To κλείσιμο της επιχείρησης «Ελ. Τύπος»

(Business as usual)

Γράμμα από το Ληξούρι: Αναγνώστης Λασκαράτος

Κύριε Ροΐδη,
Από την αρχή διευκρινίζω πως επίτηδες έκοψα τη λέξη Ελεύθερος. Η εφημερίδα αυτή δεν ήταν ποτέ «ελεύθερη». Υπήρξε απαρχής όργανο του εκάστοτε επιχειρηματία εργοδότη της, που η πολιτική του ρότα άλλαζε κατά τα συμφέροντά του. Θυμάμαι και μια κωμική κεντροαριστερή στροφή που είχε κάνει στο τότε σληροπυρηνικό δεξιό έντυπο ο μακαρίτης ο πρώην συνεργάτης του Σ.Κόκκαλη, Άρης Βουδούρης, που κυκλοφοριακά καταπόντισε την εφημερίδα η οποία ανέκρουσε πρύμναν άρον άρον. Η τελευταία εκδοχή της εφημερίδας ήταν ποιοτικά η καλύτερη και εμφανισιακά και πολιτικά με κάποιο επίχρισμα πολυφωνίας. Για λόγους προφανείς η πρώην βουλευτής της ΝΔ η κα Αγγελοπούλου ήθελε να μην συγκρούεται με το ΠΑΣΟΚ που της είχε φερθεί με τόση γαλαντομία δίνοντάς της την ευκαιρία να παίξει με τους Ολυμπιακούς αγώνες. Ο Ε.Τ. από παθιασμένο αντιπασοκικό όργανο που ήταν παλιότερα, μεταμορφώθηκε σε μια πολιτισμένη κεντροδεξιά εφημερίδα, χαμηλότερη ποιοτικά από την εφοπλιστική οικολογική εκδοτική ναυαρχίδα της Κεντροδεξιάς την «Καθημερινή», αλλά πάντως αρκετά σοβαροφανή.

Το κλείσιμο του Ε.Τ. δημιουργεί ανάμικτα συναισθήματα. Αρχικά μεγάλη θλίψη για την περιπέτεια των εργαζόμενων. Η ανεργία είναι μια τρομερή δοκιμασία με σοβαρές επιπτώσεις στη ζωή και στην ψυχοσύνθεση του άνεργου. Ολόψυχα θέλουμε να μην τυχαίνει σε κανέναν εργαζόμενο. Υπάρχουν και αρκετές σχετικές αμερικανικές ταινίες, γιατί στις ΗΠΑ με τον αμείλικτο καπιταλισμό και τον ασθενέστερο κοινωνικό ιστό το φαινόμενο είναι σκληρότερο και συχνότερο. Σήμερα είσαι στέλεχος πολυεθνικής, ευτυχής οικογενειάρχης, αύριο κοιμάσαι κάτω από ένα γεφύρι και η γυναίκα σου έχει ζητήσει διαζύγιο. Από την άλλη μεριά μιλάμε για εφημερίδα που εκδιδόταν από Ίδρυμα Τύπου που το διοικούσαν τ. υπουργοί, της Ν. Δ.. που «πούλησαν την εφημερίδα σε εφοπλιστές πρώην ευρωβουλευτές και εφοπλιστές γιους βουλευτών της Ν.Δ. και κουμπάρους υπουργών. Οι οποίοι πούλησαν την εφημερίδα σε ένα μεγάλο οικονομικό παράγοντα, πρώην βουλευτή της Ν. Δημοκρατίας. Όλα αυτά, φυσικά, πάντα σε «ολομέτωπο αγώνα εναντίον της διαπλοκής».

