κ. Γλέζος ξεπερνώντας τον ενθουσιασμό του στη φιέστα του Χουντόδουλου στο Μέγαρο Λαμπράκη, να απαιτούσε την αποκατάσταση του παπά Ξενάκη, να ζητούσε τη συγνώμη της Ιεραρχίας για τους απηνείς διωγμούς που εξαπέλυσε κατά δεκάδων αντιστασιακών ιερέων, να μνημόνευε τον κατακυνηγημένο από τη Σύνοδο ηρωϊκό παπα-Κώστα Βαλή από τη Τζιβιλιάσα του Θέρμου, που πολέμησε όσο μπορούσε τον αποκτηνωμένο αρχιδωσίλογο δεσπότη του Ιερόθεο της Αιτωλοακαρνανίας, να ζήταγε και την αποκατάσταση του Χίου Ιωακείμ. Θα μπορούσε να απαιτήσει μια συγνώμη για τον θρυλικό κομμουνιστή-αγωνιστή παπα-Στάθη Κτενά, να ταράξει λίγο τον βάλτο της απίστευτης υποκρισίας, αλλά προτίμησε να κρατήσει το στόμα του κλειστό. Εκτός αν τα είπε κι ο φίλος του ο Χριστόδουλος και η Ι.Μ.Δημητριάδος, τον λογόκριναν, πράγμα απίθανο.

Ο δάσκαλος Γρ. Κριμπάς («Η Εθνική αντίσταση στη Μεσσηνία»), μεταφέρει τη μαρτυρία του αγωνιστή Ηλ. Γιαννακούρα. Στις 26 Φλεβάρη 1963 οι αντιστασιακοί με επικεφαλής τον βουλευτή της Ε.Δ.Α. Γρ. Λαμπράκη, θέλησαν να κάνουν μνημόσυνο στους εκτελεσμένους από τους Γερμανούς στην Παλιόχουνη. Απευθύνθηκαν στην μητρόπολη Μεγαλόπολης, αφού κανένας ιερέας δεν τολμούσε να πάει στην τελετή. Ο αρχιμανδρίτης των γραφείων, είπε στον Γιαννακούρα που τον είχαν φυλακίσει οι Γερμανοί «Κακώς ζεις έπρεπε να σε σκοτώσουν«. Ο ιερωμένος αυτός προβιβάστηκε πολύ σύντομα σε Δεσπότη. O Αραχωβίτης γεωπόνος Παρασκευάς Λεβεντάκης, καπετάνιος του ΕΛΑΣ Λακωνίας κι ηγετική μορφή του ΕΑΜ στην Πελοπόννησο, σε ιδιόχειρη αφήγησή του, εξιστορεί πως τον Δεκέμβρη του’42, ζητώντας μαζί με άλλους αντάρτες τρόφιμα, κατέφυγαν στην μονή Μαλεβής, «όμως ο ηγούμενος παπα-Καμπούρης από τον Βασσαρά, δεν άνοιξε ούτε την πόρτα».

Είναι αποδεδειγμένο, με βάση και την μαρτυρία του τότε ιεροκήρυκα και μετέπειτα μητροπολίτη Τραϊανούπολης Κωνστάντιου, ότι ο Καλαβρύτων Θεόκλητος, αν και είχε ειδοποιηθεί από τους Γερμανούς πως θα προβούν σε αντίποινα, παρ’όλο που έκανε ότι μπορούσε για να αποσοβήσει το γεγονός δεν τόλμησε να ειδοποιήσει τους κατοίκους να φύγουν με τα γνωστά τραγικά αποτελέσματα του ολοκαυτώματος (Π. Ροδάκη «Καλάβρυτα 1941-‘44». Παρασκήνιο-’01). Ο Θεόκλητος εγκατέλειψε τον Νοέμβρη του ‘44 τα λείψανα του ποιμνίου του για να μετατεθεί αντικανονικά στην πλούσια μητρόπολη Πατρών για να αμοιφθεί αργότερα για την προδοσία του ποιμνίου του προαγόμενος σε Αρχιεπίσκοπο Αθηνών.

Μετά την απελευθέρωση ο αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός γίνεται αντιβασιλιάς και για λίγο πρωθυπουργός. Όργανο των Άγγλων, έγινε αντιπαθής στην Αριστερά, χωρίς να αποσπάσει τον έπαινο των δικών του. Ο Βενέζης στη μονογραφία του για τον Δαμασκηνό μεταφέρει τη γνώμη του Παπανδρέου: «… είχε το πάθος … της αρχής. Και ιδία της πολιτικής εξουσίας. Είχε προσπεράσει την ικανοποίησιν της Εκκλησιαστικής Ηγεσίας. Ήτο φύσις πολιτική». Ο Σεφέρης, που χρημάτισε διευθυντής του Γραφείου του παρατηρεί στο Ημερολόγιό του με σημασία: «Είχε την ευκαιρία να γίνει ένας μεγάλος άνθρωπος». Τα γεγονότα ξεπερνούσαν πολύ τις ικανότητες και την θέληση του Δαμασκηνού, που πολιτεύτηκε με μικρότητα έχοντας ευθύνη για τις τραγικές εξελίξεις.

Η Εκκλησία δεν μπόρεσε στην τραγική φάση του Εμφυλίου και μετά να παίξει κάποιο θετικό ρόλο. Τροφοδότησε με λόγια και έργα την αντικομμουνιστική υστερία και την ακροδεξιά εγκληματική δράση. Στην καλύτερη περίπτωση ένιπτε τας χείρας της. Ο Μανώλης Γλέζος τα ένιωσε αυτά στο πετσί του και δικαίωμά του είναι να τα ξεχνάει, ΜΟΝΟ ΟΜΩΣ ΣΕ ΟΤΙ ΤΟΝ ΑΦΟΡΑ. Σε επίσκεψη συντάκτη της «Αυγής» υπέρ του φυλακισμένου «κατασκόπου» Μ. Γλέζου προς τον προειρημένο αρχιεπίσκοπο Θεόκλητο, ο τελευταίος αναγνώρισε την συνεισφορά του και υποσχέθηκε μεσολάβηση στον βασιλιά για την απελευθέρωσή του. Η δημοσιέυση (31 Μαϊου 1961) αυτής της δήλωσής του, τον πανικόβαλε και έσπευσε την επομένη να ανασκευάσει σαν τρομαγμένο ανθρωπάκι: «..εδήλωσα ότι θα προσπαθήσω να υποβάλω το αίτημα…χάριτος…πλην δεν το κατόρθωσα, ουδέν έτερον είπον…καθ’όσον είμαι αναρμόδιος» («Αυγή»-3-6-2001).

 

Ο σωστός Έλληνας αντιστέκεται καπνίζοντας

Ευτυχώς δεν ακολουθούν όλοι στην Αριστερά την γραμμή δημόσιων σχέσεων του κ.Γλέζου, που είδε στο πρόσωπο του βασιλόφρονα & μεταξικού Χρύσανθου τον άνδρα που έθεσε την Εκκλησία απέναντι στους Ναζίδες (!). Με γράμμα του στον Χριστόδουλο ο ευρωβουλευτής του Κ.Κ.Ε. Β.Εφραιμίδης, είχε καλέσει τους Δεσποτάδες να ζητήσουν συγγνώμη για την ανάμιξή τους στην πολιτική ζωή, τονίζοντας πως η Εκκλησία «σηματοδότησε τη συνθηκολόγηση με τους χιτλεροφασίστες εισβολείς» και «ευλόγησε τις κατοχικές Κουϊσλινγκ κυβερνήσεις» («Ελευθεροτυπία», 14-4-2000). Αλλά και ο Αλέξης Ασ.Πανσέληνος με άρθρο του στην «Καθημερινή» (9-9-2001), κατηγόρησε την Εκκλησία ως «σύμμαχο και αρωγό όλων των καταπιεστικών και αντιλαϊκών δυνάμεων. Παπάς και χωροφύλακας κατατυράννησαν τον τόπο για δεκαετίες«, επισημαίνοντας πως στην Τουρκοκρατία, στις δικτατορίες, στον εμφύλιο, αλλά και ενδιάμεσα «η Εκκλησία έπαιξε ρόλο άθλιο«, και κατέλήγοντας: «η Εκκλησία να λογοδοτήσει, να ομολογήσει τις αμαρτίες της και να ζητήσει έμπρακτα και επίσημα» συγχώρηση.

Κύριε Ροΐδη,
ο Μανώλης Γλέζος δεν είχε ανάγκη να συγχρωτισθεί ούτε για ένα δευτερόλεπτο με τον Χουντόδουλο, όπως και ο Μίκης Θεοδωράκης δεν είχε ανάγκη να γίνει υπουργός της ΝΔ. Υπαρχουν οι αριστεροί δημοκρατικοί κληρικοί της “Παγκληρικής Κίνησης” αν στ’αλήθεια ο κ. Γλέζος θέλει να έλθει σε επαφή με τον κύκλο των καλών ιερέων. Μόνο που εκεί δεν υπάρχουν τηλεοπτικές κάμερες. Το λιγότερο που πρέπει να κάνει είναι, μετά τις εκλογές, στις οποίες του εύχομαι καλή τύχη (κατεβαίνει στη φωλιά του υποπρωθυπουργού Ραγκούση), να ηγηθεί μιας κίνησης για να ζητήσει η Εκκλησία συγνώμη για τα εγκλήματα που αμετανόητη διέπραξε όχι μόνο στην Κατοχή, αλλά και στον Εμφύλιο και στη Χούντα, ακόμη και κατά δημοκρατικών κληρικών. Οι ανακρίβειες που είπε χρησιμοποιούνται ήδη ως πρωτογενές υλικό σε πολλά αγιογραφικά άρθρα για τον ρόλο της Εκκλησίας στην Κατοχή. Η αλήθεια βιάζεται κατάφωρα με τη συνενοχή του, οι πλαστογράφοι της πατούν πάνω στο όνομά του. “Το λέει ο Γλέζος,” σου λέει ο άλλος και είναι κρίμα…

………….

Y.Γ.
1. Στον κ. Γλέζο απαντά ο τ. βουλευτής του ΚΚΕ Νίκανδρος Κεπέσης.
Ο αρχιμανδρίτης Προκόπιος Παπαθεοδώρου ο Νηστευτής, ηγούμενος της Πεντέλης, θρησκευτικός επιθεωρητής των φυλακών, ιερέας στη Γυάρο όπου βασανίζονταν εξόριστοι και 25-30 ιερείς. Με την ευκαιρία διαβάστε τις γκραν γκινιόλ οδηγίες του πατρός Προκοπίου για τη βρώση του πασχαλινού αρνιού («Ο συμβολισμός του πασχαλίου αμνού», Αθήναι 1937)

2. Οι αρχιμανδρίτες Προκόπιος και Στυλιανός Κορνάρος ο μετέπειτα (φωτογραφηθείς σε στάση “ιππαστί” επί της συζύγου του ιερέα σωφέρ του, από τον ίδιο τον σύζυγο, που εκβίαζε μετά τον δεσπότη!), μητροπολίτης Πρεβέζης και ο μητροπολίτης Σύρου Φιλάρετος έδρασαν «εθνικώς» στη Γυάρο. Επίσης, από το βιβλίο «Στρατόπεδα Γυναικών» της ποιήτριας Βικτώριας Θεοδώρου, αναδεικνύεται (1949) ο Μητροπολίτης Δημητριάδος Ιωακείμ (που βοήθησε μεν ουσιαστικά τους Εβραίους της επαρχίας του στην Κατοχή, αλλά….) ο οποίος δήλωσε για την “κόκκινη δασκάλα” Ρόζα Ιμβριώτη στο στρατόπεδο 1200 αριστερών γυναικών στο Τρίκερρι: “Γνωρίζω την κυρίαν από τα συγγράμματά της και συμφωνώ και επικροτώ να εκτελεστεί αυθωρεί«!

Ο Σύρου Φιλάρετος είναι αυτός που ανήμερα της Παναγίας το 1950 επιτέθηκε στον πρωθυπουργό Πλαστήρα γιατί τόλμησε να πει πως θα αναστείλει τις εκτελέσεις των κομμουνιστών.

This entry was posted in «Ιερές» Υποκρισίες, «Ιερή» Εξουσία, Γράμμα από το Ληξούρι, Για την Αριστερά, Διακρίσεις (κάθε είδους). Bookmark the permalink.

59 απαντήσεις στο Οι επίσκοποι στην Κατοχή [4]

  1. Ο/Η Αδαμάντιος Κοραής λέει:

    Άνοιξα το σύνδεσμο που δίνετε και να ο λαγός.
    O παπάς της Γυάρου
    Ήταν για το τρελλάδικο

    Αρχιμ. ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΔΩΡΟΥ
    («Ο συμβολισμός του πασχαλίου αμνού», Αθήναι 1937)
    Από την κεφαλή μέχρι τους πόδας

    Η περί βρώσεως του πασχαλίου αμνού εντολή του Θεού περιέχει ειδικές διατάξεις. Ούτω α) πρέπει ο αμνός να είναι εψημμένος «οπτός εν πυρί». Μήπως ταύτα διότι ο Χριστός, ο «αμνός του Θεού, ο αίρων την αμαρτίαν του Κόσμου», πάσχων επί του Σταυρού, ως αντιπρόσωπος της ενόχου ανθρωπότητος, εδέχθη επάνω Του τους κεραυνούς της θείας Δικαιοσύνης, το πνευματικόν εκείνο πυρ, δι’ ού κατέκαυσε την αμαρτίαν; β) Πρέπει να φάγουν το αρνίον χρησιμοποιούντες άζυμον άρτον. Ο Χριστός, θυσιασθείς επί του Σταυρού κατέστη και η απαραίτητος τροφή των πιστών, μεταδίδων την ζωήν του καθαράν, τελείως αγίαν (δηλουμένην δια του αζύμου άρτου). γ) Πρέπει να φάγουν το αρνίον το εψημμένον και διαμελισμένον κατά τα τμήματά του. Πρέπει να φάγουν «την κεφαλήν αυτού (του αρνίου) μετά των ποδών αυτού και μετά των εντοσθίων αυτού» (εδ.9). Ο χριστιανός, ο λυτρωθείς διά του αίματος του αρνίου πρέπει να φάγη την κεφαλήν, ν’ αποκτήση τον νουν του Χριστού, τον τρόπον του σκέπτεσθαι, φωτιζόμενος υπό του Πνεύματος του Κυρίου. Αλλ’ ο χριστιανός πρέπει να φάγη και τα σπλάγχνα του αρνίου. Είναι τα σπλάγχνα του Χριστού, ο εσωτερικός κόσμος των αγίων αισθημάτων και επιθυμιών του Κυρίου. Επί πλέον δε ο χριστιανός πρέπι να «φάγη και τους πόδας του αρνίου». Εχων ως πρότυπον τον Χριστόν να κατευθύνη τους πόδας του επί της οδού, ην ο Κύριος ημών εβάδισεν, ρυθμίζων την ζωήν αυτού κατά το υπόδειγμα της ζωής Εκείνου.

    • Ο/Η Παλιός Μεγαρίτης λέει:

      Στά Μέγαρα υπάρχει ένα μοναστήρι, του Ιερόθεου και της Παναγίας 10 χιλιόμετρα από εδώ. Το μοναστήρι ήταν έρημο και γυρω στα 1932-33 ξαναφτιάχτηκε από κάποιον ηγούμενο Πέτρο, βαλτόνε από τον παπαΠαπαθεοδώρου της Γιούρας. Το ωραίο είναι πως έφτασε εδώ σαν ηγούμενος γυναικών με το χαρέμι του δηλαδή και μαζί με τον Παπαθεοδώρου φτιάξανε γυναικεία αδελφότητα που γύρναγε τις φυλακές για να φέρει στον ίσιο δρόμο τάχα μου τάχα μου τις φυλακισμένες. Ήξερε ο παπα Προκόπης Παπαθεοδώρου από φυλακές σαν παλιό μαντρόσκυλο στα Γιούρα. Δεσπότης τότε εδώ ήταν ο Ιάκωβος που του κρεμάσανε πολλά κουδούνια με ναύτες και φανταράκια και τον σχολάσανε από Αρχιεπίσκοπο που έγινε για λίγες μέρες τη δεκαετία του 60 γιατί οι αντίπαλοι παπάδες του τα βγάλανε στη φόρα. Οι παλιοί θα τον θυμούνται έγινε πολύς ντόρος, τον είχε βάλει το παλάτι Αρχιεπίσκοπο αλλά δεν τους φτούρησε.

  2. Ο/Η Gay λέει:

    Διαβάζουμε σχετικό απόσπασμα από τις σελίδες 47 & 48 του έργου ΛΕΞΙΚΟΝ ΑΘΛΙΟΤΗΤΩΝ του αείμνηστου Ιεροκήρυκα Αρχιμανδρίτη Χριστόφορου Καλύβα , όπου στο λήμμα 8. Κιναιδισμός , αναφέρει :

    » Οι ομοφυλόφιλοι επληθύνθησαν επικινδύνως . & όψιν αν μάλιστα λάβει κανείς υπ ‘ , ότι και νομοθέτες & υπουργοί και ανώτεροι υπάλληλοι συγκαταλέγονται μεταξύ των ομοφυλοφίλων παθητικών τύπων , μπορεί να συμπεράνει περί του μεγέθους της συμφοράς , η οποία έχει απλωθεί εις όλα τα κοινωνικά στρώματα και τα τραύματα τα οποία δέχεται το Σώμα της Εκκλησίας με τον ηθικόν αυτόν ξεπεσμό της ανθρώπινης φύσεως & πόσον κινδυνεύει και αυτός ακόμη ο Κρατικός Μηχανισμός από τους κίναιδους , οι οποίοι προς ικανοποίηση του πάθους των όχι μόνον παραδίδονται εις γενική ανυποληψία , αλλά και προδίδουν στρατιωτικά μυστικά της πατρίδος των , όταν κατέχουν καίριες θέσεις ως υπουργοί , διευθυντές απορρήτων , διπλωματικοί υπάλληλοι κλπ . Τούτους η ξένη εχθρική κατασκοπεία οσφραίνεται , επισημαίνει & αγοράζει με αμύθητα χρηματικά ποσά & οργιάζουσα μετά των λυσσασμένων αυτών ζωντανών κρεάτων , αποσπά έγγραφα , σχέδια , πρακτικά και ό , τι χρήσιμο για την επιτυχία του σκοπού , αφού μάλιστα χρησιμοποιούν και εκβιασμό μετά την πρώτη επιτυχία διά της οργιαστικής μέθης του πάσχοντος . & έχομεν γεγονότα συνταρακτικά , ιδία εις την Αγγλία όπου ανθεί εν οργασμό η ομοφυλοφιλία , την οποίαν και κατοχύρωσαν ως φυσική πράξη και δικαίωμα του κάθε ελευθέρου ανθρώπου διά νόμου ψηφισθέντος υπό της Αγγλικής Βουλής , πράγμα που συνέτεινε κατά πολύ εις τον πολλαπλασιασμό και ειδικών λεσχών ομοφυλοφίλων και την τέλεση γάμων . Τελευταίως τεράστιο σκάνδαλο ξέσπασε εν Αγγλία και ομολογήθηκε από πρώην Βρετανό διπλωμάτη ομοφυλόφιλο , τον οποίον εκβιάσαντες οι επιβήτορες Ρώσοι απέσπασαν μεγίστης σημασίας στρατιωτικά μυστικά ! & καταδικάστηκε μεν εις δεκαετή φυλάκιση ( σ.σ εννοεί 18ετή κάθειρξη όπως καλείται ο εγκλεισμός στα κακουργήματα από την οποία εξέτισε 10 έτη στη φυλακή και αφέθηκε ελεύθερος ), αλλά τόσον ολίγον επιτιμάται της Πατρίδος η άμυνα εναντίον των εχθρών ? Οι εφημερίδες ανέφεραν , ότι ο υπ ‘ όψιν ομοφυλόφιλος διπλωμάτης υποχρεώθηκε να παραδώσει στρατιωτικά απόρρητα εις τους Ρώσους πράκτορες , διότι τον απειλούσαν , αποκαλύψουν ότι θ ‘ το πάθος του . Ο ίδιος ομοφυλόφιλος λέγει , ότι παρασύρθηκε από τη σοβιετική μυστική Αστυνομία εις ομοφυλοφίλων κόμμα . Εκεί Ρώσοι , μετά γενναίο φαγοπότι , τον τράβηξαν εις ιδιαίτερο διαμέρισμα , το φωτογράφησαν εις στάσεις οργιαστικές μετ ‘ επιβητόρων και έπειτα τον απείλησαν , ότι θα τον εκθέσουν , αν δε δεχθεί να συνεργασθεί μεταυτών . & δεν ντρέπεται να αναφέρει το βρώμικο αυτό και διά την Πατρίδα του γεγονός ο ίδιος ο παθών Τζων Βασάλ . Τούτο σημαίνει , ότι οι κίναιδοι ξεπερνούν & τους σκύλους σε ξετσιπωσιά «

  3. Ο/Η Ιερέας Χ λέει:

    Τώ όντι αγαπητοί.
    Aι ανιστόρητοι κολακείαι Γλέζου εις την ένοχον εκκλησιαστικήν Ιεραρχίαν εύρον απήχησιν και προβολήν εκεί όπου εθεωρήθησαν χρήσιμοι.

    http://tomtb.com/modules/smartsection/item.php?itemid=159

    http://www.discussion.gr/895/txt40.html

    http://blogs.sch.gr/lambrosbouk/2008/10/26/%CE%B5%CE%BA%CE%BA%CE%BB%CE%B7%CF%83%CE%AF%CE%B1-%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AF%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7-%CE%BF-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CF%8E%CE%BB%CE%B7%CF%82-%CE%B3%CE%BB%CE%AD%CE%B6%CE%BF%CF%82/

    Διαβάστε το Γλέζου απάνθισμα. Το επ’εμοί, εξοργιστικόν

    http://www.ecclesia.gr/greek/pronaos/pronaos_131.html

    Ο ομιλητής ανέφερε τρεις λόγους για τους οποίους ο Κλήρος συμμετείχε στην Αντίσταση. Ο πρώτος είναι η παράδοση που θέλει τον Κλήρο παρόντα σ’ όλους τους εθνικούς αγώνες. Δεύτερος είναι το γεγονός ότι ο Ορθόδοξος Κλήρος, από κοινωνιολογική άποψη, είναι πολύ κοντά στο λαό, είναι κι αυτός ένα λαϊκό στρώμα κι όχι μια ειδική κάστα, έτσι ώστε ο Κλήρος να συμμερίζεται πάντα τα προβλήματα του λαού. Τρίτος λόγος είναι η ιδεολογική, όπως είπε, αντίθεση του Χριστιανισμού προς το φασισμό. Χριστιανισμός και φασισμός είναι εχθροί, γι’ αυτό και η προκήρυξη της Παγκληρικής Ένωσης Ελλάδας, που ιδρύθηκε τότε, καλεί το λαό να πολεμήσει εναντίον του «αντίχριστου φασισμού». Άλλωστε, τα όπλα της Αντίστασης τα ευλογούσε ο Παπάς, δίνοντας, έτσι, στον αγώνα ένα χαρακτήρα ιερού πολέμου…».

  4. Ο/Η Po λέει:

    Με αυτό το 4ο Μέρος κλείνει μια σπουδαία τετραλογία, προσφορά του κ. Λασκαράτου -δωρεάν- προς τον ανώνυμο αναγνώστη και μελετητή.

    Αν γραφόταν πριν την εποχή του διαδικτύου:

    1. θα το διάβαζε πολύ λιγότερος κόσμος, και το πιθανότερο…
    2. θα το αγόραζε σε μορφή βιβλίου.

    Διαβάζοντας τέτοια κείμενα στο διαδίκτυο, νιώθω απέραντη πίστη και ευγνωμοσύνη στην ανθρώπινη γνώση, επιστήμη και εξέλιξη…

  5. Ο/Η Σταύρος λέει:

    « Εμείς βλέπουμε, ότι χιλιάδες παπάδες βρίσκονται τώρα στην πρωτοπορία του κινήματός μας και η συμβολή του κλήρου, που στάθηκε στο πλευρό μας, υπήρξε ανεκτίμητη»

    Άρης Βελουχιώτης
    «Ο λόγος της Λαμίας», σελ. 23

    • Ο/Η laskaratos λέει:

      Αγαπητέ Σταύρο,
      δεν θα σου απαντήσω στο επόμενο σχόλιο όπως το ζήτησες, να μου επιτρέψεις όμως να απαντήσω σε αυτό.
      Ο Άρης, πέρα από ενστάσεις κλπ που μπορεί να έχει κάποιος πολέμησε στα βουνά για την πατρίδα μας. Αν είπε και καμιά σαχλαμάρα εκείνα τα πολύ δύσκολα χρόνια ήταν γιατί ήθελε να πάρει το λαό με το μέρος της Αντίστασης.
      Πράγματι πολλοί κληρικοί ήταν με το μέρος του ΕΑΜ και το πλήρωσαν αργότερα ακριβά αρκετοί από αυτούς.
      Χιλιάδες δεν ήταν, δεκάδες όμως ήταν.

      Σήμερα δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για κανέναν δημοκρατικό πολιτικό να κολακεύει το ιερατείο.
      Όπου υπάρχει κάποιος καλός παπάς, δημοκρατικός και τίμιος, εγώ τον τιμώ.
      Αλλά είναι ελάχιστοι κι αν μπορούσαν θα πέταγαν πιστεύω τα ράσα τους, που οι περισσότεροι τα φόρεσαν χωρίς να ξέρουν τι κρύβουν συνήθως. Έχω συνομιλίσει με 3 πολύ καλούς παπάδες (χώρια ο Ιερέας Χ που μας επισκέπτεται εδώ) και οι άνθρωποι μου εκμυστηρεύτηκαν πόσο υποφέρουν εκεί μέσα. Αλλά έχουν οικογένειες να θρέψουν, άργησαν να πάρουν χαμπάρι τι τρέχει, είναι πολύ δύσκολο πιά να πάρουν άλλο δρόμο, φοβούνται και την κατακραυγή, δεν θέλουν και να σκανδαλίσουν τους ενορίτες τους ούτε να εγκαταλείψουν ή να απογοητεύσουν ηλικιωμένους κυρίως ανθρώπους που τους εμπιστεύονται και δεν θα καταλάβουν.
      Μη ζητάμε από τους ανθρώπους να γίνουν ήρωες.

  6. Ο/Η Σταύρος λέει:

    Έψαχνα μια λέξη, για να ευχαριστήσω τον Λασκαράτο, για την ανεκτίμητη αυτή του εργασία, και δεν μου έφτανε ούτε ένα μπράβο ούτε ένα ευχαριστώ, ούτε τίποτε άλλο.

    Την λύση μου την έδωσε ο Ρο: ευγνωμοσύνη.

    Αγαπητέ Λασκαράτε είθε το κουράγιο και η εργατικότητά σου, στο άναμμα των λαμπάδων του διαφωτισμού, να μη σ’ εγκαταλείψουν ποτέ.

    Ας εκληφθεί η παρούσα χειρονομία μου και ως κολακεία προς το πρόσωπό σου.

    Για μια ακόμα φορά σου είμαι ευγνώμων.
    (Σε παρακαλώ, σε περίπτωση που θα ήθελες, να μην απαντήσεις στο σχόλιό μου αυτό)

  7. Ο/Η Γόνος εφοπλιστικής οικογενείας λέει:

    Σύρου Τήνου Άνδρου Μήλου Μυκόνου Κέας Φιλάρετος.
    Κάθαρμα από τα λίγα
    Τα έχωσε στον Πλαστήρα γιατί δεν εκτελούσε κομμουνιστές.

    Βίντεο
    Ο Φιλάρετος ευλογεί καθέλκυση πλοίου

    Κατά τη διάρκεια ειδικής τελετής, η οποία λαμβάνει χώρα στα Ναυπηγεία Σύρου παρουσία του Υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας Γεώργιου Ανδριανόπουλου, άλλων επισήμων και πλήθος κόσμου, πραγματοποιείται η καθέλκυση του φορτηγού πλοίου «Νεώριον».

    Ο Υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας Γεώργιος Ανδριανόπουλος, συνοδευόμενος από άλλους επισήμους, φθάνει στο χώρο των ναυπηγείων, όπου βρίσκεται συγκεντρωμένος κόσμος. Ο Μητροπολίτης Σύρου Φιλάρετος χοροστατεί σε αγιασμό και στη συνέχεια ραντίζει με το αγίασμα το πλοίο. Η σύζυγος του Γ. Ανδριανόπουλου σπάζει φιάλη σαμπάνιας στα πλευρά του πλοίου, το οποίο ακολούθως καθελκύεται στη θάλασσα υπό τις επευφημίες των παρισταμένων.

    Πηγή
    Ελληνικά Επίκαιρα

    http://mam.avarchive.gr/portal/digitalview.jsp?get_ac_id=2601

  8. Ο/Η Kapoios λέει:

    Πολύ δυνατή και αυτή η ανάρτηση, με τεκμήρια και απόψεις.

    Συμφωνώ με όλα όσα γράφει το μπλογκ και το παρακολουθώ καιρό. Δεν έχω σχολιάσει ποτέ, αλλά αυτή τη φορά θα ήθελα να πω 2-3 πράγματα προκειμένου να αποκατασταθεί η αλήθεια για συγκεκριμένο ιεράρχη, ο οποίος όπως όλοι μας μπορεί να είχε πολλά μειονεκτήματα. Έτσι, όμως, όπως αναφέρεται εδώ, αδικείται.

    Πρόκειται για τον πολλά χρόνια μακαρίτη Αρχιεπίσκοπο Κρήτης Ευγένιο. Είμαι σε θέση να γνωρίζω από τον παππού μου που ήταν στο ΕΛΑΣ από πριν τα 18 του, ότι ο Ευγένιος βοηθούσε τους αντάρτες πολλές φορές, τους έκρυβε, τους πήγαινε τρόφιμα και ρούχα, μεσολαβούσε στις ‘αρχές’ για ευνοική μεταχείριση σε περίπτωση σύλλυψης. Τα ίδια έκανε και τη διάρκεια της κατοχής και στον εμφύλιο. Μάλιστα το έχω διασταυρώσει και με άλλους οικογενειακούς φίλους, συγγενείς και γνωστούς στην Κρήτη που όλοι, χωρίς ίχνος μομφής, αναφέρονται με τα καλύτερα ως προς αυτή τη στάση του Ευγένιου.

    Σημειωτέον ότι σχεδόν όλοι όσους ρώτησα, κάθε άλλο παρά άτομα που έχουν σχέσεις με εκκλησίες είναι. Πολλοί δε από αυτούς είχαν εξοριστεί ή καταστραφεί κοινωνικά και οικονομικά κατά τα πέτρινα χρόνια.

    Επίσης, αν λέει κάτι και αυτό, ο Ευγένιος είχε δώσει άδεια να γίνει κηδεία στο Ν. Καζαντζάκη, το 1957.

    Είμαι επίσης σε θέση να γνωρίζω ότι η εύνοια και η συμπαράσταση του Ευγένιου στους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης συνεχιζόταν μέχρι που πέθανε και είχε τη μορφή οικονομικών ενισχύσεων στα παιδιά τους που μπορεί να σπούδαζαν, ενίσχυση αν κάποιος παντρευόταν, χρησιμοποίηση γνωριμιών για να βρει κάποιος δουλειά κτλ.

    Τέλος, όταν πέθανε ο Ευγένιος, ήταν πάμπτωχος. Ό,τι λεφτά έπαιρνε από μισθό και μόνο, τα μοίραζε σε όσους είχαν ανάγκη.

    Δεν προσπαθώ να αγιοποιήσω κανένα, άλλωστε δεν πιστεύω σε αυτά. Όμως δεν μπορώ να μην αναφέρω όσα γνωρίζω από κατ’ εμέ αξιόπιστα άτομα και όσα έχω δει ο ίδιος.

  9. Ο/Η laskaratos λέει:

    Τα όσα έγραψα για τον Ευγένιο προέρχονται από γραπτές πηγές. Πρόσβαση σε προφορικές μαρτυρίες δεν έχω. Δεν έχω κανένα λόγο να αμφισβητήσω τα λεγόμενά σου που είναι σύμφωνα και με την ιστορικά καταγραμμένη στάση του στην κηδεία Καζαντζάκη, στην οποία και παρέστη όπως ήδη έχω γράψει όπως μπορείς να δεις και εδώ.

    https://roides.wordpress.com/2008/12/02/2dec08/

    Είναι φανερό πως πρόκειται για έναν κληρικό που δημόσια προσπάθησε να κρατήσει διπλωματική στάση κατ’ιδίαν όμως φέρθηκε καλά. Ο καθένας μπορεί να κάνει τις εκτιμήσεις του.

    Νομίζω όμως πως την ίδια διπλωματική στάση τήρησε και επί Χούντας κι αν το λέω σωστά -που το λέω γιατί συμμετείχε και στις δοξολογίες για την 21η Απριλίου (Θεομπαιξία) δεν έχει γι’αυτό απολύτως καμία δικαιολογία γιατί άνετα μπορούσε να διαφοροποιηθεί χωρίς καμία συνέπεια για το πλήρωμα της Εκκλησίας του.

    Σε ευχαριστώ πολύ για τα καλά σου λόγια και για τις πληροφορίες σου που διορθώνουν τα πράγματα.

  10. Ο/Η laskaratos λέει:

    Iστορικοί συμβιβασμοί που προωθούν την Εθνική Ενότητα.

    Η Ανανεωτική Αριστερά με την Δεξιά των Καρατζαφέρη-Πλεύρη.
    Έξω οι μετανάστες!
    Ελλάς Ορθοδοξία!

    Στην Καλλιθέα τον υποψήφιο δήμαρχο του ΠΑΣΟΚ κ.Ασκούνη, στηρίζουν και το Λάος με τη Δημοκρατική Αριστερά.
    Για όσους αμφιβάλλουν:
    http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=218985

    Δείτε και σχετικό βίντεο με τον κ.Καρα Τζαφέρη.

  11. Ο/Η Σταύρος λέει:

    Σχετικό και ενδιαφέρον νομίζω:

    Ήρθε η ώρα να απολυθούν οι κληρικοί;

    http://www.newstime.gr/?i=nt.el.article&id=45610

  12. Ο/Η globek λέει:

    λες και βρίσκομαι ..στην Λιαριγκοβη (σημερινή Αρναία)

  13. Ο/Η Eβραίος Χριστός λέει:

    EEE

    Τα πρώτα μαζικά πογκρόμ ενάντια στην εβραϊκή κοινότητα

    Το απόγευμα της ίδιας ημέρας ένα ετερόκλητο πλήθος από 150-200 άτομα κατευθύνθηκε προς τον εβραϊκό συνοικισμό κοντά στην προσφυγική συνοικία της Τούμπας με πρόθεση να τον πυρπολήσει, αλλά λίγο πριν φθάσει στον προορισμό του η αστυνομία το σταμάτησε. Στη συνέχεια κατευθύνθηκε προς τον συνοικισμό του Κάμπελ ενισχυμένο από 1.500-2.000 πολίτες από τις προσφυγικές συνοικίες. Λίγη ώρα πριν από τα μεσάνυκτα εκδηλώθηκε πυρκαγιά στον συνοικισμό. Πρώτα κάηκε το παντοπωλείο του Γιοσέ Βρέζια, μετά το παράπηγμα του Σαλαμών Βεντούρα.
    Ακολούθησε η συναγωγή, το σχολείο του συνοικισμού, ένα φαρμακείο, το σπίτι του ραβίνου και ιατρού του Κάμπελ. Μηχαήλ Πέσσα. Η φωτιά επεκτάθηκε και στα άκρα του συνοικισμού, στα αποκαλούμενα «Καναρίνια». Ο πανικός που προκλήθηκε κατέστησε το έργο της κατάσβεσης πολύ δύσκολο, με αποτέλεσμα να αποτεφρωθούν τελικά 20 σπίτια και να μείνουν άστεγοι περίπου 100 Εδραίοι, στην πλειοψηφία τους φτωχοί βιοπαλαιστές. Το προεδρείο της Μακαμπή κατήγγειλε αργότερα ότι ανάμεσα στους «εμπρηστές» υπήρχαν νέοι των Τρία Εψιλον, της Αντικομμουνιστικής Οργάνωσης Μακεδονίας-Θράκης και πρόσφυγες των συνοικισμών Τούμπας, Καλαμαριάς και Σέδες.

