H «μαυροφόρα απελπισιά» του Κρυφού Σχολειού (Μέρος 2ο)

(συνέχεια από το 1ο Μέρος)

Οι μάνατζερ του Κρυφού Σχολειού, χρησιμοποιούν τον γιό του παπα-Γιαννάκη, τον Φωτάκο και τον υπουργό του Όθωνα Ν. Δραγούμη, που έγραψαν στα μεταεπαναστατικά χρόνια και δεν τεκμηριώνουν τον ισχυρισμό τους, επηρεασμένοι προφανώς από την παράδοση που είχε ήδη στηθεί και η οποία ιδεολογικά τους συνέφερε. Γράφει ο πρώτος στην πρώτη έκδοση των «Απομνημονευμάτων…» που εξέδωσε το 1858: «…μόνοι των οι Ἕλληνες εφρόντιζον διὰ την παιδείαν…… εν ελλείψει δε διδασκάλου ο ιερεὺς εφρόντιζε περὶ τούτου. Ὅλα αυτὰ εγένοντο εν τω σκότει καὶ προφυλακτικὰ απὸ τους Τούρκους». Που συνέβησαν αυτά, ένα παράδειγμα, κάποια συγκεκριμένη αναφορά, ένα δραματικό περιστατικό δεν υπάρχουν έστω ενδεικτικά. Είχε προηγηθεί τρία χρόνια ο δεύτερος, που είναι πραγματικά αναξιόπιστος μέσα στις αστείες υπερβολές του, στην «Πανδώρα» (Γενάρης- τ. Ε’, σ. 450), όπου χωρίς να ονομάζει κάποιο σχολειό, δίνει και αστυνομικές περιγραφές:«… κινδυνεύοντες εσπούδαζον οι πατέρες ημών γράμματα. Έκαστος των Τούρκων και ο έσχατος, ως γνωστόν, είχε το δικαίωμα να τυραννεί, να φορολογεί και να φονεύει τους οπαδούς του Χριστού. Επειδή δε τα σχολεία διήγειραν τας υποψίας αυτών και κατέστρεφον παντοιοτρόπως, και διδάσκαλοι και μαθηταί εσοφίζοντο παντοίους επίσης τρόπους δια να αποφεύγωσιν την οργήν των. Και οσάκις συνήρχοντο εις το σχολείον, εις εξ αυτών ιστάμενος πλησίον του παραθύρου ως κατάσκοπος έστρεφεν ανήσυχος πανταχού το βλέμμα και έδιδεν προς τους άλλους την είδησιν ότι έβλεπεν οθωμανόν ερχόμενον μακρόθεν…». Για την σοβαρότητα των ισχυρισμών του, αρκεί κανείς να δει το χονδροειδέστατο ψέμα που με τόση ευκολία προβάλει, πως τάχα και ο έσχατος Τούρκος είχε δικαίωμα να βασανίζει (!), να φορολογεί (!!!) και να φονεύει (!!) τους Χριστιανούς. Οι έσχατοι Τούρκοι ζούσαν σε πολύ μεγαλύτερη δυστυχία από ότι οι χριστιανοί κοτζαμπάσηδες, έμποροι, καραβοκύρηδες, κληρικοί και λόγιοι, οι αρματωλοί της αυλής του Αλή Πασά, οι δεσποτάδες, οι Φαναριώτες Μεγάλοι Δραγουμάνοι της Πύλης, και οσποδάροι της Μολδοβλαχίας, Το δικαίωμα της φορολόγησης ούτε κατά διάνοια το είχαν οι απλοί Τούρκοι, το απολάμβαναν όμως με το παραπάνω οι πατριάρχες και οι επίσκοποι, και μάλιστα σε περιόδους ειδικά αγοράς των εδρών τους (Αλλαξοπατριαρχίες κλπ), οπότε καταλήστευαν το ποίμνιο, αλλά ο Δραγούμης δεν έτυχε να τα ακούσει αυτά.

Οργανωμ�νη απάτη. Αναπαράσταση του Κρυφού Σχολειού στην ζάπλουτη Μονή Πεντ�λης.

Οργανωμένη απάτη. Αναπαράσταση του Κρυφού Σχολειού στην ζάπλουτη Μονή Πεντέλης.

Η κοινή λογική βιάζεται απροκάλυπτα: Σχολειά κάτω από τη μύτη των Τούρκων, σχολειά τόσο κρυφά που δεν τα πήρε χαμπάρι κανένας ιστορικός, σχολειά μαζοχιστικά παράνομα δίπλα στα πολυάριθμα νόμιμα, σχολειά που ίδρύθηκαν από τους κληρικούς που μισούσαν «τα άθεα γράμματα» και καταδιώκονταν από τους Οθωμανούς που αδιαφορούσαν απόλυτα γι’αυτά, σχολεία που δεν άφησαν πίσω τους κανένα γραπτό ίχνος. Ένα ελληνόπουλο που να πιάστηκε την ώρα που πήγαινε στο μάθημα,  ένας δάσκαλος που να κρεμάστηκε για την αποκοτιά του, δεν βρέθηκαν για να καταγραφούν στις πατριωτικές δέλτους. Κάθε υπόγειο, κάθε κρύπτη μοναστηριού η ξωκκλησιού, βαπτίζεται Κρυφό Σχολειό και εκτίθεται σε λαϊκό προσκύνημα, στο ίδιο κοινό που προσκυνά την θαυματουργή γνάθο του οσίου Ημιόνου και το βρωμερό λείψανο του Βησσαρίωνα της Λαμίας. Οποία βλασφημία! Περιφρονείται ακόμη και η διαβεβαίωση του αγίου Κοσμά, συστηματικού θεμελιωτή ιεροδιδασκαλείων των ιερών κολλυβογραμμάτων, πως όταν «εσήκωσε ο Θεός το βασίλειον από τους Χριστιανούς και ήφερε τον Τούρκο….και του το έδωσε διά εδικόν μας καλόν ……Ο Θεός εφώτιζε τον βασιλέα (Σουλτάνο) και τους τα εχάρισε», δηλαδή στους «Χριστιανούς» τα «σχολεία να μανθάνουν τα παιδιά τους γράμματα», προνόμια «τα οποία είναι γραμμένα εις τον βασιλικόν κώδικα εις την Πόλιν» (Ι.Μενούνου «Κ.Αιτωλού- Διδαχές»). Παραβλέπεται και η απόφαση της υπό τον Ιερεμία Β΄ Συνόδου του 1593 που ελήφθη στο φως της ημέρας να φροντίζει ο κάθε επίσκοπος στην επαρχία του «ώστε τα θεία και ιερά γράμματα δύνασθαι διδάσκεσθαι».

