Τσιγγάνοι, Αθίγγανοι, Ρομά. Εμείς

Το τσιγγάνικο τραγούδι…ο Πικάσο, ο Τσάπλιν και πολλοί δικοί μας, το flair του ενστικτώδους αναρχισμού, της ελευθερίας. Η Κάρμεν, το πάθος. Των Ιβήρων, των Μαγυάρων, το Φλαμένκο και ο καρσιλαμάς. Τσιγγάνοι, Αθίγγανοι, Ρομά, το υποτιμητικό «Γύφτοι» και το υποκοριστικό αυτού «Γυφτάκι».

«Το Τσιγγάνικο τραγούδι, παίξε μου τσιγγάνα μου…» τραγούδησε μοναδικά ο Στέλιος ο Καζαντζίδης. Το ακούς και σφίγγεται η ψυχή σου για αυτά που δεν θα προλάβεις να ζήσεις, στο όνομα και δικαίωμα των ανθρώπινων αναμνήσεων. Το αλέγρο με το υπόγειο adagio ma non tropo στον παλμό της ζωής των Ρομά. Η σημαντικότερη γιορτή των είναι η γιορτή της Άνοιξης. Η προέλευσή της είναι ελληνική και γιορτάζεται από 23 Απρίλη μέχρι 1 Μάη σε όλη την Ευρώπη.

επιλόγου πρόλογος
Ελλάδα, η χώρα μου: Αγ. Βαρβάρα, Λιόσια, Ζεφύρι, Ασπρόπυργος, Δενδροπόταμος, Ελευθέριο, Κορδελιό, Εύοσμος, Μενεμένη, το Αγρίνιο, η Αλεξάνδρεια Ημαθίας, η Αμαλιάδα, η Γαστούνη, το Διδυμότειχο, το Εξαμίλι Κορινθίας, η Θήβα, η Κάτω Αχαΐα, το Μεσολόγγι, η Νέα Αλικαρνασσός, η Νέα Ιωνία Μαγνησίας, η Ξάνθη, ο Ορχομενός, οι Σέρρες, οι Σοφάδες, η Φλώρινα και η Νυμφόπετρα. Η άθλιες συνθήκες κάτω από τις οποίες ζουν οι Ρομά στον Ασπρόπυργο, τα Σπάτα, και το θέμα των βίαιων εξώσεων που υπέστησαν οι Ρομά στο πλαίσιο της προετοιμασίας των Ολυμπιακών Αγώνων, με χαρακτηριστικότερο το παράδειγμα των Ρομά στο Μαρούσι.

Στην Ελλάδα διακρίνουμε δύο ομάδες Ρομά: τους μετακινούμενους και τους εγκαταστημένους. Οι πρώτοι είναι ακόμη νομάδες, συνήθως πλανόδιοι έμποροι φρούτων, λαχανικών, μικροεπίπλων και άλλων ειδών οικιακής χρήσης, όπως επίσης και παλαιοπώλες και ρακοσυλλέκτες. Οι δεύτεροι, στις παρυφές των μεγάλων αστικών κέντρων, σε συνοικίες υποβαθμισμένες. Τα επαγγέλματα που εξασκούν έχουν σχέση συνήθως με το εμπόριο και πολύ πιο σπάνια με εξαρτημένη μισθωτή εργασία. Στα σχετικά με τη μουσική επαγγέλματα όπως μουσικοί, οργανοπαίκτες, τραγουδιστές κλπ. με ισχυρή παράδοση και πολιτισμό.

Ο Claude Cahn εκ μέρους του ERRC (Ευρωπαϊκό Κέντρο για τα Δικαιώματα των Ρομά), αναφέρει πως «οι μισοί Τσιγγάνοι στην Ελλάδα ζουν σε παράγκες μέσα στη λάσπη, περιτριγυρισμένοι από πλήθος ασθενειών, ενώ είναι τελείως αποκλεισμένοι απο κάθε κοινωνική υπηρεσία».

πρόλογος, επιλόγου πρόλογος
Κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι Ρομά υπήρξαν μεταξύ των θυμάτων των μαζικών εκτελέσεων στα στρατόπεδα συγκεντρώσεως, μαζί με Εβραίους, κομμουνιστές, ομοφυλόφιλους και Μάρτυρες του Ιεχωβά. Υπάρχει η άποψη ότι περίπου 400.000 Ρομά εκτελέστηκαν από τους Ναζί την περίοδο εκείνη.