    Κατά τις επόμενες ημέρες τα επεισόδια μεταξύ Χριστιανών και Εβραίων γενικεύθηκαν με αποτέλεσμα το ενδεχόμενο επιβολής στρατιωτικού νόμου να τεθεί εκ νέου. Οι στρατιωτικές αρχές και ο γενικός διοικητής όμως ήταν αντίθετοι, θεωρώντας ότι το μέτρο αυτό θα όξυνε ακόμα περισσότερο την κατάσταση. Τελικά στις 2 Ιουλίου η αναστάτωση που προκλήθηκε εκτονώθηκε και η γενική διοίκηση διέθεσε το ποσό των 500.000 δρχ. για την αποκατάσταση των ζημιών. Παράλληλα οι αρχές της πόλης έκαναν έκκληση στους Εβραίους να επιστρέψουν στις εστίες τους.

    Η ισραηλιτική κοινότητα με ανακοινώσεις στον τοπικό Τύπο απάλλαξε τις αστυνομικές και δικαστικές αρχές της συμπρωτεύουσας από τις όποιες ευθύνες καταλογίσθηκαν σε αυτές. Ωστόσο αργότερα ο Γονατάς κατηγορήθηκε ως ηθικός αυτουργός για τον εμπρησμό του συνοικισμού. Λίγο μετά απομακρύνθηκε από τη γενική διοίκηση Μακεδονίας και ανέλαβε την προεδρία της Γερουσίας στην Αθήνα. Ο συνοικισμός Κάμπελ μετονομάσθηκε σε συνοικισμό Στυλιανού Γονατά και αυτό αποδίδεται στην επιρροή που ασκούσε η ΕΕΕ στο δημοτικό συμβούλιο της πόλης.
    όλο το ποστ
    http://eleftheriakos.blogspot.com/2010/01/blog-post_2348.html

  14. Ο/Η trt λέει:

    papas me 3E

  15. Ο/Η Δημήτρης Φύσσας λέει:

    Κι από μένα ένα μεγάλο «μπράβο» στον ακάματο Λασκαράτο και στο φιλόξενο Ροϊδη (ο ένας κόβει κι ο άλλος ράβει, με την καλύτερη δυνατή έννοια), επίσης στο «όνομα του διαφωτισμού» που λέει κι ένας φίλος πιο πάνω. Διέδωσα καταλλήλως το σύνδεσμο και καλώ κι άλλους να το κάνουν.

    Αναρωτιέμαι αν ο ο Μανώλης Γλέζος (που στα μυαλά του δεν είναι, απ΄όσο ξέρω -ή τουλάχιστον δεν είναι τελείως- ελληνορθόδοξος και εκκλησιόφιλος όπως η Λιάνα Κανέλλη), πήρε είδηση όσα γράφτηκαν εδώ.

    Έχω τη γνώμη ότι ο (άγνωστός μου) κ. Λασκαράτος θα μπορούσε να σκεφτεί σοβαρά την έκδοση αντικληρικαλιστικού βιβλίου. Είναι κάτοχος αξιοσημείωτης -και πιθανώς μοναδικής-γνώσης για το ζήτημα.

    Φιλικότατα

    Δηήτρης Φύσσας
    συγγραφέας

  16. Ο/Η Θανάσης λέει:

    http://enosy.blogspot.com/2011/04/1944.html

    Οι 200 εκτελεσμένοι κομμουνιστές στην Καισαριανή

    1η Μάη 1944.

    Πολλές γυναίκες κρατουμένων ομήρων μαζεύτηκαν στη Μητρόπολη. Ο αρχιεπίσκοπος στο διαμέρισμά του »προσευχόταν» για τη σωτηρία των ψυχών των μελλοθανάτων. Οταν αργά τη νύχτα εμφανίστηκε μπροστά στις απελπισμένες γυναίκες είπε: »Δεν μπορώ να κάνω τίποτα και το μόνο που μου απομένει είναι να παρακαλώ το θεό!..»».

  17. Παράθεμα: Ο κ. Γλέζος πάει πλατεία « Ροΐδη Εμμονές

  18. Παράθεμα: Ο κ. Γλέζος πάει πλατεία « ΜηΤSαΚΟS@ZaΦ

  19. Ο/Η Σέρπικο λέει:

    O φασίστας μητροπολίτης Κασσαδρείας Ειρηναίος μιλάει στη ναζιστική αντικομμουνιστική Έκθεση: «Ο σοβιετικός Παράδεισος».

    http://imageshack.us/photo/my-images/233/29676911.jpg/

  20. Ο/Η Bill λέει:

    Δήθεν Αγανακτισμένος και ο αντικομμουνιστής δεσπότης της Κόνιτσας

    • Ο/Η ενας φιλος λέει:

      Οι ηρωες του Γραμμου αφου εξολοθρευσαν τους τρισκαταρατους και αθεους εαμοσλαβοληστοκομμουνιστοσυμμοριτας ευλογουν πλεον απο τον παραδεισο,οπου ευρισκονται,τας χειρας οσων εκσφενδονιζουν ωα και τοματας εναντιον των αθλιων εκεινων πολιτικων,οιτινες επιδιωκουσι την αποποινικοποιησιν-ακουσον,ακουσον-των ναρκωτικων!!!-Αυτο θα πει χριστοκεντρικο και ορθοδοξο κηρυγμα!

  21. Ο/Η Ρασπούτιν λέει:

    Ορθόδοξοι Επίσκοποι συνεργάτες των Ναζί

    Διονύσιος της Βαρσοβίας
    Σεραφείμ του Βερολίνου

    The Orthodox Nationalist: Orthodoxy in the Third Reich

    October 20, 2011

    Matt Johnson discusses:
    •The metropolitans Dionysius (Dionizy Waledyński) of Warsaw and Seraphim Lade of Berlin;
    •Seraphim, Hitler and the NS Movement;
    •Dionysius and Ukrainian nationalism;
    •Dionysius and Seraphim as allies.

    [Pictured left: Dionysius; right: Seraphim.]

    http://reasonradionetwork.com/20111020/the-orthodox-nationalist-the-orthodox-church-in-the-third-reich

  22. Ο/Η Του κώλου λέει:

    Ξεσπάθωσε μιλώντας στο ΑΝΤ1 ο Μανώλης Γλέζος γι’ άλλη μια φορά μιλώντας για το θέμα των γερμανικών αποζημιώσεων σημειώνοντας ότι η Γερμανία θέλει να μας τιμωρήσει «επειδή η Ελλάδα κατέρριψε τον μύθο περί αήττητου του άξονα με το έπος ’40-’41».

  23. Ο/Η laskaratos λέει:

    H OOΔΕ στις 2.12.2012 αποφάσισε να αναρτήσει τη συνέντευξη Γλέζου στον ΡΣ της Εκκλησίας, που είχε δοθεί το 2006 με αφορμή τη συμμετοχή Γλέζου στην άθλια φιέστα του Χουντόδουλου που είχε ως σκοπό τη διαστρέβλωση της αλήθειας σχετικά με τη συμβολή της Εκκλησίας στην Εθνική Αντίσταση.
    http://oode.wordpress.com/2012/01/02/glezos/
    Τη σχετική επισήμανση μας έκανε ο κ.Σταύρος Βασδέκης (athriskos)

    http://www.athriskos.gr/?p=1872

    Με την ευκαιρία ως απάντηση αναδημοσιεύω ένα θλιβερό ντοκουμέντο που δεν τιμά καθόλου ούτε τον Μανώλη Γλέζο ούτε την Αριστερά, τη συμμετοχή του στην κηδεία Εμβέρ Χότζα, την Αριστερά που όπως η Εκκλησία ξέρει κι αυτή να κουκουλώνει τα σκάνδαλά της και να προστατεύει τις ιεές αγελάδες της, οι οποίες (πιστεύει πως πρέπει να) είναι υπεράνω κριτικής.
    Από τον σταλινικό φασίστα Εμβέρ Χότζα λοιπόν το διεστραμμένο τύραννο του αλβανικού λαού μέχρι τις φιέστες του Ναζιστή Χουντόδουλου (υμνητή των ατιμώρητων από την ελληνική Δικαιοσύνη ελληνοπαραφρόνων φονιάδων αθώων Αλβανών φαντάρων στο φυλάκιο της Επισκοπής) η απόσταση είναι πολύ μικρή.

  24. Ο/Η laskaratos λέει:

    H κυρία Βασιλική Μετατρούλου, βρήκε διαβάζοντας το γερμανικό περιοδικό Signal ποιός είναι ο επίσκοπος που υποδέχεται το Ναζί Γερμανό αξιωματικό στην γνωστή και δημοσιευμένη συχνά φωτογραφία του άρθρου.
    Αξίζει να επισκεφθείτε το μπλογκ της και να το διαβάσετε:

    http://xyzcontagion.wordpress.com/2012/04/14/meletios-pataron-epistoli-pros-hitler/

    «Ισως η φυσιογνωμία του εν λόγω ρασοφόρου είναι γνωστή στους αναγνώστες του ιστολογίου, ειδικά από δημοσιεύματα στο διαδίκτυο, σχετικά με δωσίλογους, προδότες κ.λπ. την περίοδο της Κατοχής ή από άλλα δημοσιεύματα που καυτηριάζουν τις πρακτικές κάποιων ρασοφόρων ή/και της Εκκλησίας……».

  25. Ο/Η Εμβέρ Χότζα λέει:

    Στο ευαγγέλιο ορκίστηκαν ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Μανώλης Γλέζος και η βουλευτής του ΚΚΕ Λιάνα Κανέλλη μαζί με τους βουλευτές της Χρυσής Αυγής.
    Ανήκουν στην ίδια Εκκλησία.

  26. Παράθεμα: Ο ΣΥΡΙΖΑ και οι κλέφτες του τ.δικομματισμού « Ροΐδη Εμμονές

  27. Παράθεμα: Ο ΣΥΡΙΖΑ και οι κλέφτες του τ.δικομματισμού « Ένας Έλληνας

  28. Παράθεμα: Κατά Μανώλη Γλέζου « Ροΐδη Εμμονές

  29. Παράθεμα: Προδότες Ορθοδόξοι επισκόποι και καλόγεροι στην γερμανική κατοχή

  30. Ο/Η Ένστολος Αρχιερέας και Στρατηγός λέει:

    Παπα-Χαρίτων Συμεωνίδης, μετέπειτα χουντικός μητροπολίτης Κιλκισίου. Στέλεχος της εθνικής οργανώσεως Π.Α.Ο. εις το Κιλκίς. Βασικός ομιλητής εις την διαφωτιστικήν έκθεσιν των Γερμανών συμμάχων μας το 1944, τιτλοφορουμένης «Ο κομμουνιστικός παράδεισος».

    http://www.phorum.gr/viewtopic.php?f=51&t=192457&start=60

  31. Παράθεμα: Εθνοκάθαρση και Μανώλης Γλέζος « Ροΐδη Εμμονές

  32. Παράθεμα: εθνοκάθαρση και Μανώλης Γλέζος « risinggalaxy

  33. Ο/Η Kόκκινο Αρχείο λέει:

    Κάποια χρήσιμα στοιχεία και εδώ.
    Κρατείστε τα και εσείς και μελετείστε τα.
    Φίλος
    http://kokkinosfakelos.blogspot.de/2011/06/h.html
    http://http—ellinon-anava.pblogs.gr/2012/05/h-ekklhsia-sthn-katohh.html

    Τετάρτη, 22 Ιουνίου 2011

    H εκκλησία στην Κατοχή

    Κατά την διάρκεια της κατοχής η ελληνική ορθόδοξη εκκλησία λειτούργησε και αυτή όπως και οι υπόλοιποι θεσμοί του αστικού ελληνικού κράτους κάτω από την σημαία του κατακτητή. Η γερμανική πολεμική μηχανή γνώριζε πολύ καλά την αναγκαιότητα δημιουργίας μιας δομής από τους πλέον πρόθυμους να συνεργαστούν, έτσι ώστε να διασφαλίσει την δική της κυριαρχία στον χώρο. Αυτή η τακτική δεν είναι πείραμα που εφαρμόστηκε στην Ελλάδα όπως πολλοί υποστηρίζουν. Παράδειγμα προς μίμηση αποτέλεσαν πολλές χώρες που κατακτήθηκαν από τον Άξονα, όπως η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Γαλλία και η Νορβηγία. Άλλωστε είναι γερμανόφερτος ο όρος Κουίσλινγκς. Που δίδεται σε όλες τις κυβερνήσεις που υπηρέτησαν τον κατακτητή (από τον διορισθέντα νορβηγό πρωθυπουργό Κουίσλινγκ που διορίστηκε πρώτος στην Νορβηγία).

    Ας επιστρέψουμε όμως στα της δικής μας ελληνορθόδοξου εκκλησίας.

    Η πρεμιέρα του θεάτρου ξεκινά με την άρνηση του αρχιεπισκόπου Χρύσανθου να ορκίσει την κυβέρνηση Τσολάκογλου που διόρισαν οι Γερμανοί. Ο Χρύσανθος για λόγους ευθιξίας παραιτείται, μια πράξη σχετικά γενναία για την εποχή. Οι Γερμανοί γνωρίζουν καλά ότι ένας πυλώνας της ελληνικής αστικής κυριαρχίας είναι φυσικά η εκκλησία. Έτσι ο καθηγητής πανεπιστημίου και υπουργός επί Μεταξά και επί Ράλλη (είδατε τι ωραία τα φέρνει το πλήρωμα του χρόνου) Νικόλαος Λούβαρις, σε έκθεσή του στην γερμανική διοίκηση προτείνει τον Δαμασκηνό για αρχιεπίσκοπο. Οι Γερμανοί τον ορκίζουν σε μια νύκτα. Το έργο του Δαμασκηνού όμως μόλις έχει ξεκινήσει. Σαφέστατα η ελληνορθόδοξη εκκλησία πρέπει να στελεχωθεί σε μητροπολιτικό επίπεδο από την αφρόκρεμα των παπάδων που είναι έτοιμοι να δώσουν γη και ύδωρ στον κατακτητή. Αργότερα θα επιχειρήσει να συνάψει συμφωνία με την Τουρκία για την οικονομική βοήθεια της Ελλάδας που υποσιτίζονταν και το καταφέρνει με την αγορά μερικών τόνων ψειριασμένου μπομποτάλευρου για ένα υπέρογκο ποσό σε ελληνικό χρυσάφι, από την γειτονική Τουρκία. Μέσω και του Ερυθρού Σταυρού, η εκκλησία αναλαμβάνει την διάθεση της βοήθειας και τότε ο όργιο ξεκινά. Το αλεύρι πωλείται στους τελωνειακούς, που με την σειρά τους το πουλάν στους μαυραγορίτες που με την σειρά τους το πουλάν στο ελληνικό λαό. Έτσι ο ελληνικός λαός συνεχίζει να υποφέρει και να βυθίζεται στην πείνα και την φτώχεια. Άλλωστε η συμφωνία του Δαμασκηνού με τους Γερμανούς για την βοήθεια δεν γίνεται με φιλολαϊκά συναισθήματα. «Κινδυνεύουμε να παραδοθούμε στον κομμουνισμό αν δεν λύσουμε το πρόβλημα» τονίζει ο Δαμασκηνός σε τηλεγράφημά του στην Γερμανική διοίκηση.

    Ας δούμε τώρα μερικά από τα θεάρεστα στελέχη της ελληνορθόδοξου εκκλησίας που διορίστηκαν ή έδρασαν κατά την περίοδο της Κατοχής…(Πηγές: Αγύρτες και κλέφτες στην εξουσία, Θέμος Κορνάρος. Υλικό και ντοκουμέντα Λεωνίδα Χρηστάκη)

    Μητροπολίτης Μεσολογγίου Ιερόθεος

    Το 1944 κόντρα σε κάθε διαμαρτυρία ανοίγει τον τάφο του προκατόχου του και με μεταφορικά μέσα Γερμανών μεταφέρει τα κόκκαλά του σε κενοτάφιο αφού πρώτα κλέψει την ποιμαντορική ράβδο και το εγκόλπιό του. Ο δημοσιογράφος Θέμος Κορνάρος που το 1945 θα φέρει το θέμα στην δημοσιότητα κατηγορείται για κομμουνισμό και στέλνεται στην Μακρόνησο. Ο Ιερόθεος στο δικαστήριο ισχυρίζεται ότι τον τάφο τον άνοιξε γιατί ο προκάτοχός του τον επισκέπτονταν στον ύπνο του και του έλεγε ότι δεν αισθάνονταν άνετα με τα δύο αυτά σκεύη που είχαν θέση πίσω στην εκκλησία. Το ίδιο έτος ο Ιερόθεος πουλάει τα άλευρα της αρχιεπισκοπής στον πρόεδρο του Ερυθρού Σταυρού και αργότερα στον λαό του Μεσολογγίου δηλώνει ότι τα έκλεψαν. Σε μεταγωγή του για λειτουργία στο Αιτωλικό λιθοβολείται από τον κόσμο και εξαπολύει την γερμανική του φρουρά να διαλύσει το πλήθος. Ο Ιερόθεος είχε όμως και καλούς φίλους. Ιστορικά έχουν μείνει τα γλέντια που παρέθεσε στον Ιταλό στρατηγό Καζάλε Ματζάνι ενώ δίπλα στην αρχιεπισκοπή εδράζονταν οι φυλακές των πατριωτών. Ο Ιερόθεος επίσης είναι και ο υπαίτιος του «ξυρίσματος» του παπά Κωνσταντίνου Βαλή, που συνέβαλε τα μέγιστα στην ΕΑΜική αντίσταση εκτελώντας απίθανες αποστολές και άθλους πατριωτισμού. Και η λίστα εγκλημάτων του είναι ακόμα μεγάλη. Η μητρόπολη Μεσολογγίου συντάσσει καταλόγους για τους ναζί με τα ύποπτα στοιχεία. Παράλληλα ο Ιερόθεος δημιουργεί την οργάνωση Εθνικός Συναγερμός που στελεχώνεται με γκεσταπίτες, ληστές μέλη των Ταγμάτων Ασφαλείας κτλ και έχει ως κύριο στόχο της την καταπολέμηση του ΕΛΑΣ. Η οργάνωση αυτή επιβιώνει έως και τον εμφύλιο όπου δρα ως παρακρατικό αντικομουνιστικό απόσπασμα. Δεν είναι τυχαίο ότι η γερμανική διοίκηση το 1943 μοίρασε κάποια κίτρινα φυλλάδια τα οποία έγραφαν μεταξύ άλλων: « Ο αγών του γερμανικού στρατού εναντίον των ανταρτών και των αποτυφλωμένων συνενόχων του, ηυλογήθη υπό του σεβασμιότατου Μητροπολίτου Ιερόθεου…»

    Ιερέας Σπύρος Καραβιάς

    Ιερέας του χωριού Σπολάιτα και έμμισθος γκεσταπίτης μέλος της οργάνωσης Εθνικός Συναγερμός.

    Ιερέας του χωριού Δοκίμιο

    Ληστής, χαφιές και φασίστας πρώτης κατηγορίας. Λειτουργούσε με το αυτόματο κρεμασμένο στο στήθος.

    Ιερέας Σπύρος Παπαθανασίου

    Τιμητικός λοχαγός των Ταγμάτων Ασφαλείας με το παιδί του εθελοντή στον γερμανικό στρατό.

    Ιερέας Γιάννης Παπαποστόλου

    Πράκτορας στων ναζί στο Παναιτώλιο. Όταν τον αποκαλύφθηκε από το ΕΑΜ κινδύνευσε και έφυγε για το Αγρίνιο. Τα πράγματά του μετέφεραν εκεί γερμανικά αυτοκίνητα. Τρεις ημέρες μετά βοηθά στην οργάνωση επιδρομής των Γερμανών στο Παναιτώλιο. Συλλαμβάνονται 28 πατριώτες και εκτελούνται σε άγνωστη τοποθεσία

    Ηγούμενος της μονής Αγγελοκάστρου Θεόφιλος

    Διορισμένος από τον μητροπολίτη Ιερόθεο και δεξί του χέρι. Πούλησε την εκκλησιαστική περιουσία της μονής σε ντόπιο τσοπάνο με τον οποίο είχε έχθρα λόγω της σχέσης του με την κόρη του. Αργότερα διορίζεται επόπτης ιερέων και μοναστηριών. Σε αυτή την θέση καταληστεύει επιβάλλοντας φόρο τα γειτονικά μοναστήρια. Το χειμώνα του 1944 διαφθείρει κορίτσι 17 ετών και το κλέβει μεταφέροντάς το στο Αιτωλικό. Η σιωπή της οικογένειας εξαγοράζεται από τον Ιερόθεο. Τον Μάρτη του 1944 επιτίθεται σε δεύτερο κορίτσι μικρής ηλικίας. Τον δέρνουν και αιτιολογεί την πράξη του ως τεστ αρετής. Ο Θεόφιλος αργότερα στελεχώνει και την Χ.

    Μητροπολίτης Φιλάρετος

    Για τον Φιλάρετο δεν έχει γράψει ο Κορνάρος, είπαν όμως και έγραψαν άλλοι πολλοί. Ο Φιλάρετος επέστρεψε στην Ελλάδα το 1928 από τις ΗΠΑ, όπου είχε φύγει ως μετανάστης. Η βασιλοφροσύνη του στα χρόνια της Κατοχής τον κάνει να νομίζει ότι είναι πρίγκιπας γράφει στην Ελευθεροτυπία το 1998 ο Κώστας Μπέης. Ο Φιλάρετος επί Κατοχής κεραυνοβολούσε από άμβωνα. Φοβέριζε με την υπέργεια εξουσία του τους κομουνιστές, ενώ έφθανε στο σημείο να κηρύττει ότι οι κατακτητές είναι πολύ πιο άνθρωποι από αυτούς. Η δράση του που στην κατοχή αφορά το αντιπατριωτικό και φιλοναζιστικό κήρυγμα, λαμβάνει γιγάντιες διαστάσεις κατά την μεταγωγή του στην Μακρόνησο. Εκεί βρίσκεται σε εντεταλμένη θέση δίπλα σε βασανιστές των ΑΜ (αφού η Μακρόνησος ήταν στην επικράτειά του) για να δει και να δηλώσει τα παρακάτω «Στην Μακρόνησο συντελείται θεάρεστο έργο εθνικής αναγέννησης». Οι ναζί αφέντες του τώρα έχουν αλλάξει αλλά η γραμμή είναι ίδια. Γράφει στον Ριζοσπάστη η Μ. Κυριακίδου: «Στις 29-10-48 μας επισκέφθηκε ο επίσκοπος Κυκλάδων, Φιλάρετος, με το βοηθό τους αρχιμανδρίτη Κορνάρο. Επετέθηκε στους κρατούμενους εντελώς ανοιχτά. Είπε: «’Η θ’ αλλάξετε μυαλό, ή θα περάνετε – ο κομμουνισμός έσβησε». Και παρακάτω: «Αν έρθει ο κομμουνισμός στην Ελλάδα, εγώ πρώτος θα γίνω κομμουνιστής». Μας αποκάλεσε Σλάβους, εγκληματίες και μας κάλεσε να μετανοήσουμε ειλικρινά και έμπραχτα, αλλιώς θα ρημάξουμε στις φυλακές κλπ, κλπ». Ο επίσκοπος Φιλάρετος, ο πατήρ Προκόπιος, ο αρχιμανδρίτης Κορνάρος, οι θρησκευτικοί επισκέπτες μας, ούτε και αυτοί δεν ήλθαν ποτέ σ’ αυτό τον άξενο βράχο, κοντά μας, με λίγο ενδιαφέρον πραγματικό, με πόνο ή συμπάθεια στους συνανθρώπους τους. Δε μας είπαν ούτε δύο λόγια «παρηγορίας», τίποτε το ανθρωπιστικό, το χριστιανικό. Μόνο με τις επιθέσεις τους, την επίθεση των άλλων, κάναν τον πόνο μας πιο βαθύ και ολοκλήρωναν το μαρτύριό μας….».

    Μητροπολίτης Σπυρίδωνας Ιωαννίνων

    Με επιστολή του στον ελληνικό λαό, την περίοδο της γερμανικής κατοχής. Προτρέπει την άμεση υποταγή και συνεργασία των Ελλήνων με τους Γερμανούς. Η επιστολή συνεχίζει προτρέποντας το ποίμνιο να μην υποβοηθά ή υποθάλπει τους αντάρτες γιατί η δράση τους οδηγεί σε ολοκαυτώματα. Η λογική φυσικά πίσω από αυτό είναι ότι οι Γερμανοί δεν φταίνε κατ’ ουσίαν αλλά οι κακοί πατριώτες.

    (Πηγή: Hagen Flaischer, Στέμμα και Σβάστικα)

    Μητροπολίτης Κωνσταντίνος Σερρών

    Αντικομουνιστής με εντεταλμένη θέση ενάντια στον ΕΛΑΣ και το ΕΑΜ. Οι σχέσεις του με το βουλγαρικό στρατό κατοχής αναφέρονται από τον Θέμο Κορνάρο ως παράδειγμα προς αποφυγήν.

    Μητροπολίτης Θες/νίκης Ευλόγιος

    Αντικομουνιστής, που κεραύνωνε την δράση του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ. Υπήρξε άνθρωπος δραστήριος με στενές σχέσης με την ΕΕΕ (Εθνική Ένωσης Ελλάδας) και προέτρεπε συχνά το ποίμνιο του να μην παραβαίνει τους γερμανικούς νόμους και να μην βοηθά τους αντάρτες. Ίσως το μεγαλύτερο έγκλημά του αποτελεί η παντελής σιγή του για την μεταγωγή, τον βασανισμό και την εκτέλεση των χιλιάδων εβραίων της Θεσσαλονίκης. Στην επικράτειά του ανθούσε το παζάρι Εβραίων που οι διάφοροι κτηνάνθρωποι πουλούσαν στους Γερμανούς για μια λίρα το κεφάλι. Ο Ευλόγιος σίγησε και με την σιγή του συναίνεσε..

    Ιερέας και ναζί

    Ιερέας και αλλά στελέχη της κυβέρνησης Τσολάκογλου σε ναζιστική εκδήλωση στην Ακρόπολη

    Ιερέας συνοδεύει την φιλοναζιστική ομάδα του Πούλου

    Η επιστολή του Σπυρίδωνα στον λαό

    Αναρτήθηκε από Oberon στις 12:36 μ.μ.

    7 σχόλια:

    http://kokkinosfakelos.blogspot.de/2011/06/h.html

  34. Ο/Η Μανώλης Γκλέτσος λέει:

    Γλέζος:

    http://www.paraskhnio.gr/2013/02/10/manolis-glezos-to-onoma-ton-skopion-prepi-na-ine-varntaska1/

    «Το όνομα των Σκοπίων πρέπει να είναι Βαρντάσκα»

    ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 10/02/2013 16:45ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: top1, Συνεντεύξεις

    Στους ΓΙΑΝΝΗ ΒΑΣΙΛΑΚΟΠΟΥΛΟ και ΠΑΡΙ ΚΟΥΡΤΖΙΔΗ

    Όταν κληθείτε να διαπραγματευτείτε για το όνομα των Σκοπίων, με ποια γνώμη θα πάτε; Με αυτή που έχει ο Αλέξης Τσίπρας ή με αυτά που λένε η κα Γαϊτάνη και ακόμη πιο ακραία ο κ. Θεωδορίδης;
    Ο Μανώλης Γλέζος λέει Βαρντάσκα! Εγώ επιμένω στο όνομα αυτό, γιατί αυτό ήταν το όνομα που είχε όταν ήταν στη Γιουγκοσλαβική Ομοσπονδία!

    • Ο/Η laskaratos λέει:

      ενώ:

      http://www.efsyn.gr/?p=32398

      «…πιο αληθοφανείς μοιάζουν οι πληροφορίες από δικηγορικούς κύκλους της Μόσχας ότι αρκετοί ανήσυχοι Ρώσοι εκατομμυριούχοι και εκπρόσωποί τους έχουν καταφτάσει με ιδιωτικά αεροπλάνα στην Κύπρο και προσπαθούν από την πίσω πόρτα των τραπεζών να σώσουν ό,τι μπορεί ακόμη να σωθεί από τις καταθέσεις τους».

      O αδιόρθωτος Μανώλης Γλέζος, ξαναχτυπά:

      «Θέλουν όποιος αντιστέκεται να καταστραφεί!…..
      Οι δυνάμεις (μητροπολίτες, ακροδεξιοί και λοιποί κατά σχεδίου Ανάν) που στήριξαν το 2004 το εμβληματικό ‘ΟΧΙ’ του ελληνισμού της Κύπρου καλούνται και τώρα να δώσουν τη μάχη…..οι Ευρωπαίοι δεν ξεχνούν και δεν συγχωρούν όποιον αντιστέκεται… «.
      (ώρα να γίνουμε Ασιάτες)

      http://tnsite.gr/index.php/ellada/politiki/6386-%CF%83%CF%85%CE%B3%CF%87%CE%B1%CF%81%CE%B7%CF%84%CE%AE%CF%81%CE%B9%CE%B1-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CF%8E%CE%BB%CE%B7-%CE%B3%CE%BB%CE%AD%CE%B6%CE%BF%CF%85-%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B9%CE%B5%CF%80%CE%AF%CF%83%CE%BA%CE%BF%CF%80%CE%BF-%CE%BA%CF%8D%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%85

      Συγχαρητήρια Μανώλη Γλέζου στον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου

      Τετάρτη, 20 Μαρτίου 2013

      «Στον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο ο ελληνικός λαός ήταν ο πρώτος που είπε το ΟΧΙ στην επέλαση των Γερμανών στην Ευρώπη. Σήμερα ο ελληνικός κυπριακός λαός υψώνει ένα ακόμη ΟΧΙ απέναντι στην αδίστακτη επέλαση των απρόσωπων οικονομικών μηχανισμών που διευθύνει η Γερμανία», αναφέρει χαρακτηριστικά σε γραπτή του δήλωση.

      Ο κ. Γλέζος υπενθυμίζει ακόμη πως «ο Χρύσανθος, Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος το 1941, αρνήθηκε να ορκίσει τη δωσιλογική κυβέρνηση και να χοροστατήσει σε δοξολογία, απαντώντας στον Γερμανό διοικητή της Αθήνας ότι η Εκκλησία μας κάνει δοξολογίες για την απελευθέρωση των λαών και όχι για τη σκλαβιά τους».

      (Σημ.Λασκ.: Τον Χρύσανθο προώθησε αντικανονικά στο θρόνο η δικτατορία Μεταξά, που φυλάκισε σε μοναστήρι το Αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό και διόρισε αυθαίρετα «Αριστίνδην Σύνοδο» με αρχιερείς της αρεσκείας της, από την οποία αναδείχθηκαν τελικά με ψηφοφορία τρεις υποψήφιοι, από τους οποιους ο βασιλιάς επέλεξε τον Χρύσανθο).

      Όσο για τον Κύπρου Χρυσόστομο:
      http://www.onlycy.com/237785-%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%AD%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%85%CE%BE%CE%B7-%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B9%CE%B5%CF%80%CE%AF%CF%83%CE%BA%CE%BF%CF%80%CE%BF%CF%82-%CF%87%CF%81%CF%85%CF%83%CF%8C%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BC

      Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος: Ο Αναστασιάδης θα είναι ο επόμενος πρόεδρος – Έκαμα λάθος που επισκέφθηκα τα κατεχόμενα

      http://offsite.com.cy/evlogi-tis-idiotikopiisis-imikratikon-organismon/

      Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος

      Ευλογεί… τις ιδιωτικοποιήσεις Ημικρατικών Οργανισμών

      Πολιτική4/3/2013 – 4:17 μμ

      http://www.thebest.gr/news/index/viewStory/179952

      Δριμεία κριτική σε βάρος του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Δημήτρη Χριστόφια, στην «κομμουνιστική κουλτούρα του οποίου οφείλεται το ό,τι περιήλθαμε σε αυτή την κρίσιμη κατάσταση», όπως χαρακτηριστικά υποστήριξε, άσκησε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος, σε σημερινή συνέντευξή του στην αυστριακή εφημερίδα Βίνερ Τσάιτουνγκ

  35. Παράθεμα: Προδότες Ορθοδόξοι επισκόποι και καλόγεροι στην γερμανική κατοχή | ΑΘΡΗΣΚΟΣ

  36. Ο/Η π.Λ. λέει:

    Aυτοί που ξέχασε ο Γλέζος

    http://www.lifo.gr/team/sansimera/35598

    26.1.2013 | 02:05

    Αφιέρωμα στα »ματωμένα ράσα» .

    Σαν σήμερα, γεννιέται το 1907 στο χωριό Τσούκα της Φθιώτιδας ο παπα-Χολέβας (Παπαφλέσσας).

    ΣΧΟΛΙΑ (6)
    Ο παπα-Στάθης στο Τιμητικό Προεδρείο στην εναρκτήρια πανηγυρική Συνεδρίαση του 10ου Συνεδρίου του ΚΚΕ,

    παπά-Κουμπούρας. «Ο ιερέας του αρχηγείου του ΕΛΑΣ που βρίσκονταν πάντα κοντά στον Άρη Βελουχιώτη σε ανάπαυλα ή σε μάχη. Δυστυχώς λίγα μας είναι γνωστά για το πραγματικό του όνομα. Το 1944 ο παπά-Κουμπούρας έφυγε για την Αιτωλοακαρνανία για να κυρήξει εκεί στα χωριά την ανάγκη να σηκώσουν όπλα ενάντια στον κατακτητή. Εκεί ο Στυλιανός Χούτας, παρά την συνθήκη του Περτουλίου τον συλλαμβάνει και χωρίς προφανή λόγο τον εκτελεί» (ιστολόγιο Κόκκινος Φάκελλος).

    Ρασοφόρες μονάδες των ΜΑΥ (Μονάδες Ασφαλείας Υπαίθρου, παραστρατιωτικά αντικομμουνιστικά τάγματα θανάτου) στην περιοχή Γρεβενών-Τρικάλων, την περίοδο του Εμφυλίου Πολέμου, τo 1948. Η φωτογραφία δημοσιεύτηκε στο βιβλίο-λεύκωμα της Μαρούλας Κλιάφα, με τίτλο «Θεσσαλία 1881-1981, Εκατό χρόνια ιστορία», εκδ. Κέδρος. Via XYZ Contagion.

  37. Παράθεμα: Ορθόδοξος επίσκοπος, θύμα των Ναζί, σχεδόν άγνωστος στην Ελλάδα | Ροΐδη και Λασκαράτου Εμμονές

  38. Παράθεμα: Ορθόδοξος επίσκοπος, θύμα των Ναζί, σχεδόν άγνωστος στην Ελλάδα | Ροΐδη και Λασκαράτου Εμμονές | crockorozistas

  39. Ο/Η Νεκροθάφτης λέει:

    http://tvxs.gr/news/ellada/ieronymos-o-glezos-moy-zitise-thriskeytiki-kideia-binteo

    Ιερώνυμος: Ο Γλέζος μου ζήτησε θρησκευτική κηδεία [Βίντεο]

    Η Δήλωση

    «Όταν πεθάνω θα αναλάβετε εσείς υπεύθυνα και θα κάνετε εκκλησιαστική κηδεία. Δεν θα αφήσετε άλλους ανθρώπους να αναμιχθούν σε αυτό το θέμα». Ο κ. Γλέζος συνέχισε λέγοντας πως αγαπά και σέβεται τη θρησκεία των πάτερων του.