Όσοι υποστηρικτές του μύθου παραδέχονται την ανυπαρξία τεκμηρίων, καταφεύγουν σε λεκτικές περικοκλάδες για να στηρίξουν στο πουθενά τους ισχυρισμούς τους. Ο Ι. Ξυροτύρης («Τα ελληνικά σχολεία κατά την Τουρκοκρατία»-Θεσσαλονίκη 1963), αποστομώνει τους ασεβείς: «Όσο κι αν δεν μνημονεύεται σε γραπτές πηγές…αποτελεί μια αναμφισβήτητη πραγματικότητα….Γιατί ο μύθος είναι αυθόρμητο γέννημα της ψυχής του λαού…ο μύθος είναι ποίηση…κρύβει στον πυρήνα της πάντα την αλήθεια……». Η παράδοση λοιπόν, η ίδια παράδοση των καλικάντζαρων και των ξωτικών, ιδού η ιστορική απόδειξη. Το έθνος πρέπει να θεωρεί «εθνικόν», όχι το «αληθές», όπως διακήρυξε ο Σολωμός, αλλά το συμφέρον στην Εκκλησία. Ο υπουργός Ι.Βαρβιτσιώτης, (ΝΔ) ανταποκρινόμενος σε απαίτηση της Συνόδου, έσβησε το 1978 από το βιβλίο της Ιστορίας της Γ΄Λυκείου, το απόσπασμα που διέψευδε την ύπαρξη «Κρυφού Σχολειού». Στις 12 Μαϊου 1998, χτύπησε και o απαραίτητος «αμερικανοσιωνιστικός δάκτυλος». Το «Ασοσιέιτεντ Πρες» διένειμε μια φωτογραφία, στην οποία απεικονίζεται η αναπαράσταση του Κρυφού Σχολειού στη Μονή Πεντέλης. Το κείμενο απεκάλυπτε την απάτη, βασισμένο στο βιβλίο του καθηγητή Αγγέλου και σε δηλώσεις της καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Κρήτης Ελ. Ζαχαριάδου, η οποία υπογράμμιζε ότι «αυτές οι ιστορίες είναι μύθοι που δημιουργήθηκαν από την Εκκλησία για να ενισχύσει το γόητρό της«. Από τον «Ιό» της «Ελευθεροτυπίας»(30/8/1998) που καταγράφει τα γεγονότα και σταχυολογεί τις αντιδράσεις που δημοσίευσε ο δεξιός Τύπος ξεχωρίζει η αποστομωτική απάντηση του αντιπτέραρχου κ.Χ.Μ., στον Αδ.Τύπο (19/5) που βλέπει και σήμερα «Κρυφά Σχολειά»: «θα πρέπει να γνωρίζει ο κ. ‘καθηγητής’ ότι το Κρυφό Σχολειό υπήρχε και ίσως υπάρχει και σήμερα». Για φαντάσου!
http://www.iospress.gr/ios1998/ios19980830a.htm

Ο Γιάννης Χάρης αποκαλύπτει: «Ώστε τουριστική ατραξιόν, είπα παραπάνω, το κρυφό σχολειό; Ο Παναγιώτης Στάθης, σε υπό έκδοση μελέτη του, όπου εξετάζει την πολυπλοκότητα του μύθου και τη σύνθετη διαδρομή του (‘Το κρυφό σχολειό: διαδρομές του μύθου, διαδρομές της ιστορίας’), παρακολουθεί συστηματικά την εξάπλωση των κρυφών σχολειών -όχι βεβαίως στην εποχή τους αλλά στην εποχή μας: ‘Μέχρι και τη δεκαετία του 1960 τα κρυφά σχολειά ανά την Ελλάδα που έχω συναντήσει δεν ξεπερνούν τα 10. Πρόκειται για τα κρυφά σχολειά στις μονές Φιλοσόφου Δημητσάνας […], Ντίλιου Ιωαννίνων, Αγίας Τριάδας Τήνου, Αγίου Γεωργίου Φενεού Κορινθίας, και ίσως ακόμα στις μονές Φανερωμένης Ιεράπετρας, Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων Λακωνίας, Άνω Δίβρης Ηλείας, καθώς και ένα τοπωνύμιο στην Ίο. Από αυτά δε μόνο τα τρία πρώτα εμφανίζονται προπολεμικά. Από τη δεκαετία του 1970 όμως τα «ανακαλυπτόμενα» κρυφά σχολειά αυξάνονται κατακόρυφα..’ Και φτάνουν αισίως τα 102! Από αυτά, τα περισσότερα ‘αναφέρονται σε ιστοσελίδες που έχουν στόχο, άμεσα ή έμμεσα, την τουριστική αγορά: σελίδες προβολής νομών, δήμων…τουριστικών επιχειρήσεων….μοναστηριών’. Όπου κελί, ανήλιαγο δωμάτιο ή κρύπτη, εκεί κι ένα κρυφό σχολειό. Ακόμα κι αν σε ορισμένα μετά βίας χωράει ένας άνθρωπος μόνος του. Ακόμα κι αν βρίσκονται μακριά από οικισμούς, όπου χρειαζόταν ταξίδι ολόκληρο για να φτάσει, και μάλιστα κρυφά, μικρό παιδί. Ακόμα κι αν πολλά εντοπίζονται σε μέρη όπου λειτουργούσε φανερά κοτζάμ ιερατική ή ανώτερη σχολή. Ακόμα κι αν ορισμένα από αυτά τοποθετούνται τώρα μέσα σε οθωμανικά κάστρα όπως στα κάστρα της Κορώνης και του Άργους!» («Τα Νέα», 3.4.’04).

H Μεγάλη του Γ�νους Σχολή λειτούργησε ελεύθερα από το 1454 και το 1882  μεταφ�ρθηκε στο γνωστό κτίριο.

H Μεγάλη του Γένους Σχολή λειτούργησε ελεύθερα από το 1454 και το 1882 μεταφέρθηκε στο γνωστό κτίριο.

Χαρακτηριστικό της σταθερής ανοχής του οθωμανικού κράτους στο θέμα της ελληνικής Παιδείας είναι και το εξής: Στα 1861 ιδρύεται στην Πόλη ο Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, «που έμελλε να εξελιχθεί σε ‘Υπουργείο Παιδείας’ των έξω Ελλήνων…Ο Μέγας Βεζίρης είναι από τα πρώτα επίτιμα μέλη του Συλλόγου προς Διάδοσιν των Ελληνικών Γραμμάτων». 125 ελληνικοί σύλλογοι δραστηριοποιούνται μέσα στην αυτοκρατορία την δεκαετία του 1870 (Σκοπετέα Έλλη «Το πρότυπο Βασίλειο και η Μεγάλη Ιδέα». Πολύτυπο-1988).

Ο «Ιός» επισημαίνει την αγορά σε δημοπρασία του ομώνυμου πίνακα του Νικολάου Γύζη στα τέλη του 1993, από τον εργολάβο δημόσιων έργων Πρόδρομο Εμφιετζόγλου, της «Μηχανικής Α.Ε.», έναντι 170 εκατ.: «Η αγάπη για την τέχνη δεν είχε καμία σχέση μ’ αυτή την κίνηση. Εγώ, ‘Το Κρυφό Σχολειό’ θα το ‘παιρνα ακόμη και αν έπρεπε να ξεπουλήσω ό,τι είχα και δεν είχα.» (30/8/1998). Ευτυχώς δεν χρειάστηκε….