Οι Τσιγγάνοι έχουν πέσει και πέφτουν συχνά θύματα διακρίσεων. Αρνητικά στερεότυπα είναι αυτά του «κλέφτη», του «επαγγελματία ζητιάνου», του «τσιγκούνη» κ.ά. Στην Ελλάδα, τουλάχιστον, οι αρνητικοί συνειρμοί εναντίον των Ρομά συντηρούνται εν μέρει και από την σχετικά αυξημένη εγκληματικότητα μεταξύ των Τσιγγάνων, που δεν οφείλεται βέβαια σε κάποιο εγγενές χαρακτηριστικό της φυλής, αλλά στα υψηλά επίπεδα φτώχιας στις τάξεις τους.

Εθνικισμός και ρατσισμός: κάποιοι απόηχοι δημοσκοπήσεων. (ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ – 26/09/2004), συνοπτικά

Καθηγήτριες ζήτησαν από τους συμμετέχοντες να αναφέρουν τις πέντε πρώτες λέξεις που τους έρχονται στο μυαλό για καθεμία από τις παρακάτω οκτώ φράσεις-λέξεις: Τι σημαίνει για σας η λέξη «Τσιγγάνος», «μειονότητα», «εθνότητα», «Γύφτος», «Ελληνας», «Χαρακτηρίστε τη συμπεριφορά Τσιγγάνων απέναντί σας», «Χαρακτηρίστε τον τρόπο ζωής των Τσιγγάνων», «Χαρακτηρίστε την εξωτερική εμφάνισή τους». Ποια ήταν τα αποτελέσματα; Διαβάστε!

(Περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες είναι απόφοιτοι ή φοιτήσαντες ανώτατων και ανώτερων σχολών.)
α) Η πλειοψηφία (24,5%) θεωρεί ότι Έλληνας σημαίνει «πατριώτης»,φιλόξενος (24%), έξυπνος (15%), πολιτισμός (15%), φιλότιμος (14,5%), χριστιανός (14,5%), Ιστορία (12,5%), περήφανος (12%), πονηρός (10%), θρησκεία (5%).

ΑΝΤΙΘΕΤΑ για τους τσιγγάνου είπαν:
β) Οι αυτόχθονες Έλληνες πιστεύουν ότι η συμπεριφορά των Τσιγγάνων απέναντί τους είναι: πονηρή (32%), αδιάφορη (26%), ύπουλη (14,5%), εχθρική (11,5%), καχύποπτη (11%), επιφυλακτική (10,5%), εκμεταλλευτική (9%), φιλική (8,5%), ενοχλητική (8,5%), συμφερολοντογική (5,5%).

γ) Η εξωτερική εμφάνιση των Τσιγγάνων χαρακτηρίζεται ως βρόμικη (49%), ξυπόλυτοι (32%), ατημέλητη (26%), πολύχρωμη (20,5%), μελαψοί (12%), παραδοσιακή (8,5%), άπλυτοι (6,5%), χρυσαφικά (5%), φτωχική (3,5%).

δ) Τσιγγάνος, λοιπόν, για τους Έλληνες σημαίνει: περιπλανώμενος (23,5%), βρόμικος (21,5%), ελεύθερος (21,5%), γύφτος (15,5%), νομάς (14%), έμπορος (13,5%), άστεγος (12,5%), ζητιάνος (11,5%), αμόρφωτος (9%), σκηνίτης (10%).

ε) Γύφτος σημαίνει: βρόμικος (43%), κλέφτης (16%), πονηρός (14%), ζητιάνος (14,5%), μαύρος (11%), άστεγος (11%), Τσιγγάνος (10,5%), κλέφτης (9,5%), έμπορος (7%).

«Οι Τσιγγάνοι υποχρεώνονται να μάχονται σε δύο μέτωπα: Αυτό της διατήρησης της πολιτισμικής τους ταυτότητας κι αυτό της «διάλυσης», της εξάλειψης της ταυτότητας που τους έχει αποδοθεί από τον κόσμο των μη Τσιγγάνων», σημειώνουν μεταξύ άλλων οι καθηγήτριες. Και προσθέτουν: «Η σχέση αυτοχθόνων Ελλήνων και Τσιγγάνων, όπως διαφαίνεται από τα ερευνητικά δεδομένα, είναι σχέση απόστασης με ενδεχόμενη τάση εγγύτητας, όχι όμως επιθυμία ισότιμης αντιμετώπισης και ενσωμάτωσης».

προλόγου επίλογος
»Το τσιγγάνικο τραγούδι, παίξε μου τσιγγάνα μου….στάλα στάλα το αίμα στάζει και μ’αφήνει μόνο μου…Άαααχ! τσιγγάνα μουουου…» (Κολοκοτρώνη – Καζαντζίδη)

«Καληνύχτα Κεμάλ, αυτός ο κόσμος… (και διάφορες άλλες κοινοτοπίες)

____
πηγές: Βικιπάιδεια, Κυριακάτικη, Αυγή, Ριζοσπάστης, Καθημερινή και Μπόλικη Δική Μου Σάλτσα

Advertisements
This entry was posted in Διακρίσεις (κάθε είδους), ιστοΕπιφυλλίδες. Bookmark the permalink.