  40. Ο/Η Φιλίστωρ λέει:

    http://kokkinosfakelos.blogspot.gr/2010/09/blog-post_5594.html

    Ο ΠΑΠΑΒΑΛΗΣ

    Ο Παπα-Βαλής ήταν ιερέας στην περιοχή του Αγρινίου, που θεώρησε καλό να μην εγκαταλείψει το ποίμνιό του την εποχή πυο σύσωμη η ελληνική εκκλησία φωτογραφίζονταν με του Ναζί. Ο Παπά-Βαλής έδρασε στις τάξεις του ΕΑΜ Αγρινίου, προσπαθώντας να συνεισφέρει τα μέγιστα στον αγώνα ενάντια στον κατακτητή. Πολλές φορές ο Παπά-Βαλής, επισκέπτονταν τις φυλακές με πρόσχημα την εξομολόγηση των κρατουμένων και τους έφερνε υλικά για να δραπετεύσουν ή μηνύματα απο το ΕΑΜ. Σε μια ορισμένη περίπτωση βοήθησε στην δραπέτευση ενός ηγετικού στελέχους του ΕΑΜ απο τις φυλακές Αγρινίου φέρνοντάς του ένα μικρό σιδεροπρίονο μέσα σε ένα γιαούρτι. Αργότερα όταν οι Ιταλοί διώκονταν απο τους Γερμανούς και ο ΕΛΑΣ είχε έρθει σε συνεννόηση μαζί τους για να τους φυγαδεύσει και να του δώσουν τα όπλα τους, ο Παπά- Βαλής έλυσε δραστικά το πρόβλημα τις μεταφοράς των όπλων απο την πόλη του Αγρινίου στις ανταρτομάδες του ΕΛΑΣ. Σκαρφίσθηκε να τα μεταφέρει με την κοινωτική νεκροφόρα, μέσα σε φέρετρα, μέχρι το νεκροταφείο ε΄ξω απο την πόλη. Μετά οι άνδρες του ΕΛΑΣ τα ξέθαβαν και τα μετέφεραν στο αρχηγείο. Την μία και μοναδική φορά που οι Γερμανοί έλεξαν το φέρετρο, ο Παπά- Βαλής είχε «το Θεό μαζί του» και το φέρετρο όντως είχε έναν άτυχο γέρο μέσα του… Μετά την Κατοχή την συμβολή του στον αγώνα του λαού ο Βαλής τηνπλήρωσε με το λεγόμενο «ξύρισμα». Αργότερα μπλέτηκε και στην δίκη του Θέμου Κορνάρου για το βιβλίο του «Αγύρτες και κλέφτες στην εξουσία». Σε αυτό το βιβλίο, ο Κορνάρος καταθέτει την μαρτυρία του για κάποιον αρχιεπίσκοπο, συνεργάτη των Γερμανών, που έσκαψε τον τάφο του προκάτοχού του για να του κλέψει την χρυσή του ράβδο και τα άμφια. Ο Παπά – Βαλής που τον εχθρεύονταν, ο συγκεκριμένος άνθρωπος κλήθηκε στη δίκη του Κορνάρου, με την κατηγορία οτι παρείχε στοιχεία στον συγγραφέα για την εν λόγω υπόθεση. Παρά το οτι η δίκη ήταν σκέτη παρωδία και οι μάρτυρες που ήθελαν τον αρχιεπίσκοπο να έχει πράξει τα όσα ο Κορνάρος του προέσαπτε στο βιβλίο του, εν τέλει η εκκλησία δικαιώθηκε και καταδίκασε τον μεν Κορνάρο σε 2 έτη στην φυλακή, τον δε Παπά-Βαλή σε ένα. Εν τέλει μετά την αποφυλάκισή του η εκκλησία του έδωσε μια μικρή σύνταξη και τώρα ζεί ήσυχα κάπου στο Αιγάλεω.

    • Ο/Η laskaratos λέει:

      Δεν ήταν «κάποιος αρχιεπίσκοπος» ο ιερόσυλος φασίστας και συνεργάτης των Ναζί κατακτητών, ήταν ο Καλαβρυτινός μητροπολίτης Μεσολογγίου (23/5/1934-12/5/1961) Ιερόθεος (Παρασκευόπουλος, 1878-1961), καλόγερος της Αγίας Λαύρας, στρατιωτικός παπάς που πήρε μέρος στους βαλκανικούς πολέμους 1912-13, εκλέχτηκε αρχικά (1914) μητροπολίτης Παροναξίας και αργότερα εγκατέλειψε το ποίμνιό του και μετατέθηκε αντικανονικά (προβλεπόμενη από το Κανονικό Δίκαιο ποινή, η καθαίρεση) στη Μητρόπολη Αιτωλοακαρνανίας. Ο Θέμος Κορνάρος περιγράφει («Αγύρτες και κλέφτες στην εξουσία»)
      http://opac.fougaro.gr/bookimages/bookimage.php
      μεταξύ άλλων και τον χαρακτηριστικό σαδισμό του, ο οποίος τον έκανε να βασανίζει ένα σκύλο, που τον κρατούσε κρεμασμένο από τα κάγκελα των σκαλιών του μητροπολιτικού μεγάρου.


      http://http—ellinon-anava.pblogs.gr/2012/06/h-ekklhsia-sthn-katohh.html

      Μητροπολίτης Μεσολογγίου Ιερόθεος

      Το 1944 κόντρα σε κάθε διαμαρτυρία ανοίγει τον τάφο του προκατόχου του και με μεταφορικά μέσα Γερμανών μεταφέρει τα κόκκαλά του σε κενοτάφιο αφού πρώτα κλέψει την ποιμαντορική ράβδο και το εγκόλπιό του. Ο δημοσιογράφος Θέμος Κορνάρος που το 1945 θα φέρει το θέμα στην δημοσιότητα κατηγορείται για κομμουνισμό και στέλνεται στην Μακρόνησο. Ο Ιερόθεος στο δικαστήριο ισχυρίζεται ότι τον τάφο τον άνοιξε γιατί ο προκάτοχός του τον επισκέπτονταν στον ύπνο του και του έλεγε ότι δεν αισθάνονταν άνετα με τα δύο αυτά σκεύη που είχαν θέση πίσω στην εκκλησία. Το ίδιο έτος ο Ιερόθεος πουλάει τα άλευρα της αρχιεπισκοπής στον πρόεδρο του Ερυθρού Σταυρού και αργότερα στον λαό του Μεσολογγίου δηλώνει ότι τα έκλεψαν. Σε μεταγωγή του για λειτουργία στο Αιτωλικό λιθοβολείται από τον κόσμο και εξαπολύει την γερμανική του φρουρά να διαλύσει το πλήθος. Ο Ιερόθεος είχε όμως και καλούς φίλους. Ιστορικά έχουν μείνει τα γλέντια που παρέθεσε στον Ιταλό στρατηγό Καζάλε Ματζάνι ενώ δίπλα στην αρχιεπισκοπή εδράζονταν οι φυλακές των πατριωτών. Ο Ιερόθεος επίσης είναι και ο υπαίτιος του «ξυρίσματος» του παπά Κωνσταντίνου Βαλή, που συνέβαλε τα μέγιστα στην ΕΑΜική αντίσταση εκτελώντας απίθανες αποστολές και άθλους πατριωτισμού. Και η λίστα εγκλημάτων του είναι ακόμα μεγάλη. Η μητρόπολη Μεσολογγίου συντάσσει καταλόγους για τους ναζί με τα ύποπτα στοιχεία. Παράλληλα ο Ιερόθεος δημιουργεί την οργάνωση Εθνικός Συναγερμός που στελεχώνεται με γκεσταπίτες, ληστές μέλη των Ταγμάτων Ασφαλείας κτλ και έχει ως κύριο στόχο της την καταπολέμηση του ΕΛΑΣ. Η οργάνωση αυτή επιβιώνει έως και τον εμφύλιο όπου δρα ως παρακρατικό αντικομουνιστικό απόσπασμα. Δεν είναι τυχαίο ότι η γερμανική διοίκηση το 1943 μοίρασε κάποια κίτρινα φυλλάδια τα οποία έγραφαν μεταξύ άλλων: « Ο αγών του γερμανικού στρατού εναντίον των ανταρτών και των αποτυφλωμένων συνενόχων του, ηυλογήθη υπό του σεβασμιότατου Μητροπολίτου Ιερόθεου …;»

      • Ο/Η Red λέει:


        ΘΕΜΟΣ ΚΟΡΝΑΡΟΣ

        http://www.rizospastis.gr/story.do?id=2713033
        Κυριακή 13 Φλεβάρη 2005ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Σελίδα 14
        ΠΟΛΙΤΙΚΗ

        Ο «ΚΟΥΜΠΑΡΟΣ» Ο ΚΟΡΝΑΡΟΣ

        (Επίκαιρος και στο σήμερα)

        ΤΟ «ΣΙΡΙΑΛ» της διαφθοράς σε Εκκλησία, Δικαιοσύνη,
        Τύπο τραβάει το «δρόμο» του και όλα φανερώνουν πως η δυσωδία, που αναδίνεται δεν είναι περιστασιακή, τυχαία. Εχει την προϊστορία της. Εχει βαθιές ρίζες. Και ανιχνεύεται σ’ όλη τη διαδρομή της εθνικής μας ζωής.
        Ο «ΗΜΕΡΟΔΡΟΜΟΣ ΡΙΖΟΣ» προχτές μας θύμισε αιχμηρά κείμενα για «Κοτσαμπάσηδες, πασάδες, και σεβάσμιους Δεσποτάδες» ανθολογημένα από το σπουδαίο εκείνο βιβλίο του «Ανωνύμου του Ελληνος» η «Ελληνική Νομαρχία». Με οργή ο ανώνυμος συγγραφέας της στηλιτεύει τους επισκόπους για τον σαρδαναπαλικό τους βίο. Γράφει:
        «Τρώγωσι και πίνωσι ως χοίροι. Κοιμώνται δεκατέσσαρας ώρας τη νύχτα και δύο ώρας μετά το μεσημέρι, λειτουργούσι δύο φοράς τον χρόνο και όταν δεν τρώγωσι, δεν πίνωσι, δεν κοιμώνται, τότε κατεργάζονται τα πλέον αναίσχυντα και ουτιδανά έργα, οπού τινας ή μπορεί να στοχασθή…».
        ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΕΙ επίσης τους καλογέρους για την εξαπάτηση των ανυποψίαστων χριστιανών με τα ψευδολείψανα αγίων: «… Αυτοί έχουσιν εν κιβωτίδιον γεμάτον από ανθρώπινα κρανία ακέραια, τα οποία ασημώνουσι και έπειτα ονοματίζουσι άλλα μεν του Αγίου Χαραλάμπους, άλλα του Αγίου Γρηγορίου, εν ενί λόγω δεν αφήνουν άγιον χωρίς να έχουν μέρος από τα κόκαλά τους…».
        ΝΑ πάμε στα χρόνια του Αγώνα. Τότε οι κυριότεροι παράγοντες της εκκλησιαστικής εξουσίας – σε αντίθεση με τον κατώτερο κλήρο, που θυσιάστηκε για την εθνική υπόθεση – προσχωρούν σε φατρίες και πρωτοστατούν στους πολιτικούς ανταγωνισμούς. Η χριστεμπορία θα ευδοκιμήσει και μετά την απελευθέρωση.
        ΤΗΝ αγοραπωλησία των μητροπολιτικών εδρών σατιρίζει ο Γ. Σουρής: Οι μίτρες οι δεσποτικές εβγήκαν στο παζάρι/ λοιπόν αμέσως λύσετε, δεσπότες, το κεμέρι/ όποιος θα δώση πιο πολλά, εκείνος και θα πάρει/ του επισκόπου το ραβδί στο άγιό του χέρι…».
        ΗΤΑΝ ένας 80άρης, και «βάλε», σύντροφος που προχώρησε τη συζήτηση για όλα αυτά τα δυσώδη, για την μπόχα, που μας βγαίνει απ’ όλες τις μεριές. Κι εκεί πάνω στη συζήτηση, πέταξε το λόγο του. Θύμισε τον κουμπάρο, που δεν ήταν άλλος από το Θέμο Κορνάρο.
        Ο ΘΕΜΟΣ Κορνάρος, ο κουμπάρος όπως ήταν ο χαιρετισμός του γενικά προς όλους γνωστούς κι άγνωστους, γεννημένος στη Μεσαρά της Κρήτης είχε πάρει δραστήριο μέρος στην ΕΑΜική Εθνική Αντίσταση ενάντια στους χιτλερικούς κατακτητές. Επεσε στα χέρια τους και τον βασάνισαν με αφάνταστο τρόπο, τον άφησαν σχεδόν μισοπεθαμένο όταν τελικά τον μετέφεραν στο Χαϊδάρι.
        ΑΛΛΑ από τη φοβερή αυτή δοκιμασία ο Κορνάρος μας έδωσε το βιβλίο του «Στρατόπεδο Χαϊδαρίου», για το οποίο ο Κ. Βάρναλης θα γράψει πως είναι «το πιο ώριμο και το πιο ενδιαφέρον έργο του και από την άποψη του γραψίματος και από την άποψη του θέματος». Είναι «ένα βιβλίο γραμμένο με πόνο, βάσανα και αίμα ενός ολόκληρου λαού», θα γράψει στο «Ρ» ο Τάκης Αδάμος.
        ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ του «Αγύρτες και κλέφτες στην εξουσία» δημοσιεύονται δύο διηγήματα αφιερωμένα στον κλήρο. Στο πρώτο για να καυτηριάσει την αντεθνική δράση ενός ανώτερου κληρικού (του μητροπολίτη Ιερόθεου Μεσολογγίου). Στο δεύτερο για να προβάλει και να εξάρει την αγάπη για την πατρίδα και το πνεύμα αυτοθυσίας του κατώτερου κλήρου.
        ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ στενή του μητροπολίτη με τους ξένους καταχτητές καταπίεζε και λήστευε τους αγρότες της περιφέρειας. Στην επιμνημόσυνη ομιλία του για τους 120 πατριώτες που εκτελέστηκαν στο Αγρίνιο τη Μεγάλη Παρασκευή του 1944 τέλειωνε με τούτα τα λόγια: «Ομολογώ όμως ότι καλώς έπαθον διότι ήσαν προπαγανδισταί του κομμουνισμού».
        Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ του Μεσολογγίου και οι δικαστικοί μηχανισμοί της εξουσίας τελικά καταδίκασαν σε δυο χρόνια φυλάκιση τον Κορνάρο. Τα «Ελεύθερα Γράμματα» στο πρωτοσέλιδο άρθρο τους, 1η Οκτώβρη 1946 ανάμεσα στ’ άλλα γράφουν: «… Σε όποιο άλλο μέρος της Ευρώπης κι αν ζούσε όχι μόνο η διανόηση του τόπου του θα ήταν περήφανη γι’ αυτόν μα και το κράτος θα τον θεωρούσε σαν έναν από τους πνευματικούς ήρωές του. Εδώ όμως;
        ΕΔΩ όμως βρίσκεται στις φυλακές γιατί είχε τη «λόξα» να κατηγορήσει όσους συνεργάστηκαν με τον εχθρό. Αυτό και μόνο το γεγονός μαρτυρά σε ποιο εθνικό βάραθρο έχουμε πέσει».

        Του
        Νίκου ΚΑΡΑΝΤΗΝΟΥ

      • Ο/Η Φιλίστωρ λέει:

        http://kokkinosfakelos.blogspot.gr/2011/06/h.html
        ΤΕΤΆΡΤΗ, 22 ΙΟΥΝΊΟΥ 2011
        H εκκλησία στην Κατοχή
        …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
        …………………..
        Iερέας Σπύρος Καραβιάς
        Ιερέας του χωριού Σπολάιτα και έμμισθος γκεσταπίτης μέλος της οργάνωσης Εθνικός Συναγερμός.

        Ιερέας του χωριού Δοκίμιο
        Ληστής, χαφιές και φασίστας πρώτης κατηγορίας. Λειτουργούσε με το αυτόματο κρεμασμένο στο στήθος.

        Ιερέας Σπύρος Παπαθανασίου
        Τιμητικός λοχαγός των Ταγμάτων Ασφαλείας με το παιδί του εθελοντή στον γερμανικό στρατό.

        Ιερέας Γιάννης Παπαποστόλου
        Πράκτορας στων ναζί στο Παναιτώλιο. Όταν τον αποκαλύφθηκε από το ΕΑΜ κινδύνευσε και έφυγε για το Αγρίνιο. Τα πράγματά του μετέφεραν εκεί γερμανικά αυτοκίνητα. Τρεις ημέρες μετά βοηθά στην οργάνωση επιδρομής των Γερμανών στο Παναιτώλιο. Συλλαμβάνονται 28 πατριώτες και εκτελούνται σε άγνωστη τοποθεσία

        Ηγούμενος της μονής Αγγελοκάστρου Θεόφιλος
        Διορισμένος από τον μητροπολίτη Ιερόθεο και δεξί του χέρι. Πούλησε την εκκλησιαστική περιουσία της μονής σε ντόπιο τσοπάνο με τον οποίο είχε έχθρα λόγω της σχέσης του με την κόρη του. Αργότερα διορίζεται επόπτης ιερέων και μοναστηριών. Σε αυτή την θέση καταληστεύει επιβάλλοντας φόρο τα γειτονικά μοναστήρια. Το χειμώνα του 1944 διαφθείρει κορίτσι 17 ετών και το κλέβει μεταφέροντάς το στο Αιτωλικό. Η σιωπή της οικογένειας εξαγοράζεται από τον Ιερόθεο. Τον Μάρτη του 1944 επιτίθεται σε δεύτερο κορίτσι μικρής ηλικίας. Τον δέρνουν και αιτιολογεί την πράξη του ως τεστ αρετής. Ο Θεόφιλος αργότερα στελεχώνει και την Χ.

        Μητροπολίτης Φιλάρετος
        Για τον Φιλάρετο δεν έχει γράψει ο Κορνάρος, είπαν όμως και έγραψαν άλλοι πολλοί. Ο Φιλάρετος επέστρεψε στην Ελλάδα το 1928 από τις ΗΠΑ, όπου είχε φύγει ως μετανάστης. Η βασιλοφροσύνη του στα χρόνια της Κατοχής τον κάνει να νομίζει ότι είναι πρίγκιπας γράφει στην Ελευθεροτυπία το 1998 ο Κώστας Μπέης. Ο Φιλάρετος επί Κατοχής κεραυνοβολούσε από άμβωνα. Φοβέριζε με την υπέργεια εξουσία του τους κομουνιστές, ενώ έφθανε στο σημείο να κηρύττει ότι οι κατακτητές είναι πολύ πιο άνθρωποι από αυτούς. Η δράση του που στην κατοχή αφορά το αντιπατριωτικό και φιλοναζιστικό κήρυγμα, λαμβάνει γιγάντιες διαστάσεις κατά την μεταγωγή του στην Μακρόνησο. Εκεί βρίσκεται σε εντεταλμένη θέση δίπλα σε βασανιστές των ΑΜ (αφού η Μακρόνησος ήταν στην επικράτειά του) για να δει και να δηλώσει τα παρακάτω «Στην Μακρόνησο συντελείται θεάρεστο έργο εθνικής αναγέννησης». Οι ναζί αφέντες του τώρα έχουν αλλάξει αλλά η γραμμή είναι ίδια. Γράφει στον Ριζοσπάστη η Μ. Κυριακίδου: «Στις 29-10-48 μας επισκέφθηκε ο επίσκοπος Κυκλάδων, Φιλάρετος, με το βοηθό τους αρχιμανδρίτη Κορνάρο. Επετέθηκε στους κρατούμενους εντελώς ανοιχτά. Είπε: «’Η θ’ αλλάξετε μυαλό, ή θα περάνετε – ο κομμουνισμός έσβησε». Και παρακάτω: «Αν έρθει ο κομμουνισμός στην Ελλάδα, εγώ πρώτος θα γίνω κομμουνιστής». Μας αποκάλεσε Σλάβους, εγκληματίες και μας κάλεσε να μετανοήσουμε ειλικρινά και έμπραχτα, αλλιώς θα ρημάξουμε στις φυλακές κλπ, κλπ». Ο επίσκοπος Φιλάρετος, ο πατήρ Προκόπιος, ο αρχιμανδρίτης Κορνάρος, οι θρησκευτικοί επισκέπτες μας, ούτε και αυτοί δεν ήλθαν ποτέ σ’ αυτό τον άξενο βράχο, κοντά μας, με λίγο ενδιαφέρον πραγματικό, με πόνο ή συμπάθεια στους συνανθρώπους τους. Δε μας είπαν ούτε δύο λόγια «παρηγορίας», τίποτε το ανθρωπιστικό, το χριστιανικό. Μόνο με τις επιθέσεις τους, την επίθεση των άλλων, κάναν τον πόνο μας πιο βαθύ και ολοκλήρωναν το μαρτύριό μας….».

        Μητροπολίτης Σπυρίδωνας Ιωαννίνων
        Με επιστολή του στον ελληνικό λαό, την περίοδο της γερμανικής κατοχής. Προτρέπει την άμεση υποταγή και συνεργασία των Ελλήνων με τους Γερμανούς. Η επιστολή συνεχίζει προτρέποντας το ποίμνιο να μην υποβοηθά ή υποθάλπει τους αντάρτες γιατί η δράση τους οδηγεί σε ολοκαυτώματα. Η λογική φυσικά πίσω από αυτό είναι ότι οι Γερμανοί δεν φταίνε κατ’ ουσίαν αλλά οι κακοί πατριώτες.
        (Πηγή: Hagen Flaischer, Στέμμα και Σβάστικα)

        Μητροπολίτης Κωνσταντίνος Σερρών
        Αντικομουνιστής με εντεταλμένη θέση ενάντια στον ΕΛΑΣ και το ΕΑΜ. Οι σχέσεις του με το βουλγαρικό στρατό κατοχής αναφέρονται από τον Θέμο Κορνάρο ως παράδειγμα προς αποφυγήν.

  41. Ο/Η Αntifa2 λέει:

    H κρατική Εκκλησία της Ελλάδας υμνεί τους χιτλερικούς

    http://www.efsyn.gr/arthro/agkylotos-alla-stayros
    07.02.2016
    Αγκυλωτός, αλλά σταυρός


    Συγκέντρωση «Γερμανοχριστανών» στη ναζιστική Γερμανία Συγκέντρωση «Γερμανοχριστανών
    07.02.2016, 09:58 | Ετικέτες: Ναζί, φασισμός, Εκκλησία, Γερμανία, Ελλάδα .

    Συντάκτης:

    Τάσος Κωστόπουλος
    .

    «Η εθνική κυβέρνηση θεωρεί τα χριστιανικά δόγματα τους σημαντικότερους παράγοντες για τη διατήρηση του εθνικού μας πολιτισμού»

    Αδόλφος Χίτλερ, 23/3/1933

    «Από της ημέρας της εμφανίσεως αυτού εις τον κόσμον, ο χριστιανισμός συνήντησε μεγάλας αντιδράσεις. Αι αντιδράσεις αυταί εις την ιστορίαν είνε γνωσταί υπό το όνομα των διωγμών. […] Κατά τους νεωτέρους χρόνους ενεφανίσθη ένας από τους μεγίστους διωγμούς, τους οποίους εγνώρισεν η ιστορία. Είναι ο Κομμουνισμός, ο οποίος έστησε την έδραν του εν Ρωσσία. […] Καθώς όμως άλλοτε η Θεία Πρόνοια, εν τω προσώπω του Μεγάλου Κωνσταντίνου, εθριάμβευσε κατά των διωγμών της ειδωλολατρείας, τοιουτοτρόπως σήμερον, εν τω προσώπω του Μεγάλου Ηγέτου του ενδόξου Γερμανικού έθνους, θα θριαμβεύση και κατά του διωγμού τούτου. Και η τιμή και η δόξα του μεγάλου Γερμανικού Εθνους και η προς αυτό ευγνωμοσύνη απάντων των λαών, και ιδιαιτέρως του ελληνικού, θα είνε όντως αιωνία».

    Διατυπωμένες εν έτει 1943, με την ευκαιρία της ναζιστικής προπαγανδιστικής έκθεσης «Ο σοβιετικός παράδεισος», κι αποτυπωμένες σ’ ένα αντικομμουνιστικό φυλλάδιο με τον εύγλωττο τίτλο «Ο αγών της Ελλάδος κατά του μπολσεβικισμού. Ελληνικές γνώμες» (Θεσσαλονίκη 1943, εκδ. Νέα Ευρώπη), οι παραπάνω γραμμές υπογράφονται από έναν ιεράρχη της Εκκλησίας της Ελλάδος, τον μητροπολίτη Φλωρίνης Βασίλειο.

    Οσο κι αν η εξομοίωση του Αδόλφου Χίτλερ με τον (αγιοποιημένο από τη χριστιανοσύνη) Μεγάλο Κωνσταντίνο ξαφνιάζει σήμερα τον ανυποψίαστο αναγνώστη, την εποχή εκείνη αποτελούσε μάλλον συνηθισμένη παραβολή.

    Ακόμη πιο προωθημένες ήταν άλλωστε οι δηλώσεις κάποιων άλλων μητροπολιτών της Βόρειας Ελλάδας που παρατίθενται στο ίδιο φυλλάδιο.

    Ενθουσιωδέστερος όλων, ο Κασσάνδρας Ειρηναίος (πάλαι ποτέ υπότροφος του τσάρου στη Θεολογική Ακαδημία του Κιέβου, όπως ο ίδιος υπενθυμίζει) δεν δίστασε μάλιστα να εγκολπωθεί πλήρως τη ναζιστική ιδεολογία όσον αφορά τον φυλετικό κοινό τόπο «ιουδαιομπολσεβικισμού» και «εβραιοκαπιταλισμού»:

    «Ευνόητος η χαρά και ανακούφισις ην ησθάνθην όταν ο Μέγας Φύρερ του Γερμανικού Ράιχ εκήρυξε τον κατά των Μπολσεβίκων πόλεμον, προς απαλλαγήν της Αγίας Ορθοδόξου Ρωσσίας από των σκληρών και αφορήτων αυτής βασάνων και βασανιστών.

    »Μπολσεβικισμός και Μασσωνισμός ή κεφαλαιοκρατία είνε δυο δυσώδεις πηγαί αι οποίαι εκβράζουσιν όλας τας δολοπλοκίας, ψεύδη, δυστυχήματα, συμπλοκάς, αιματοχυσίας, καταστροφάς και δεινοπαθήματα από των οποίων πάσχει η σύγχρονος ανθρωπότης. Ο κατ’ αυτών πόλεμος είνε φιλάνθρωπος, ευγενής και σωτήριος. Ας ευχηθώμεν εις τα γερμανικά όπλα επιτυχίαν, καίτοι αναλογιζόμενοι το μέγεθος του αναληφθέντος αγώνος ιλιγγιώμεν, διότι αναντιρρήτως το ήμισυ του επί της επιφανείας της γης υπάρχοντος χρυσού ευρίσκεται εν ταις χερσί των Εβραίων, ο δε χρυσός είνε το ισχυρότερον των εν τω κόσμω τούτω υλικών όπλων» (όπ.π., σ. 15).

    Θα μπορούσε κανείς να υποθέσει πως οι δουλοπρεπείς αυτές διακηρύξεις υπέρ του κατακτητή δεν ήταν παρά απόρροια της ίδιας της ξένης κατοχής – και της πατροπαράδοτης κουλτούρας προσεταιρισμού των ισχυρών από τους χριστιανορθόδοξους «εθνάρχες», την οποία η μακραίωνη πολιτική του Φαναρίου είχε κληροδοτήσει στους ιεράρχες παλαιών τε και «Νέων Χωρών».

    Η εξύμνηση του χιτλερισμού ως κοινωνικοπολιτικού προτύπου δεν πρωτοεμφανίστηκε όμως στους κόλπους της εγχώριας εκκλησιαστικής ιεραρχίας μετά την κατάρρευση του μετώπου, την άνοιξη του 1941.

    Οπως διαπιστώνουμε ξεφυλλίζοντας την «Εκκλησία», το «επίσημον δελτίον της Εκκλησίας της Ελλάδος» που εκδιδόταν από το 1922, παρεμφερείς απόψεις διατυπώθηκαν δημόσια ήδη από την επομένη της ανάρρησης των ναζί στην εξουσία, τον Ιανουάριο του 1933.

    Η επικρότηση αυτή αντανακλούσε τη συνολικότερη στάση της Εκκλησίας ως προασπιστή του κοινωνικού καθεστώτος: όπως λίγο νωρίτερα ο ιταλικός φασισμός, έτσι και ο γερμανικός ναζισμός έγινε, αρχικά τουλάχιστον, δεκτός ως μια ιδεώδης απάντηση των παραδοσιακών ευρωπαϊκών κοινωνιών στον (κοινό) εσωτερικό εχθρό και στην (εξίσου κοινή) «κρίση αξιών» που επέφερε η νεωτερικότητα.

    Ειδικά στην περίπτωση του χιτλερισμού, ωστόσο, η ανεπιφύλακτη αποδοχή παραχώρησε αρκετά γρήγορα τη θέση της σ’ έναν εσωτερικό διάλογο, όπου ο ενθουσιασμός για τη βίαιη συντριβή της γερμανικής Αριστεράς διασταυρωνόταν με την ανησυχία για τις αυξανόμενες «αντιχριστιανικές» επιδόσεις του νέου καθεστώτος.

    Οι κριτικές αυτές επισημάνσεις στις σελίδες της μεσοπολεμικής «Εκκλησίας» πήγαζαν σε κάποιο βαθμό από την επαφή των συντακτών της με τους αντίστοιχους προβληματισμούς ομοφρόνων θεολογικών κύκλων της Δυτικής Ευρώπης· με τη σειρά τους, αυτοί οι τελευταίοι αντανακλούσαν συνήθως τη βαθμιαία αποξένωση των γερμανικών εκκλησιαστικών ιεραρχιών από το χιτλερικό καθεστώς.

    Παράδειγμα για τους Ελληνες

    Το πρώτο κείμενο που συναντάμε στο επίσημο δελτίο της Εκκλησίας της Ελλάδος για την επικράτηση των ναζί είναι ένα ανεπιφύλακτα εγκωμιαστικό σχόλιο, δημοσιευμένο τρεις εβδομάδες μετά την ανάρρηση του Χίτλερ στην καγκελαρία.

    Οι πολιτικές διακηρύξεις και υποσχέσεις των εθνικοσοσιαλιστών επιστρατεύονται μάλιστα ως παράδειγμα για τους Ελληνες συντηρητικούς πολιτικούς:

    «Μεταξύ των άρθρων του πολιτικού προγράμματος του νέου Αρχικαγγελαρίου της Γερμανίας, το οποίον διεβοήθη εις όλον τον κόσμον, υπάρχουν και τινα τα οποία, διά τον οικουμενικόν χαρακτήραν των, προκαλούν, ιδίως σήμερον, αμέριστον την προσοχήν. Υπισχνείται λοιπόν ο γερμανός αρχηγός μιας μεγίστης μερίδος του γερμανικού λαού, ότι “θα αποκαταστήσωμεν την καθαριότητα εις την οικογενειακήν και την δημοσίαν ζωήν”, “θα επαναδώσωμεν εις τον γερμανικόν λαόν την πίστιν προς τον Θεόν, την πατρίδα και την οικογένειαν” και “θα στηρίξωμεν πάλιν επί υγιών βάσεων την εκπαίδευσιν των παιδιών μας”. Τοιουτοτρόπως ο προς όν απευθύνεται το πρόγραμμα εκλέκτωρ λαός ακούει σαφείς και καθαράς τας θέσεις των πολιτικών του ως προς τα θεμελιώδη ιδανικά της ατομικής και της κοινωνικής του ζωής. Και είναι καιρός -και υπάρχουν λόγοι- να ακούση, τέλος πάντων, μίαν φοράν ο ελληνικός λαός εκ στόματος των πολιτικών του επίσης καθαράν και κατά τον μάλλον απροκάλυπτον και ευθύν τρόπον ποίαν στάσιν λαμβάνουν και θα λάβουν απέναντι του θεσμού της οικογενείας, της Εκκλησίας και της εκπαιδεύσεως των ελληνοπαίδων, διά να καθορίση και αυτός αναλόγως την ιδικήν του στάσιν κατά τας επικειμένας εκλογάς» («Καθαρά και απροκαλύπτως», 18/2/1933, σ. 54-55).

    Η θετική αυτή υποδοχή προέκυψε ως συνισταμένη δύο παράλληλων διαδικασιών.

    Από τη μια, εξέφραζε την όλο και ευκρινέστερη στροφή των ελληνικών συντηρητικών κύκλων προς αυταρχικές λύσεις, που θα ξεμπέρδευαν μια και καλή με την εγγενή «αδυναμία» των δημοκρατικών θεσμών.

    Από την άλλη, αντανακλούσε τον ενθουσιασμό των Γερμανών προτεσταντών, με τους οποίους η ελλαδική εκκλησία είχε στενές σχέσεις ήδη από τον προηγούμενο αιώνα, για την πολιτική επικράτηση των ναζί.

    Η παράκαμψη των δημοκρατικών διαδικασιών και η αμείλικτη καταστολή του εσωτερικού εχθρού θεωρούνταν απαραίτητο συστατικό στοιχείο της επιδιωκόμενης σωτηρίας.

    Το διαπιστώνουμε από το άρθρο του μητροπολίτη Γορτυνίας Πολύκαρπου που δημοσιεύτηκε στην «Εκκλησία», πέντε μήνες μετά την πρωθυπουργοποίηση του Αδόλφου (30/1/1933) και τρεις αφότου το Ράιχσταγκ του παραχώρησε δικτατορικές εξουσίες (23/3/1933), ενώ πλέον έβγαιναν εκτός νόμου όχι μόνο κομμουνιστές και σοσιαλδημοκράτες, αλλά ακόμη και το ρωμαιοκαθολικό «Κόμμα του Κέντρου»:

    «Βεβαίως η ευθύνη των ιθυνόντων τας τύχας του κόσμου είναι μεγίστη και πρέπει ως τάχιστα να ληφθούν δραστικά μέτρα της σωτηρίας, διότι η υπάρχουσα κατάστασις απειλεί την συντριβήν και τελείαν καταστροφήν, εφ’ όσον οι εχθροί της ευημερίας των λαών διαδίδουν ψευδείς αρχάς και διδασκαλίας κομμουνιστικάς, δι’ ων δηλητηριάζονται οι λαοί και δη η νεότης. Από της καταστροφής εσώθησαν τα Κράτη της Ιταλίας και τελευταίον της Γερμανίας, διά της ανακηρύξεως δικτατοριών και περιορισμού της ελευθέρας ενεργείας των ανελευθέρων αθέων κομμουνιστών» («Η κατάστασις της ανθρωπότητος και η σωτηρία», 24/6/1933, σ. 195).

    Καλά και κακά άκρα

    Κατηγορίες κρατουμένων, από τις οποίες απάλλαξε τη Γερμανία η ναζιστική «αποκατάσταση των αξιών» TOPOGRAPHY OF TERROR (Βερολίνο 2012)

    ↳ Κατηγορίες κρατουμένων, από τις οποίες απάλλαξε τη Γερμανία η ναζιστική «αποκατάσταση των αξιών»: με κόκκινο οι πολιτικοί κρατούμενοι, με πράσινο οι «εγκληματίες κατ’ επάγγελμα», με μπλε οι μετανάστες, με μοβ οι Μάρτυρες του Ιεχωβά, με ροζ οι ομοφυλόφιλοι, με μαύρο οι «φυγόπονοι» και τα «αντικοινωνικά στοιχεία».