Κλείνω αυτό το άρθρο με μια ακόμη γραφικότητα, των προπαγανδιστών του «Κρυφού Σχολειού», αντάξια της γελοιότητας του πράγματος. Στην ιστοσελίδα της «Αποστολικής Διακονίας» δημοσιεύτηκε σχετικό άρθρο του κ.Κ.Ι.Φ., που κρίθηκε άξιο αναδημοσίευσης και στο πατριωτικόν μπλογκ «Αντίβαρο» τον Μάρτη του 2007: «Αποστομωτικό για τους αρνητές των «Κρυφών Σχολειών» και λίαν εύγλωττο, …..είναι το απόσπασμα από το βιβλίο του .. Rene Puaux «Δυστυχισμένη Βόρειος Ήπειρος», … Ο Puaux (Πυώ) περιηγήθηκε την Ήπειρο το 1913, ακριβώς μόλις τα εδάφη αυτά είχαν ελευθερωθεί από τον ελληνικό στρατό. Συνομιλώντας με Έλληνες Ηπειρώτες, οι οποίοι τότε για πρώτη φορά απηλλάγησαν από τον τουρκικό ζυγό, μαθαίνει έκπληκτος και τα εξής : «Κανένα βιβλίο τυπωμένο στην Αθήνα δεν γινόταν δεκτό στα σχολεία της Ηπείρου. Ήταν επιβεβλημένο να τα προμηθεύονται όλα από την Κωνσταντινούπολη».
http://www.antibaro.gr/religion/diakonia_krufosxoleio.php

Τώρα το πώς αυτό τεκμηριώνει την ύπαρξη Κρυφού Σχολειού, επαφίεται στην κρίση του αναγνώστη. Πέρα όμως από αυτό, ο “Ιός” της “Ελευθεροτυπίας”, αποκαλύπτει τη χαμένη αθωότητα του Πυώ:

«ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ ΠΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑΣ.
Μυστικά κονδύλια φανερά άρθρα……..
«Dimitri Kitsikis «Propagande et pressions en politique internationale. La Grece et ses revendications a la Conference de la Paix» (Presses Universitaires de France, Παρίσι 1963).
Η εξαγορά ξένων δημοσιογράφων και συγγραφέων με «μυστικά κονδύλια» του ΥΠΕΞ για την υποστήριξη των εθνικών μας δικαίων. Οι «μαρτυρίες» αυτών των «φιλελλήνων» (Rene Puaux …) ανακυκλώθηκαν αργότερα για εσωτερική χρήση, αποτελώντας πλέον συστατικό στοιχείο της εθνικής μας μυθολογίας. …».
«Κυρ.Ελευθεροτυπία»- 03/06/2007

Μπαίνω στον πειρασμό να καταγράψω το φαιδρό επιμύθιο του «Αντίβαρου» της «Αποστολικής Διακονίας»:
«Το ντοκουμέντο αυτό, που προέρχεται από μαρτυρία ξένου περιηγητή, άρα ανεπηρέαστου από τα ιδεολογικά ρεύματα που επεκράτησαν στην Ελλάδα…». Από τα ιδεολογικά ρεύματα σίγουρα, από τα οικονομικά ρεύματα όμως;

(τέλος)

This entry was posted in «Ιερές» Υποκρισίες, Γράμμα από το Ληξούρι, θρησκεία/κλήρος. Bookmark the permalink.

21 Responses to H «μαυροφόρα απελπισιά» του Κρυφού Σχολειού (Μέρος 2ο)

  1. Ο/Η zaphod λέει:

    Στα πανεπιστήμια, απ’ όσο ξέρω διδάσκεται κανονικά πως το «κρυφό σχολειο» ήταν μύθος. Επίσης με τόσα «φανερά σχολειά» όπως οι σχολές των Ζωσιμάδων στα Γιάννενα είναι ηλίθιο να ψάχνουμε για κρυφά.

    Το όλο πράγμα είναι μια μπούρδα που βασίζεται σε δυο πίνακες και στην μανία της εκκλησίας να δείξει το «εθνικοαπελευθερωτικό» της έργο. Επειδή η πραγματικότητα δεν της έκανε, έ τι να κάνουν οι άνθρωποι, έφτιαξαν μια νέα πραγματικότητα!

    Πολύ καλά και τα 2 άρθρα σαν σύνολο. Σωστός!

  2. Ο/Η elias λέει:

    Ασεβείς και βλάσφημοι νομίζεται ότι γνωρίζεται τα πάντα αλλά εγώ αποδείξω τη πλάνη σας.

    Υπάρχουν μοναχοί, που ενώ εμφανώς επιδίδονται στην προσευχή και στη νηστεία, κρυφίως σπουδάζουν σε ειδικές σχολές της αδελφότητας μας. Μέγιστο παράδειγμα ο π. Εφραίμ, ο οποίος αριστεύει, στο real estate, στις ειδικές σχέσεις με κορυφαίους υπουργούς. Πιστεύεται ειλικρινά, αφελέστατοι, ότι όλες αυτές οι δικαστικές, οικονομικές γνώσεις ήταν απλά θέμα επιφοίτησης.

    Τρέμετε ασεβείς, η νέα γενιά ιερωμένων τελειοποιείται μέρα τη μέρα, και πλησιάζει η στιγμή που θα βρεθούμε ξανά στην εξουσία, που θα αναστήσουμε το Βυζάντιο.

    Αμήν.

  3. Ο/Η περιούσιος λέει:

    Νομίζω ότι εδώ και καιρό έχει αποδειχθεί ότι το «Κρυφό Σχολειό» αποτελεί ένα κατασκευασμένο μύθο και τούτο διδάσκεται, πλέον, ανοικτά και στα πανεπιστήμια, όπως σωστά ο zaphod αναφέρει. Το πρόβλημα αρχίζει, όταν το ανώτατο ιερατείο της χώρας, με πρόμαχους τους συντηρητικότερους ιεράρχες υποστηρίζει τον εν λόγω μύθο και ουδείς πολιτικός μπαίνει στον κόπο να τους διαψεύσει. Βλέπει ο μέσος αμαθής συνέλληνας να αναπαράγεται ο μύθος του «Κρυφού Σχολειού» και κανένας επίσημος να μην αντιδρά, πλην εκείνων, με τους οποίους ο μέσος συνέλληνας δεν ασχολείται, και το αποτέλεσμα είναι ότι πιστεύει ότι υπήρξε «Κρυφό Σχολειό». Η ανάρτηση είναι, πραγματικά, διαφωτιστική, αξιότιμοι συντελεστές του ιστολογίου αυτού. Την καλημέρα μου!