14 Responses to Τσιγγάνοι, Αθίγγανοι, Ρομά. Εμείς

  1. Ο/Η homelessMontresor λέει:

    Έχουν πολύ μεγάλο ενδιαφέρον ως άνθρωποι. Έχουν πολύ όμορφες ιστορίες και τραγούδια. Προτείνω και μια ταινία του Κουστορίτσα «μαύρος γάτος, άσπρος γάτος».

  2. Ο/Η raresteak λέει:

    το κακό με αυτές τις έρευνες είναι ότι στερούνται ποιοτικών συμπερασμάτων

    ας πούμε, το να πει κάποιος πως ‘έλληνας’ σημαίνει ‘χριστιανός’ για κάποιους φέρει θετικό και για κάποιους αρνητικό πρόσωπο.
    Επίσης δε πρέπει να ξεχνάμε πως αυτές οι έρευνες σκιαγραφούν αυτό που νομίζουμε ότι είναι κάτι, όχι αυτό που έιναι.

  3. Ο/Η zero λέει:

    Παρα πολυ καλο ποστ αυτο.
    Οπως ολα τα δικα σου αλλωστε.

    ζερο.

  4. Ο/Η Sigmund_01 λέει:

    Ταμπέλες στην ανθρώπινη ύπαρξη στον 21 αιώνα και μόνο ταμπέλες…
    Αυτό καταφέραμε μετά από τόσα χρόνια εξέλιξης, να κατηγοριοποιηθούμε…

  5. Ο/Η ellinida λέει:

    Εξεπλάγην . Κι’εγώ που νόμιζα πως τώρα με τους Αλβανούς και λοιπούς ξένους έχουμε ξεπεράσει τους τσιγγάνους ! Νομίζω πως δεν συμβαίνει μόνο στην Ελλάδα , παντού το διαφορετικό και το άγνωστο δημιουργεί αρνητικά συναισθήματα . Ανακαλώντας παιδικές μνήμες θυμάμαι να τους αποκαλούν όλοι «γύφτους» και να τους αποστρέφονται . Δεν νομίζω πως ισχύει πιά αυτό και όλο και περισσότεροι ζουν σε πολύ καλύτερες συνθήκες απ’ότι στο παρελθόν .

  6. Ο/Η ΠΡΕΖΑ TV λέει:

    Θελω να ερθει η μερα που οι γυφτοι σε ολο το κοσμο θα κανουν τη δικη τους επανασταση για καλυτερες συνθηκες διαβιωσης.
    Μονο εαν καποιος εχει δει με τα ματια του το πως ζουν αυτοι οι ανθρωποι,θα κατανοησει το μεγαλειο της τραγωδιας…

  7. Ο/Η ange-ta λέει:

    Φίλε Εμμάνουελ,να μη λυπάσαι τους τσιγγάνους, αυτοί τουλάχιστον έχουν γράψει τον σημερινό «πολιτισμό» στα παλιά τους τα παπούτσια. Εμάς τους πολιτισμένους να λυπάσαι, που χουμε χάσει και ανθρωπιά και συμπόνια!

  8. Αγαπητέ Ροΐδη, νομίζω ότι σε όλη την Ευρώπη ο όρος Γύφτος είναι ο δόκιμος και αποδεκτός από τους Ρομά, ενώ ο χαρακτηρισμός Τσιγγάνος είναι υποτιμητικός. Σαν φανατικός παοκτσής δεν αισθάνομαι προσβλητικά όταν με αποκαλούν γύφτο.

    Ως πηγή μελέτης ίσως είναι πολύ χρήσιμη και μια άλλη ταινία του Κουστορίτσα με τίτλο «ο καιρός των Τσιγγάνων» η οποία ξετυλίγει τις δυο πλευρές της κουλτούρας των Ρομά, από τη μια την ευαίσθητη, την παθιάρικη, την λεβέντικη, την ιδιαίτερη και από την άλλη την εγκληματική, την σκληρή έως κτηνώδη, την απεχθή, την οπορτουνιστική.

    Όσο συμπαθείς είναι οι φρουτέμποροι της Αγιαβαρβάρας, οι πωλητές επίπλων της Αλεξάνδρειας Ημαθείας και οι μουσικοί της Φλώρινας άλλο τόσο απεχθείς είναι οι έμποροι ναρκωτικών του Δενδροποτάμου, της Μενεμένης και του Ευόσμου, εξαιτίας των οποίων έχασα δυο φίλους, έναν από μαχαίρωμα και έναν από νοθευμένη κόκα.