    Εξίσου απολογητικά υπέρ των ναζί είναι τα σχόλια της «Εκκλησίας» με τα οποία επιχειρείται, στη διάρκεια του 1933, η διασκέδαση των αρνητικών εντυπώσεων από τα πρώτα καταπιεστικά μέτρα σε βάρος των Εβραίων.

    Ενα πάγιο επιχείρημα που επιστρατεύεται για την απονομιμοποίηση των σχετικών διαμαρτυριών είναι η ευμενής σύγκριση των ναζιστικών «ημίμετρων» με τους διωγμούς της χριστιανοσύνης από κομμουνιστές και αλλοθρήσκους:

    «Εκ των κύκλων του αγγλικού εργατικού κόμματος εξεφράσθησαν διά του τύπου παράπονα κατά της Εκκλησίας ότι δήθεν εξ αδιαφορίας δεν ύψωσεν φωνήν διαμαρτυρίας κατά των ανθεβραϊκών εν Γερμανία διωγμών», πληροφορούμαστε τον Απρίλιο – μαζί με την «αποστομωτική» απάντηση των λονδρέζικων «Εκκλησιαστικών Καιρών» που «πολύ ορθώς ερωτώσι τους διά τας γερμανικάς κατά των Εβραίων διώξεις εξανισταμένους σήμερον κύκλους, πού ήσαν και διατί επέδειξαν πλήρη αδιαφορίαν διά τους απείρως χείρονας διωγμούς των χριστιανών εν Ρωσία και διατί έμειναν τελείως ασυγκίνητοι διά τας σφαγάς και τα φρικτά μαρτύρια μυριάδων ελλήνων χριστιανών εν Μικρά Ασία» (29/4/1933, σ. 134).

    Το ίδιο συγκριτικό επιχείρημα επιστρατεύεται και λίγο αργότερα, με ακόμη εμφανέστερη υπερασπιστική πρόθεση:

    «Ολόκληρος ο κόσμος», διαβάζουμε, «ανεστατώθη εκ του γεγονότος ότι η Γερμανία εκδιώκει μακράν των ορίων της πάντας τους εν τη χώρα εβραίους, ανεξαρτήτως επαγγέλματος, θέσως, μορφώσεως και θρησκείας –διότι υπάρχουν και χριστιανοί εξ εβραίων. […] Η αγανάκτησις δε κατά του γερμανικού ανθεβραϊκού πραξικοπήματος εκδηλώτερον κορυφούται προκειμένου ιδία περί των διωχθέντων επιστημόνων, ως π.χ. συνέβη διά τον Αϊνστάιν, παυθέντα και τούτον και εξαναγκασθέντα εις εκπατρισμόν, καταφυγόντα δ’ εις Αγγλίαν, ένθα ζωηροτάτας εύρε παρά τω ανεπτυγμένω αγγλικώ κοινώ συμπαθείας. Απείρως χείρων και αμειλικτότερος διωγμός είχε κινηθή κατά της χριστιανικής θρησκείας εν Ρωσία υπό των ρώσων κομμουνιστών, χωρίς όμως να συγκινηθή ο κόσμος κατ’ ίσον βαθμόν. Τα συμπεράσματα ας εξαγάγη ο αναγνώστης» («Μια διαπίστωσις», 21/10/1933, σ. 332).
    …………………………………………..

  42. Παράθεμα: Χιτλερικοί αντισημίτες παπάδες | Ροΐδη και Λασκαράτου Εμμονές

  43. Ο/Η Φιλίστωρ λέει:

    O Γλέζος λέει επιεικώς ανοησίες.
    Παχυλή άγνοια ή κουταμάρα, δεν το γνωρίζω.

    http://aera2012.blogspot.gr/2012/04/blog-post_29.html

    Πώς έγινε Αρχιεπίσκοπος Αθηνών ο Δαμασκηνός το 1941

    Του Δημοσθένη Κούκουνα

    Οι Γερμανοί όταν κατέλαβαν την Ελλάδα, βρήκαν επικεφαλής της Εκκλησίας της Ελλάδος τον Αρχιεπίσκοπο Χρύσανθο, τον από Τραπεζούντος, ιεράρχη εξαιρετικά μορφωμένο και μάλιστα με γερμανική παιδεία, αλλά και ιεράρχη που είχε αναπτύξει πλούσια εθνική δράση σε κρίσιμες περιόδους. Λογικά οι Γερμανοί θα θεωρούσαν πολύ χρήσιμη την παρουσία του, ακριβώς λόγω της γερμανικής παιδείας του, πλην όμως έχει λεχθεί ότι τον είχαν χαρακτηρίσει ως εχθρική προσωπικότητα. Αυτό οφειλόταν στο γεγονός ότι ο Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος είχε κάνει φραστικές επιθέσεις εναντίον της Γερμανίας, με το διάγγελμα που εξέδωσε όταν έγινε η γερμανική επίθεση.

    Κατά τη γνώμη τους, το αρχιεπισκοπικό διάγγελμα δεν είχε περιορισθεί στην ενίσχυση του εθνικού αγώνα που διεξήγαγε η Ελλάδα, όπως άλλωστε αναγνωριζόταν ότι ήταν καθήκον του, αλλά είχε χαρακτηρισμούς και αιχμές προσβλητικές για το γερμανικό έθνος. Στο διάγγελμά του εκείνο, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Εκκλησία»[1] ο Χρύσανθος τόνιζε:

    «Από της σήμερον και έτερος εχθρός, η Χιτλερική Γερμανία, αδίκως και ανάνδρως επιτίθεται κατά της ιεράς ημών Χώρας. Η Α.Μ. ο Βασιλεύς και η Εθνική Κυβέρνησις καλούσιν ημάς εις νέας θυσίας προς υπεράσπισιν της Πίστεως ημών και του Δικαίου και της Ελευθερίας.

    Εις όμοιον αγώνα αποδύεται και ο ομόδοξος ηρωικός λαός ετέρας ιεράς γης, της γείτονος Γιουγκοσλαυίας, καθ’ ης την αυτήν ημέραν και ώραν ήρξατο επιτιθέμενος ο κοινός πολέμιος. Αι δυνάμεις της ύλης και του σκότους συνώμοσαν κατά της δυνάμεως του πνεύματος και του φωτός.

    Αλλ’ ο μέγας Θεός, όστις είναι Πνεύμα, Φως και Ζωή, δεν θα επιτρέψη την βασιλείαν του σκότους, και, όπως μέχρι τούδε ενίσχυσεν όπλα τα ιερά και διά της απαραμίλλου ανδρείας και γενναιότητος υμών κατέρριψε τον εξ Ιταλίας αντίθετον Γολιάθ, ούτω θα συντρίψη και τον εκ Γερμανίας Εκατόγχειρα Τυρφέα, και θα ανατείλη και πάλιν εις την καθ’ ημάς Ανατολήν και καθ’ όλην την οικουμένην τον ήλιον της Δικαιοσύνης και Αληθείας.

    Επί τη πίστει ταύτη η Εκκλησία της Ελλάδος ευλογεί τους νέους ιερούς αγώνας και εύχεται, ίνα ο ισχυρός του Κυρίου βραχίων κατευθύνη τους πιστούς Συμμάχους εις νέα τρόπαια νίκης και θριάμβους προς διάσωσιν του κινδυνεύοντος χριστιανικού πολιτισμού, εν ω και μόνω είναι δυνατόν να ζώσι καλώς οι ευγενείς λαοί. “Αλλ’ ή καλώς ζην ή τεθνηκέναι τον ευγενή χρη”…».

    Για το διάγγελμά του εκείνο ο Χρύσανθος με τις απαξιωτικές φράσεις του κατά της χιτλερικής Γερμανίας, είχε γίνει αντικείμενο σκληρής κριτικής από τον ραδιοφωνικό σταθμό του Βερολίνου, πριν ακόμη οι Γερμανοί καταλάβουν την Αθήνα. Ωστόσο, θα ήταν υπερβολή να υποστηριχθεί ότι οι Γερμανοί θα ήθελαν να τον εκδικηθούν προσωπικά για το προαναφερόμενο κείμενο, που άλλωστε δεν έφερε μόνο την δική του υπογραφή, αλλά και άλλων αρχιερέων[2], για τους οποίους δεν εκδηλώθηκε εχθρική προδιάθεση από τους Γερμανούς μόλις ήλθαν. Την πρώτη ημέρα που εισήλθαν στην ελληνική πρωτεύουσα, ο στρατηγός Γκέοργκ Στούμε τον επισκέφθηκε στο μέγαρο της Αρχιεπισκοπής, αντιμετωπίζοντας μια ψυχρή στάση, ενώ προηγουμένως ο Αρχιεπίσκοπος είχε αρνηθεί να παραστεί στην παράδοση της πόλης και στην ταυτόχρονη επίκληση του ανοχύρωτου.

    Μια άλλη σημαντικής σημασίας ενέργεια του Χρυσάνθου ήταν η άρνησή του να ορκίσει, ύστερα από τρεις ημέρες, την πρώτη κατοχική κυβέρνηση, παρά τις παρακλήσεις του προσωπικού φίλου του Πλάτωνα Χατζημιχάλη. Η νομοταγής άποψή του ήταν ότι, αφού υπήρχε ακόμη επί ελληνικού εδάφους η νόμιμη ελληνική κυβέρνηση, δεν θα έπρεπε να ορκισθεί άλλη, ή ότι – εν πάση περιπτώσει – δεν ήθελε να εμπλακεί σε πολιτική πράξη, όπως θα ήταν η αυτοπρόσωπη παρουσία του στην ορκωμοσία της κυβέρνησης.

    Θα έλεγε κανείς ότι με την απόλυτη αυτή στάση του, άνοιγε τον δρόμο για να συντελεσθεί η απομάκρυνσή του από τον αρχιεπισκοπικό θρόνο. Ωστόσο, αρχικά ούτε οι ίδιοι οι Γερμανοί, ούτε ο στρατηγός Τσολάκογλου είναι εκείνοι που επεδίωξαν τέτοια ενέργεια. Θα χρειασθεί να καταβληθεί μεγάλη προσπάθεια για να μεταπεισθεί τελικά ο Τσολάκογλου ως προς αυτό, ενώ ο καθηγητής Λούβαρις στα απομνημονεύματά του είχε διατυπώσει την άποψη ότι ο Χρύσανθος «ανεγνώριζε την ανάγκην και την χρησιμότητα της κατοχικής Κυβερνήσεως». Κατηγορηματικά αντίθετη γνώμη, όμως, είχε διατυπώσει, απαντώντας στον Λούβαρι, ο καθηγητής Παναγιώτης Μπρατσιώτης, στενός φίλος του Αρχιεπισκόπου[3]. Σε συνέχεια, πρόσθετα στοιχεία είχαν δώσει ο κατά την έναρξη της Κατοχής νεαρός αρχιμανδρίτης Ιερώνυμος Κοτσώνης, που ανήκε στο στενό περιβάλλον του Χρυσάνθου και ήταν γραμματέας της Ιεράς Συνόδου[4] και ο αρχιμανδρίτης και μετέπειτα Μητροπολίτης Πατρών Νικόδημος Βαλληνδράς[5], αρχιδιάκονος του Χρυσάνθου και αυτήκοος όσων είχε πει εκείνος.

    Αλλά απέναντι στον Χρύσανθο υπήρχε τότε ένας προσωπικός αντίπαλός του, ο προς στιγμήν εκλεγείς Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Δαμασκηνός. Μετά τα γεγονότα της αρχιεπισκοπικής εκλογής του 1938, ο Δαμασκηνός αρνήθηκε να επανέλθει στη Μητρόπολη Κορινθίας και επέλεξε να αυτοεξορισθεί στη Μονή Φανερωμένης στη Σαλαμίνα. Το δικτατορικό καθεστώς φοβόταν τις κινήσεις του Δαμασκηνού, με αποτέλεσμα ο υπουργός Ασφαλείας Κων. Μανιαδάκης να διατάξει την παρακολούθηση και φρούρησή του, χωρίς όμως να απαγορεύονται οι μετακινήσεις του. Αρκετές φορές, ιδίως τις νυκτερινές ώρες, ο Δαμασκηνός απομακρυνόταν από τη Σαλαμίνα και ερχόταν στην Αθήνα, πάντοτε όμως στενά παρακολουθούμενος από τους ανθρώπους του Μανιαδάκη.

    Αμέσως μετά την είσοδο των Γερμανών στην Αθήνα, ο Δαμασκηνός επανήλθε από την αυτοεξορία του στη Μονή Φανερωμένης Σαλαμίνος και εγκαταστάθηκε στην οικία φίλου του, του τότε Μητροπολίτη Γυθείου Προκοπίου, στην Κυψέλη. Πρόθεσή του ήταν τώρα να διεκδικήσει τον αρχιεπισκοπικό θρόνο αντί πάσης θυσίας. Κάλεσε τους φίλους του, ιεράρχες και μη, να τον συνδράμουν και άρχισε να κινείται για να το επιτύχει. Από τις πρώτες ημέρες όμως διαπίστωσε ότι δεν ήταν εύκολο να γίνει αυτό που επιθυμούσε.

    Παρά την προσωπική φιλία που τον συνέδεε με την οικογένεια του στρατηγού Τσολάκογλου, ο τελευταίος δεν ήταν καθόλου διατεθειμένος να ανακινήσει το αρχιεπισκοπικό ζήτημα. Ο Δαμασκηνός απευθύνθηκε τότε στον καθηγητή Νικόλαο Λούβαρι[6], ο οποίος, αν και την τελευταία στιγμή απέφυγε να συμμετάσχει στην κατοχική κυβέρνηση, ωστόσο διατηρούσε σχέσεις και με τα μέλη της κυβέρνησης και με τους Γερμανούς διπλωμάτες. Ο Λούβαρις κινήθηκε δραστήρια, αλλά προσέκρουσε στη γερμανική πρεσβεία, οι ιθύνοντες της οποίας είχαν καταλήξει νωρίτερα ότι η ενδεδειγμένη πολιτική στάση θα ήταν να μη θιγεί ο Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος. Επ’ αυτού, η γερμανική πρεσβεία Αθηνών είχε στείλει προς το Βερολίνο και σχετική έκθεσή της.

    Πιεζόμενος από τον Δαμασκηνό, ο Λούβαρις επισκέφθηκε τον πρώτο σύμβουλο της γερμανικής πρεσβείας Γκραίβενιτς. Αφού εκθείασε τον Δαμασκηνό και τα προσόντα του, ανέπτυξε πώς είχε το ζήτημα της αρχιεπισκοπικής εκλογής και εισηγήθηκε «για να εκλείψει η δημιουργηθείσα ανωμαλία», δηλαδή να αποκατασταθεί ο Δαμασκηνός. Ο Γκραίβενιτς δεν πείσθηκε, προβάλλοντας την άποψη ότι για πολιτικούς λόγους η πρεσβεία είχε ήδη πάρει αρνητική θέση στην επάνοδο του Δαμασκηνού στον αρχιεπισκοπικό θρόνο και επικαλούμενος ότι δεν θα έπρεπε να δημιουργηθούν στην αρχή της Κατοχής τέτοιου είδους ζητήματα.

    Την ίδια άποψη συμμεριζόταν, όπως είχε την ευκαιρία να διαπιστώσει παράλληλα ο καθηγητής Λούβαρις, και ο Γερμανός πάστορας στην Αθήνα, ο οποίος φοβόταν ότι μια τέτοια ενέργεια θα κατέληγε να θίξει το θρησκευτικό αίσθημα του ελληνικού λαού και ταυτόχρονα να αυξήσει τα εναντίον της Γερμανίας αισθήματά του. Ο πάστορας όμως φοβόταν και κάτι άλλο, ότι δηλαδή η καθολική προπαγάνδα θα εύρισκε πρόσφορο έδαφος για να αναπτύξει δράση στην Ελλάδα με απροσδιόριστες πλέον συνέπειες. Ο τελευταίος, αφού αρνήθηκε να συνεργασθεί γι’ αυτό το θέμα με τον Λούβαρι, επικοινώνησε με τους καθηγητές του Πανεπιστημίου Αθηνών Μπρατσιώτη και Τρεμπέλα, στους οποίους είπε: «Εγώ, ως αρχηγός της εν Ελλάδι Προτεσταντικής Γερμανικής Εκκλησίας, θα εναντιωθώ εναντίον μιας τοιαύτης μεταβολής, η οποία μόνον ζημίας ημπορεί να προκαλέση και σας παρακαλώ να το θέσετε υπ’ όψιν των αρμοδίων ελληνικών αρχών».

    Ο Γερμανός πάστορας Σαίφερ απευθύνθηκε και στον καθηγητή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Μπόνη, στον οποίο ήταν κατηγορηματικότερος: «Σας παρακαλώ να ανακοινώσετε εις τον Επίτροπον της Ιεράς Συνόδου κ. Πετρακάκον ότι εάν επέμβη εις το ζήτημα της αλλαγής του προσώπου του Αρχιεπισκόπου Αθηνών, θα εισηγηθώ εις τον Γερμανόν πρεσβευτήν την παύσιν του».

    Ο Χρύσανθος φαίνεται πως είχε αόρατους υποστηρικτές ανάμεσα στους ισχυρούς της εποχής, αλλά αντιλαμβανόταν ότι η θέση του κρεμόταν από μια κλωστή. Δεν υπάρχει καμιά σαφής ένδειξη ότι είχε μετανοήσει για τη στάση που τήρησε απέναντι στην κατοχική κυβέρνηση όταν αρνήθηκε να την ορκίσει, αλλά οπωσδήποτε κάποια στιγμή θα έκανε αυτοκριτική. Είχε αποφύγει να κάνει οποιαδήποτε επίσημη δήλωση αφότου ήρθαν οι Γερμανοί, εκτός από μια ευκαιρία που είχε. Αν και βρισκόταν στο πλαίσιο των προνοιακών καθηκόντων της Εκκλησίας, θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως μια κίνηση επικοινωνίας με την κυβέρνηση, η οποία ενδιαφερόταν ζωτικά να επιτύχει η αποσυμφόρηση των εφέδρων που βρέθηκαν στην Αθήνα μετά το τέλος του πολέμου. Στις 6 Μαΐου 1941 δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Ακρόπολις» υπό τον τίτλο «Έκκλησις του Αρχιεπισκόπου»:

    «Οι τίμιοι της Πατρίδος στρατιώται, οι μη δυνάμενοι να επανέλθουν εις τας εστίας των, έχουν απαραίτητον ανάγκην μιας πολιτικής ενδυμασίας. Ποιούμεθα έκκλησιν εις πάντας τους ευσεβείς και φιλοπάτριδας χριστιανούς της καθ’ ημάς Αρχιεπισκοπής, ίνα ακολουθούντες το ευαγγελικόν “ο έχων δύο χιτώνας μεταδότω τω μη έχοντι”, προσκομίσωσιν αμέσως πολιτικάς ενδυμασίας και παραδώσωσιν αυτάς εις την επί τούτω εντεταλμένην επιτροπήν της Αρχιεπισκοπής, εδρεύουσαν εν τη οδώ Μητροπόλεως 44.

    Ο Αθηνών Χρύσανθος».

    Αυτή είναι η τελευταία δημόσια δήλωσή του πριν του αφαιρεθεί ο αρχιεπισκοπικός θρόνος.

    Από τη δική του πλευρά, ο Δαμασκηνός, μόλις πληροφορήθηκε αυτές τις αντιδράσεις του πάστορα και της γερμανικής πρεσβείας, δεν κάθησε με σταυρωμένα τα χέρια. Πλην των Γερμανών, υπήρχαν και Έλληνες που είχαν αρνητική θέση για αντικατάσταση του Αρχιεπισκόπου, μεταξύ των οποίων τα μέλη της κατοχικής κυβέρνησης Πλ. Χατζημιχάλης, Ιάσ. Παπαδόπουλος, Σωτ. Μουτούσης και Π. Δεμέστιχας, καθώς και ο Δ. Πολύζος. Εκείνος όμως, αντίθετα απ’ ό,τι θα περίμενε κανείς, κινήθηκε ακόμη πιο δραστήρια για να επιτύχει τον στόχο του.

    Ο Δαμασκηνός άσκησε μεγάλη πίεση προς τον κατοχικό πρωθυπουργό Τσολάκογλου, αν και εκείνος είχε εξ αρχής τοποθετηθεί αρνητικά, παρά την προσωπική προσβολή που είχε υποστεί από τον Αρχιεπίσκοπο Χρύσανθο, όταν αρνήθηκε να ορκίσει την κυβέρνησή του. Απευθύνθηκε στη σύζυγο του στρατηγού Τσολάκογλου, με την οικογένεια της οποίας γνωριζόταν από τη μακρά θητεία του στην Κόρινθο ως Μητροπολίτης Κορινθίας. Την επισκέφθηκε και επικαλούμενος την οικογενειακή γνωριμία τους, ζήτησε να ενεργήσει ανάλογα στον σύζυγό της.

    Ταυτόχρονα ήλθε σε επαφή και με άλλους σημαίνοντες Κορίνθιους, προκειμένου να πιεσθεί και από αυτούς ο Τσολάκογλου. Επεστράτευσε ακόμη και τον σύγγαμβρό του στρατηγό Γ. Τζιρακόπουλο, προκειμένου να εκπορθήσει την πρωθυπουργική άρνηση. Ο Τσολάκογλου κάμφθηκε τελικά, ύστερα από τις συχνές αναφορές υπέρ του Δαμασκηνού από τους συνεργάτες, τους φίλους και τους οικείους του.

    Ο Δαμασκηνός όμως είχε εξ αρχής ήδη ένα μεγάλο πλεονέκτημα. Είχε πείσει και είχε με το μέρος του τον καθηγητή Κων. Λογοθετόπουλο, ο οποίος ήταν ο αρμόδιος υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων. Από τις πρώτες ενέργειές του, μόλις οι Γερμανοί κατέλαβαν την Αθήνα, ήταν – με τη μεσολάβηση κοινών γνωστών – να πείσει τον Λογοθετόπουλο ότι έπρεπε να αρθεί η αδικία που του είχε γίνει από την κυβέρνηση Μεταξά και κυρίως να αρθεί η άδικη και μεροληπτική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, βάσει της οποίας του είχε αφαιρεθεί ο αρχιεπισκοπικός θρόνος.

    Ακολουθεί

  44. Ο/Η Φιλίστωρ λέει:

    συνέχεια από το ανωτέρω:
    http://aera2012.blogspot.gr/2012/04/blog-post_29.html
    (…….)
    Ο κατοχικός υπουργός κάλεσε τον μέχρι τότε Επίτροπο της Ιεράς Συνόδου Λουκά Μπουρνόζο (άλλοτε βουλευτή), ζητώντας του να προκαλέσει την αντικατάσταση του Αρχιεπισκόπου με σύγκληση Μείζονος Συνόδου. Ο Μπουρνόζος δεν δέχθηκε και υποχρεώθηκε να παραιτηθεί. Νέος Κυβερνητικός Επίτροπος της Ιεράς Συνόδου ορίσθηκε ο Δημήτριος Πετρακάκος (επίσης πρώην βουλευτής), ο οποίος σημειωτέον ήταν προσωπικός φίλος του Δαμασκηνού και είχε διατελέσει στην ίδια θέση κατά το παρελθόν. Στις 12 Μαΐου 1941 ο νέος επίτροπος υπέβαλε στον προϊστάμενό του υπουργό Λογοθετόπουλο έκθεση, βάσει της οποίας ετοιμάσθηκε νομοσχέδιο και προκρίθηκε η διαδικασία που έπρεπε να ακολουθηθεί.

    Αλλά και όταν πείσθηκε ο Τσολάκογλου να τολμήσει στην αρχιεπισκοπική εναλλαγή και να επαναφέρει τον Δαμασκηνό ως Αρχιεπίσκοπο Αθηνών, οι Γερμανοί δεν είχαν σύμφωνη γνώμη. Του το επεσήμαναν, ότι έπρεπε να αποφύγει κάθε ενέργεια που θα μπορούσε να προκαλέσει την ανάμιξη του Βατικανού, το οποίο πάντοτε ενδιαφερόταν να αναπτύξει την προπαγάνδα του – μέσω της Ουνίας – στην Ελλάδα.

    Δύο ακαδημαϊκές προσωπικότητες της Γερμανίας έριξαν το καθοριστικό βάρος τους για να ανατραπεί η επιφύλαξη των Γερμανών διπλωματών, τόσο στην Αθήνα όσο και στο Βερολίνο. Επρόκειτο για τους καθηγητές των Πανεπιστημίων Λειψίας και Μονάχου αντίστοιχα Άντον Ντάιντλ και Φραντς Νταίλγκερ, οι οποίοι λόγω της επιστημονικής ιδιότητάς τους είχαν από τα προπολεμικά χρόνια πολλές γνωριμίες στους θεολογικούς κύκλους στην Ελλάδα. Αποτελούσαν μέλη της Οργάνωσης Ρόζενμπεργκ (ERR), η οποία είχε δημιουργήσει ειδική αποστολή στην Ελλάδα, κυρίως για επιστημονικές έρευνες στο Άγιον Όρος[7]. Ο καθηγητής Ντάιντλ, που ήταν και υψηλόβαθμο στέλεχος του εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος, ήταν αρχηγός της αποστολής και είχε εγκατασταθεί στο κτίριο της λεωφόρου Βασιλίσσης Σοφίας 1, απέναντι από το ξενοδοχείο της «Μεγάλης Βρετανίας». Εκεί έγιναν οι τελικές ζυμώσεις για να αρθεί η επιφύλαξη των Γερμανών, αφού προηγουμένως ο Γερμανός καθηγητής είχε καταστεί «όργανο του Δαμασκηνού».

    Ανάμεσα στις άλλες επαφές, που πραγματοποίησε ο Ντάιντλ μόλις έφθασε στην Αθήνα, ήταν και με κάποιους φίλους του Δαμασκηνού, οι οποίοι μεσολάβησαν για να προκαλέσουν μια συνάντηση του Γερμανού καθηγητή μαζί του. Του τόνισαν ότι πρόκειται για τον «μόνο δυναμικό Έλληνα κληρικό που είναι κατάλληλος για τις σημερινές περιστάσεις». Και πρόσθεσαν, ότι δεν θα είχε καμιά αξία η αποστολή του στην Ελλάδα, αν δεν συναντούσε και δεν συνομιλούσε με τον Δαμασκηνό.

    Όντως, ο Ντάιντλ δέχθηκε και η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο Ψυχικό, όπου είχε εγκατασταθεί ο Δαμασκηνός. Ο τελευταίος ήταν καλά προετοιμασμένος, τόσο για τους ακριβείς σκοπούς και στόχους της αποστολής Ντάιντλ, όσο και γενικότερα για τις απόψεις και τους ενδοιασμούς των Γερμανών ως προς το αρχιεπισκοπικό, αλλά και για τις επιφυλάξεις και την καχυποψία τους έναντι των ιταλικών σχεδίων περί καθολικής προπαγάνδας.

    Η συζήτηση των δύο ανδρών κατέληξε σε απόλυτη σύμπτωση απόψεων ως προς τα γενικότερα ζητήματα, ενώ ο Γερμανός καθηγητής άκουσε από πρώτο χέρι πώς είχε κατά τη γνώμη του Έλληνα ιεράρχη το αρχιεπισκοπικό ζήτημα. Η προσωπική ακτινοβολία του Δαμασκηνού επεσκίασε κάθε δισταγμό του καθηγητή, ο οποίος φεύγοντας από το Ψυχικό είχε ενστερνισθεί όλα τα επιχειρήματα του αδικημένου ιεράρχη. Επιστρέφοντας στο γραφείο του, ο Ντάιντλ συνέταξε και έστειλε στο Βερολίνο μια έκθεση, συνηγορώντας για την αντικατάσταση του αρχιεπισκόπου από τον Δαμασκηνό, με την κεντρική ιδέα ότι θα εξυπηρετούσε τις επικρατούσες γερμανικές ιδέες.

    Ταυτόχρονα, μέσω του Λούβαρι, είχε επιτευχθεί η μεταστροφή του Γερμανού διπλωμάτη Γκραίβενιτς, ώστε μόνον η αρνητική θέση του Γερμανού πάστορα απέμενε να αντιμετωπισθεί. Ο Δαμασκηνός μερίμνησε και γι’ αυτό, κινητοποιώντας κοινούς γνωστούς που τον μετέπεισαν.

    Θα αναρωτηθεί κανείς, πώς ήταν δυνατόν απέναντι σ’ αυτήν όλη τη δραστηριότητα του Δαμασκηνού και των φίλων του ο Χρύσανθος να καθόταν με σταυρωμένα τα χέρια. Πράγματι, όμως, ήταν απολύτως παθητικός, παρά το γεγονός ότι του μεταφέρονταν οι εκάστοτε κινήσεις του αντιπάλου του, ο οποίος διεκδικούσε ευθέως πλέον την επάνοδό του στον αρχιεπισκοπικό θρόνο. Μια ματιά στο ημερολόγιο του τότε Αρχιεπισκόπου Αθηνών πείθει ότι ήταν γνώστης όλων των παρασκηνιακών ενεργειών, που τις αντιμετώπιζε με αδιαφορία και χωρίς αντίδραση:

    «1 ΜΑΪΟΥ: Ήλθεν ο Καθηγητής και Πρόεδρος της Ακαδημίας κ. Γ. Σωτηρίου και μοι ανακοινοί ότι χθες μετέβη εις την Ακαδημίαν ο Καθηγητής του Μονάχου και νυν λοχαγός αρχιγκεσταπίτης Νταίλγκερ, περιάγων το φύλλον της «Εκκλησίας» εν ω εδημοσιεύθη η επί τη κηρύξει του πολέμου υπό της Γερμανίας κατά της Ελλάδος προκήρυξίς μου και της Ι. Συνόδου προς τον ελληνικόν στρατόν και λαόν, έλεγε δε εις τους παρισταμένους ακαδημαϊκούς και εις τον Γ. Σωτηρίου, τι είναι αυτά, τα οποία γράφει ο Αρχιεπίσκοπος κατά των Γερμανών; Ο Γ. Σωτηρίου τω είπεν ότι γνωρίζετε τον Αρχιεπίσκοπον και δύνασθε να μάθετε παρά του ιδίου. Εις εμέ όμως δεν ήλθεν ο Νταίλγκερ. Το ότι την επομένην της ελεύσεως των Γερμανών εις Αθήνας παρουσιάσθη ο Νταίλγκερ κρατών το φύλλον της «Εκκλησίας» και το ότι από της στιγμής της ελεύσεώς του ο κ. Δ. Πετρακάκος ήτο αχώριστος σύντροφος του Νταίλγκερ, με πείθουν ότι ο Δ. Πετρακάκος είναι ο επιδώσας το φύλλον εις τον εν λόγω καθηγητήν, ως αποδεικνύουν και αι κατόπιν ενέργειαι του Δ. Πετρακάκου.

    25 ΜΑΪΟΥ: Έρχεται ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μαρωνείας Βασίλειος και μοι αγγέλλει ότι εις το πολιτικόν γραφείον του Τσολάκογλου είδεν ενθρονισμένους τους Μητροπολίτας Λαρίσης, Καρυστίας, Αλεξανδρουπόλεως, Ελασσώνος ετοίμους να εισαχθώσι παρά τω Τσολάκογλου. Ήρχισαν, είπα κατ’ εμαυτόν, αι ραδιουργίαι.

    26 ΜΑΪΟΥ: Ο Καρυστίας υποθέσας ότι ο Μαρωνείας θα μοι ανήγγελλε την επίσκεψίν του εις Τσολάκογλου ήλθε διά να απολογηθή και λέγει ότι ενώ περιεπάτει παρά τον Ευαγγελισμόν τον βλέπει ο Λαρίσης και του λέγει έλα να πάμε να επισκεφθώμεν τον Τσολάκογλου και να τον παρηγορήσωμεν και έτσι επήγε και αυτός. Εμειδίασα πικρώς και ενισχύθην εις την υποψίαν ότι είχον αρχίσει αι ραδιουργίαι.

    27 ΜΑΪΟΥ: Επιτροπή του βιομηχανικού και εμπορικού κόσμου αποτελουμένη εκ των κ.κ. Θωμά Λαναρά, Σ. Τεγοπούλου και Μάκη Σινιόσογλου επισκέπτονται τον Τσολάκογλου και εφιστούν την προσοχήν του να μη δημιουργήση ζήτημα εκκλησιαστικόν και ταράξη την Εκκλησίαν, της οποίας η τάξις και η δύναμις είναι απαραίτητος κατά τους χαλεπούς τούτους καιρούς. Απαντά ότι τον Αρχιεπίσκοπον Χρύσανθον δεν τον θέλουν οι Γερμανοί και διά τούτο είμαι υποχρεωμένος να τον παύσω. Τα αυτά είχεν είπει προ ολίγων ημερών και εις τους επισκεφθέντας αυτόν Ζάνναν και Κ. Μοσκώφ».

    Είναι καταφανής η πικρία που ένιωθε ο Χρύσανθος, παρακολουθώντας τις ενέργειες για την ανατροπή του, στις οποίες αναμιγνύονταν ακόμη και κάποιοι που μέχρι τότε δήλωναν αφοσιωμένοι στον ίδιο. Επρόκειτο για εκείνους που έβλεπαν να έρχεται νέα ηγεσία στην Εκκλησία της Ελλάδος και έσπευδαν να δηλώσουν φιλία προς τον επερχόμενο Αρχιεπίσκοπο. Φυσικά, πρώτοι είχαν σπεύσει οι δεδηλωμένοι αντίπαλοί του, όπως ο Μητροπολίτης Μεγαρίδος Ιάκωβος (ο μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Αθηνών για λίγες μέρες), ο οποίος έφερε βαρέως τον εκ μέρους του Χρυσάνθου περιορισμό των ορίων της δικαιοδοσίας του. Ο Ιάκωβος ήταν ο πλέον δραστήριος ιεράρχης για την ανατροπή του Χρυσάνθου, όπως προκύπτει και από την ακόλουθη εγγραφή στο ημερολόγιο του τελευταίου:

    «1 ΙΟΥΝΙΟΥ: Ο φίλος Μ. μου φέρει φωτοτυπίαν του ακολούθου γράμματος του Μητροπολίτου Μεγαρίδος προς τον Γεωργάκην, δικηγόρον ευνοούμενον αυτού και του Δαμασκηνού και όργανον, ως λέγεται, των Γερμανών. Το γράμμα έχει ως εξής:

    «Αγαπητέ μας κ. Γεωργάκη,

    ο Μακαριώτατος Δαμασκηνός θα σας εζήτησε και θα σας εξέθεσε τα πράγματα τα εκκλησιαστικά. Πολύ και θερμώς παρακαλώ μετά του Στεφάνου και χωριστά ενεργήσατε παρά τοις κυρίοις αυτοίς να μας αφήσουν ησύχους να λύσωμεν ένα τοιούτον σπουδαίον διά την πίστιν μας ζήτημα που μας έχει λυώσει κυριολεκτικώς την καρδιά μας. Με το θάρρος της φιλίας και αγάπης απευθύνομαι προς υμάς, βέβαιος ότι δεν θα παρεξηγηθώ. Έγραψα και εις τον Στέφανον. Να μη το πάρη ως αστείον ή το αργοπορήση, διότι χρειάζεται ενέργεια. Παρακαλώ εχεμύθειαν.

    Με αγάπην, Μεγαρίδος Ιάκωβος».

    Και το γράμμα αυτό είναι αποκαλυπτικόν των ενεργειών και ραδιουργιών. Οι «κύριοι αυτοί» είναι οι Γερμανοί και προ πάντων η Γκεσταπό, μεθ’ ης έχει στενάς σχέσεις ο Γεωργάκης και ο ομότροπος αυτώ Στέφανος, υιός δυστυχώς του καλού Γ. Στρέιτ. Έναντι των τοιούτων ραδιουργιών και υπό τοιαύτην φρικτήν δουλείαν, καθ’ ην όλοι οι οπωσδήποτε ισχύοντες είναι γερμανόδουλοι και όργανα των Γερμανών, τι να πράξη ο Αρχιεπίσκοπος; Να εξακολουθήση βαδίζων ακλινής την υψηλήν εκκλησιαστικήν και εθνικήν γραμμήν, την οποίαν εβάδισε καθ’ όλην την ζωήν και να πέση αλύγιστος παρά να λυγίση και να πέση. Εν αμίλλαις πονηραίς αθλιώτερος ο νικήσας».