  4. Ο/Η argosholos λέει:

    Ντροπή σας! Νομίζετε ότι κατεδαφίζετε τη παράδοση των σχολείων της εκκλησίας μας, ενώ αποδεικνύεται περίτρανα ότι αυτά είναι ανώτερα από τα άθεα δικά σας, τα έμπλεα αναρχικών.
    Ποιος καθηγητής σας και ποιος επιχειρηματίας σας από τους κοσμικούς, έχει τη δυνατότητα διαχείρισης λογαριασμού όχι 30 και 40 εκ ευρώ, όπως ο γέροντας Εφραιμ, αλλά έστω και 1 εκ ευρώ;; Σε όποια σχολή και να σπούδασαν οι μάνατζερ σας, δεν μπορούν να πολλαπλασιάσουν τα έσοδα εν καιρώ χαλεπώ. Ενώ οι άγιοι πατέρες μόνο με προσευχή και την έκθεση απλών οστών ου μην αλλά και ζώνης θαυματουργού αυγατίζουν τα έσοδα, δίκην ιχθύων Τιβεριάδος…Και όσοι ασεβείς και άπληστοι έμπλεξαν με σιωνιστές αδελφούς Λέμαν, είδατε τι έπαθαν… Ενώ οι άγιοι πατέρες, αντίθετα, όντες πνευματικοί ευλαβών υπουργών δεν ανεζήτησαν τυχοδιωκτικάς λύσεις αλλά συνεργάστηκαν με τας νομίμους κυβερνήσεις του ευλαβούς (βαθέως) κράτους μας. Ούτω πράττοντες, ούτοι μεν δεν είδαν τη περιουσία τους να μειώνεται, οι δε ευσεβείς υπουργοί προέβησαν σε αύξηση των τετραγωνικών των πισινών τους (εννοώ τας κολυμβητικάς τοιαύτας..).
    Κλείνετε και τα μάτια σας στα θαύματα: Το τριμένο ράσο των δασκάλων του κρυφού σχολειού, θεία δυνάμει μετεξελίχθη στα ιερά άμφια που θαυμάζομεν εκάστην Κυριακή στη τηλοψία. Μη ξεχνάτε ότι ο μακαριστός, όπως και ο Παναγιώτατος θεσσαλονίκης, ποτέ δεν φορούν τα ίδια άμφια σε διαδοχικές Κυριακές. Τα ταπεινά γαιδουράκια έγιναν τζιποειδή και φαέθονες της αθέου VW, αι κρήναι έγιναν ζιακούζια. τα καλύβια και οι κρύπτες έγιναν χάνια φορ σίζονς και πέντε αστέρων λουξ…
    Αυτή λοιπόν είναι η παράδοση του κρυφού σχολειού! Όχι μόνον είναι αρχαιότερον αλλά και καλύτερο από τα τα άθεα χάρβαρντ και σορβόνες που σπούδασαν τα γκόλντεν μπόις σας και δεν μπορούν ούτε μια ολυμπιακή να πωλήσουν!

  5. Ο/Η Aiwarikiar λέει:

    Και άντε, ας υποθέσουμε ότι όντως οι οθωμανικές αρχές απαγόρευαν την δημιουργία σχολείων/σχολών. Η ελληνορθόδοξη (sic) εκκλησία λοιπόν με τα τόσα προνόμια, δεν μπορούσε να εξασφαλίσει σαν ένα ακόμη και την δυνατότητα «μόρφωσης» των ελληνοπαίδων?Εκτος αν τα προνόμια περιορίζοταν μόνο σε οικομικου΄συμφέροντος. Αλήθεια η Μεγαλη του Γενους Σχολή, ως κρυφό σχολειό μπορεί να ειδωθεί?

  6. Ο/Η Γιάννης λέει:

    A,
    αγαπητοί φίλοι, νόμιζα θα απαντούσατε στο άρθρο του συνδέσμου τον οποίο έδωσα, στα σχόλια στο πρώτο μέρους της μελέτης σας. αντ’ αυτού απαντήσατε σε άλλο άρθρο, του αντίβαρου κι αυτό. τι να κάνουμε, δεν πειράζει. εκτός κι αν απαντήσετε στο τρίτο μέρος.

  7. Ο/Η Kostas λέει:

    Με αφορμή την αναφορά στον Κοσμά τον
    Αιτωλό και την περίφημη προτροπή του
    στους κατοίκους της Χειμάρρας να
    γκρεμίσουν εκκλησίες για να φτιάξουν
    σχολεία, αφού αυτά -όπως ο ίδιος
    κήρυττε- προείχαν, θεωρώ απαραίτητο
    να διευκρινιστεί κάτι που πολύ συχνά
    αποσιωπάται με συνέπεια να
    δημιουργούνται εντελώς εσφαλμένες
    εντυπώσεις: τα σχολεία λοιπόν αυτά
    που φανταζόταν ο Πατροκοσμάς και
    που τόσο επιτακτικά ζητούσε, στην
    πραγματικότητα δεν είχαν καμία σχέση
    με αυτό που συνήθως φανταζόμαστε
    όταν ακούμε τη λέξη σχολείο, αλλά
    αποτελούσαν μια προέκταση τής
    Εκκλησίας και στόχευαν αποκλειστικά
    και μόνο «εις την διαφύλαξιν τής πίστεως
    και ελευθερίαν τής πατρίδος», δεν ήταν
    δηλαδή παρά ένα μέρος όπου τα παιδιά
    θα μάθαιναν «τι είναι Θεός, τι είναι η Αγία
    Τριάς, τι είναι άγγελοι, τι είναι αρχάγγελοι,
    τι είναι δαίμονες, τι είναι παράδεισος, τι
    είναι κόλασις, τι είναι αμαρτία, αρετή.
    Από το σχολείον μανθάνομεν τι είναι
    Αγία Κοινωνία, τι είναι βάπτισμα, τι είναι
    το Άγιον Ευχαίλεον, ο τίμιος γάμος, τι
    είναι ψυχή, τι είναι κορμί, τα πάντα από
    το σχολείον τα μανθάνομεν». Αυτός
    λοιπόν και μόνο αυτός ήταν ο λόγος
    που η ελληνική γλώσσα έπρεπε πάση
    θυσία να επιβιώσει ۬ επειδή ο… διάολος
    το ’χε φέρει «η Εκκλησία μας (να) είναι
    εις την ελληνικήν. Και αν δεν
    σπουδάσεις τα Ελληνικά, δεν ημπορείς
    να καταλάβεις εκείνα που ομολογεί
    η Εκκλησία μας» (1).

    Και κάτι ακόμα: όταν ο Πατροκοσμάς
    βρέθηκε στη Χειμάρρα, οι κάτοικοι δεν
    του είπαν πως δεν είχαν σχολεία επειδή
    αυτά ήταν απαγορευμένα, αλλά επειδή…
    δεν είχαν χρήματα για να τα χτίσουν
    και να τα συντηρήσουν!