  9. Ο/Η roidis λέει:

    ευχαριστώ σας όλους για τα σχόλια.

    ελληνίδα:
    Κάποιοι, ναι. έχουν βελτιώσει το επίπεδο ζωής τους. Κάποιοι όμως.

    ange-ta:
    μπορεί να τον έχουν γραμμένο τον πολιτισμό μας, αλλά έχουν ανάγκη από τα αγαθά του.

    raresteak:
    συμφωνώ, έχει απόλυτο δίκιο. σκοπός του ποστ είναι να αναδείξει
    κάποια ζητήματα, και το γκάλοπ μας έδωσε κάποια ιδέα.

    o erwtas pernaei ap’ to stomaxi:
    Βεβαίως είναι τραγικό αυτό με τα ναρκωτικά, και άλλες παράνομες δραστηριότητες τους κλπ. Λέει όμως κάπου στο ποστ ότι. Στην Ελλάδα, τουλάχιστον, οι αρνητικοί συνειρμοί εναντίον των Ρομά συντηρούνται εν μέρει και από την σχετικά αυξημένη εγκληματικότητα μεταξύ των Τσιγγάνων, που δεν οφείλεται βέβαια σε κάποιο εγγενές χαρακτηριστικό της φυλής, αλλά στα υψηλά επίπεδα φτώχιας στις τάξεις τους.

  10. Ο/Η Πάνος λέει:

    Σημαντικό ποστ, για ένα (ακόμα) θέμα που ντροπιάζει την ένδοξη χώρα μας.

    Κι όμως, στην τέχνη τουλάχιστον, αξεπέραστες διαχωριστικές γραμμές δεν υπάρχουν.

    «Τρελέ τσιγγάνε για που τραβάς,
    έρημη μόνη με παρατάς
    ο έρωτάς σου είναι καημός
    μεσ’ την καρδιά μου παντοτινός…»

    τραγουδούσε η Μαρίκα Νίνου το καταπληκτικό τραγούδι του Βασίλη Τσιτσάνη

    (και ο Μάνος Χατζιδάκις βούτηξε τη μελωδία και έκανε το «αγάπη που ‘γινες, δίκοπο μαχαίρι…»)

  11. Ο/Η allmylife λέει:

    Ο Κεμάλ κοινοτοπία…
    Λέτε?

  12. Ο/Η marquee de mud λέει:

    οι αθιγγανοι της ελλαδος ειναι και αυτοι ελληνες με ολα τα καλα και τα κουσουρια του ελληνα. οπως και στο ανεκδοτο με την κολαση που οι ελληνες δεν ειχαν φύλακες αλλα τραβουσαν οι ιδιοι μεσα οποιον πηγαινε να το σκασει ετσι και οι αθιγγανοι, της δυτικης αττικης τουλαχιστον, τραβουν στο βουρκο οποιους απο τους δικους τους πανε να το «σκασουν».

    και μιας και αναφερατε και την εγκληματικοτητα ξερω παρα πολλα πρωτο χερι αλλα θα πω δυο. εχασα και γω ενα κολλητο τον οποιον τον σκοτωσανε και τον αφησανε παρατημενο να σαπιζει 30 μετρα απ’τα «σπιτια» τους ιουλιο μηνα. οταν ανεβηκαμε να τον ψαξουμε ολοι ηξεραν αλλα μας δουλευαν και μας πηγαιναν απο αλλα μονοπατια για μην τον βρουμε.

    και επισης ξερω οτι στις φυλακες οταν θελουν να σε ξεπαστρεψουν με οποιο τροπο σε βαζουν σε κελι με αθιγγανους. αυτοι ξερουν καλα τι πρεπει να κανουν.

    καποτε τους «βοηθουσα» μεσω καποιας οργανωσης αλλα σε πολυ λιγο καταλαβα οτι εκεινη κουστουριτσικη μαγεια δεν υπαρχει αλλα υπαρχει τρελη -και οχι σχετικη- εγκληματικοτητα και λαμογια. και το να πουλας ναρκωτικα ειναι η χειροτερη για μενα πραξη μετα τον βιασμο.

    οι λογοι ειναι πολλοι αλλα η αληθεια κρυβεται παντα καπου στη μεση. ολοι ομως εχουμε την επιλογη να μην πιανουμε ηθικο πατο.

  13. Παράθεμα: Ρομά: ένας κόσμος γεμάτος χρώμα | livingfortheutopia

  14. Ο/Η ataktos λέει:

    είναι μοναδικοί φυλή (λαός) που ο Χιτλερ δεν μπόρεσε να εξαγοράσει και διαβρώσει!!!!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s