    Την επομένη γράφει ο Χρύσανθος με καταφανή οργή:

    «2 ΙΟΥΝΙΟΥ: Πληροφορίαι ότι η Γκεσταπό ανέλαβε το ζήτημα εις την απόλυτον διαχείρισίν της και ότι ο ιερεύς της εδώ γερμανικής κοινότητος Σαίφερ θελήσας να συστήση εις τους γκεσταπίτας σύνεσιν και σεβασμόν προς την Εκκλησίαν και τον Αρχιεπίσκοπον ηπειλήθη να συλληφθή και να φυλακισθή. Ούτω εβάφη ο κάλαμος αποφάσεως. Γκεσταπίται, Γκεσταπόδουλος Τσολάκογλου και ο ψευδοϋπουργός Θρησκευμάτων και Παιδείας Λογοθετόπουλος και οι όπισθεν αυτών ενεργούντες Δαμασκηνός και συντροφία καταστρώνουν το πρόγραμμα της παύσεως του Αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου».

    Ελάχιστοι πραγματικοί φίλοι έχουν απομείνει στον Χρύσανθο, ο οποίος έχει συνειδητοποιήσει πλέον ότι το τέλος εγγίζει για την κυοφορούμενη απομάκρυνσή του από τον αρχιεπισκοπικό θρόνο. Από αξιοπρέπεια, αρνείται να καταβάλει οποιαδήποτε προσπάθεια να αντικρούσει τις παρασκηνιακές διεργασίες που γίνονται και που τις πληροφορείται.

    Η πλάστιγγα αρχίζει να γέρνει εις βάρος του. Στις 10 Ιουνίου 1941 ο Δαμασκηνός έστειλε στον Τσολάκογλου μία επιστολή, στην οποία, πλην του προσωπικού ζητήματός του, υπάρχουν και πολιτικές αιχμές, αδιανόητες όπως είδαμε για τον αντίπαλό του:

    Κύριε Πρόεδρε,

    Προ μηνός περίπου έσχομεν την ευκαιρίαν προφορικής μεθ’ υμών συζητήσεως επί του Εκκλησιαστικού ζητήματος, το οποίον διά τε την Ελληνικήν Εκκλησίαν και διά την συνείδησιν παντός του ευλαβούς Χριστιανικού ποιμνίου, εκκρεμεί από δύο και ημίσεος ετών, αναμένον την οριστικήν ρύθμισιν αυτού, συμφώνως προς τους Θείους και Ιερούς κανόνας και προς την μακραίωνα Εκκλησιαστικήν παράδοσιν. Εκ της συνομιλίας εκείνης απεκόμισα την βεβαιότητα, ότι η ανάγκη του διακανονισμού του περί ου πρόκειται ζητήματος είχε προσηκόντως εκτιμηθή υπό της Κυβερνήσεως, η οποία και διά της αρμοδίας υπηρεσιακής αρχής – του παρά τη Ιερά Συνόδω Επιτρόπου της Επικρατείας – επληροφορήθη περί της ακριβούς θέσεως του ζητήματος υπό κανονικήν και νομικήν έποψιν. Καθ’ όσον αφορά ειδικώς εις του υλικούς συντελεστάς της επιβολής της σημερινής εν τη Ελληνική Εκκλησία αρρυθμίας, ούτοι είναι τόσον γνωστοί εις το Πανελλήνιον, ώστε ουδεμία παρίσταται ανάγκη ευρυτέρας αναπτύξεως και ιδιαιτέρας μνείας.

    Παρ’ ελπίδα όμως, από της ημέρας εκείνης, ου μόνον το υπό διακανονισμόν ζήτημα εξακολουθεί να παραμένη εν εκκρεμότητι, αλλά και θα εδικαιούτο τις ευλόγως να συναγάγη ότι καταβάλλονται ενέργειαι και, ίσως, διαφαίνονται διαθέσεις παραγνωρίσεως της υψίστης ηθικής σημασίας των αποτολμηθέντων εις βάρος της αδιαφθόρου πίστεως και των ιερών θεσμών της Αγιωτάτης Ελληνικής Εκκλησίας υπό την προστασίαν και ενεργόν συμμετοχήν της εκπεσούσης δικτατορίας. Η εικασία αύτη οσημέραι ενισχύεται εκ του πραγματικού γεγονότος ότι, παρά την ομόθυμον καταδίκην του διαπραχθέντος ανοσιουργήματος και παρά την έκδηλον μεταξύ του κλήρου και του λαού οργήν, ην προκαλεί η επί κεφαλής της Ελληνικής Εκκλησίας παρουσία των μετά της τότε πολιτικής εξουσίας συνταχθέντων προς ιδιοτελή περιγραφήν των απαρασαλεύτων Θείων και Ιερών Κανόνων, η επίσημος πολιτεία παραμένει εισέτι ανεκδήλωτος, συνεχίζουσα την παθητικήν αυτής στάσιν.

    Ημείς δεν θέλομεν βεβαίως να παραδεχθώμεν, ότι, από της κυβερνητικής πλευράς, παροράται η σπουδαιότης, την οποίαν και από της εκκλησιαστικής και ευρύτερον από της εθνικής επόψεως εγκλείει η ταχίστη – άμεσος μάλιστα – επαναφορά εν τη Ελληνική Εκκλησία της κανονικής τάξεως και του σεβασμού προς τα από αιώνων εν αυτή δεδογμένα. Διότι, εάν τοιούτο τι όντως συνέβαινε, θα έπρεπε πάσα χριστιανική ψυχή να κλονισθή εν τη πίστει αυτής επί την αξίαν και την αποστολήν της Εκκλησίας ως θεσμού ιερού και επί την σπουδαιότητα της Πίστεως ως θεμελιώδους προϋποθέσεως διά την ύπαρξιν και την εφεξής σταδιοδρομίαν του Ελληνικού Έθνους. Διά την ημετέραν όμως συνείδησιν η τοιαύτη εκλογή εξακολουθεί να είναι απαράδεκτος, διότι έχομεν εδραίαν την πεποίθησιν, ότι είναι αδύνατον να υπάρξη Έλλην χριστιανός φρονών, ότι του χρόνου η πάροδος νομιμοποιεί τα αθέμιτα, εξαγνίζει τοιαύτα εγκλήματα και μεταστρέφει εις πράξεις δικαίου ό,τι αρχήθεν υπήρξε παράνομον και έκθεσμον και ασεβές.

    Η Κυβέρνησις γνωρίζει βεβαίως και της γνώσεως ταύτης κατέχει επαρκή πειστήρια, ότι, εξ αιτίας του Αρχιεπισκοπικού, η ενότης εν τη Ελληνική Εκκλησία έχει ανεπανορθώτως διασπασθή, ο μεταξύ των ανωτέρων αυτής βαθμούχων και γενικώς του Κλήρου σεβασμός έχει υποστή βαθύτατον κλονισμόν, εις βαθμόν μάλιστα ακηρύκτου σχίσματος, τούτου δ’ ένεκα η Εκκλησία ν’ ανταποκριθή προς τας ευρείας και επιτακτικάς υποχρεώσεις, τας οποίας πάντοτε μεν, ιδιαίτατα δε σήμερον υπέχει έναντι της χειμαζομένης Πατρίδος. Πλην όμως της επισήμου Πολιτείας και εις έκαστον εκ των Ελλήνων χριστιανών έχει εμπεδωθή η πεποίθησις ότι η Εκκλησία, στερηθείσα της ψυχικής ενότητος αυτής, αντικανονικώς εκπροσωπουμένη, ασθενώς καθοδηγουμένη και απογυμνωθείσα τέλεον του εκ παραδόσεως απροσμετρήτου γοήτρου αυτής παρά τοις πιστοίς, δεν είναι εις θέσιν να υπηρετήση και επιβοηθήση, εγκύρως και αποτελεσματικώς, την πολιτείαν εις το τραχύ και επίπονον έργον της ανοικοδομήσεως των ερειπίων, τα οποία η πολεμική συμφορά επεσώρευσεν.

    Κύριε Πρόεδρε,

    Είναι γνωστόν και εντός και πέραν των ορίων της Ελληνικής Πολιτείας, οποία υπήρξεν η στάσις του κανονικώς εκλεγέντος την 5 Νοεμβρίου 1938 Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος, έναντι της καταλυθείσης Δικτατορίας, έτι δε οπόσας και οποίας ανεδέχθημεν και υπέστημεν κακουχίας, σωματικάς και ψυχικάς επί δύο και ήμισυ έτη διά τον θρίαμβον του Δικαίου και την αναστήλωσιν του κύρους των ιταμώς παραβιασθέντων εκκλησιαστικών θεσμών και των ανευλαβώς σπιλωθέντων δογμάτων της Πίστεως. Και εφ’ όσον μεν εκυβέρνα την Χώραν ταύτην η αυθαιρεσία της ηθικώς αδιστάκτου Δικτατορίας, δεν είχομεν έτερον μέσον πλην της αγογγύστου ανοχής των διώξεων και της εγγράφου διαμαρτυρίας. Και εκείνας όθεν υπέστημεν και εις διαμαρτυρίαν έγγραφον προέβημεν, ταύτης δε ακριβές αντίγραφον έχει ήδη περιέλθει υπ’ όψει Υμών. Εν τη πίστει όμως επί το δίκαιον του αναληφθέντος αγώνος είχομεν συναρωγόν την εδραίαν πίστιν ότι τα αποτολμηθέντα θ’ αποκαθίσταντο, θεία ευδοκία, υπό της διαδόχου καταστάσεως, οιαδήποτε και αν ήτο αύτη.

    Ήδη οπότε επέστη το πλήρωμα του χρόνου απευθυνόμεθα προς τους εκπροσώπους της διαδόχου Καταστάσεως και ποιούμεθα έκκλησιν προς την χριστιανικήν συνείδησιν αυτών εξ ονόματος της αγίας ημών Πίστεως, των θείων και Ιερών κανόνων και της ακιβδήλου Ιεράς Παραδόσεως, της οποίας η Ελληνική Εκκλησία παρέμεινεν αείποτε αδιάφθορος θεματοφύλαξ, παρακαλούντες, όπως δοθή εις την εκκρεμότητα λύσις Κανονική και αποκατασταθή ούτω εις την Ελληνικήν Εκκλησίαν ρυθμός ομαλός εις τρόπον, ώστε αύτη ν’ αποβή και αύθις πάνσεπτος θεσμός και ισχυρός οργανισμός γονίμου εθνικής και κοινωνικής δράσεως. Παράτασις της εκκρεμότητος περικλείει βασίμους κινδύνους εκδηλώσεων δυσμενών προς την σημερινήν ανώμαλον, έκθεσμον και ηθικώς απόβλητον εκκλησιαστικήν τάξιν, ήτις και το κύρος της Εκκλησίας συνέτριψε και την αποστολήν αυτής εξέτρεψεν από την φαεινήν τροχιάν, την οποίαν μακραίων παράδοσις αγώνων και θυσιών διεχάραξεν ανεξάλειπτον εις τας δέλτους των μεγάλων πεπρωμένων του χριστιανικού ελληνισμού.

    Κύριε Πρόεδρε,

    Ο αγών, εις ον, πεποιθότες επί Κύριον, απεδύθημεν όλαις δυνάμεσι, επιδοκιμάζεται υπό πάντων των Ελλήνων και υπό πασών των Χριστιανικών Εκκλησιών ομοδόξων και ετεροδόξων, διότι δεν είναι αγών προσωπικός ούτε πρόκειται απλώς περί του Αρχιεπισκοπικού αξιώματος, το οποίον κανονικώς εν πάσιν απεδέχθημεν και κατέχομεν, χωρίς να δύναται να αφαιρέση τούτο ουδεμία αυθαιρεσία, συνενοχή ή αδιαφορία της κοσμικής εξουσίας. Διό και δεν ζητούμεν παρά της πολιτείας να λάβη ωρισμένην θέσιν έναντι του Εκκλησιαστικού ζητήματος, αν και εις τούτο προχωρούντες αναμφισβητήτως δίκαιον αίτημα θα προεβάλομεν, αφού εις την ικανοποίησιν της καταπατηθείσης θείας και ανθρωπίνης δικαιοσύνης αποβλέπομεν. Ζητούμεν, μόνον, ίνα η Κυβέρνησις παράσχη την δυνατότητα της νομίμου συγκλήσεως του συνόλου ή μέρους των Σ. Ιεραρχών Αυτής, ίνα ούτοι, όλως ελευθέρως και μακράν παντός θορύβου και πάσης κοσμικής επηρείας, κρίνουν, επί τη βάσει των θείων και ιερών Κανόνων και της διδασκαλίας της Ορθοδόξου Εκκλησίας, το συγκινούν τον χριστιανικόν κόσμον εκκλησιαστικόν ζήτημα. Διά τούτο και απευθυνόμεθα σήμερον προς Υμάς, διότι οφείλομεν να εκπληρώσωμεν ολόκληρον το καθήκον ημών έναντι της Εκκλησίας και της Πολιτείας. Διότι πιστεύομεν, ότι δεν έχομεν το δικαίωμα ν’ αδιαφορήσωμεν. Αντιθέτως, έχομεν την υποχρέωσιν να διαχωρίσωμεν (όπως επράξαμεν και επί της εποχής της Δικτατορίας) έναντι της Ιστορίας και του Έθνους τας ευθύνας και δι’ όσα εις βάρος των ομοδόξων Εκκλησιών, δύνανται να επέλθουν δεινά, εάν παραμείνουν άνευ αποκαταστάσεως και άνευ των νενομισμένων επιτιμίων και κυρώσεων τα κατά της Πίστεως της Ορθοδόξου Εκκλησίας αποτολμηθέντα εγκλήματα υπό την αιγίδα της τότε στυγνής και δυσσεβούς κοσμικής βίας.

    Της Υμετέρας Εξοχότητος ένθερμος προς Κύριον ευχέτης

    +Ο Αθηνών Δαμασκηνός

    Εν Ψυχικώ τη 10 Ιουνίου 1941

    Προς την Α.Ε. τον κ. Πρόεδρον

    της Ελληνικής Κυβερνήσεως

    Κατά σύμπτωση την εποχή εκείνη βρισκόταν στην Ελλάδα ο Γερμανός καθηγητής της θεολογίας Ντάιντλ, επικεφαλής ειδικής αποστολής, που αρχικά επισκέφθηκε το Άγιον Όρος και στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Αντικείμενο της αποστολής, μεταξύ άλλων, ήταν να αντιδράσει διακριτικά σε ενδεχόμενες ιταλικές προσπάθειες για διείσδυση της Καθολικής Εκκλησίας στην Ελλάδα[8].

    Αφού πλέον οι γερμανικές αντιρρήσεις είχαν αρθεί, υπογράφηκε από τους υπουργούς, πλην του Πλ. Χατζημιχάλη και του Δ. Πολύζου, το νομοσχέδιο «περί συγκλήσεως Μείζονος Συνόδου προς κανονικήν λύσιν του αρχιεπισκοπικού ζητήματος» και δημοσιεύθηκε στις 18 Ιουνίου 1941. Η μόνη ουσιαστική αντίδραση του Χρυσάνθου ήταν να απευθύνει μια επιστολή προς τα μέλη της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, που κοινοποιήθηκε σε όλους τους άλλους ιεράρχες, στον πρωθυπουργό Τσολάκογλου και στον αρμόδιο υπουργό Λογοθετόπουλο. Στην επιστολή εκείνη δεν ανεγνώριζε τη νομιμότητα της Μείζονος Συνόδου, που επρόκειτο να συνέλθει, επικαλούμενος αντίστοιχα επιχειρήματα, και δήλωνε ότι δεν πρόκειται να αντιτάξει βία, αλλά και ότι εμμένει στην εκκλησιαστική τάξη. Κατέληγε δε ως εξής:

    «Επί των ανωτέρω εφιστώντες την προσοχήν των αγίων αδελφών και συλλειτουργών καθ’ υποχρέωσιν εκ της μετ’ αυτών κανονικής κοινωνίας απορρέουσαν πιστεύομεν ότι θα αποφύγωσι να αναλάβωσι τας βαρυτάτας του αντικανονικού τούτου εγχειρήματος ευθύνας, και θα πράξωσι παν το εφ’ εαυτοίς προς ανατροπήν τούτου, αποβλέποντες δε εις το κρίσιμον των περιστάσεων θα διαφυλάξωσι την γαλήνην και την ενότητα της Εκκλησίας και θα αποστρέψωσιν απ’ αυτής τον δεινόν σάλον, όστις απειλείται να εγερθή εν περιπτώσει καθ’ ην θελήσωσι να καταστώσιν απλά εκτελεστικά όργανα πράξεως υπό μόνης της κοσμικής εξουσίας επιχειρηθείσης και δη υπό Κυβερνήσεως εις ην εν ίσω τουλάχιστον βαθμώ προσήκει ο εν τη εισηγητική εκθέσει περιεχόμενος χαρακτηρισμός της προηγουμένης Κυβερνήσεως “ως δικτατορικής”, τελούσης δ’ επί πλέον υπό κατοχήν αλλοδόξων δυνάμεων, να στήσωσι δ’ ούτω θρόνον αντικανονικόν επί των καπνιζόντων ερειπίων της διαμελισθείσης Ελλάδος και της υποδουλωθείσης Πατρίδος, Εκκλησίας και Έθνους».

    Οι φράσεις της αρχιεπισκοπικής αυτής επιστολής ήταν βαρύτατες και ίσως μοναδικές, αν μάλιστα συγκριθούν με το πνεύμα της επιστολής Δαμασκηνού προς Τσολάκογλου, η οποία δημοσιεύθηκε αυτούσια προηγουμένως. Ασφαλώς γνώριζε ότι επρόκειτο για μία από τις τελευταίες πράξεις του, όσο πολύ καλύτερα ακόμη γνώριζε ότι η πορεία είναι αναπότρεπτη. Την παραμονή της ημέρας που θα συνερχόταν η Μείζων Σύνοδος, ο Χρύσανθος τίμησε τους συνεργάτες του με απονομή διακρίσεων και με επιστολές του. Αν και δεν υπήρχε γραπτή νύξη, ο αποστολέας και οι παραλήπτες γνώριζαν καλά ότι οι επιστολές είχαν αποχαιρετιστήριο χαρακτήρα.

    Η Μείζων Σύνοδος συνήλθε στις 2 Ιουλίου, με την παρουσία 22 ιεραρχών, και επανέφερε τον Δαμασκηνό στον αρχιεπισκοπικό θρόνο, θεωρώντας έγκυρη την εκλογή της 5ης Νοεμβρίου 1938 και άκυρη την εκλογή του Χρυσάνθου που ακολούθησε.

    Ύστερα από όλα αυτά, στις 6 Ιουλίου 1941 έγινε η ενθρόνιση του Δαμασκηνού στη Μητρόπολη Αθηνών και παραβρέθηκαν ο Τσολάκογλου και οι υπουργοί του, εκπρόσωποι των γερμανικών και των ιταλικών αρχών κατοχής, οι ιεράρχες που βρίσκονταν στην Αθήνα και οι αρχηγοί των ξένων δογμάτων, ανάμεσα στους οποίους και ο αρχιραββίνος Κόρετς.

    Εν είδει επιλόγου, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να πληροφορηθούμε από τον «απερχόμενο» Αρχιεπίσκοπο το κλίμα που επικρατούσε τότε στο περιβάλλον του «αντιδίκου» του, του Δαμασκηνού. Για τις ημέρες εκείνες, που υπήρξαν τόσο καθοριστικές, ο μέχρις εκείνης της ώρας νόμιμος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χρύσανθος έχει καταχωρίσει στο ημερολόγιό του, που δημοσιεύθηκε το 1972, ορισμένες ενδιαφέρουσες εγγραφές:

    «2 ΙΟΥΛΙΟΥ: Εις την αίθουσαν των συνεδριάσεων της Ιεράς Συνόδου συνέρχονται οι αποτελούντες την «Μείζονα Σύνοδον» εγκάθετοι αρχιερείς εν τελεία αγνοία του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Χρυσάνθου, συνεχίζοντος τα καθήκοντά του εν τω παραπλεύρως κειμένω μεγάρω της Αρχιεπισκοπής. Με επισκέπτεται ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ακαρνανίας Ιερόθεος και μοι λέγει ότι ο Πετρακάκος (Κυβερνητικός Επίτροπος διορισθείς εσχάτως υπό της ψευδοκυβερνήσεως Τσολάκογλου) λέγει προς τον Μητροπολίτην Μαντινείας Γερμανόν και άλλους μητροπολίτας διστάζοντας, να έχουν θάρρος και να σπεύσουν διότι οι Γερμανοί βαδίζουν προς την Μόσχαν. Μοι λέγει ακόμη ότι έχει ίδει και ο ίδιος τον Τσολάκογλου και εις σύστασίν του να προσέξη εις το ζήτημα της Εκκλησίας και του Αρχιεπισκόπου είπεν ότι οι Γερμανοί ζητούν την παύσιν του Αρχιεπισκόπου.

    3 ΙΟΥΛΙΟΥ: Κατά την τάξιν μεταβαίνω και πάλιν εις την Αρχιεπισκοπήν ωσεί μη έχη μεσολαβήσει τίποτε. Το εσπέρας επανέρχομαι εις την κατοικίαν μου διά να επανέλθω πάλιν την επαύριον. Αλλά κατά την κάθοδον της κλίμακος της οικίας μου θραύεται ο δεξιός πους. Κατακλίνομαι αμέσως και καλώ τον ιατρόν Β. Μπουγιούκον, όστις λέγει ότι κλινικώς δεν βλέπει θραύσμα, αλλά ο πόνος εξακολουθεί.

    4 ΙΟΥΛΙΟΥ: Σηκώνομαι προσπαθών να πατήσω αλλ’ οι πόνοι είναι οδυνηροί και είναι ανάγκη να μεταβώ εις την Αρχιεπισκοπήν διότι έχω συγκαλέσει εις συνεδρίασιν την ολομέλειαν της Φιλοπτώχου Αδελφότητος. Δοκιμάζω να υποδυθώ, αλλ’ είναι αδύνατον. Αναγκάζομαι να επανακλιθώ και να καλέσω τον χειρούργον ιατρόν Σμπαρούνην· έρχεται ο ιατρός και διαπιστοί θλάσιν του ποδός και λέγει ότι είναι ανάγκη να μεταφερθώ εις τον Ευαγγελισμόν.

    5 ΙΟΥΛΙΟΥ: Αιρόμενος υπό νοσοκόμων ελθόντων επί τούτω τοποθετούμαι εις το αυτοκίνητον της Αρχιεπισκοπής και οδηγούμαι εις τον Ευαγγελισμόν ένθα γίνεται ακτινογραφία και διαπιστούται η θλάσις του ποδός. Άγομαι κατόπιν εις ιδιαίτερον δωμάτιον και αμέσως εισάγομαι εις το χειρουργείον ένθα ο Σμπαρούνης μετά του ορθοπεδικού Χατζηγεωργίου περιβάλλουσι διά γύψου τον πάσχοντα πόδα. Ο οδηγός του αυτοκινήτου αγγέλλει ότι εκ της Αρχιεπισκοπής τηλεφωνούν ζητούντες το αυτοκίνητον διά να οδηγήση τον Δαμασκηνόν εις τον ναόν διά την διαβεβαίωσιν και δίδεται η άδεια να μεταβή.

    6 ΙΟΥΛΙΟΥ: Από πρωίας με επισκέπτεται πλήθος κόσμου. Είμαι συγκεκινημένος. Μετά μεσημβρίαν εξακολουθεί η αυτή συρροή του πλήθους. Περί το εσπέρας αρχίζουν να κρούουν χαρμοσύνως οι απ’ αρχής του πολέμου εντολή της Αρχιεπισκοπής σιγήσαντες κώδωνες των εκκλησιών…, διά την ενθρόνισιν…».

    Ακολουθεί

  45. Ο/Η Φιλίστωρ λέει:

    συνέχεια και τέλος:
    http://aera2012.blogspot.gr/2012/04/blog-post_29.html

    http://2.bp.blogspot.com/-NQVGSLZSO-Y/T51Y7HPTXxI/AAAAAAAAAIA/3ZqNnZEx_9Y/s640/dam_tsolak7.TIF
    Αμέσως μετά την επαναφορά του στον αρχιεπισκοπικό θρόνο, τον Ιούλιο 1941, ο Δαμασκηνός εξέρχεται του Μητροπολιτικού Ναού. Τον συνοδεύει ο κατοχικός πρωθυπουργός (στο άκρο δεξιά η σύζυγος του Τσολάκογλου Καίτη, καταγόμενη από τη γνωστή οικογένεια της Κορίνθου Θεοδώρου, γεγονός που χρησιμοποίησε ο Δαμασκηνός για να πλησιάσει τον Τσολάκογλου).

    http://2.bp.blogspot.com/-lvXN0NB3fic/T51gs-4FZXI/AAAAAAAAAIg/I4p5ijmP0-E/s640/life_damaskinos03.TIF
    Ο Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός στο μέγαρο Σκαραμαγκά την εποχή που ήταν αντιβασιλιάς. Προηγείται ο νεαρός τότε Ιωάννης Γεωργάκης, εξ απορρήτων του.

    [1] Αναδημοσιεύεται εις Γεωργ. Τασούδη, Ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χρύσανθος ο από Τραπεζούντος και η εθνική και εκκλησιαστική δράσις του 1926-1949, βιβλίον δεύτερον, Αθήναι 1972, σελ. 433.

    [2] Οι συνυπογράφοντες ήταν οι: Δράμας Βασίλειος, Τρίκκης και Σταγών Πολύκαρπος, Αλεξανδρουπόλεως Ιωακείμ, Ελασσώνος Καλλίνικος, Χαλκίδος Γρηγόριος και Καρυστίας και Σκύρου Παντελεήμων.

    [3] Ο καθηγητής Μπρατσιώτης είχε γράψει επ’ αυτού σε επιστολή που είχε στείλει προς την εφημερίδα που είχε δημοσιεύσει το 1950 τα απομνημονεύματα του Νικ. Λούβαρι:

    «Εις το υπ’ αριθ. 4 άρθρον των απομνημονευμάτων του κ. Λούβαρι, το δημοσιευθέν την 6 Απριλίου εν τη υμετέρα εφημερίδι, ομιλών ούτος περί του αοιδίμου αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου, επί τη βάσει εσφαλμένων εντυπώσεων τρίτων, διατείνεται ότι “ο Χρύσανθος ανεγνώριζε την ανάγκην και την χρησιμότητα της κατοχικής Κυβερνήσεως” και περαιτέρω ότι “η άρνησίς του όπως παραστή εις την ορκωμοσίαν απέρρεεν από την επιθυμίαν να παραμείνη η Εκκλησία μακράν των παθών και των πολιτικών αντιθέσεων, μακράν της δίνης και της καταιγίδος που είχεν εκσπάσει”. Συνδεόμενος διά στενής φιλίας μετά του αλησμονήτου πρωθιεράρχου και επισκεπτόμενος αυτόν είπερ ποτέ συχνότερον κατά τας πονηράς εκείνας ημέρας, επομένως δ’ ων εις θέσιν να γνωρίζω καλύτερον τας σκέψεις του ανδρός, όπως γνωρίζω καλύτερον και τον χαρακτήρα και το ένδοξον παρελθόν του, θεωρώ καθήκον μου προς την μνήμην αυτού και προς την ιστορίαν να διαφωνήσω προς τους σχετικούς ισχυρισμούς του αγαπητού μου συναδέλφου. Διαβεβαιώ, λοιπόν, ότι ο αείμνηστος Χρύσανθος, ασχέτως προς την ορθότητα ή μη της γνώμης του, ήτο, ως ενθυμούνται πάντες οι σχόντες την τιμήν να επικοινωνούν μαζί του, εναντίον του σχηματισμού κατοχικής Ελληνικής Κυβερνήσεως, αντί της οποίας προετίμα την απ’ ευθείας υπό του κατακτητού, ή έστω και δι’ ανωτέρων Ελλήνων υπαλλήλων πολιτικήν διοίκησιν της χώρας· αν δε ηρνήθη να ορκίση την Κυβέρνησιν, το έπραξε διότι εθεώρει, ως έλεγεν, “ανάξιον εαυτού να επισημοποιήση Κυβέρνησιν αντλούσαν το κύρος της από την θέλησιν του κατακτητού”, του οποίου την εισβολήν είχε δριμύτατα καυτηριάσει διά διαγγέλματος προς τον Ελληνικόν λαόν, εις τον οποίον κατακτητήν είχεν απαξιώσει να παραδώση την πρωτεύουσαν, ως είχε προταθή ήδη υπό του πρώην υπουργού Ασφαλείας κ. Μανιαδάκη, προ της αναχωρήσεώς του, και εις τον στρατηγόν του οποίου κατακτητού επισκεφθέντα αυτόν άμα τη αφίξει του εις την καταληφθείσαν πρωτεύουσαν, απηξίωσε να ανταποδώση προσωπικώς την επίσκεψιν, ίνα μη αναφέρωμεν το τηλεγράφημά του προς τον Σέρβον Πατριάρχην Γαβριήλ επί τη κηρύξει του κατά της Γιουγκοσλαβίας γερμανικού πολέμου. Εν άλλοις λόγοις, εάν ο αείμνηστος Βασιλεύς Γεώργιος και οι δύο ιστορικοί πρωθυπουργοί του είπον το “όχι” εις τους εισβολείς, ο Χρύσανθος είχε το σθένος να είπη το πρώτον όχι εις τους κατακτητάς, αναδειχθείς ούτω και διά της έπειτα μυστικής του δράσεως εις την υπ’ αριθ. 1 αντίστασιν του Ελληνικού λαού. Ακριβώς δε η μέχρι περιφρονήσεως αγέρωχος στάσις του υπερόχου τούτου ανδρός έναντι της τε Κυβερνήσεως Τσολάκογλου και του κατακτητού, εν συνδυασμώ προς τας ενεργείας λογίων τινών Ελλήνων (όχι του κ. Λούβαρι), οι οποίοι είχον επιδείξει εις την Γερμανικήν στρατιωτικήν κατοχήν διά μέσου του εδώ τότε υπηρετούντος ως λοχαγού καθηγητού Νταίλγκερ (του Μονάχου) το μνημονευθέν διάγγελμα του αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου, εν τω οποίω μεταξύ των άλλων ο Χίτλερ εχαρακτηρίζετο ως “Εκατόγχειρ”, προ παντός, λέγω, η τοιαύτη στάσις του ανδρός υπήρξεν η κυρία αιτία της πτώσεως αυτού, ως γνωρίζει κάλλιον παντός άλλου ο αντιπρόεδρος της τότε Κυβερνήσεως και υπουργός επί της Παιδείας κ. Λογοθετόπουλος. Όσον αφορά εις την υπό του κ. Λούβαρι αναφερομένην δυσφορίαν κύκλων τινών εκ της αναμίξεως του Συμβουλίου της Επικρατείας εις το αρχιεπισκοπικόν ζήτημα, ας επιτραπή εις ημάς να παρατηρήσωμεν α) ότι δεν προσέφυγεν εις το Συμβούλιον ο Χρύσανθος, αλλά τρεις έγκριτοι αρχιερείς, και β) ότι πάντως το ανώτατον τούτο της Ελληνικής Πολιτείας διοικητικόν δικαστήριον ήτο αρμοδιώτερον να αποφανθή περί της νομιμότητος της επί τη βάσει νόμου διεξαχθείσης αρχιεπισκοπικής εκλογής, παρά η Κυβέρνησις του Βερολίνου ή η κατοχική Κυβέρνησις, ήτις ουδένα άλλον λόγον υπάρξεως και ουδεμίαν άλλην αποστολήν είχεν, εκτός της μερίμνης περί της διατηρήσεως της εθνικής ενότητος και της επιβιώσεως του υποδουλωθέντος Ελληνικού λαού. Τέλος ως προς την ικανότητα του Χρυσάνθου να υπηρετήση την δουλωθείσαν πατρίδα, εάν δεν εξεθρονίζετο, ήτο ικανή εγγύησις η πολυύμνητος δράσις του εις την πολυπαθή Τραπεζούντα αφ’ ενός (1915-1922) και εις τας Αθήνας αφ’ ετέρου με την υπ’ αυτού ιδρυθείσαν άμα τη εκρήξει του πολέμου θαυμασίαν “Πρόνοιαν υπέρ των στρατευομένων”, εις την οποίαν προσέφερεν εν συναγερμώ πολυτίμους υπηρεσίας λεγεών όλη εγκρίτων μελών της πρωτευούσης. Περί δε των άλλων προσόντων του ανδρός δεν λέγω τι, διότι ταύτα αναγνωρίζονται και υπό του κ. Λούβαρι».

    [4] Ο μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος είχε γράψει, σε συνέχεια της επιστολής του καθηγητή Μπρατσιώτη:

    «Μη παρακολουθήσας εξ αρχής την εξιστόρησιν των κατά την Κατοχήν του κ. Λούβαρι, είδον εκ της χθεσινής προς υμάς επιστολής του καθηγητού κ. Π. Μπρατσιώτη, ότι ο κ. Λούβαρις, αναφερόμενος εις τους λόγους διά τους οποίους ο αείμνηστος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χρύσανθος ηρνήθη να ορκίση την Κυβέρνησιν Τσολάκογλου, έγραψεν ότι το έπραξε, διότι εθεώρει “ανάξιον εαυτού να επισημοποιήση κυβέρνησιν, αντλούσαν το κύρος της από την θέλησιν του κατακτητού”. Επειδή τούτο δύναται να εκληφθή ως υπονοούν ότι ο αείμνηστος, εις την περίπτωσιν αυτήν, υπεράνω του εθνικού συμφέροντος έθετε το προσωπικόν του κύρος, παρακαλώ να μου επιτρέψητε να σας πληροφορήσω τα κάτωθι: Έχων τότε ευκαιρίαν, ως Γραμματεύς της Ιεράς Συνόδου, καθημερινής μετά του αειμνήστου ανδρός επαφής, και παρακολουθήσας εκ του σύνεγγυς το ζήτημα, είμαι εις θέσιν να γνωρίζω, πώς ακριβώς εξειλίχθη. Πράττω τούτο μετά πολλής δυσκολίας, διότι ο μεταστάς απεστρέφετο πάσαν δημοσιότητα περί την δράσιν του και το έργον του, εφ’ όσον όμως ήρχισαν να κυκλοφορούν γραπτώς εντυπώσεις, μη αποδίδουσαι καλώς ό,τι πραγματικώς έγινε, φρονώ ότι είναι χρέος και προς την ιστορικήν αλήθειαν, αλλά και προς αυτό το Έθνος, ίνα η υψηλά ηθικώς ισταμένη προσωπικότης του εκλιπόντος, η οποία και διά τους επιγενομένους θα αποτελή πηγήν εμπνεύσεως και φρονηματισμού, μη σκιασθή από τοιαύτας πληροφορίας.