    Π Α Ρ Α Π Ο Μ Π Ε Σ

    (1) Πάπυρος Larousse Britannica, τ. 30,
    σ. 308, λήμμα: Κοσμάς ο Αιτωλός

  8. Ο/Η ΝΑΝΑ λέει:

    Σιγά μην υπογράψουμε και δηλώσεις νομιμοφροσύνης!

    Η «Ιερά» Κοινότητα του «Αγίου» Όρους μας εγκαλεί στην τάξη !!!
    Χτες 3/10, έστειλε ανοιχτή επιστολή στον πρόεδρο της Κ.Ο του ΣΥΡΙΖΑ ενόψει του αυριανού συλλαλητηρίου στην Ουρανούπολη, στο οποίο ο Αλέκος Αλαβάνος θα είναι κεντρικός ομιλητής.

    Η επιστολή: http://www.scribd.com/doc/6382481/-

    Η απάντησή μας εδώ: http://www.syrizahalkidikis.gr

    Ενημερωτικά, σήμερα χτύπησαν το site μας. Αποκαταστήσαμε βέβαια τα πράγματα, αλλά το συλλαλητήριο, αποκτά επιπλέον ειδικό βάρος μετά από τέτοιο συγχρονισμό χάκερς και «Ιεράς» Κοινότητας.

  9. Ο/Η argosholos λέει:

    @ ΝΑΝΑ
    Διάβασα την επιστολή των καλογέρων και έφριξα! Άκου «άσυλο της κατοικίας» σε περιοχή που έχει πήξει από επιδοτούμενα ΚΠΣ με χρήματα των ευρωπαίων φορολογούμενων. Και σε τι ωραία αργκο παπαδίστικη γραμμένη!!
    Άντε να δούμε πόσες γυναίκες έχουν τα balls να παραβιάσουν το άσυλο. Για άντρες πολιτικούς δεν μιλάμε, αφού θα είναι σε εκκλησίες να ανάψουν κανένα κεράκι…Ευκαιρία είναι, ελέω Εφραιμ, να μπουν 50-100 γυναίκες στο «αγιο» όρος και μετά θα πέσει μεγάλο γέλιο στα ευρωπαϊκά δικαστήρια…

  10. Ο/Η laskaratos λέει:

    Νανά,
    θυμάμαι τη βουλευτίνα του ΣΥΡΙΖΑ την Λίτσα Αμανατίδου, που παραβίασε το άσυλο του Εφραίμ. Ελπίζω αύριο ο Αλαβάνος να ξεπλύνει την παλιά ντροπή του ως Ευρωβουλευτή που υποστήριξε το Άβατο. Ελπίζω να συγκεντρωθείτε εκατοντάδες, να σπάσετε το Άβατο των υμνητών του Χίτλερ, των προσκυνημένων στο Σουλτάνο, των ληστών Γης, των αφύσικων ανθρώπων που βρίζουν τον Δημιουργό τους απαγορεύοντας στις γυναίκες να μπουν στο σκοτεινό τους άντρο.

  11. Ο/Η opisthodromikos λέει:

    Ta arthra stin pleiopsifia tous einai empathi, kai i empatheia den voithaei. Eniote kinoumena kai se apolyto paralirima.

    Apo ta osa xero, organomeni ekpaidefsi den ypirhe stin periodo pou o politistikos omilos ton Tourkon episkepton-kallitehnon kataskinose, en plirei filia, eirini kai agapi me tous gigeneis Ellines, kata ta 368 hronia tis yperohis aftis sygkatoikisis, ston Elladiko horo, moirazomenos tis skepseis kai tous provlimatismous tou, gia ta provlimata pou aitia eihan, tin ekmetallefsi apo ta ntopia kai ta xena afentika, tin exousia zois kai thanatou ton papadon kai ta shedia tou diethnous imperialismou.

    Sovara tora: Tin ekpaidefsi tin eihe analavei o kliros. Pos alloste oi anagnostes stis Ekklisies diavazan evaggelia, apostolous, akolouthies, grammenes se dyskoli ekklisiastiki glossa, shedon arhaia ellinika? I logiki ti leei? O papas tou horiou, tou oikismou, tis polis, mathainei grammata sta katihitopoula – spoudastes. Tous leei omos kai alla mazi kai me ta arhaia kai tous psalmous.

    Apo kei kai pera, kata tis 135000 peripou meres aftis tis politistikis epikoinonias Ellinon kai Tourkoun, allou mporei na itan pio halara, allou pio zorika ta pragmata, allou tha kovan to laryggi stous giaourides, allou tha tous honan kana hastouki (diigeitai o Makrygiannis haraktiristiko peristatiko pou ton eihe hastoukise otan itan pitsirikos enas Tourkos kai den to eihe xehasei), pantos sigoura den kalovlepan oi Tourkalades tyhon enantion tous draseis, oi opoies eihan ypopsia apeitharhias. Tora, an i didaskalia itan germaniko numero 2-4, i stin ypoga? Mallon den tha itan (kata kanona) germaniko kai sto pigadi. Tha itan kat’ exairesi, alla epeidi i exairesi itan pio leventiki stin perigrafi, emeine i exairesi, oson afora topo kai hrono. Alla kai sto narthika tis -mi kryfis- Ekklisias na itan i didaskalia to Savvato to mesimeri, ehei simasia? Pali afta pou legane, kai diatirisan (mazi me alla) tin ethniki syneidisi, me apotelesma tin epanastasi, pali afta kryfa itan apo tous Tourkous, afou isan enantion tous.

    Vevaia kata mia poly endiaferousa apopsi pou diatyponei i Eleftherotypia sto fyllo tis tis 15 Apriliou 1825, ta gegonota tis epohis ekeinis den isan epanastasi, alla apla diaskedastika happenings, kati san paihnidia horis synora, o P.P.Germanos itan arhigos kai eihe kai tis simaia tou group «peirates tis Kalavrytikis», sta plaisia ton politistikon ekdiloseon tis epohis. Apla, se merika simeia, sto Mesologgi gia paradeigma, synevaine synostismos kai mikroatyhimata.

  12. Ο/Η consul λέει:

    «Ελπίζω να συγκεντρωθείτε εκατοντάδες….. » Αλαβάνε, ο Εργοτέλης μάζεψε πιο πολλούς στο γήπεδο χθές απ’ ότι εσύ στην Ουρανούπολη. Έπρεπε να είχες απευθυνθεί στους ΠΑΟΚτζήδες. Ακόμη και τα συνθήματα τους θα ήταν πιο εμπνευσμένα….

  13. Ο/Η ΝΑΝΑ λέει:

    consul
    Ενημερωτικά, το νούμερο που έδωσε η αστυνομία ήταν 1200 άτομα. Αν το θεωρείς μικρό… (?!?!)
    Πάντως στην Χαλκιδική θεωρήθηκε η μεγαλύτερη πολιτική συγκέντρωση που έχει γίνει εδώ και τουλάχιστον 15 χρόνια (με εξαίρεση τον Μαρμαρά το 2003).