    Το απόγευμα της προτεραίας της ορκωμοσίας της Κυβερνήσεως Τσολάκογλου, μου είχεν είπει ότι θα τον επεσκέπτετο ο οικογενειακώς μετ’ αυτού συνδεόμενος και μέλλων να μετάσχη της ορκισθησομένης Κυβερνήσεως κ. Πλ. Χατζημιχάλης, διά να τον παρακαλέση να μη επιμείνη εις την άρνησίν του, όπως ορκίση την Κυβέρνησιν Τσολάκογλου. Όταν τον ηρώτησα, εάν θα συνέχιζεν επιμένων να μη ορκίση την Κυβέρνησιν, μου είπεν απλώς ότι και πάλιν θα ηρνείτο. Την επομένην το πρωί, όταν ενωρίς εισήλθον διά την συνήθη συνεργασίαν εις το γραφείον του, τον είδον να φέρη τα σημεία κοπώσεως περισσότερα ή κατά τας προηγουμένας αγωνιώδεις εκείνας ημέρας. Μαντεύων την αιτίαν, τον ηρώτησα εάν δεν υπήρχε περιθώριον επανεξετάσεως του ζητήματος της ορκωμοσίας της Κυβερνήσεως. Τότε εκείνος, με τον συνήθη ήρεμον τρόπον του, αλλά και έχων πλήρη την συναίσθησιν ότι, κατά τας τραγικάς εκείνας στιγμάς ολοκλήρου του Έθνους, τα βλέμματα ήσαν εστραμμένα προς αυτόν, μου είπε: “Δεν ηθέλησα να κάμω κάτι, το οποίον να είναι αντίθετον προς την παράδοσιν της Εκκλησίας και προς τα συμφέροντα του Έθνους. Χθες βράδυ με επεσκέφθη ο κ. Χατζημιχάλης και επί δύο και ημίσειαν ώρας συνεζήτησα το θέμα μαζί του. Του ηρνήθην. Απόψε δε, εις ολονύκτιον προσευχήν, επανεξήτασα το ζήτημα, εάν θα πρέπει να ορκίσω την Κυβέρνησιν Τσολάκογλου, αλλά και πάλιν είδον ότι πρέπει να αρνηθώ. Ο όρκος δι’ εμέ είναι ιερός και δεν νομίζω ότι πρέπει να συνεργήσω εις ορκωμοσίαν, η οποία εκ προτέρου γνωρίζω ότι δεν είναι αληθής, και επομένως αποτελεί εμπαιγμόν της ορκωμοσίας. Διότι οι ορκιζόμενοι εις ποίον θα ομόσουν πίστιν, αφού την προέλευσίν των και την υπόστασίν των την αντλούν εκ του κατακτητού; Κυβέρνησις Ελληνική εξακολουθεί να υπάρχη. Εδώ πρέπει να κυβερνήσουν ή οι κατακτηταί απ’ ευθείας ή Έλληνες ανώτεροι υπάλληλοι”. Όταν δε του υπεδήλωσα τας συνεπείας, τας οποίας θα είχε η επιμονή του εις την άρνησιν, τότε εκείνος μου απήντησε, και πάλιν ηρέμως, αλλά σαφώς: “Ανεμέτρησα όλας τας συνεπείας. Το περισσότερον, το οποίον είναι δυνατόν να μου κάμουν, είναι να μου αφαιρέσουν την ζωήν. Είμαι έτοιμος, προς το συμφέρον του Έθνους και εν τη εκτελέσει του καθήκοντός μου να αποθάνω”.

    Πόσον αυτήν την υπέροχον στάσιν την υπηγόρευσεν ανωτέρω εκκλησιαστική και εθνική συνείδησις και όχι ο φόβος μήπως θιγή το προσωπικόν του κύρος, αποδεικνύεται εκ του ότι αυτό, το οποίον δεν ήθελε να γίνη υπό του ιδίου, ως του ανωτάτου εκκλησιαστικού λειτουργού, δεν επεθύμει να γίνη και υπ’ ουδενός άλλου κληρικού. Δι’ αυτό, επειδή κατ’ εκείνην την πρωίαν έπρεπε να μεταβή εις την κηδείαν του συζύγου της κ. Σοφίας Σπανούδη, και φοβούμενος μήπως κατά την διάρκειαν της απουσίας του υποκλαπή η εντολή προς εφημέριόν τινα της Αρχιεπισκοπής και εκείνος τελέση την ορκωμοσίαν, επειδή δε και ο πρωτοσύγγελός του ησθένει, επεφόρτισε τον υποφαινόμενον να μη απομακρυνθή εκ της Αρχιεπισκοπής και να επιστατήση, ίνα μη, καθ’ οιονδήποτε τρόπον, εκφύγη τυχόν εκ του Αρχιεπισκοπικού Γραφείου, εντολή προς τέλεσιν της ορκωμοσίας υπό οιουδήποτε κληρικού».

    Ανεξάρτητα από το τι έγραφε ο αρχιμανδρίτης Ιερώνυμος Κοτσώνης, ο ίδιος είχε κάπως διαφορετική άποψη για την κατοχική κυβέρνηση, όπως αναφέρεται σε άλλο σημείο.

    [5] Στην επιστολή του έγραφε ο αρχιμανδρίτης Νικόδημος Βαλληνδράς:

    «Εν συνεχεία της δημοσιευθείσης σήμερον επιστολής του πανοσιολ. Αρχιμανδρίτου κ. Ιερωνύμου Κοτσώνη περί της στάσεως του αοιδίμου Αρχιεπισκόπου Αθηνών Χρυσάνθου έναντι του ζητήματος της ορκωμοσίας της πρώτης κατοχικής Κυβερνήσεως Τσολάκογλου, παρακαλώ να φιλοξενήσετε εις τας στήλας σας και τα εξής χαρακτηριστικώτατα και διαφωτίζοντα πλήρως το εν λόγω θέμα.

    Ο υποφαινόμενος, διατελών τότε Αρχιδιάκονος του αειμνήστου Αρχιεπισκόπου παρηκολούθησε το ζήτημα εκ του σύνεγγυς. Από του στόματος δε του ιδίου ήκουσε τας εξής τρεις βασικάς γραμμάς, επί των οποίων εστήριξεν ο αοίδιμος Πρωθιεράρχης την επίμονον άρνησίν του να ορκίση την Γερμανοπρόβλητον εκείνην Κυβέρνησιν.

    1. Από απόψεως εθνικής. Εις ημέρας τόσον κρισίμους διά το Έθνος – είπεν εις τον υποψήφιον υπουργόν και γνώριμόν του κ. Χατζημιχάλην – παρίσταται απόλυτος ανάγκη να υπάρχη ως εθναρχία, τρόπον τινά, η Εκκλησία, συγκεντρώνουσα περί Αυτήν όλας τας υπολειφθείσας δυνάμεις του Έθνους και παραμένουσα αυτή, εν μέσω της γενικής αποσυνθέσεως, ως ο ενωτικός παράγων ο συνενών τον Λαόν. Τουλάχιστον απέναντι της Εκκλησίας έπρεπε όλοι οι Έλληνες να είναι ενωμένοι. Ήτο απολύτως απαραίτητον να διασωθή ένα εθνικόν κεφάλαιον, όπως η Εκκλησία, με καθολικόν και αμείωτον κύρος έναντι του Λαού, ώστε οι πάντες ν’ αποβλέπουν εις αυτήν μετ’ εμπιστοσύνης και να συνενώνωνται πέριξ αυτής “ως η όρνις επισυνάγει τα νοσσία εαυτής, υπό τας πτέρυγας” (Ματθ. κγ 37).

    Είναι εκ προτέρων βέβαιον – προσέθετε – ότι απέναντι της γερμανοπροβλήτου Κυβερνήσεως ο Λαός θα διαιρεθή εις συμπαθούντας προς αυτήν και εις δυσμενώς προς αυτήν διακειμένους, ως και συνέβη άλλως τε. Εάν λοιπόν η Εκκλησία ώρκιζε τοιαύτην Κυβέρνησιν, τότε οι θεωρούντες ως ουχί εθνικώς ωφελίμους τας υπηρεσίας της Κυβερνήσεως θα επικρίνουν και την Εκκλησίαν ως περιβαλούσαν διά του κύρους της ταύτην, του μεγαλυτέρου δηλ. απομείναντος κύρους εις την υποδουλωθείσαν Χώραν μας. Διά να μη εκπέση λοιπόν εις τας συνειδήσεις των πιστών η Εκκλησία, αλλά να διατηρηθή το σπουδαίον εθνικόν κεφάλαιον ενότητος και κύρους, επεβάλλετο να χωρίση τας ευθύνας της και να μη συνταυτίση την τύχην της με τας υπό του Κατακτητού προβαλλομένας Κυβερνήσεις.

    2. Από απόψεως καθαρώς εκκλησιαστικής. Θα παραμείνη παροιμιώδης εις ημάς η επιγραμματική φράσις του ως υπευθύνου αρχηγού της Εκκλησίας. Εάν – είπε – τα ορμητικά κύματα παρασύρουν το σκάφος της Εκκλησίας και το ρίψουν επί των βράχων, ας μη δύναται να καταλογισθή εις τον ταχθέντα Κυβερνήτην του σκάφους ότι ή αυτός το έρριψεν επί των βράχων ή δεν έλαβε τα μέτρα του, διά να προλάβη την συμφοράν. Ενδέχεται – προσέθετε – να κινηθούν λυσσωδώς διάφοροι παράγοντες διά να παρασύρουν την Εκκλησίαν εις δρόμον κακόν και ολέθριον δι’ αυτήν και διά το Έθνος. Έργον του Κυβερνήτου όμως είναι να μη συμπράξη ποτέ εις τούτο, αλλά να αντιδράση όσον δύναται.

    3. Από απόψεως αφορώσης το πρόσωπόν του. Πλην των γραφομένων εν τη επιστολή του Αρχιμανδρίτου Ιερωνύμου Κοτσώνη, προσέθετε και τα εξής: Αι μέχρι σήμερον υπηρεσίαι μου προς την Εκκλησίαν και το Έθνος κατέστησαν και την προσωπικότητά μου εθνικόν και εκκλησιαστικόν κεφάλαιον. Δεν ανήκω λοιπόν εις τον εαυτόν μου. Ούτε δικαιούμαι να αμαυρώσω την ιστορίαν μου και το παρελθόν μου, διότι δεν ανήκουν εις εμέ, αλλ’ είναι της Εκκλησίας και του Έθνους».

    [6] Ενδιαφέρουσα ασφαλώς είναι η άποψη, που εκφράζει στα απομνημονεύματά του ο Ν. Λούβαρις, αναφορικά με την εναλλαγή στον αρχιεπισκοπικό θρόνο:

    «…Προς τον ιεράρχην αυτόν [τον Δαμασκηνόν] με συνέδεον εικοσαετείς περίπου δεσμοί φιλίας. Διά τούτο ετέλουν εις επαφήν προς αυτόν και αφού απομακρυνθείς από τον θρόνον του Αρχιεπισκόπου καθ’ ον τρόπον απεμακρύνθη, ενεκλείσθη εις ένα κελλίον της εν Σαλαμίνι μονής της Φανερωμένης. Άμα τη καθόδω των Γερμανών ηλευθερώθη αυτομάτως και έσπευσεν εις Αθήνας, διεκδικών τα δικαιώματά του επί του θρόνου της πόλεως ταύτης. Προς τούτο απηυθύνθη προς τον πρωθυπουργόν, ο οποίος και συνεπάθει αυτόν ένεκα των δεσμών, που τον συνέδεαν προς την Κόρινθον, όπου διετέλεσε επί μακρά έτη μητροπολίτης ο Δαμασκηνός, αναπτύξας πολυσχιδή και παντός επαίνου αξίαν δράσιν. Αλλ’ ο Τσολάκογλου συνήντα δυσχερείας. Υπήρχον υπουργοί συνδεόμενοι με τον αείμνηστον Χρύσανθον και φρονούντες ότι ήτο ο κανονικώς εκλελεγμένος αρχιεπίσκοπος της Ελληνικής Εκκλησίας.

    Εξ άλλου η άρνησις του Χρυσάνθου όπως ορκίση την κατοχικήν κυβέρνησιν δεν ωφείλετο εις λόγους εχθρότητος προς αυτήν. Ανεγνώριζε την ανάγκην και την χρησιμότητά της. Και εις τον κ. Χατζημιχάλην, ο οποίος τον είχε παρακαλέσει να ορκίση την κυβέρνησιν, εξέφρασε τα συγχαρητήριά του διά τον σχηματισμόν της και διά τον ηρωισμόν των αναλαβόντων αυτήν και τας ευθύνας, που συνεπήγετο ούτος. Η άρνησίς του όπως παραστή εις την ορκωμοσίαν απέρρεεν, ως εβεβαίωσεν, από την επιθυμίαν να παραμείνη η Εκκλησία μακράν των παθών και των πολιτικών αντιθέσεων, μακράν της δίνης και της καταιγίδος που είχεν ήδη εκσπάσει. Δεν εσήμαινε λοιπόν αποδοκιμασίαν της κυβερνήσεως. Ο Χρύσανθος προήρχετο από το Φανάρι και εγνώριζε την πολιτικήν του Γεροντισμού και την χρησιμότητά του, ακριβώς όπως και δύο ή τρεις άλλοι διαπρεπείς Ιεράρχαι που ανήκον άλλοτε εις το κλίμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

    Παρ’ όλην την κολακευτικήν επιστολήν την οποίαν απηύθυνε προς τον Τσολάκογλου ο Δαμασκηνός και εις την οποίαν εξέφραζε μάλιστα και την χαράν του «διά την απελευθέρωσιν της πατρίδος από την τυραννίαν της 4ης Αυγούστου» ήτο υποχρεωμένος ο Τσολάκογλου να πείση πρότερον τους αντιφρονούντας εκ των υπουργών του. Αλλ’ ούτοι παρέμενον ανένδοτοι.

    Τότε με ενεθυμήθη ο Δαμασκηνός και δι’ εμπίστου προσώπου με παρεκάλεσε να ασκήσω όλην μου την επιρροήν επί του κ. Πλ. Χατζημιχάλη, παλαιού φίλου, και να πείσω αυτόν όπως άρη τας αντιρρήσεις του. Παρ’ όλα όμως τα διαβήματά μου, ο τότε υπουργός της Εθνικής Οικονομίας ενέμεινεν εις τας απόψεις του.

    Είχε την γνώμην ότι η κυβέρνησις είχεν υπηρεσιακόν ούτως ειπείν χαρακτήρα και ότι κατ’ ακολουθίαν δεν είχε το δικαίωμα να θίξη όσα είχε θεσπίσει η ελευθέρα Ελλάς, πολύ δε ολιγώτερον να επιληφθή ζητήματος τόσης σπουδαιότητος, ως το αρχιεπισκοπικόν.

    Αγνοώ εις ποίας άλλας ενεργείας προέβη εν τω μεταξύ ο Δαμασκηνός. Γεγονός είναι πάντως, ότι κατώρθωσε να εκθρονίση τον Χρύσανθον και να ανέλθη αυτός εις τον αρχιεπισκοπικόν θρόνον. Αλλά τύποις μόνον. Διότι είχε λησμονήσει τον κατακτητήν, ο οποίος είχε κηρυχθή υπέρ του Χρυσάνθου και είχεν αποστείλει ευνοϊκήν δι’ αυτόν έκθεσιν εις το Βερολίνον.

    Τότε με ενεθυμήθη διά δευτέραν φοράν ο Δαμασκηνός και με εκάλεσεν επειγόντως εις την οδόν Οινόης αριθ. 3, όπου εφιλοξενείτο παρά τω κοινώ φίλω και μακαρίτη Προκοπίω Καλλιοντζή.

    Μόλις και μετά βίας τον ανεγνώρισα. Η μακρά κάθειρξις, αλλά προ πάντων η άρνησις των Γερμανών να τον αναγνωρίσουν, είχον παραλύσει το ηθικόν του. Εφαίνετο πραγματικώς ανθρώπινον ράκος. Με εξώρκισε με φωνήν η οποία εφανέρωνεν όλην την απογοήτευσιν που τον κατείχε, όπως προσπαθήσω να μεταπείσω τους Γερμανούς διπλωμάτας και διαθέσω αυτούς ευνοϊκώς προς αυτόν. Του απήντησα ότι θα το ήθελα πολύ, αλλ’ ότι δυσκολεύομαι να ανέλθω την κλίμακα της πρεσβείας. Μου απήντησεν: «Είσαι ο μόνος που ημπορείς να βοηθήσης» και εξέφρασε την ελπίδα ότι θα θελήσω να συναντήσω εις την αποκατάστασίν του.

    Ηναγκάσθην λοιπόν να ανέλθω και πάλιν την κλίμακα της πρεσβείας, όπου προέβην εις τα αναγκαία διαβήματα. Η πρεσβεία όμως μου εξέφρασε την έκπληξίν της διά την παρέμβασίν μου υπέρ του Δαμασκηνού και μου υπέδειξεν ότι καλόν θα ήτο να μη απασχολώ την γερμανικήν διπλωματίαν με διαβήματα υπέρ γνωστών αγγλοφίλων, ως ο Δαμασκηνός.

    Διεβεβαίωσα τον κ. Γκραίβενιτς ότι όλοι οι Έλληνες είναι πλέον αγγλόφιλοι και κατ’ ακολουθίαν και ο Χρύσανθος. Άρα, η αγγλόφιλος ιδιότης του Δαμασκηνού δεν ήτο επιχείρημα κατ’ αυτού αποκλειστικώς.

    Ανεκοίνωσα εις τον Δαμασκηνόν τα διαμειφθέντα και ενόμισα ότι το ζήτημα είχε λήξει. Ο Δαμασκηνός όμως δεν ήτο εκ των ανθρώπων, οι οποίοι παραιτούνται του αγώνος μετά την πρώτην κατ’ αυτών τροπήν. Ο τότε πρωτοσύγκελλός του και νυν Μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος επήγαινε και ήρχετο, κάποτε μάλιστα και δις και τρις της ημέρας, όπως κινηθώ προς επανάληψιν των προσπαθειών μου παρά τοις Γερμανοίς. Έως ότου οι άνθρωποι έχασαν την υπομονήν των. Εις αυτό υπελόγιζε προφανώς ο Δαμασκηνός, χωρίς φυσικά να λογαριάζη και την ιδικήν μου θέσιν. Και όταν χάση κανείς την υπομονήν του αποφασίζει να ξεφορτωθή κατά ένα τρόπον τον οχληρόν απαιτητήν. Μου είπαν λοιπόν: «Κύριε, ημείς δεν ημπορούμεν να υπαναχωρήσωμεν. Υπεβάλαμεν εξ αρχής την γνώμην μας επί του αρχιεπισκοπικού ζητήματος εις το Βερολίνον. Εσείς ισχυρίζεσθε ότι κανονικώς εκλεγείς αρχιεπίσκοπος είναι ο φίλος σας Δαμασκηνός. Καθήσετε λοιπόν και συντάξατε μίαν εμπεριστατωμένην έκθεσιν και αποδείξατέ μας ότι τα πράγματα είναι όπως τα λέτε. Ημείς θα την στείλωμεν εις το Βερολίνον και ό,τι αποφασίση αυτό, αυτό και θα γίνη».

    Προσέτρεξα λοιπόν εις τον Δ. Πετρακάκον, καθηγητήν του εκκλησιαστικού δικαίου, φίλον τότε ακόμη του Δαμασκηνού και σύμβουλόν του, συνεβουλεύθην το σχετικόν προς την κανονικότητα της εκλογής του αρχιεπισκόπου βιβλίον του και μεταβληθείς διά μίαν νύκτα εις κανονολόγον συνέταξα την αιτηθείσαν υπό της πρεσβείας έκθεσιν, η οποία απεστάλη επειγόντως εις Βερολίνον.

    Δεν ενθυμούμαι πλέον μετά πόσας ημέρας ελήφθη η απάντησις. Σημασίαν έχει ότι αύτη ήτο ευνοϊκή. Ούτω ο δρόμος προς τον θρόνον των Αθηνών έμενε πλέον ελεύθερος και ο Δαμασκηνός ανελάμβανε το ύπατον εκκλησιαστικόν αξίωμα, το οποίον απετέλεσε δι’ αυτόν τον πρώτον και αναγκαίον σταθμόν προς την αντιβασιλείαν, προς την οποίαν έστρεψεν ενωρίς τα βλέμματα, όπως θα ίδωμεν κατωτέρω.

    Ο χωρίς τον ελάχιστον δισταγμόν κυρώσας διά της υπογραφής του τον εκτρωματικόν νόμον περί δοσιλογίας, ανήλθεν εις τον θρόνον ελέω Γερμανών και εξετόπισε διά του κατακτητού τον προκάτοχόν του. Εγώ εχρησίμευσα ως όργανόν του. Αισθάνομαι διά τούτο την ανάγκην να απολογηθώ, εκθέτων τους λόγους διά τους οποίους συγκατετέθην να βοηθήσω τον Δαμασκηνόν όπως αποκατασταθή εις τον αρχιεπισκοπικόν θρόνον.

    Μεταξύ αυτού και του Χρυσάνθου υπήρχε μία διαφορά. Ο δεύτερος, ασυγκρίτως ανώτερος εκείνου εις μόρφωσιν και εκκλησιαστικόν ήθος, ηκολούθησεν ευθύς από της ενθρονίσεώς του γραμμήν υπεράγαν συντηρητικήν. Ενεκολπώθη τα μάλλον οπισθοδρομικά στοιχεία της Εκκλησίας, επέστρεψεν εις μεσαιωνικά έθιμα, κατέστησεν απρόσιτον εαυτόν, προς απογοήτευσιν και αυτών των φίλων του μεταξύ των θεολογικών και εκκλησιαστικών κύκλων.

    Θεολογία και Εκκλησία ήρχισαν να διαβλέπουν τους κινδύνους, τους οποίους ενείχεν η χαραχθείσα υπό του Χρυσάνθου κατεύθυνσις η οποία ηπείλει να ανατρέψη όλην την φιλελευθέραν παράδοσιν εκατόν και πλέον ετών.

    Τουναντίον ο Δαμασκηνός είχε ελευθερωτέρας αντιλήψεις, γέννημα και θρέμμα της Εκκλησίας της ελευθέρας Ελλάδος. Ήτο λοιπόν φυσικόν να συμπαθούν προς τον Δαμασκηνόν οι εκπροσωπούντες την φιλελευθέραν γραμμήν εις την Εκκλησίαν και την Θεολογίαν, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγομαι και εγώ. Έπειτα επίστευον και πιστεύω ώς τώρα ότι κανονικώς εκλεγείς αρχιεπίσκοπος μετά τον θάνατον του Χρυσοστόμου ήτο ο Δαμασκηνός. Τρίτον δεν συνεχώρουν και μαζί μου διαπρεπείς ιεράρχαι και του τέως οικουμενικού κλίματος, εις τον Χρύσανθον ότι ηνέχθη την επέμβασιν της Πολιτείας προς ρύθμισιν των κατά την εκλογήν διά του Συμβουλίου της Επικρατείας.

    Εξ άλλου, αι δειναί περιστάσεις υπό τας οποίας ετέλει το Έθνος, απήτουν επί κεφαλής της Εκκλησίας άνδρα δραστήριον και διακρινόμενον διά την ευστροφίαν του. Τέλος η μακρά και έως τότε αδιατάρακτος φιλία η οποία με συνέδεε με τον δυνατόν αυτόν άνθρωπον, επέβαλλεν εις εμέ την υποχρέωσιν να ανταποκριθώ εις τας μέχρι φορτικότητος επαναλαμβανομένας εκκλήσεις του…».

    [7] Για το θέμα της γερμανικής μεθόδευσης να επηρεάσει την Ελληνική Ορθοδοξία θα ασχοληθούμε σε άλλο πιο εξειδικευμένο σημείο, καθώς σε άλλη χρονική φάση θα χρησιμοποιηθεί ο καθηγητής Γκέοργκ Σταντμύλλερ για να επιχειρήσει μια σημαντική για τους Γερμανούς αποστολή: τον επηρεασμό του Οικουμενικού Πατριαρχείου εναντίον του Πατριαρχείου της Ρωσίας. Ο Σταντμύλλερ, σημειωτέον, επρόκειτο να σταλεί κατά τις παραμονές της αποχώρησης των Γερμανών από την Ελλάδα στο Κάιρο για να διαπραγματευθεί θέματα σχετικά, με εντολή του στρατηγού Φέλμυ.

    [8] Περί του ακριβούς ρόλου του καθηγητή του Πανεπιστημίου Μονάχου Φραντς Νταίλγκερ, ο οποίος με τον βαθμό του λοχαγού συμμετείχε στη μία από τις ειδικές αποστολές της Οργάνωσης Ρόζενμπεργκ που είχαν σταλεί στην Ελλάδα, γίνεται μνεία αλλού. Για την επίτευξη των στόχων της αποστολής αυτής, η οποία ήταν διαφορετική εκείνης που έδρασε υπό τον Κύνσμπεργκ, ο Νταίλγκερ συνεργάσθηκε με τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Λειψίας Άντον Ντάιντλ, ιεραρχικά προϊστάμενό του στην Οργάνωση Ρόζενμπεργκ. Και οι δύο καθηγητές αναμίχθηκαν παρασκηνιακά στην ανάδειξη του Δαμασκηνού ως Αρχιεπισκόπου.

  46. Ο/Η του κώλου λέει:

    Ο Γλέζος έδειξε στον Ιερώνυμο το δώρο που του είχε κάνει ο Χριστόδουλος – ΦΩΤΟ
    12/04/2016
    Πηγή: romfea.gr

    Τέλος ο κ. Γλέζος έδειξε στον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο, ένα βιβλίο που του είχε προσφέρει ο Προκάτοχός του μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος με σχετική αφιέρωση.

  47. Παράθεμα: Ο φιλάνθρωπος Αρχιεπίσκοπος, του Μανώλη Γλέζου, στηρίζει τη Χρυσή Αυγή | Ροΐδη και Λασκαράτου Εμμονές

  48. Ο/Η Spy1940 λέει:

    Πατήρ Δημήτριος: ο αρχηγός της Ιντέλιντζενς Σέρβις στην Ελλάδα

    Ήταν Άγγλος, φυσικά, και λεγόταν Ντέιβιντ Μπάλφουρ. Τις πρώτες, βασικές πληροφορίες, θα τις βρείτε εδώ (1):

    http://www.mixanitouxronou.gr/patir-dimitrios-o-anglos-kataskopos-pou-litourgouse-sto-kolonaki-exomologouse-ti-vasiliki-ikogenia-ekane-agiasmous-se-aristokratika-spitia-epexe-rolo-sta-dekemvriana-ke-to-rolo-tou-apokalipse-o-ri/

    και εδώ (2):

    http://www.tovima.gr/relatedarticles/article/?aid=164919


    David Balfour _ ierom. Dimitrios (1903-1989)

    (Από το αρχείο της Ι.Μ. Παντελεήμονος,

    ο Μπάλφουρ όταν βρισκόταν ως μοναχός στο Άγιον Όρος)

    Τον Μπάλφουρ είχε γνωρίσει ο σεβ. Ναυπάκτου Ιερόθεος, ο οποίος έγραψε ένα μακροσκελές κείμενο για τις πνευματικές του περιπέτειες με την Ορθοδοξία (3):

    http://trelogiannis.blogspot.gr/2015/08/blog-post_120.html

    Υπάρχει επίσης μια ενδιαφέρουσα μαρτυρία – απάντηση στο κείμενο του σεβ. Ιερόθεου από τον καθηγητή θεολογίας Ταχιάο, ο οποίος είχε γνωριστεί και συνομιλήσει με τον Μπάλφουρ, στα τελευταία χρόνια της ζωής του (4):

    http://www.parembasis.gr/index.php/menu-teyxos-108/2463-2005-108-16

    Πέρα από τα στοιχεία για τη δράση του Μπάλφουρ υπάρχουν και οι μύθοι. Δείτε για παράδειγμα (στα σχόλια) πως η αναπόφευκτη θεωρία συνωμοσίας εμπλέκει τον Μακάριο της Κύπρου, τον Μπάλφουρ, τον ΕΔΕΣ και τους Ναζί!

    http://infognomonpolitics.blogspot.com/2009/07/1971974.html

    Γιατί μας ενδιαφέρουν όλα αυτά;

    Γιατί ως Ορθόδοξος εφημέριος στην Αθήνα εξομολογούσε ως την άνοιξη του 1940 ολόκληρη την ελίτ της πόλης, της βασιλικής οικογενείας συμπεριλαμβανομένης!


    Γιατί του αποδίδεται κάποια σχέση με την αυτοκτονία Κορυζή.

    Γιατί έχουμε τη μαρτυρία του Σεφέρη ότι ο Μπάλφουρ «καθοδηγούσε» την ελληνική κυβέρνηση.

    Γιατί εικονίζεται στη φωτογραφία πίσω από τον Τσώρτσιλ και τον Δαμασκηνό, τις μέρες της πιο κρίσιμης φάσης του Εμφυλίου πολέμου: το Δεκέμβρη του 1944.

    Γιατί ήταν (σύμφωνα με τον Καργάκο) «η γλώσσα (μεταφραστής) και το μυαλό του Σκόμπυ».

    Γιατί είχε ενεργό ρόλο τις μέρες της συμφωνίας της Βάρκιζας, καθώς, όπως μαρτυρείται, είχε επισκεφθεί τον Στέφανο Σαράφη και μιλήσει με τον Ηλία Τσιριμώκο.

    Γιατί η περίπτωσή του αποδεικνύει ότι τα σύνορα κατασκοπίας και υψηλής (θρησκευτικής, αλλά όχι μόνο) πνευματικότητας δεν είναι αδιαπέραστα. Και το πιο σκανδαλιστικό: μπορεί κανείς να τα περάσει για δεύτερη φορά – προς την αντίθετη κατεύθυνση!

    Τέλος, γιατί υπάρχει ένα κείμενο – μαρτυρία για τον Μπάλφουρ, του Σαράντου Καργάκου, το οποίο παραθέτω στη συνέχεια.


    *

    Ό Νίκος Σοϊλεντάκης είναι μοιραίο νά πεθάνει έντιμος. Κι ευθύ­νομαι κι εγώ γι’ αυτό! Είχε ένα θέμα «τεφαρίκι», όπως τό λένε στην τηλεοπτική αργκό, καί αντί νά τό κάνει σενάριο, τό έκανε μελέτημα ιστορικό!

    Αμφιβάλλω αν υπάρχει θέμα τόσο πολύπλοκο, γριφώδες, αλγεβρικό καί συνάμα… θεολογικό, όσο αυτό πού αναφέρεται στον πατέρα Δημήτριο, τόν εφημέριο του έκκλησιδίου του Ευαγ­γελισμού πού εξομολογούσε όλες τίς κυρίες του Κολωνακίου καί έπιτηδείως αποσπούσε κρατικά μυστικά, τά όποια οι σύζυγοι ή εραστές τους (ανώτεροι κρατικοί λειτουργοί) τους τά ομολογού­σαν σέ στιγμές ερωτικού οργασμού. Οφείλω, πάντως, νά τονίσω έδώ —γιά τους μή είδότες— ότι γιά κάποιες γυναίκες η εξουσία είναι τό πιό ισχυρό… αφροδισιακό.

    Ό πατήρ Δημήτριος ήταν μιά πολύπλαγκτη προσωπικότητα. Λεγόταν Νταίηβιντ Μπάλφουρ, αλλά δέν ήταν από τή γνωστή αριστοκρατική οικογένεια. Μάλλον τό όνομα τό πήρε άπό τό ομώ­νυμο περιπετειώδες ανάγνωσμα. Ήταν μιά διχασμένη προσωπικότητα. Σάν τόν Καζαντζάκη, κυνηγούσε νά βρει ένα Θεό. Μέσα του όμως υπήρχε καί τό μικρόβιο της κατασκοπείας, δηλαδή της υποκλοπής μυστικών. Όποιος κλέβει μυστικά, νιώθει πιό δυνατός. «ήταν ένας τύπος Λώρενς, αλλά χωρίς τή δική του προβολή, πα­ρόλο πού η δική του δράση ήταν πιό πολυσχιδής καί μακροχρόνια. Η κατασκοπεία, ως τό παλαιότερο —μαζί μέ τήν πορνεία— επάγ­γελμα, έχει κι αυτό μιά μυστικοπάθεια, έναν αποκρυφισμό σάν αυτόν πού διακρίνει κάποιους αυστηρούς μοναχούς. Τό «Άγιο» Όρος υπήρξε γι’ αυτόν όχι σχολή θεολογίας άλλα κατασκοπείας. Τόν δί­δαξε νά ετάζει νεφρούς, καρδίας, ψυχάς, μυαλά, κυρίως νά διαβά­ζει μυστικά καί νά τά στέλνει στους κατάλληλους αποδέκτες.

    Ασφαλώς, υπάρχει δικός του δάκτυλος στην αυτοκτονία Κοριζή, κυρίως όμως στην ένταση καί στην έκταση των Δεκεμ­βριανών. Ήταν ή γλώσσα (μεταφραστής) καί τό μυαλό του Σκόμπυ. Αυτός Ίσως (ή μάλλον) οργάνωσε προτού αναχωρήσει από τή Σμύρνη τά επεισόδια τόν Σεπτέμβριο του 1955, όταν Τούρκοι «βασιβουζούκοι» ξεφτίλισαν Έλληνες αξιωματικούς καί τίς οικο­γένειες τους. Τότε ακούσαμε καί τό όνομα του ταγματάρχη Γρηγορίου Σπαντιδάκη, πού τόν γνωρίσαμε χρυσοπλουμισμένο παγόνι στή δικτατορία.

    Είχα τό θλιβερό προνόμιο από παιδί νά ζήσω όλες τίς θλιβερές καταστάσεις της Κατοχής καί της μετέπειτα περιόδου της άλληλοσφαγής. Σφαζόμασταν χωρίς, κατά βάθος, νά ξέρουμε «γιατί;». Απλώς υπακούαμε καί υποκύπταμε σ’ ένα ένστικτο αυτοκατα­στροφής. Καί άνθρωποι σάν τόν Μπάλφουρ μας «χόρεψαν στό ταψί». Όχι λόγω της δικής τους δαιμονικής, τάχα, Ικανότητας, αλλά λόγω του δαίμονα καταστροφής πού μας είχε κυριεύσει. Είχα από τότε τό πάθος τής περιέργειας. Θυμάμαι τόν Βελουχιώτη, όταν κατέβηκε στή Λακωνία. Έχω μάλιστα συγκρατή­σει καί μία ομιλία του πού πρό ετών κατέγραψα στον Οικονομι­κό, επί τών ένδοξων ήμερων του Γιάννη Μαρίνου. Αργότερα, στην Αθήνα, στό γήπεδο του «Παναθηναϊκού», γαβριάς τότε πιά, γνώρισα τόν Ζαχαριάδη, πού ήταν αγκαλιά μέ τόν Σιάντο καί τόν «παντός καιρού» Μιχάλη Κύρκο. Κάποτε κάποιος συγ­γενής (ήταν θέρος του 1946) μου έδειξε πάνω σ’ ένα «τζίπ» καί κάποιον Άγγλο βαθμοφόρο. «Αυτός», μου είπε, «είναι ό Σκόμπυ». Δέν είμαι απολύτως βέβαιος γι’ αυτό. Θυμάμαι, όμως, πλην του οδηγού, έναν ταγματάρχη μέ κοντό παντελονάκι. Λόγω του μανιάτικου πουριτανισμού πού μέ διακατείχε, δέν πρόσεξα τό πρό­σωπο του αλλά τήν «αισχρή» — κατά τά τότε μέτρα — εμφάνιση του. Διαβάζοντας τά όσα έγραψε αρχικά στην Εστία, καί στά οσα γράφει τώρα στην παρούσα εργασία του ό Νίκος Σοϊλεντάκης, θαρρώ ότι ό «κοντοπαντελονάκιας» (λέξη τής εποχής) ήταν ό άλλοτε πατήρ Δημήτριος του Ευαγγελισμού. Καί τό πιστεύω αυτό, διότι βασική αρχή τών κατασκόπων είναι ή έξης: νά τους βλέπεις, νά παρατηρείς πάνω τους καθετί, άλλ’ όχι τό πρόσωπο τους!