    «ΤΟ ΠΑΡΤΥ ΣΑΣ ΤΕΛΕΙΩΣΕ
    ΑΥΤΟ ΗΤΑΝΕ ΟΛΟ
    ΤΥΛΙΞΤΕ ΤΑ ΧΡΥΣΟΒΟΥΛΑ
    ΚΑΙ ΒΑΛΤΕ ΤΑ ΣΤΟΝ ΚΩΛΟ» δεν το βρίσκεις εμπνευσμένο?

    argosholos
    […]Ευκαιρία είναι, ελέω Εφραιμ, να μπουν 50-100 γυναίκες στο “αγιο” όρος και μετά θα πέσει μεγάλο γέλιο στα ευρωπαϊκά δικαστήρια…[…]
    laskaratos
    […] Ελπίζω να συγκεντρωθείτε εκατοντάδες, να σπάσετε το Άβατο των υμνητών του Χίτλερ[…]

    Η αλήθεια είναι οτι προκληθήκαμε από την «Ιερα» Κοινότητα. Εκτιμήσαμε όμως οτι θα τους βόλευε στην παρούσα φάση να εξοκείλει η συζήτηση από τις «ιερές» μπίζνες, στο άβατο. Θα αδικούσαμε και τα δύο ζητηματα έτσι. Ούτως ή άλλως το άβατο αποτελεί μια ξεχωριστή θεματική για εμάς και θα ανοίξει σύντομα και «μεγαλόπρεπα» όπως του αξίζει.

  14. Ο/Η Ηχώ λέει:

    αγαπητέ οπισθοδρομικέ,
    επιτρέψτε μου την ευχαρίστηση της «μετάφρασης» του (μεστού διακριτικής ειρωνίας) σχολίου σας:

    «Τα άρθρα στην πλειοψηφία τους είναι εμπαθή και η εμπάθεια δεν βοηθάει. Ενίοτε κινούμενα και σε απόλυτο παραλήρημα.

    Από τα όσα ξέρω, οργανωμένη εκπαίδευση δεν υπήρχε στην περίοδο που ο πολιτιστικός όμιλος των Τούρκων επισκεπτών-καλλιτεχνών κατασκήνωσε εν πλήρει φιλία, ειρήνη και αγάπη με τους γηγενείς Έλληνες, κατά τα 368 χρόνια της υπέροχης αυτής συγκατοίκησης στον ελλαδικό χώρο, μοιραζόμενος τις σκέψεις και τους προβληματισμούς του για τα προβλήματα που αιτία είχαν την εκμετάλλευση από τα ντόπια και τα ξένα αφεντικά, την εξουσία ζωής και θανάτου των παπάδων και τα σχέδια του διεθνούς ιμπεριαλισμού.

    Σοβαρά τώρα: Την εκπαίδευση την είχε αναλάβει ο κλήρος. Πώς άλλωστε οι αναγνώστες στις Εκκλησιές διάβαζαν ευαγγέλια, αποστόλους, ακολουθίες γραμμένες σε δύσκολη εκκλησιαστική γλώσσα, σχεδόν αρχαία ελληνικά; Η λογική τι λέει; Ο παπάς του χωριού, του οικισμού, της πόλης, μαθαίνει γράμματα στα κατηχητόπουλα – σπουδαστές. Τους λέει όμως και άλλα μαζί και με τα αρχαία και τους ψαλμούς.

    Απο κει και πέρα, κατά τις 135.000 περίπου μέρες αυτής της πολιτιστικής επικοινωνίας Ελλήνων και Τούρκων, αλλού μπορεί να ήταν πιο χαλαρά, αλλού πιο ζόρικα τα πράγματα, αλλού θα κόβαν το λαρύγγι στους γκιαούρηδες, αλλού θα τους χώναν κάνα χαστούκι (διηγείται ο Μακρυγιάννης χαρακτηριστικό περιστατικό που τον είχε χαστουκίσει – όταν ήταν πιτσιρίκος – ένας Τούρκος και δεν το είχε ξεχάσει), πάντως σίγουρα δεν καλόβλεπαν οι Τουρκαλάδες τυχόν εναντίον τους δράσεις, οι οποίες είχαν υποψία απειθαρχίας.

    Τώρα αν η διδασκαλία ήταν γερμανικό νούμερο 2-4 ή στην υπόγα; Μάλλον δεν θα ήταν (κατά κανόνα) γερμανικό και στο πηγάδι. Θα ήταν κατ’ εξαίρεση, αλλ’ επειδή η εξαίρεση ήταν πιο λεβέντικη στην περιγραφή, έμεινε η εξαίρεση, όσον αφορά τόπο και χρόνο. Αλλά και στο νάρθηκα της – μη κρυφής – εκκλησιάς να ήταν η διδασκαλία το Σάββατο το μεσημέρι, έχει σημασία; Πάλι αυτά που λέγανε, και διατήρησαν (μαζί με άλλα) την ελληνική συνείδηση, με αποτέλεσμα την επανάσταση, πάλι αυτά κρυφά ήταν από τους Τούρκους, αφού ήσαν εναντίον τους.

    Βέβαια κατά μια πολύ ενδιαφέρουσα άποψη που διατυπώνει η Ελευθεροτυπία στο φύλλο της της 15ης Απριλίου 1825, τα γεγονότα της εποχής εκείνης δεν ήσαν επανάσταση, αλλά απλά διασκεδαστικά χάπενινγκς, κάτι σαν «Παιχνίδια χωρίς σύνορα», ο Π.Π Γερμανός ήταν αρχηγός και είχε και τη σημαία του γκρουπ «Πειρατές της Καραϊβικής», στα πλαίσια των πολιτιστικών εκδηλώσεων της εποχής. Απλά, σε μερικά σημεία, στο Μεσολόγγι π.χ. συνέβαινε συνωστισμός και μικροατυχήματα…» :-O

    🙂 😉

  15. Ο/Η opisthodromikos λέει:

    Αγαπητή Ηχώ,

    Με συγκίνησε βρε παιδί η υπομονή σου, όχι απλά να διαβάσεις τις εξυπνάδες μου, αλλά και να τις μεταφέρεις σε ελληνικούς χαρακτήρες!

    Μάλιστα αναφέρεις και ότι το έκανες με ευχαρίστηση!

    Επειδή δεν ξέρω πότε είναι της αγίας Ηχούς για να σου στείλω γλυκά, αλλά και επειδή νομίζω ότι κάνεις δίαιτα για να διατηρήσεις τη σιλουέτα σου, αρκέσου στις ηλεκτρονικές ευχαριστίες μου. (Πώς τα κατάφερα ο άτιμος, θες έτσι, θες αλλιώς, το γλίτωσα το κέρασμα…)

    Μικρό και ασήμαντο παροραματάκι : «Πειρατές της Καλαβρυτικής».

    Γειά χαρά,

    Οπισθοδρομικός

  16. Ο/Η arthur λέει:

    ΟΙ ΜΑΥΡΟΦΟΡΕΣ

    Οι μαυροφόρες οι κοντές
    οι λίγο γιοματούλες
    όσο βαρύ το πένθος τους
    τόσο θερμή η καρδιά τους,
    τόσο βαθύ το φίλημα,
    τόσο γλυκό το χάδι.

    Και τόσο-όταν γδύνονται
    να πέσουν στο κρεβάτι-
    τόσο αιστάνοντ’ αλαφρές
    που βγάλαν τόσο βάρος
    που όλο ναζάκια κάνουνε
    κι ανάλαφρα παιχνίδια.

    Γιώργης Χολιαστός

  17. Παράθεμα: Ο Παπαφούντας κι ο Παπαφλέσσας « Ροΐδη Εμμονές

  18. Παράθεμα: Απάντηση στον υπηρέτη του Αρχιεπισκόπου [2] « Ροΐδη Εμμονές

  19. Ο/Η Psycho λέει:

    Πάντα ενημερωμένος ο παλιός σας φίλος ο theopyrovolitos.

    Ενημερώνει βρίζοντας τους αναγνώστες τους πως θα κατέβετε υποψήφιοι με την Μπακογιάννη και παραδίνει ντοκουμέντα για το ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

    blogger.com/comment.g?blogID=6364485435288858277&postID=2555453904226584623&isPopup=true

    Ο/Η Theoprovlitosείπε…
    Για το κρυφο σχολειο οσο ψαχνει βρισκει κανεις. Μολις θυμηθηκα σε καποια περιηγηση μου στην Βεροαι μυστικη εξοδο-παραπορτι που εβγαζε απο στεγη σε στεγη για να δραπευτευουν από το κρυφο σχολειο, συμφωνα με μαρτυριες της ηλικωμενης περιοικου η οποια και αυτη τα ακουσε από τον πεθερο της ο οποιος μαλλον γεννηθηκε επί Οθωμανικης αυτοκρατοριας.

    6 Απριλίου 2012 6:07 μ.μ.

  20. Ο/Η Αδαμάντιος Κοραής λέει:

    http://www.efsyn.gr/?p=184553

    25η ΜΑΡΤΙΟΥ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΑ ΜΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ

    24/03/14 ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
    H «κατασκευή» της Ιστορίας!
    Ο πίνακας του Γύζη «Το κρυφό σχολειό» (1886) έγινε σε μια συγκεκριμένη εποχή, όταν βρισκόταν ήδη σε πλήρη εξέλιξη η σκύλευση πάνω στο πτώμα της Επανάστασης του ’21 και η Εκκλησία, σε πλήρη σύμπνοια με την πολιτεία, μετέδιδε τη δική της εκδοχή για το παρελθόν.

    →Και στα νέα βιβλία Ιστορίας Δημοτικού και Γυμνασίου όμως υπάρχει σοβαρό πρόβλημα. Σκόρπιες πληροφορίες «ατάκτως ερριμμένες» προσφέρονται προς «κατανάλωση», ένας σωστός τσελεμεντές, όπου χάνεται η σχέση αιτίας και αποτελέσματος, καθώς και το νόημα της κάθε γνώσης

    Tου Χρήστου Κάτσικα

    Το 1870/71, στον εορτασμό για τα 50 χρόνια από την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, με μια επίσημη τελετή γίνεται η ανακομιδή των οστών του Πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης Γρηγορίου του Ε’ από την Οδησσό στην Αθήνα και η πανηγυρική ένταξή του στους ήρωες και πρωτεργάτες της Ελληνικής Επανάστασης.

    Επρόκειτο για μια ακόμη επινοημένη «κατασκευή» της Ιστορίας, διανθισμένη με το γραμμένο το 1872 -κατά παραγγελίαν του Πανεπιστημίου Αθηνών- ποίημα «Στον αδριάντα Γρηγορίου του Ε’» του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, μέσω της οποίας ο Γρηγόριος Ε’, ο άνθρωπος που όχι μόνο δεν υποστήριξε την Ελληνική Επανάσταση αλλά αντίθετα ήταν, μαζί με την πλειονότητα του ανώτερου κλήρου –σε αντίθεση με την πλειονότητα του λαϊκού κλήρου– ορκισμένος αντίπαλός της, αναγόταν σε σύμβολο του έθνους και σε νεομάρτυρα.

    Ηταν αυτός που στην Εγκύκλιο του Μαρτίου 1821 (μαζί με άλλους 22 ανώτατους κληρικούς) ισχυρίστηκε ότι η κυριαρχία των Οθωμανών ήταν θεόπεμπτη και όποιος οργανώνει ανταρσία εναντίον τους, όπως ο Υψηλάντης και ο Σούτσος, κινείται εναντίον τού Θεού και γι’ αυτό η Εκκλησία τον αφορίζει και τον καταδικάζει σε αιώνια τιμωρία.

    Από την άλλη ποιος Ελληνας, σε όποια ηλικία κι αν βρίσκεται, δεν γνωρίζει να πει δυο λόγια για το «Κρυφό Σχολειό» ή για το «ξεκίνημα της Επανάστασης στην Αγία Λαύρα στις 25 Μάρτη»; Μπορεί να μη γνωρίζουμε για την τύχη των πρωτεργατών τής Επανάστασης, για την εξάρτηση και τους ξένους προστάτες, για την κατάληξη του Αγώνα, όμως όλοι μπορούμε εύκολα να αναφερθούμε στα «δύο πιο σημαντικά γεγονότα της Νεότερης Ιστορίας μας, στο κρυφό σχολειό και στην ευλογία των όπλων στην Αγία Λαύρα από τον Π.Π. Γερμανό, που αποτέλεσε και αφετηρία της Ελληνικής Επανάστασης», όπως χρόνια πολλά τώρα αναφέρουν τα βιβλία, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και οι εορταστικοί λόγοι στα σχολεία.

    Κι αν μας διαφεύγουν κάποιες λεπτομέρειες των βιβλίων, αν έχουμε ξεχάσει τους αναρίθμητους επετειακούς λόγους, σίγουρα έχουμε αποτυπώσει τα πρόσωπα, τις εικόνες, από τους γοητευτικούς πίνακες του Γύζη και του Βρυζάκη, που μαζί με το «Φεγγαράκι μου λαμπρό» του Ιωάννη Πολέμη έμειναν ανέπαφοι – χαραγμένοι βαθιά στη μνήμη. Γιατί η εικόνα λειτουργεί σαν πληροφορία που δεν δέχεται αμφισβήτηση, καθώς βοηθάει να γίνει παρόν το περιεχόμενό της, λειτουργώντας σαν αυτόπτης μάρτυρας.

    Ο πίνακας του Βρυζάκη «Ο Μητροπολίτης Παλαιών Πατρών Γερμανός υψώνει τη σημαία της Ελευθερίας» (1851) και ο πίνακας του Γύζη «Το Κρυφό Σχολειό» (1886) έγιναν σε μια συγκεκριμένη εποχή που βρισκόταν ήδη σε πλήρη εξέλιξη η σκύλευση πάνω στο πτώμα της Επανάστασης του ‘21 και η Εκκλησία σε πλήρη σύμπνοια με την Πολιτεία μετέδιδε τη δική της εκδοχή για το παρελθόν.