    Ό πατήρ Δημήτριος, ό κατά κόσμον Νταίηβιντ Μπάλφουρ, είχε πολλά πρόσωπα καί, ανάλογα μέ τό συνομιλητή του, παρουσιαζόταν μέ τό ταιριαστό γιά τήν περίπτωση πρόσωπο. Ακόμη καί του συντετριμμένου καί μετανοοΰντος χριστιανού. Ξεγέλασε πολλούς καί πολλές. ‘Αλλά ή γυναίκα πού του έκλεισε δύο φορές τήν πόρτα -καί τή δεύτερη (φορά ως ηγουμένη- είχε πιά καταλά­βει «τι κάθαρμα, τι κάλπικος παράς, μιά ολόκληρη ζωή μέσα στό ψέμα», όπως θά έλεγε ό Μανόλης Αναγνωστάκης, ήταν αυτή ή θλιβερή μορφή, πού έπαιξε θλιβερό ρόλο στην πατρίδα μας σέ μιά θλιβερή εποχή. Δέν πιστεύω ότι ή περαιτέρω στάση (εκκλησιάσματα κλ.π.) δείχνουν μεταμέλεια. Αν όντως είχε μετανοήσει, θά έπρεπε προεχόντως ν’ αυτοκτονήσει. Απλώς καί στή μετάνοια του έπαιζε θέατρο.

    Τό νά πώ ότι τό βιβλίο του Νίκου Σοϊλεντάκη πρέπει νά αγο­ραστεί καί νά διαβαστεί (όχι μόνο μία φορά), θά ήταν σάν νά έλεγα ότι τό νερό – ειδικά τό θέρος- κάνει καλό. Δέν τό συνιστώ, ως ιστορικός, ως αρίστη ιστορική μελέτη, πού είναι. Τό συνιστώ γιά λόγους ιατρικούς. Είναι τό καλύτερο αντίδοτο κατά τής πολι­τικής μας βλακογνωσίας καί βλακοπραξίας. Παριστάνουμε τους πονηρούς, άλλ’ όπως έλεγε ό Έμμ. Ροΐδης «τό πονηρότερου αλλά τό μάλα έξαπατώμενον εξ όλων τών ζώων της γης είναι ό Ελλην». Ή μελέτη του βιβλίου του Νίκου Σοϊλεντάκη θά εξα­λείψει πάσα αμφιβολία περί αυτού.

    Σαράντος Ί. Καργάκος Λαύριο, 7 Ιουλίου 2009

    *

    Τέλος, ο επίλογος από το βιβλίο του Σοϊλεντάκη, που προλογίζει ο Καργάκος:

    (Πηγή: http://ermionh.blogspot.com/2010/09/blog-post_1595.html )

    21. Επίλογος, – Συμπέρασμα
    Ό Μπάλφουρ ενώ βασανιζόταν από παρατεταμένη ασθένεια, λίγο πρίν από τόν θάνατο του, πού επήλθε στίς 11 Όκτωβρίου 1989 είπε: « Έγώ, σάν ασύνετο γαϊδουράκι, σκέφτηκα νά τρέξω πίσω άπό δυο ισχυρά άλογα, τόν Γέροντα Σιλουανό και τόν πατέρα Σωφρόνιο». Έξ άλλου, σέ επιστολή του τόν Απρίλιο του 1988 προς τόν τότε μητροπολίτη Θυατείρων (Μεγάλης Βρετα­νίας) Μεθόδιο Φούγια, μέ τόν όποιο γνωρίσθηκε ό άλλοτε π. Δη­μήτριος κατά τήν τελευταία δεκαετία της ζωής του, γράφει: «Είμαι 85 ετών και τά τελευταία 42 χρόνια υπήρξα αντικείμενο της πιό χυδαίας συκοφαντίας, ή όποια ανθρωπίνως ειπείν, έχει καταστρέφει ανεπανόρθωτα τήν ζωή μου. Έν τούτοις, υπακούο­ντας στον πνευματικό μου πατέρα, τόν αρχιμανδρίτη Σωφρόνιο, δεν έχω ποτέ απαντήσει ή έκστομίσει μία λέξη γιά αυτοάμυνα, αλλά εχω μάθει νά παίρνω κυριολεκτικώς κατά λέξη τους λό­γους του Χρίστου: «Μακάριοι έστέ όταν όνειδίσωσιν υμάς και διώξωσι και είπωσι πάν πονηρόν ρήμα καθ’ υμών ψευδόμενοι ένεκεν εμού» (Ματθ. 5:11)».30 Κατά μαρτυρία του μητροπολίτου Μεθοδίου Φούγια,31 ό Μπάλφουρ του είπε ότι εάν δεν είχε άποσχηματισθεί κατά τήν Κατοχή, «τίποτε δέν τόν εμπόδιζε νά συ­νεχίσει νά προσφέρει τις υπηρεσίες του στην Ίντέλλιτζενς Σέρβις και νά είναι και κληρικός». Όταν θέλησε νά επανέλθει στην ενεργό διακονία, ή γυναίκα του τόν απειλούσε πώς θά αυτοκτονή­σει εαν τήν εγκατέλειπε γιά νά γίνει μοναχός. Έτσι έμεινε μετέω­ρος μέχρι του θανάτου του. Κάποια στιγμή ζήτησε από τόν ανω­τέρω μητροπολίτη νά τόν επαναφέρει στην ενεργό ίεροσύνη, αλλά εκείνος τόν παρέπεμψε στον Ρώσο μητροπολίτη Αντώνιο Βλούμ, διότι ήταν κληρικός της Ρωσικής Εκκλησίας. Ή απάντηση του τελευταίου ήταν αρνητική. Έκτος άπό τό ‘Έσσεξ, πήγαινε τακτικά στην «Οξφόρδη με τό πρόσφορο του καί τά ονόματα γιά νά μνημονευθούν στην προσκομιδή.

    Κατηγορήθηκε από τήν ελληνική δημοσιογραφία ότι κατα­σκόπευε καί καθοδηγούσε τόν βασιλιά Γεώργιο Β’. Όμως ο Μπάλφουρ σέ συνομιλία μέ τόν καθηγητή Άντ.- Αιμ. Ταχιάο πα­ρατήρησε ότι δεν χρειαζόταν νά κατασκοπεύει τόν Γεώργιο Β’, διότι ό βασιλεύς συζούσε μέ τήν Αγγλίδα ερωμένη του. Όντως, ό Γεώργιος Β’ κατά τή διάρκεια της Ελληνικής Δημοκρατίας (1924-1935) διέμενε στό Λονδίνο, οπού συνδέθηκε μέ τήν Τζόυς Μπρίτταιν-Τζόουνς, ή οποία τόν ακολούθησε στην Αθήνα. Τό 1941, προτού καταφύγει ό βασιλιάς στην Κρήτη, προηγήθηκε ή κ. Τζόυς μαζί μέ τόν πρίγκιπα Γεώργιο (τόν άλλοτε Αρμοστή στην Κρήτη) καί τή σύζυγο του Μαρία Βοναπάρτη, ή οποία τή φρόντισε, όσο ήταν μακριά από τόν βασιλέα. Μεταπολεμικά επανήλθε στην Ελλάδα μέ τόν Γεώργιο καί μετά τόν θάνατο του (1η Απριλίου 1947) παντρεύτηκε τον συνταγματάρχη Έντι Μπόξχωλ.33 Βρετανοί θεωρούν ότι ή Τζόυς ήταν άπό τίς ελάχιστες βασιλικές ερωμέ­νες στην ιστορία γιά τήν οποία μόνο καλά λόγια έχουν ειπωθεί καί τήν περιγράφουν34 ώς ιδανική σύζυγο στρατιωτικού, απόλυ­τα λογική, μηδέποτε άναμειχθεισα σέ ραδιουργίες καί μέ ορθή αντίδραση σέ περίοδο κρίσεων. Ό πρώτος σύζυγος της, δεινός πότης, ήταν υπασπιστής του άντιβασιλέως των Ινδιών. Όταν ό Γεώργιος Β’ επισκέφθηκε προπολεμικά τήν Ινδία, τή γνώρισε καί σύντομα δημιουργήθηκε στενή σχέση. Ή ένταξη της στό έδώ βασιλικό περιβάλλον καλύφθηκε υπό τήν ιδιότητα της κυ­ρίας των τιμών της Φρειδερίκης, συζύγου του τότε διαδόχου Παύλου. Ό βασιλιάς Γεώργιος, μέ τά ήθη της εποχής, γιά νά νυμφευθεί τήν κοινή θνητή Τζόυς Μπρίτταιν-Τζόουνς έπρεπε νά παραιτηθεί άπό τόν θρόνο του, όπως έπραξε τό 1936 ό βασιλιάς Εδουάρδος Η’ της Αγγλίας, πού νυμφεύθηκε τήν Ούώλλις Σίμσον

    Ό ιεροδιάκονος Νικόλαος, εγγονός αδελφού του γ. Σωφρονίου, σημειώνει ότι πολλοί πιστεύουν ότι ό Μπάλφουρ έζησε χρησιμοποιώντας υποκριτικά τήν Όρθοδοξία. Άποψη πού στηρίζεται στίς πα­λινωδίες του καί στην περιπετειώδη ζωή του.35 Κατά τόν Σ. Καργάκο, ώς καλός υποκριτής ήθελε μία υστεροφημία. Τήν πέτυχε. Ήταν ό αρχιτέκτων του Εμφυλίου. Ή ενασχόληση του μέ τό έργο του αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης Συμεών ήταν γιά τή σω­τηρία της ψυχής του, αφού έστειλε τόσες ψυχές στον Αδη. Κατά τήν αντίθετη άποψη πού εκφράζει ό καθηγητής Άντ.- Αιμ. Ταχιάος, ό Μπάλφουρ «ήταν πιστό τέκνο της Όρθοδόξου Εκκλη­σίας, τέτοιο πού δέν μπορεί νά είναι ένας υποκριτής ή κάποιος πού απλώς, ψυχρά καί μελετημένα εκτελεί μιαν αποστολή κατασκό­που, όπως τόν ερμήνευσαν άνθρωποι πού έστω καί στοιχειωδώς δέν μπορούν νά κατανοήσουν τίς παλινδρομήσεις μιας ανήσυχης καί ταραγμένης ψυχής, ούτε τι είναι αμαρτία καί μετάνοια. Ένας στρατολογημένος κατάσκοπος δέν χρειαζόταν, γιά νά εκτελέσει τήν αποστολή του στην Αθήνα, νά σπουδάσει χρόνια θεολογία στή Ρώμη, νά γίνει ρωμαιοκαθολικός μοναχός, αντί νά τόν υποδυ­θεί, στή συνέχεια νά γίνει ορθόδοξος μοναχός καί ιερέας, νά ζήσει στά απόκρημνα βράχια του «Άγιου» Όρους, τή στιγμή, πού στά σαλόνια του Κολωνακίου καί στίς δεξιώσεις τών διπλωματών στην Αθήνα, οι πληροφορίες πού ενδιέφεραν τήν αρμόδια βρετανι­κή υπηρεσία κυκλοφορούσαν εν αφθονία».36 Έξ άλλου, στή δεκαετία του 1930-1940, ό άρμενοκαθολικός επίσκοπος Γιοχάννες Γκαμσαραγιάν ήταν επικεφαλής ενός άπό τά δίκτυα της γερμανικής κα­τασκοπείας στην Ελλάδα. Είχε εγκαταστήσει στον δεύτερο Ορο­φο του μεγάρου Γιάνναρου, στή συμβολή τών οδών Όθωνος καί Φιλελλήνων στό Σύνταγμα, μυστική σχολή δολιοφθορέων πού έδρασαν στά χρόνια του πολέμου στή Μέση Ανατολή.37 Στά άνωτέρω επιχειρήματα μπορεί νά αντιπαρατεθεί ότι καί τό νά γίνει κάποιος κατάσκοπος είναι μία μορφή αναχωρητισμού. Είναι ένας άλλου τύπου μοναχισμός. Ό κατάσκοπος απαιτείται νά έχει ισχυ­ρή μυστικοπαθή ιδιοσυγκρασία. Ό Μπάλφουρ απλώς ράγισε καί έζησε σάν ραγισμένο γυαλί.

    Στερούμενοι θεολογικών γνώσεων, νομίζουμε ότι ό Μπάλφουρ ακολούθησε τή γνωστή φράση τών Βενετών: «Είμαστε πρώτα Βε­νετοί καί κατόπιν χριστιανοί» . Προσχώρησε ειλικρινά στην Όρθοδοξία, αλλά δέν απαρνήθη­κε, καί ορθώς, τήν εθνικότητα του. Στην Αθήνα βρέθηκε καθ’ όδόν προς τά Ιεροσόλυμα. Ένθουσιασθείς από τά στελέχη καί τό έργο της «Ζωής», παρέμεινε στην Αθήνα γιά νά εκπληρώσει τήν επιθυ­μία του νά σπουδάσει στή θεολογική Σχολή. Ιερέας στό θεραπευ­τήριο του Ευαγγελισμού βρέθηκε σέ εποχή κατά τήν οποία τά σύν­νεφα του πολέμου ήσαν βαριά καί θά ξεσπούσε ό Β’ Παγκόσμιος πό­λεμος, στην έλευση του οποίου εθελοτυφλούσαν οι Μεγάλοι. Έτσι, κατά τήν κρίσιμη αυτή περίοδο, ή εδώ αγγλική πρεσβεία τόν στρά­τευσε στην υπηρεσία της πατρίδος του, ώς κατασκόπου. Άλλωστε ή κατασκοπεία είναι πάντοτε προπομπός της πολιτικής ή της στρα­τιωτικής δράσεως, διαπιστευμένοι δέ κατάσκοποι είναι όλοι οί πρε­σβευτές καί οί στρατιωτικοί ακόλουθοι. Καί τούτο, διότι τά καθήκο­ντα του διπλωμάτη συνοψίζονται στό διαπραγματεύεσθαι, παρατηρείν καί προστατεύειν. Όπως διδάσκεται ό διπλωμάτης, παρατηρεί, άρύεται πληροφορίες καί αναφέρει κάθε ζήτημα πού ενδιαφέρει τή χώρα του, προωθώντας τά συμφέροντα της.

    Ό Μπάλφουρ, μετά τή φυγή του στην Αίγυπτο, αποστάτησε, άλλα επανεντάχθηκε σταδιακά σέ αυτήν μεταπολεμικά καί πλή­ρωσε τό κοινό χρέος, ώς πιστό μέλος της.

    Σημειώσεις

    1.

    26 Ιανουαρίου 1947. Ο Ριζοσπάστης κυκλοφορούσε με πρωτοσέλιδο τίτλο «Δαυίδ Μπαλφούρ ή ο Πάτερ Δημήτριος». Η κεντρική φωτογραφία του πρωτοσέλιδου ήταν χωρισμένη στα δύο. Στη μια πλευρά απεικονίζονταν ένας παπάς και στην άλλη ένας μεγαλόσωμος μεσήλικας καλοντυμένος κύριος. Το αποκαλυπτικό κείμενο – καταπέλτης για τον ρόλο αυτού του άνδρα, υπέγραφε η ιστορική μορφή του ΚΚΕ και διευθυντής του Ριζοσπάστη εκείνη την εποχή, Κωνσταντίνος Καραγιώργης. Ο παπά Δημήτρης και ο Ντέιβιντ Μπαλφούρ ήταν το ίδιο πρόσωπο, που είχε μόνο μια αποστολή. Να συλλέξει πληροφορίες για λογαριασμό της βρετανικής Ιντέλιτζεντ Σέρβις, της οποίας εκτελούσε χρέη σταθμάρχη στην Αθήνα.

    Η στρατολόγηση του Μπαλφούρ

    Ο Ντέιβιντ Μπαλφούρ γεννήθηκε στις 20 Ιανουαρίου του 1903. Καταγόταν από καλή οικογένεια και είχε άριστη ανατροφή. Είχε σπουδάσει στα πανεπιστήμια της Πράγας, του Σάλτσμπουργκ, της Ρώμης και μετέπειτα των Αθηνών. Μιλούσε αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά, γερμανικά, ρωσικά, πολωνικά και ελληνικά και αργότερα έμαθε και τουρκικά. Ήταν ο ιδανικός νέος για στρατολόγηση στις μυστικές υπηρεσίες.

    Το πέρασμα του κατασκόπου από το Άγιο Όρος

    Η ταραγμένη δεκαετία του ’20, έκανε πολλές χώρες της Ευρώπης να αναδιοργανωθούν και να ενισχυθούν με νέο αίμα. Στα τέλη της ο Μπαλφούρ έγινε δόκιμος μοναχός στο τάγμα των Βενεδικτίνων. Όταν γνώρισε την Ορθόδοξη Θεολογία, έφυγε από το μοναστήρι. Ασπάσθηκε την Ορθοδοξία στη Λιθουανία και το 1932 πήγε στο Άγιο Όρος και έμεινε στο Ρωσικό Μοναστήρι και στα Καντουνάκια. Έλαβε το όνομα Δημήτριος και εξέφρασε την επιθυμία να εγγραφεί στη Θεολογική Σχολή Αθηνών. Πέρασε ένα εξάμηνο αυστηρής απομόνωσης στο Άγιον Όρος. Οι μοναχοί όμως ουδέποτε τον είδαν με καλό μάτι. Τότε συνδέθηκε με τον Ρώσο λόγιο καλόγερο Σωφρόνιο. Δεν είναι λίγοι αυτοί που συνδέουν το όνομα του Σωφρόνιου με μυστικές υπηρεσίες, χωρίς όμως ποτέ να αποδειχθεί κάτι σχετικό. Το 1936, ο τότε Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χρυσόστομος και άλλοι επιφανείς κληρικοί φρόντισαν να εγγραφεί ο Άγγλος στη Θεολογική Σχολή, στην Αθήνα. Όταν έφτασε στην πόλη, υπηρέτησε στο μοναχικό τάγμα του τέως Καρυστίας, Παντελεήμονα. «Είναι αυτός που είπε το περιβόητο καλύτερα σαράντα χρόνια με τους γερμανούς, παρά μια ώρα με το ΕΑΜ», έγραφε ο Καραγιώργης. Ο Παντελεήμων χειροτόνησε αρχιμανδρίτη τον Ντέιβιντ Μπαλφούρ και πλέον τον προσφωνούσαν Πάτερ Δημήτριο.

    Ο εξομολογητής των μεγαλοαστών

    Από την πρώτη στιγμή που έφτασε στην Αθήνα ο πατήρ Δημήτριος, ήταν περιζήτητος στα μεγάλα σαλόνια της πόλης. Με την ιδιότητα του αρχιμανδρίτη γράφτηκε ως αδερφός στη Μονή Πεντέλης και συνέχισε τη φοίτησή του στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Κανείς δεν ξέρει αν ήρθε στην Ελλάδα στρατολογημένος από τις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες, ή αυτό συνέβη κατά την παραμονή του στην πρωτεύουσα. Τα ελληνικά του πάντως, είχαν τελειοποιηθεί, ακόμη και στις ψαλμωδίες. Κυκλοφορούσε στο Κολωνάκι και συχνά τον καλούσαν μεγαλοαστοί για εξομολογήσεις. Έκανε αγιασμούς σε μέγαρα και ευκατάστατα σπίτια, μεταξύ των οποίων και του στρατηγού Παπάγου. Επίσης είχε γνωριστεί και είχε σχέσεις με τον μετέπειτα πρωθυπουργό Αλέξανδρο Κορυζή, που διαδέχθηκε τον Μεταξά και αυτοκτόνησε λίγο πριν μπουν οι Γερμανοί στην Ελλάδα. Ο βρετανός ιερέας, δίδασκε στο Βρετανικό Ινστιτούτο Αθηνών και παρέδιδε μαθήματα αγγλικών σε γόνους «μεγάλων τζακιών». Σύντομα ανέπτυξε σχέσεις με την αδελφότητα θεολόγων «H Ζωή» και τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Χρύσανθο. Με τις γνωριμίες αυτές ορίστηκε εύκολα, εφημέριος στο παρεκκλήσι του Ευαγγελισμού. Πλέον κατοικούσε μέσα στο χώρο του νοσοκομείου. Το αρχηγείο του όμως το είχε στήσει στην οδό Πλουτάρχου 2, στο Κολωνάκι. Το κτήριο έγραφε ο Καραγιώργης, «ανήκε στην αγγλική πρεσβεία και στους τηλεφωνικούς καταλόγους εμφανιζόταν ως έδρα της Γραμματείας του Πολιτικού Τμήματος του σερ Νόρτον». Από το 1937 ως το 1939, ο Άγγλος κατάσκοπος με τα ράσα και τη διχαλωτή μακριά γενειάδα, ανέλαβε εκκλησιαστικά χρέη κοντά στη βασιλική οικογένεια. Οι σχέσεις του με τον βασιλέα Γεώργιο B´, τον διάδοχό Παύλο και την τότε πριγκίπισσα Φρειδερίκη, ήταν πολύ στενές. Έτσι μπορούσε να μπαινοβγαίνει άνετα στο παλάτι και να γίνεται αποδέκτης πολλών πληροφοριών. Οι Βρετανοί είχαν χτυπήσει διάνα. Γνώριζαν από πρώτο χέρι πολλά περισσότερα στοιχεία, ακόμη και για τα προσωπικά της βασιλικής οικογένειας. Πολλά μέλη της εξομολογούνταν συχνά στον αγαπημένο ιερέα. Παράλληλα, ο Μπαλφούρ «μεγάλωνε» τον κύκλο των σημαντικών γνωριμιών του με υψηλόβαθμους στρατιωτικούς και πολιτικούς, με τις ευλογίες του παλατιού.

    Ο παπάς που ξύρισε τα γένια του και έβαλε τα χακί

    Το 1941 όλα έδειχναν ότι οι Γερμανοί θα κήρυτταν τον πόλεμο στην Ελλάδα. Στο βιβλίο του «Η αφελής Ελλάς», ο Νικόλαος Σοϊλεντάκης γράφει ότι ο Μπάλφουρ έπαιξε ρόλο, στην αυτοκτονία του πρωθυπουργού Κορυζή το 1941. Ο Άγγλος πάντως πριν από την είσοδο των Γερμανών, πέταξε τα ράσα, ξυρίστηκε, έβαλε την στρατιωτική του στολή και αναχώρησε με το προσωπικό της βρετανικής πρεσβείας, από την Αθήνα για το Κάιρο. Εκεί, με την νέα ιδιότητά του πλέον, συνέχισε να έχει σχέσεις με την ελληνική βασιλική οικογένεια και τους πρώην πρωθυπουργούς Παναγιώτη Κανελλόπουλο και Γεώργιο Παπανδρέου.

    Η νέα αποστολή στην Αθήνα

    Μετά την απελευθέρωση, ο ταγματάρχης Ντέιβιντ Μπαλφούρ, έφτασε και πάλι στην Αθήνα, ως στέλεχος της Βρετανικής Πρεσβείας. Πολλοί μελετητές και ερευνητές της περιόδου, εκτιμούν ότι ο Μπαλφούρ βοήθησε στην τοποθέτηση του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Δαμασκηνού, στη θέση του Αντιβασιλιά. Ο γνώστης της ελληνικής πραγματικότητας, δεν έλειψε από τα Δεκεμβριανά, ούτε από τη Συμφωνία της Βάρκιζας, στις 12 Φεβρουαρίου του 1945. «Ήταν η γλώσσα (μεταφραστής) και το μυαλό του Σκόμπυ», σύμφωνα με τον ιστορικό και συγγραφέα Σαράντο Καργάκο. Μέχρι και την ώρα της υπογραφής, ο Μπαλφούρ δεν σταμάτησε να συζητάει με όλους τους πρωταγωνιστές εκείνων των ημερών. Η εμφάνιση του με πολιτικά ή στρατιωτικά ρούχα, εξόργισε πολλούς επιφανείς Αθηναίους που τον εμπιστεύθηκαν ως ιερέα, και τον υπερασπίστηκαν όταν τον κατηγορούσαν ως πράκτορα των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών. Ο θεολόγος πράκτορας 25 Ιανουαρίου 1947. Μόλις είχε σχηματιστεί κυβέρνηση συνασπισμού, υπό τον άλλοτε διοικητή της Εθνικής Τράπεζας, Δημήτρη Μάξιμο. Ο Ριζοσπάστης στο πρωτοσέλιδο εκείνης της ημέρας, έγραφε για «κυβέρνηση Μπαλφούρ». Και πάλι ο Καραγιώργης αποκάλυπτε τον ύποπτο ρόλο που έπαιξε στο σχηματισμό της κυβέρνησης μαζί με τον Παναγιώτη Πιπινέλη. Μετά το δεύτερο «ξεμπρόστιασμα» του Ντέιβιντ Μπαλφούρ από τις πολύ καλά πληροφορημένες πηγές του Ριζοσπάστη, είχε φτάσει η ώρα να φύγει και πάλι από την Αθήνα. Συνέχισε την καριέρα του ως διπλωματικός υπάλληλος της βρετανικού υπουργείου Εξωτερικών, στο Ισραήλ, στο Προξενείο της Σμύρνης, στην Γενεύη και αλλού. Αργότερα, εργάστηκε στη βιβλιοθήκη του βρετανικού υπουργείου Εξωτερικών, από όπου και συνταξιοδοτήθηκε. Μέχρι το 1989 που πέθανε, έγραψε πολλές μελέτες για την Ορθόδοξη Θεολογία και ιδιαίτερα για τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά και τον Άγιο Συμεών, Αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης…

    2.

    Ο λόρδος Ντέιβιντ Μπάλφουρ γεννήθηκε στις 20 Ιανουαρίου του 1903 και καταγόταν απο μια οικογένεια που προσέφερε πρωθυπουργούς, υπουργούς, ναυάρχους και στρατηγούς στη Βρετανία. H Γηραιά Ηπειρος τη δεκαετία του ’20 βρίσκεται σε οριακά σημεία. Ο A´ Παγκόσμιος Πόλεμος ανατρέπει πολλά δεδομένα. Οι υπηρεσίες πληροφοριών ενισχύονται καθημερινά. Αναζητούν ικανά στελέχη για να αντεπεξέλθουν στις ανάγκες των καιρών. Οι αποφάσεις των Γερμανών, των Βρετανών, των Ρώσων, των Γάλλων και των Τούρκων έχουν τεράστια σημασία. Ολοι πρέπει να προβλέπουν τις κινήσεις των εχθρών, των αντιπάλων, αλλά και των συμμάχων.

    Μέσα σε αυτό το περιβάλλον μεγαλώνει και ο ρωμαιοκαθολικός στο δόγμα Βρετανός Ντέιβιντ Μπάλφουρ ο οποίος προσελκύει το ενδιαφέρον των μυστικών υπηρεσιών της πατρίδας του. Είναι ένας άνθρωπος με σπουδές στα πανεπιστήμια της Πράγας, του Σάλτσμπουργκ, της Ρώμης και αργότερα των Αθηνών. Γνωρίζει εκτός απο τη μητρική του γλώσσα αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά, γερμανικά, ρωσικά, πολωνικά και ελληνικά και αργότερα θα μάθει και τουρκικά.

    * Μοναχός

    Στα τέλη της δεκαετίας του ’20 ο Μπάλφουρ γίνεται ρωμαιοκαθολικός μοναχός και εντάσσεται στο τάγμα των Βενεδικτίνων. Υπηρετεί στη Μονή του Τάγματος στο Chevetogne του Βελγίου. Πρόκειται για μοναστήρι με ξεχωριστή δράση καθώς όλοι οι μοναχοί εξειδικεύονται στην Ορθόδοξη Θεολογία και Δογματική. Μάλιστα προσπαθούν να βοηθήσουν την προσέγγιση των δύο Εκκλησιών η οποία αποτελούσε αδιανόητο γεγονός την εποχή εκείνη. Το έργο του Μοναστηριού και του ηγουμένου της Lambert Beauouin καταστρέφεται με απόφαση του Βατικανού όταν τρεις μοναχοί, ο Μπάλφουρ, ο Lev Gilet και ο Alexis van der Mensbrughe, εγκαταλείπουν τον Ρωμαιοκαθολικισμό για χάρη της Ορθοδοξίας. Τότε ο Μπάλφουρ με τη βοήθεια των ρώσων κληρικών της διασποράς παίρνει το ορθόδοξο σχήμα και ονομάζεται Δημήτριος.

    Το 1932 ο Μπάλφουρ εμφανίζεται στο Αγιον Ορος και εγκαταβιοί αρχικά στο λεγόμενο Ρωσικό Μοναστήρι και στη συνέχεια στα Καντουνάκια. Οπως λέει στο «Βήμα» ο ομότιμος καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ, ακαδημαϊκός κ. Αντώνιος – Αιμίλιος Ταχιάος, «όταν ο Μπάλφουρ ήρθε στον Αθω ήταν ακόμη ανώριμος για να μονάσει εκεί.Εζησε ως ερημίτης και ασκητής». Στο Περιβόλι της Παναγιάς ο παπα-Δημήτρης δεν αναπτύσσει ιδιαίτερα φιλικές σχέσεις, ίσως επειδή οι μοναχοί της εποχής δεν διαθέτουν τη δική του μόρφωση και γνώση. Ωστόσο τότε γνωρίζει τον μετέπειτα Αγιο Σιλουανό και τον λευκορώσο πρίγκιπα πατέρα Σωφρόνιο, έναν διακεκριμένο και μορφωμένο μοναχό ο οποίος αργότερα θα ιδρύσει το Μοναστήρι του Οικουμενικού Πατριαρχείου στο Εσεξ της Βρετανίας. H αλληλογραφία που ανέπτυξε ο Μπάλφουρ με τον πατέρα Σωφρόνιο ακόμη και για θεολογικά ζητήματα μπήκε πολλές φορές στο μικροσκόπιο. Μάλιστα ορισμένοι άφηναν να εννοηθεί ότι και ο πατήρ Σωφρόνιος είχε σχέσεις με τις μυστικές υπηρεσίες. Πρόκειται για ψιθύρους, λένε πολλοί, που προκαλεί η ανθρώπινη ζήλια.

    H ακριβής χρονολογία στρατολόγησης του Μπάλφουρ στην Intelligence Service δεν είναι γνωστή. Πάντως το 1936 ο παπα-Δημήτρης εμφανίζεται στην Αθήνα και μεταβάλλεται σε μαγνήτη για την ελληνική αστική τάξη. Ορίζεται εφημέριος του Ναού του «Ευαγγελισμού» και καταφέρνει γρήγορα να ελιχθεί. Διαθέτει σχέσεις με την αδελφότητα θεολόγων «H Ζωή» και τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Χρύσανθο (Φιλιππίδη) και φτάνει να υπηρετήσει ακόμη και στον Ναό των Ανακτόρων. Οι σχέσεις του με τον βασιλέα Γεώργιο B´, τον διάδοχό του Παύλο και ιδιαίτερα με την τότε πριγκίπισσα Φρειδερίκη ήταν πολύ στενές. Πολλοί λένε ότι ο Μπάλφουρ «ήταν το μάτι και το αυτί» των Βρετανών στο Παλάτι. Ωστόσο ο καθηγητής κ. Ταχιάος δηλώνει σήμερα ότι έχοντας με τον Μπάλφουρ μια μακροχρόνια φιλική σχέση απέκτησε το θάρρος να προχωρήσει και σε πιο ιδιωτικές πτυχές της ζωής του. «Τόλμησα» τονίζει «να υπαινιχθώ αυτά για τα οποία τον κατηγορούσαν. Τότε μου απάντησε ευθαρσώς:«Γιατί θα ‘πρεπε εγώ να κατασκοπεύω και να καθοδηγώ τον βασιλέα Γεώργιο B΄, τη στιγμή που αυτός συζούσε με βρετανίδα ερωμένη;»».

    * Ταγματάρχης

    Το 1941, λίγο προτού οι Γερμανοί κηρύξουν τον πόλεμο στην Ελλάδα, ο Μπάλφουρ αναχωρεί για το Κάιρο. Και είναι χαρακτηριστικό ότι δεν βρίσκεται στον Ναό του Ευαγγελισμού την 25η Μαρτίου του 1941, λίγες ημέρες δηλαδή πριν από τη γερμανική εισβολή. Στο Κάιρο έχει άμεσες σχέσεις με την ελληνική βασιλική οικογένεια και τους πρώην πρωθυπουργούςΠαναγιώτη Κανελλόπουλο και Γεώργιο Παπανδρέου. Επιστρέφει στην Ελλάδα με τη νίκη των συμμάχων ως ταγματάρχης του Βρετανικού Στρατού και μέλος της Βρετανικής Πρεσβείας στην Αθήνα. Σε αυτόν αποδίδουν ορισμένοι την τοποθέτηση του Αρχιεπισκόπου ΑθηνώνΔαμασκηνού (Παπανδρέου) σε θέση αντιβασιλέως και ήταν σίγουρα, όπως λέγεται, ο σύνδεσμος των Βρετανών με τον αντιβασιλέα Δαμασκηνό. Καθοριστικός φαίνεται ότι είναι και ο ρόλος του στη Συμφωνία της Βάρκιζας, στις 12 Φεβρουαρίου 1945. Χαρακτηριστική ήταν η επίσκεψη που έκανε, σύμφωνα με μαρτυρίες, στο σπίτι του Στρατηγού του ΕΛΑΣΣτέφανου Σαράφη στου Μακρυγιάννη την παραμονή της υπογραφής της Συμφωνίας. Ακόμη, είχε σχέσεις και με τον Ηλία Τσιριμώκο.

    * Βιβλιοθηκάριος

    Ο Μπάλφουρ αποχώρησε από την Ελλάδα όταν καταγγέλθηκε ως πράκτορας με δημοσίευμα της εφημερίδας «Ριζοσπάστης». Στη συνέχεια ως διπλωματικός υπάλληλος της βρετανικού υπουργείου Εξωτερικών υπηρέτησε στο Ισραήλ, στο Προξενείο της Σμύρνης, στην Γενεύη και αλλού. Ακόμη, εργάστηκε στη βιβλιοθήκη του βρετανικού υπουργείου Εξωτερικών, από όπου και συνταξιοδοτήθηκε.

    Πέθανε τον Οκτώβριο του 1989, αφού εκπόνησε πλήθος μελετών για την Ορθόδοξη Θεολογία και ιδιαίτερα για τον Αγιο Γρηγόριο τον Παλαμά και τον Αγιο Συμεών, Αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης. Οπως επισημαίνει ο ακαδημαϊκός κ. Ταχιάος, «ο Μπάλφουρ ήταν πραγματικός θεολόγος, είχε καθαρή θεολογική σκέψη και βαθιά πνευματικά κριτήρια για τη ζωή. […] Δεν μπορεί να είναι ένας υποκριτής ή κάποιος που απλώς, ψυχρά και μελετημένα,εκτελεί μια αποστολή κατασκόπου, όπως τον ερμήνευσαν άνθρωποι που δεν μπορούν να κατανοήσουν τις παλινδρομήσεις μιας ανήσυχης ψυχής, ούτε τι είναι αμαρτία και μετάνοια.Ενας στρατολογημένος κατάσκοπος δεν χρειαζόταν, για να εκτελέσει την αποστολή του στην Αθήνα, να σπουδάσει χρόνια Θεολογία στη Ρώμη, να γίνει ρωμαιοκαθολικός μοναχός, στη συνέχεια να γίνει ορθόδοξος μοναχός, ιερέας, και να ζήσει στα απόκρημνα βράχια του Αγίου Ορους».

    Ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου κ. Ιερόθεος γνώρισε τον Ντέιβιντ ή Δημήτριο Μπάλφουρ το 1978 στο Εσεξ. «Είδα» λέει στην εφημερίδα της Μητρόπολής του «έναν μεγαλόσωμο Αγγλο στον ναό. Οταν ήρθε η ώρα κατά τη διάρκεια της Λειτουργίας να διαβαστεί το Σύμβολο της Πίστεως, έκπληκτος άκουγα ότι αυτός ο μεγαλόσωμος Αγγλος ανέγνωσε το «Πιστεύω» με τη βροντερή φωνή του σε τέλεια ελληνικά, με προφορά που δεν διέκρινες αν ήταν ξένος ή Ελληνας. Καθ’ όλη τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας έκλαιγε»…
    ΚΑΤΑΣΚΟΠΟΙ Ο Γιοχάνες, ο Αλέξιος και ο Φιλάρετος

    Την ίδια περίοδο με τον Ντέιβιντ Μπάλφουρ στην Αθήνα δρα ένας ακόμη κληρικός γνωστός πράκτορας. Πρόκειται για τον αρμενοκαθολικό επίσκοπο Ελλάδος Γιοχάνες Γκαμσαραγιάν ο οποίος δούλευε για τις μυστικές υπηρεσίες της Γερμανίας και είχε φτάσει να δημιουργήσει στην καρδιά της Αθήνας, στην Πλατεία Συντάγματος, μυστική σχολή σαμποτέρ. Από αυτή τη σχολή βγήκαν τουλάχιστον 300 σαμποτέρ που έδρασαν στα χρόνια του πολέμου σε όλη τη Μέση Ανατολή.

    Τη δεκαετία του ’90 «έκπληκτοι» οι ορθόδοξοι κληρικοί όλων των βαθμίδων διάβαζαν στις ξένες εφημερίδες τους επί πολλά έτη δικούς του ψιθύρους. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, πολλοί κληρικοί του Πατριαρχείου Ρωσίας και των άλλων Ορθοδόξων Εκκλησιών των πρώην ανατολικών χωρών εργάστηκαν για τις μυστικές υπηρεσίες. Ο Πατριάρχης Μόσχας κ. Αλέξιος ποτέ δεν αποδέχθηκε όσα του καταλόγισε ο διεθνής Τύπος, σύμφωνα με τα οποία ήταν ο «Αδάμας» της KGB. Ανάλογη στάση τήρησε και ο άλλοτε Μητροπολίτης Κιέβου του Πατριαρχείου Ρωσίας και σήμερα σχισματικός κ. Φιλάρετος, ο οποίος φέρεται ότι υπηρέτησε στην KGB έχοντας τον κωδικό «κρίκος αλυσίδας».

    Βεβαίως ψίθυροι μεταξύ των ορθοδόξων κληρικών υπήρχαν και για έλληνες κληρικούς που έζησαν και ζουν στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Ορισμένοι από αυτούς φέρονται πράκτορες της KGB, άλλοι της CIA και άλλοι της ΕΥΠ ή της ΚΥΠ, όπως ονομαζόταν παλαιότερα…

    3.

    (απόσπασμα)

    Σε κάποια επιστολή διασώζεται –μοναδικό γεγονός μεγάλου ενδιαφέροντος– ο διάλογος του Γέροντος Σωφρονίου με τον άγιο Σιλουανό για θέμα που αφορούσε τον Μπάλφουρ. Στον αποκαλυπτικό αυτόν διάλογο θαυμάζουμε τον τρόπο με τον οποίο ενεργούσε ο άγιος Σιλουανός, το πώς δηλαδή, ανελάμβανε την πνευματική καθοδήγηση, ο τρόπος με τον οποίο την εξασκούσε, αλλά και το “πνεύμα” της εν Χριστώ ελευθερίας το οποίο τον διέκρινε. Πολύ σημαντικός ο λόγος του αγίου Σιλουανού: “Αλήθεια, είναι σαν μικρό παιδί. Εγώ σαν «νταντά» τον συγκρατούσα από τη συμφορά, για να μη σπάσει το κεφάλι του. Αλλά ας ζήσει στην Ελλάδα. Αυτό θα είναι ενδιαφέρον ακόμη και από πλευράς εμπειρίας… Συγκρίνει λοιπόν τις προσευχές με μαντείο; Τότε φθηνά μας εκτίμησε… Εμείς δεν σφετεριζόμαστε την ελευθερία του… έχασε την πίστη, και χωρίς πίστη δεν θα υπάρξει όφελος… Για ποιόν λόγο να ερίζουμε. Γράψτε του ότι εμείς δεν θα τον μεταπείσουμε… Είδα ότι, αν του φερθούμε αυστηρά, τότε θα αγανακτήσει”.

    4.

    (απόσπασμα)

    Τον Δαβίδ Μπάλφουρ τον γνώρισα δύο χρόνια προ της εκδημίας του, εδώ στη Θεσσαλονίκη. Λόγω των επαφών του με τον αείμνηστο διαπρεπή πατρολόγο καθηγητή Παναγιώτη Χρήστου και τη συνεργασία του με το Πατριαρχικό Ίδρυμα Πατερικών Μελετών είχε έρθει επανειλημμένως στην πόλη μας. Γευματίσαμε επανειλημμένως μαζί, και καθώς γνώριζα πρόσωπα και γεγονότα της περασμένης του ζωής, ανοιχθήκαμε σε πολύ ενδιαφέρουσες συζητήσεις. Ίσως σ’ αυτό συνετέλεσε και το γεγονός ότι προκάτοχός του στη θέση του προξένου στη Σμύρνη υπήρξε ο παλαιός διπλωμάτης Charles Greig, σύζυγος εξαδέλφης μου. Από τις εκτενείς συζητήσεις μας διεπίστωσα ότι ο Μπάλφουρ ήταν πραγματικός θεολόγος, είχε καθαρά θεολογική σκέψη και βαθιά πνευματικά κριτήρια για τη ζωή. Ήταν πιστό τέκνο της Ορθοδόξου Εκκλησίας, τέτοιο που δεν μπορεί να είναι ένας υποκριτής ή κάποιος που απλώς, ψυχρά και μελετημένα εκτελεί μια αποστολή κατασκόπου, όπως τον ερμήνευσαν άνθρωποι που έστω και στοιχειωδώς δεν μπορούν να κατανοήσουν τις παλινδρομήσεις μιας ανήσυχης και ταραγμένης ψυχής, ούτε τί είναι αμαρτία και μετάνοια.

    Ένας στρατολογημένος κατάσκοπος δεν χρειαζόταν, για να εκτελέση την αποστολή του στην Αθήνα, να σπουδάση χρόνια θεολογία στη Ρώμη να γίνη ρωμαιοκαθολικός μοναχός, στη συνέχεια να γίνη ορθόδοξος μοναχός και ιερέας και να ζήση στα απόκρημνα βράχια του Αγίου Όρους, τη στιγμή που στα σαλόνια του Κολωνακίου και στις δεξιώσεις των διπλωματών στην Αθήνα οι πληροφορίες που ενδιέφεραν την αρμόδια βρετανική υπηρεσία κυκλοφορούσαν σε αφθονία. Η περίοδος 1941-1945 ήταν για τον Μπάλφουρ μία περίοδος άκρως ταραχώδης. Απέβαλε το σχήμα και εντάχθηκε στον βρετανικό στρατό. Η μετάταξή του όμως στη συνέχεια στο διπλωματικό σώμα της Μεγάλης Βρετανίας του άνοιξε τον δρόμο για μία νέα απομόνωση και περισυλλογή. Η θητεία του ως γενικού προξένου στη Σμύρνη ήταν περίοδος βαθιάς περισυλλογής και επιστροφής όχι μόνο στα θεολογικά γράμματα αλλά και στην με συνέπεια τήρηση των αρχών της ορθόδοξης πνευματικής ζωής. Έχοντας αποκτήσει το θάρρος να προχωρήσω σε πιο ιδιωτικές πτυχές της ζωής του τόλμησα να υπαινιχθώ αυτά για τα οποία η ελληνική δημοσιογραφία τον κατηγορούσε. Μου απάντησε ευθαρσώς: Γιατί θα έπρεπε εγώ να κατασκοπεύω και να καθοδηγώ τον βασιλέα Γεώργιο Β’, τη στιγμή που αυτός συζούσε με Αγγλίδα ερωμένη;

    Πηγή: Πατήρ Δημήτριος: ο αρχηγός της Ιντέλιντζενς Σέρβις στην Ελλάδα | Η καλύβα ψηλά στο βουνό

  49. Ο/Η του Γλέζου λέει:

    http://www.enikos.gr/politics/410162,Glezos-Se-ligo-8a-poyn-oti-apagoreyoyn-thn-ekdosh-efhmeridwn-.html

    21/09/2016

    Ο κ. Γλέζος αναφέρθηκε και στις δηλώσεις του Νίκου Φίλη για την Εκκλησία, λέγοντας:

    «Όποιος καταφέρεται εναντίον της Εκκλησίας για τη δήθεν αδράνειά της στη διάρκεια της Κατοχής βλαστημεί. Όταν ο Στρατηγός Σταυράκος, διοικητής στρατιωτικός των Αθηνών και της Αττικής, κάλεσε τους δημάρχους, τις αρχές και τους περιφερειάρχες να έρθουν στους Αμπελοκήπους για να παραδώσει τα κλειδιά της πόλης στους κατακτητές, ο Αρχιεπίσκοπος τότε αρνήθηκε και δήλωσε ότι η «Εκκλησία παρίσταται στην απελευθέρωση των λαών και όχι στη σκλαβιά τους». Αυτή ήταν η πρώτη αντίσταση την ημέρα της κατοχής της Αθήνας από τα γερμανικά στρατεύματα. Ο ίδιος αρνήθηκε να ορκίσει την κυβέρνηση Τσολάκογλου και όταν τον κάλεσαν (οι Γερμανοί) να τελέσει δοξολογία για την κατοχή της Ελλάδος στους Γερμανούς αρνήθηκε. Γι’ αυτό τότε η Ιερά Σύνοδος δέχτηκε και ήρθε στην θέση του ο Δαμασκηνός που έπαιξε τη γνωστή βυζαντινή πολιτική. Η πρώτη αντίσταση στην Ελλάδα έγινε από την Εκκλησία. Είναι να κλαίει και να γελάει κανείς (με αυτά που λέει ο κ. Φίλης)».

  50. Παράθεμα: Απάντηση στους Γλέζο-Άδωνι-Αρχ. Ιερώνυμο | Ροΐδη και Λασκαράτου Εμμονές

  51. Ο/Η Γλέζου Κατάβασις λέει:

    Γλέζος: Βλάσφημος όποιος καταφέρεται ενάντια στην Εκκλησία | www …
    http://www.enikos.gr › Πολιτική
    22 Σεπ 2016 – Όποιος καταφέρεται εναντίον της Εκκλησίας για τη δήθεν αδράνειά της στη διάρκεια της Κατοχής είναι βλάσφημος», δήλωσε ο Μανώλης Γλέζος, …
    Γλέζος: Σε λίγο θα πουν ότι απαγορεύουν την έκδοση εφημερίδων …
    http://www.enikos.gr › Πολιτική
    21 Σεπ 2016 – Γλέζος αναφέρθηκε και στις δηλώσεις του Νίκου Φίλη για την … Η πρώτη αντίσταση στην Ελλάδα έγινε από την Εκκλησία. Είναι να κλαίει και να …
    Ο Γλέζος υπερασπίζεται την Εκκλησία: «Όποιος καταφέρεται εναντίον …
    http://www.vimaorthodoxias.gr/…/88479-o-glezos-iperaspizetai-tin-ekklisia-opoios-katafere...
    21 Σεπ 2016 – Ηχηρή παρέμβαση του Μανώλη Γλέζου υπέρ της Εκκλησίας μετά τις δηλώσεις του υπ.Παιδείας Νίκου Φίλη για την Κατοχή και την Χούντα (δείτε …
    Γλέζος: Βλάσφημος όποιος καταφέρεται κατά της Εκκλησίας | πολιτική …
    http://www.ethnos.gr/…/glezos_blasfimos_opoios_kataferetai_kata_tis_ekklisias-64524892/
    «Όποιος καταφέρεται εναντίον της Εκκλησίας για τη δήθεν αδράνειά της στη διάρκεια της Κατοχής είναι βλάσφημος», δήλωσε ο Μανώλης Γλέζος με αφορμή τις …
    Μανώλης Γλέζος: Βλασφημεί ο Νίκος Φίλης όταν μιλά για την… – Κιβωτός
    ikivotos.gr/…/manwlhs-glezos-blasfhmei-o-nikos-filhs-otan-mila-gia-thn-ekklhsia-kai…
    22 Σεπ 2016 – «Όποιος καταφέρεται εναντίον της Εκκλησίας για τη δήθεν αδράνειά της … Γλέζος για να συμπληρώσει πως «οι ιεράρχες στάθηκαν στο πλάι του …
    Γλέζος για τις τηλεοπτικές άδειες: Σε λίγο θα απαγορεύσουν και τις …
    http://www.protothema.gr/…/glezos-gia-tis-tileoptikes-adeies-se-ligo-tha-apagoreusoun-kai-t...
    21 Σεπ 2016 – «Βολές» και κατά Φίλη για τις δηλώσεις του εναντίον της Εκκλησίας: «Είναι να κλαίει και να γελάει κανείς με αυτά που λέει»…
    Γλέζος: »Η πρώτη αντίσταση στην Ελλάδα έγινε από την Εκκλησία»
    http://www.romfea.gr › Διάφορα
    22 Σεπ 2016 – «Όποιος καταφέρεται εναντίον της Εκκλησίας για τη δήθεν αδράνειά της στη διάρκεια της Κατοχής είναι βλάσφημος», δήλωσε ο Μανώλης Γλέζος …
    Γλέζος κατά Φίλη: Βλαστημά όποιος κατηγορεί την Εκκλησία για …
    http://www.bankingnews.gr/…γλέζος…εκκλησία…/271909-γλέζος-κατά-φίλη-βλαστημά-όπο...
    .

  52. Ο/Η του Γλέζου λέει:

    http://www.efsyn.gr/arthro/i-katohi-i-diktatoria-kai-o-arhiepiskopos

    ΙΣΤΟΡΙΚΑ

    Η κατοχή, η δικτατορία και ο αρχιεπίσκοπος


    Παπαδόπουλος, Παττακός και Μακαρέζος με τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο και τους στενούς συνεργάτες του Ανθιμο (Ρούσσα) και Χριστόδουλο (Παρασκευαΐδη)

    26.09.2016
    Συντάκτης: Δημήτρης Ψαρράς
    Δεν θα ’πρεπε να μας ξαφνιάσει το γεγονός ότι ο αρχιεπίσκοπος αποφάσισε να κηρύξει προσωπικό πόλεμο στον υπουργό Παιδείας.

    Ο κ. Ιερώνυμος ακολουθεί πιστά τη γνωστή τακτική των προκατόχων του, σύμφωνα με την οποία, όταν οι κυβερνήσεις έθιγαν τον σκληρό πυρήνα της εκκλησιαστικής εξουσίας σε οικονομικά ή πολιτικά ζητήματα, η Ιεραρχία ξεσηκωνόταν και μετέθετε το ζήτημα στον χώρο της «πίστης» ή της «παράδοσης».

    Μιλά πλέον ο «Θεός» απ’ τη μια μεριά και ο «Σατανάς» από την άλλη.

    Μόνο που έτσι ο δρόμος στρώνεται για τους φονταμενταλιστές, με τους οποίους μέχρι τώρα απέφευγε να ταυτιστεί ο αρχιεπίσκοπος.

    Πρώτος τον Μάιο ο Μητροπολίτης Αμβρόσιος ζητούσε να «σαπίσει και να ξεραθεί» το χέρι του κ. Φίλη, ενώ η καθηγήτρια Μαντουβάλου ευχόταν προχτές «να τον τρελάνει ο Θεός», από τη ραδιοσυχνότητα που διαθέτει ακόμα ο άλλος πιστός χριστιανός, ο Γιώργος Καρατζαφέρης.

    Ο κ. Ιερώνυμος πιάστηκε από μια φράση του υπουργού Παιδείας, ο οποίος τόλμησε να ξεστομίσει το αυτονόητο, ότι δηλαδή δεν τιμά την Εκκλησία ο ρόλος επιφανών στελεχών της σε δυο σκοτεινές περιόδους της ελληνικής Ιστορίας, την κατοχή και τη δικτατορία.

    Φρονίμως ποιών, ο κ. Ιερώνυμος απέφυγε στην πρώτη του επιστολή κάθε αναφορά στη δικτατορία, εφόσον είναι ακόμα νωπές οι μνήμες από αυτή την περίοδο.

    Και περιορίστηκε αρχικά σε μια συμβολική αλλά επιδεικτική κίνηση.

    Προσέφερε διά του προέδρου της Βουλής προς τους βουλευτές τον τόμο που είχε εκδοθεί επί Χριστόδουλου, με τον οποίο υποτίθεται ότι αποκαθίσταται η «αντιστασιακή» δράση της Εκκλησίας επί κατοχής (Χαραμαντίδης, 2000).

    Ισως έτσι θέλησε να «τιμωρήσει» και τον κ. Βούτση, ο οποίος είχε ήδη ξεκαθαρίσει ότι οι θέσεις του υπουργού Παιδείας είναι ώριμες κυβερνητικές θέσεις, στις οποίες μάλιστα συγκλίνει μια ευρύτατη πολιτική συναίνεση.

    Αστοχη η χειρονομία του αρχιεπισκόπου. Διότι ο τόμος αυτός παρουσιάστηκε τον Νοέμβριο του 2000 από τον Χριστόδουλο ως κίνηση αποκατάστασης των δύο μοναδικών αντιστασιακών μητροπολιτών, του Ιωακείμ Κοζάνης και του Αντωνίου Ηλείας, οι οποίοι είχαν καθαιρεθεί από την Εκκλησία ακριβώς για την αντιστασιακή τους δράση!

    Μάλιστα η έκδοση του τόμου χαρακτηρίστηκε «φαρισαϊκή πράξη» από τις τρεις βασικές αντιστασιακές οργανώσεις, οι οποίες κατήγγειλαν ότι «ο κ. Χριστόδουλος θεωρεί και σήμερα αμάρτημα το υψηλό και έμπρακτο παράδειγμα πατριωτισμού και αυταπάρνησης ιερωμένων, όπως οι αείμνηστοι μητροπολίτες Κοζάνης Ιωακείμ και Ηλείας Αντώνιος, το οποίο αυτός ο οσφυοκάμπτης της χούντας μεγαλόψυχα συγχωρεί!» («Ριζοσπάστης», 25/11/2000).

    Μικρή λεπτομέρεια που έχει σήμερα κάποια σημασία.

    Ο γνωστός ακροδεξιός εκδότης Γρηγόρης Μιχαλόπουλος δήλωσε τότε ότι δεν πήγε στην εκδήλωση αποκατάστασης των δύο μητροπολιτών διότι «υπήρξαν κομμουνιστές και μάλιστα κακής ποιότητος» και διότι ο Ιωακείμ «υπήρξε ο πρώτος που ζήτησε να καταργηθούν τα Θρησκευτικά» («Ελεύθερη Ωρα», 27/11/2000).

    Δωσιλογισμός και Εκκλησία

    Ο Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός με τον πρωθυπουργό της πρώτης δωσιλογικής κυβέρνησης Γ. Τσολάκογλου

    Χωρίς, λοιπόν, τους δύο ΕΑΜίτες μητροπολίτες, η συνεισφορά της Εκκλησίας στην αντίσταση περιορίζεται στον κατώτερο κλήρο, με πιο εμβληματική την περίπτωση του αρχιμανδρίτη Γερμανού Δημάκου, συμπολεμιστή του Αρη Βελουχιώτη με το ψευδώνυμο παπα-Ανυπόμονος.

    Αντίθετα, για τους μητροπολίτες χρειάστηκε ακόμη και ειδικός αναγκαστικός νόμος για να μην το σκάσουν από τις επαρχίες τους, όταν άρχισε να διαφαίνεται η ήττα (Α.Ν. 2754/10/1/1941).

    Υπάρχει βέβαια ο Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος, ο οποίος αρνήθηκε να μετάσχει στην παράδοση της Αθήνας στους κατακτητές και να ορκίσει την πρώτη δωσιλογική κυβέρνηση του Γεωργίου Τσολάκογλου.

    Αλλά αυτός απομακρύνθηκε αμέσως και τοποθετήθηκε στον αρχιεπισκοπικό θρόνο ο εκλεκτός των Γερμανών Δαμασκηνός.

    Η εκλογή του ενθουσίασε τόσο τους γερμανόφιλους, ώστε τηλεγράφησαν την επιτυχία τους στον ίδιο τον Χίτλερ (Τσιρώνης, 2010, σ. 422).

    Ο Χρύσανθος αποκαταστάθηκε με τα χίλια ζόρια το 1949, λίγο προτού πεθάνει.

    Οσο για τον Δαμασκηνό, αυτός υποτίθεται ότι υπήρξε μέγας αντιστασιακός και προστάτης του εβραϊκού στοιχείου.

    Μόνο που όλα αυτά συνέβησαν από τα τέλη του 1943, όταν άρχισε να αποκαθιστά σχέσεις με την εξόριστη ελληνική κυβέρνηση και τους Αγγλους, προετοιμάζοντας τη διάδοχη κατάσταση.

    Εως τότε, η ηγεσία της Εκκλησίας «αποδείχτηκε ικανότερος συνεργάτης για τους κατακτητές από όσο οι δύο πρώτες ελληνικές κατοχικές κυβερνήσεις» (Ψαλλίδας, 2016, σ. 17).

    Ειδικά τα κείμενα διαμαρτυρίας του αρχιεπισκόπου προς τον πρωθυπουργό και τις κατοχικές αρχές επιδόθηκαν κατόπιν εορτής και μόνο όταν είχαν ήδη αρχίσει οι εκτοπίσεις των Εβραίων προς τα στρατόπεδα του θανάτου (Μαργαρίτης, 2005, σ. 112-132).

    Ακόμα και μετά την απελευθέρωση, ο Τσόρτσιλ αποκαλούσε «Κουίσλιγκ» τον Δαμασκηνό και ήταν δύσπιστος στην ανάδειξή του σε αντιβασιλέα, διότι υπήρξε «όργανο των Γερμανών», τους οποίους «πρόδωσε» στη συνέχεια (H. Macmillan, «War Diaries», σ. 558 κ.ε., και Σπύρος Μαρκεζίνης, «Σύγχρονη Πολιτική Ιστορία της Ελλάδος, τ. Β΄, εκδ. Πάπυρος, Αθήνα 1994, σ. 52).

    Οσο για τους λοιπούς μητροπολίτες, περισσεύουν οι εκδηλώσεις νομιμοφροσύνης προς τους κατακτητές.

    Ο μητροπολίτης Πατάρων Μελέτιος, ως επίτιμος πρόεδρος μιας «Κεντρικής Επιτροπής Λαού Αλεξανδρουπόλεως», έσπευσε ήδη από τις 10/4/1941 να απευθύνει «προς την Αυτού Εξοχότητα τον Φύρερ του Γερμανικού Ράιχ, Κύριον Κύριον Αδόλφον Χίτλερ, τας ολοψύχους ευχαριστίας και την εις το διηνεκές αναλλοίωτον ευγνωμοσύνην» του ποιμνίου του «διά την άκραν ευγένειαν και τον ιπποτισμόν τον οποίον επεδείξαντο απέναντί του τα ηρωικά στρατεύματα της κατοχής».


    Ευχαριστήρια επιστολή προς τον Χίτλερ που υπογράφει ο Πατάρων Μελέτιος

    Εχουν διασωθεί και οι ομιλίες τεσσάρων ιεραρχών της Βόρειας Ελλάδας κατά την περιφορά της προπαγανδιστικής έκθεσης των ναζί «ο σοβιετικός παράδεισος».

    Ο Μητροπολίτης Σερρών και Νιγρίτης Κωνσταντίνος αναπολεί νοσταλγικά την «παλαιά ευτυχία των Ρώσων» επί τσάρου και διατυπώνει την άποψη ότι «ο μπολσεβικισμός δέον να θεωρηθή μία κίνησις παρά κατωτέρω λαώ, ανίκανος να ηλεκτρίση άλλους λαούς προηγμένους εις τον πολιτισμόν», όπως ο ελληνικός («Ο αγών της Ελλάδος», 1943, σ. 11-12).

    Ο Εδέσσης Παντελεήμων θα ταχθεί πιο ανοιχτά υπέρ των ναζί: «Ο Ελλην τάσσεται παρά το πλευρόν των δυνάμεων αίτινες καταπολεμούν το υλιστικόν τούτο σύστημα και ελπίζει ότι ούτω θα επιτύχη να εξασφαλίση εν ελεύθερον και ευτυχές μέλλον εν τω πλαισίω της νέας Ευρώπης».

    Ο Φλωρίνης Βασίλειος θα θεωρήσει τον Χίτλερ όργανο του Θεού κατά του διαβόλου:

    «Καθώς άλλοτε η Θεία Πρόνοια, εν τω προσώπω του Μεγάλου Κωνσταντίνου, εθριάμβευσε κατά των διωγμών της ειδωλολατρίας, τοιουτοτρόπως σήμερον, εν τω προσώπω του Μεγάλου Ηγέτου του ενδόξου Γερμανικού έθνους, θα θριαμβεύση και κατά του διωγμού τούτου» (στο ίδιο, σ. 8-9).

    Ο μητροπολίτης Κασσανδρείας Ειρηναίος θα προσθέσει:

    «Ευνόητος η χαρά και ανακούφισις ην ησθάνθην όταν ο Μέγας Φύρερ του Γερμανικού Ράιχ εκήρυξε τον κατά των Μπολσεβίκων πόλεμον, προς απαλλαγήν της Αγίας Ορθοδόξου Ρωσίας από των σκληρών και αφορήτων αυτών τυράννων και βασανιστών. […] Ας ευχηθώμεν εις τα γερμανικά όπλα επιτυχίαν […] Οφείλομεν λοιπόν μεθ’ υπομονής και ησυχίας να επιδιδώμεθα εις τα ειρηνικά ημών έργα, παρέχοντες προθύμως την προσωπικήν ημών εργασίαν δι’ έργα οδοποιίας και οχυρωματικά τοιαύτα, αφ’ ου μάλιστα διά των τοιούτων ποικίλως ωφελείται και προάγεται η γλυκεία ημών Πατρίς, της οποίας την ελευθερίαν και διακυβέρνησιν υπό της ελευθέρας θελήσεως του Ελληνικού Λαού, μετά την πολυπόθητον ειρήνην ολοκλήρου της ανθρωπότητος, υπεσχέθησαν οι ευγενείς κατακτηταί μας, διά του γνωστού διαγγέλματος του σοφού και φιλοπάτριδου πρωθυπουργού ημών κ. Λογοθετοπούλου» (σ. 14-15).

    Οι Αγιοι Πατέρες και ο Χίτλερ


    Γερμανοί αξιωματικοί με ηγούμενους στο Αγιο Ορος

    Η πιο γλοιώδης συμπεριφορά προς τους κατακτητές υπήρξε δυστυχώς εκείνη του Αγίου Ορους.

    Οι εκπρόσωποι των είκοσι μονών έστειλαν στις 26/4/1941, μια μέρα προτού μπουν οι κατακτητές στην Αθήνα, επιστολή προς την «Αυτού Εξοχότητα τον Αρχικαγκελλάριον του ενδόξου Γερμανικού Κράτους Κύριον Αδόλφον Χίτλερ εις Βερολίνον», ζητώντας «όπως αναλάβη υπό την Υψηλήν προσωπικήν Αυτής προστασίαν και κηδεμονίαν τον Ιερόν τούτον Τόπον».

    Με την επιστολή οι ηγούμενοι του Αγίου Ορους ζητούσαν να διατηρήσουν τα κτήματα και τα δικαιώματά τους.

    Και κατέληγαν:

    «Την διατήρησιν του καθεστώτος τούτου της αυτονόμου μοναχικής πολιτείας, ικανοποιούντος πλήρως άπαντας τους εν Αγίω Ορει ενασκουμένους ανεξαρτήτως εθνικότητος Ορθοδόξους μοναχούς και εναρμονιζόμενοι προς τον σκοπόν και την αποστολήν αυτών, παρακαλούμεν και ικετεύομεν θερμώς την Υμετέραν Εξοχότητα όπως αναλάβη υπό την υψηλήν προστασίαν και κηδεμονίαν Αυτής. Τον Βασιλέα των Βασιλευόντων και Κύριον των Κυριευόντων εξ όλης ψυχής και καρδίας ικετεύοντες, όπως επιδαψιλεύση τη Υμετέρα Εξοχότητι υγείαν και μακροημέρευσιν επ’ αγαθώ του ενδόξου Γερμανικού Εθνους».

    Την ύπαρξη της επιστολής επιβεβαιώνει και ο τόμος που παρέδωσε στον πρόεδρο της Βουλής ο αρχιεπίσκοπος, χωρίς βέβαια να αναφέρει το περιεχόμενό της (σ. 355).

    Η χούντα και η Εκκλησία

    Πιεσμένος προφανώς από τους εκκλησιαστικούς και πολιτικούς παράγοντες που θεώρησαν ανεπαρκή την πρώτη του επιστολή, ο κ. Ιερώνυμος επανήλθε με νέα, στην οποία κατονομάζει τον κ. Φίλη και επιχειρεί να ανατρέψει αυτό που όλοι γνωρίζουμε: ότι δηλαδή η διοικούσα Εκκλησία συντάχθηκε πλήρως με τη δικτατορία.

    Και εδώ δεν υπάρχει καμιά εξαίρεση. Ισχύει αυτό που δήλωνε ο αντιστασιακός πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Θ. Πυρουνάκης μετά την πτώση της δικτατορίας:

    «Ολοι τους [οι μητροπολίτες] υπηρέτησαν και υπέθαλψαν τη χούντα. Σημειώστε: μηδενός εξαιρουμένου. Ολοι αναγνώρισαν το καθεστώς και όλοι έσπευσαν να το υπηρετήσουν. Και συναγωνίζονταν μάλιστα ποιοι θα είναι περισσότερο εξυπηρετικοί» (συνέντευξη στον Κ. Χαρδαβέλλα, «Τα Νέα», 19/10/1978).

    Ο κ. Ιερώνυμος το γνωρίζει πολύ καλά. Και έτσι απλά διατυπώνει κάποια ερωτήματα, υπονοώντας ότι η χούντα επιβλήθηκε με τη βία στην Εκκλησία.

    Βασικό του επιχείρημα, το ότι υπήρξε συνεχής αναβολή της σύγκλησης της Ιεραρχίας.

    Το τραγικό είναι ότι οι ίδιοι οι δεσποτάδες ζητούσαν αυτή την αναβολή.

    Ο μητροπολίτης Κωνστάντιος Αλεξανδρούπολης έγραφε στον Παπαδόπουλο:

    «Με το θάρρος που μου δίδει η αφοσίωσίς μου προς το πρόσωπόν Σας και η ειλικρινής αγάπη μου προς το έργον της Επαναστάσεως, έρχομαι να θέσω υπ’ όψιν Σας την αγανάκτησιν και τον αναβρασμόν, ο οποίος επικρατεί εις την παράταξιν των Αρχιερέων που προήλθαν μετά την Επανάστασιν της 21ης Απριλίου […] Φρονώ ότι εν όψει του Δημοψηφίσματος, διά την επιτυχίαν του οποίου όλοι μας εργαζόμεθα, επιβάλλεται η αναστολή των εργασιών της Ιεράς Συνόδου».

    Ολοι οι μητροπολίτες είχαν ένα καλό λόγο για τους χουντικούς:

    ■ Ο Θεσσαλιώτιδος Κωνσταντίνος δήλωνε: «Η Εθνική Κυβέρνησις έχει επιτελέσει τεράστιον εθνικόν έργον. Το σύνθημα του Προέδρου της Εθνικής Κυβερνήσεως “Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών” μοναδικόν και ιστορικόν, ήχησεν ως εγερτήριον σάλπισμα».

    ■ Ο Σάμου Παντελεήμων χτυπούσε τις καμπάνες όταν τον επισκεπτόταν ο Παττακός και είχε αναρτήσει τη σημαία της χούντας στη μητρόπολή του.

    ■ Ο Κιλκισίου Χαρίτων δήλωνε ότι «η Επανάστασις εδώ είμεθα ο κ. Νομάρχης, ο κ. Διοικητής, και εγώ».

    ■ Ο Καστοριάς Δωρόθεος χαρακτήριζε την 21η Απριλίου «λαμπροφόρο νύκτα» και καλούσε τους πιστούς να ψηφίσουν «ναι» στο δημοψήφισμα της χούντας («Φωνή της Καστοριάς», 15.9.1968).

    ■ Ο Διδυμοτείχου και Ορεστιάδος Κωνσταντίνος ανακοίνωσε την «περίλαμπρον νίκην» του χουντικού δημοψηφίσματος.

    ■ Ο Λαρίσης Θεολόγος με εγκύκλιό του αποφαινόταν ότι όσοι δεν ψηφίσουν «ναι» στο δημοψήφισμα δεν είναι χριστιανοί (6/1207/20.9.1968).

    ■ Ο Ζακύνθου Απόστολος, καταπατώντας την παράδοση, έδινε στον Παττακό το σκήνωμα του Αγίου Διονυσίου κατά τη λιτανεία.

    ■ Ο Καβάλας Αλέξανδρος θεωρούσε το χουντικό Σύνταγμα «το καλύτερο, αρτιώτερο, σαφέστερο και πλέον δημοκρατικό και φιλελεύθερο από κάθε προηγούμενο του τόπου μας».

    ■ Ο Ζιχνών (και μετέπειτα Πατρών) Νικόδημος είχε συντάξει παρόμοια εγκύκλιο (576/20.9.1968).

    Ο θλιβερός κατάλογος δεν έχει τέλος. Αν εξαιρέσουμε τον Χρυσόστομο Πειραιώς, οι υπόλοιποι μητροπολίτες της Εκκλησίας της Ελλάδας δέχτηκαν μετά χαράς να αναλάβουν τον ρόλο εκφωνητή της χουντικής προπαγάνδας.

    Ο πρώτος που τα γνωρίζει από πρώτο χέρι όλα αυτά είναι ο ίδιος ο σημερινός αρχιεπίσκοπος.

    Και είναι πράγματι κρίμα που για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας επιχειρεί να τα συσκοτίσει και έτσι ταυτίζεται με τον Αμβρόσιο, ο οποίος βέβαια επί χούντας ήταν ταγματάρχης της χωροφυλακής.

    Πηγές
    ● Αρχιμανδρίτης Αγαθάγγελος Χαραμαντίδης (επιμ.), «Μνήμες και μαρτυρίες από το ’40 και την κατοχή. Η προσφορά της Εκκλησίας», Κλάδος Εκδόσεων Επικοινωνιακής και Μορφωτικής Υπηρεσίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, Αθήνα 2000.
    ● «Ο αγών της Ελλάδος κατά του μπολσεβικισμού», Νέα Ευρώπη, Θεσσαλονίκη 1943.
    ● Γρηγόρης Ψαλλίδας, «Συνεργασία και ανυπακοή. Η πολιτική της ηγεσίας της Εκκλησίας της Ελλάδος στην κατοχή (1941-1944), εκδ. Εστία, Αθήνα 2016.
    ● Θεοδόσης Αθ. Τσιρώνης, «Εκκλησία πολιτευομένη. Ο πολιτικός λόγος της Εκκλησίας της Ελλάδος (1913-1941)», εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2010.
    ● Γιώργος Ν. Καραγιάννης, «Η Εκκλησία από την κατοχή στον εμφύλιο», εκδ. Προσκήνιο, Αθήνα 2001.
    ● Γιώργος Δ. Καρανικόλας, «Ρασοφόροι. Συμφορά του Εθνους», εκδ. Θουκυδίδης, Αθήνα 1985 [1976].
    ● Γιώργος Μαργαρίτης, «Ανεπιθύμητοι συμπατριώτες. Στοιχεία για την καταστροφή των μειονοτήτων της Ελλάδας», Βιβλιόραμα, Αθήνα 2005.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s