    Ωστόσο, οι πηγές για τη μελέτη της Επανάστασης του ‘21 είναι αρκετά διαφωτιστικές για την Αγία Λαύρα και το κρυφό σχολειό. Ετσι, εύκολα διαπιστώνουμε ότι για την Αγία Λαύρα και τον Παλαιών Πατρών Γερμανό κανένα δημόσιο ή ιδιωτικό έγγραφο της εποχής δεν αναφέρεται σε οποιοδήποτε παρόμοιο γεγονός, ούτε καν ο ίδιος ο Π.Π. Γερμανός στα Απομνημονεύματά του, στα οποία εξιστορεί με λεπτομέρειες τα πάντα, αλλά δεν λέει τίποτε για την Αγία Λαύρα.

    Αντίθετα, οι Ελληνες και ξένοι ιστοριογράφοι της Επανάστασης αναφέρουν: Φιλήμων: «παχυλόν ψεύδος» (Φιλήμονος, Δοκίμιο Ιστορικό Ελληνικής Επανάστασης, τόμ. Γ’, κβ) – Σπ. Τρικούπης: «ψεύδος» (Σπ. Τρικούπη, Ιστορία Ελληνικής Επανάστασης, τόμ. A’, σ. 229) – Φίνλεϋ: «δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια» (Φίνλεϋ, Ιστορία Ελληνικής Επανάστασης, τόμ. A’, σ. 217).

    Οπως γράφει ο Serge Halim, μπορεί κανείς να φανταστεί πιο περίτρανη απόδειξη ότι η ιστορία ξεπηδάει από το παρόν, αφού άλλωστε η ίδια είναι που το τρέφει; Γι’ αυτό είναι ξεκάθαρο ότι οι λογαριασμοί για μια παιδεία που θα μορφώνει και δεν θα παραμορφώνει παραμένουν ανοιχτοί.

    Προφανώς και το πρόβλημα έχει αιτίες που ξεφεύγουν από όσα διαδραματίζονται μέσα στις σχολικές τάξεις. Αλλά μήπως με όλα τα παραπάνω υπονοούμε ότι η εκπαίδευση που λαμβάνουν τα παιδιά μας είναι αθώα;

    Tα βιβλία και οι όροι διδασκαλίας της ιστορίας φανερώνουν, ίσως περισσότερο από κάθε τι άλλο, τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν οι υπεύθυνοι του υπουργείου Παιδείας την εκπαιδευτική διαδικασία, καθώς πριμοδοτούν μια επιδερμική συσσώρευση ενός όγκου ασύνδετων μεταξύ τους γνώσεων.

    Είναι χαρακτηριστικά όσα σημειώνει ο Κώστας Γεωργουσόπουλος -για την εξεταστέα ύλη της Ιστορίας- σ’ ένα άρθρο του: «… Εγκύψτε, παρακαλώ, σ’ αυτή την ύλη. Είναι μνημείο ιστορικής λοβοτομής… Δηλαδή από την ιστορική ροή, από τη διαδοχή γεγονότων που ακολουθούν τη σχέση αιτίας και αποτελέσματος, ένα βλακώδες “τσιμπιδάκι” τσιμπάει ένα γεγονός εδώ, μία συνθήκη παραπέρα, ένα φαινόμενο ή έναν θεσμό πιο εκεί, χωρίς συνοχή, χωρίς συνέχεια, προχωρώντας με άλματα, αποκόβοντας τα αίτια από τα αιτιατά, διαχωρίζοντας τα πρόσωπα από τις ενέργειες, αποδεσμεύοντας την οικονομία από την πολιτική και τα γράμματα από την κοινωνική συγκυρία, τη διπλωματική ιστορία από την ευρωπαϊκή ή την παγκόσμια πολιτική σκακιέρα. H Ιστορία που ζητούμε από τους υποψηφίους μας να αποστηθίσουν είναι ένα καγκουρό που προχωρεί με πηδηματάκια».

    Αλλά και στα νέα βιβλία Ιστορίας Δημοτικού και Γυμνασίου υπάρχει σοβαρό πρόβλημα. Σκόρπιες πληροφορίες «ατάκτως ερριμμένες» προσφέρονται προς «κατανάλωση», ένας σωστός τσελεμεντές, όπου χάνεται η σχέση αιτίας και αποτελέσματος, καθώς και το νόημα της κάθε γνώσης. Απομένουν η τμηματική πληροφορία, η αποσπασματική είδηση, το απομονωμένο γεγονός, χωρίς το «πώς» και το «γιατί».

    Πάνω απ’ όλα απουσιάζει η διήγηση. Μα αυτό ακριβώς είναι η ιστορία: η διήγηση για τα πάθη των ανθρώπων, για τον μόχθο τους για τη ζωή και για το χτίσιμο των κοινωνιών τους, για την πίστη που είχαν, τα λάθη που έκαναν, τις αντιστάσεις τους, το αίμα που έχυσαν για δίκαιους και άδικους λόγους. Για όλα αυτά συναρπάζει και μέσα από αυτά δημιουργεί την έφεση για γνώση και την κριτική διάθεση.

    Ωστόσο, όπως πολύ σωστά επισημαίνει και η ιστορικός Δήμητρα Λαμπροπούλου, και αυτή η διαπίστωση είναι ελλιπής αναφορικά με το ερώτημα που μας απασχολεί. Γιατί η σχέση που τα παιδιά διαμορφώνουν με την ιστορία εντάσσεται στην ευρύτερη στάση που η κοινωνία επιφυλάσσει στην ιστορική γνώση. Στο κλίμα της εποχής ευδοκιμεί η υποταγή σ’ ένα παρόν που θεωρείται αυτονόητο και δεδομένο, ενώ συγχρόνως εκχερσώνονται τα ερωτήματα που μπορούν να υπονομεύσουν αυτή την εικόνα.

    Αν δεχτούμε ότι η άγνοια του παρελθόντος δεν προκαλεί μόνο συγχύσεις στη γνώση του παρόντος αλλά και υπονομεύει κάθε δυνατότητα δράσης στο παρόν, τότε πρέπει να αναρωτηθούμε όχι μόνο για τις ανιστόρητες απαντήσεις λίγων μαθητών αλλά και για το αν η ιστορική γνώση των υπόλοιπων πολλών συμβάλλει στην ανάληψη τέτοιας δράσης. Αν τους βοηθά να γίνουν εξερευνητές του ζωντανού κόσμου και όχι ξεσαβανωτές των νεκρών. Αν, με άλλα λόγια, η γνώση τους για την ιστορία αποτελεί προϋπόθεση για την ανάπτυξη της κριτικής τους συνείδησης και πρακτικής.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.