Κλείνει λοιπόν ένα συντηρητικό έντυπο που διαχειριζόταν τις ειδήσεις, το αγαθό της πληροφόρησης μέσα από τα πολλαπλά φίλτρα των συμφερόντων της ιδιοκτήτριας και των πολιτικών φίλων της, φαίνεται ευχάριστο. Δεν είναι όμως ούτε κι από αυτήν τη σκοπιά έτσι. Άλλωστε αν δεν ήταν (είναι) ο Ε.Τ. στη θέση του θα ήταν (ή θα έλθει) κάποιο άλλο ανάλογο έντυπο. Το πρόβλημα βρίσκεται στην ποιότητα των πολιτών. Εξ άλλου τα πάθη έχουν αμβλυνθεί και η εφημερίδα δεν προκαλούσε τον κεντρώο κόσμο πολιτικά. Φίλη των κ.κ. Σημίτη και ΓΑΠ που την τίμησαν με το παραπάνω, η κα Αγγελοπούλου μπορούσε να παίζει με αυτούς, και με τον πολιτικά πιο συγγενή της κ.Καραμανλή σαν τη γάτα με τα ποντίκια, στα πλαίσια ενός πολιτικού κλίματος, που θέλει όλους να τα έχουν καλά με όλους και έτσι να προχωρούν οι business as usual. Mεγάλη καρδιά η κα Γιάννα χωρούσε όλον τον κόσμο από τον πατριάρχη που τόσο την τιμούσε (όσο και εισέπραττε από τον άντρα της) μέχρι την κα Κανέλλη. Ήταν ο Ε.Τ. ένα συντηρητικό μοδάτο φύλο που κινιόταν στα τυπικά πλαίσια που περιμένει κανείς, χαζοχαρούμενα, επιδερμικά, αποπροσανατολιστικά, σε γραμμή life style, διαβρωτικά στις ήδη φθαρμένες συνειδήσεις. Ο Ε.Τ. δεν έκλεισε επειδή οι ιδέες, το ήθος και η αισθητική που πουλούσε παρήκμασαν. Κάθε άλλο, βρίσκονται όπως απέδειξαν και οι ευρωεκλογές στο απόγειό τους. Παρά την κρίση του ασύδοτου καπιταλισμού, η ανασφαλής κοινή γνώμη στρέφεται δεξιότερα, αναζητά ατομικές λύσεις, ισχυρά αφεντικά για να προσκυνήσει και αδύναμα εξιλαστήρια θύματα για να εκτονωθεί πάνω τους. Άλλωστε ο Ε.Τ. δεν καταποντίστηκε κυκλοφοριακά. Το τιράζ του ήταν ικανοποιητικό για την εποχή μας και μάλιστα κερδοφόρο. Ούτε στα όνειρά της δεν θα μπορούσε η «Αυγή» π.χ. να έχει τα 75.000 φύλα της κυριακάτικης έκδοσής του, όταν η ίδια στήνει πανηγύρι κάθε φορά που η κυριακάτικη έκδοσή της πιάνει 5-6.000 φύλα. Όμως η «Αυγή» και άλλα αριστερά ή ποιοτικά έντυπα αντέχουν γιατί είναι επάλξεις αγώνων και ιδεών και όχι επιχειρήσεις, με ότι αυτά μπορούν να σηματοδοτούν και να συνεπάγονται. Ο Ε.Τ έκλεισε γιατί ήταν ένα φόρεμα που η ιδιοκτήτριά του το βαρέθηκε, ένα άρωμα που μπαγιάτεψε, ένα πείσμα που της πέρασε, μια επιχείρηση που δεν απέδωσε τεράστια κέρδη, ένα όργανο πολιτικής επιρροής που δεν έφερε τα αναμενόμενα, μια απασχόληση που έφερνε πλήξη, ή ένα καπρίτσιο που ικανοποιήθηκε. Για τα ανθρώπινα σκουπίδια ποιος νοιάζεται; Άλλωστε πολλοί από αυτούς που τη βρίζουν σήμερα, θα την χειροκροτήσουν αύριο όταν αναλάβει μια νέα «εθνική αποστολή». Ασφαλώς το κλείσιμο της εφημερίδας είναι κι αυτό ένα κρούσμα που εντάσσεται στη γενικότερη κρίση του Τύπου και του οικονομικού συστήματος, αλλά έχει και έντονα προσωπικά στοιχεία. Τα πικρόχολα σχόλια του κ.Κύρτσου, του σημαντικότερου ίσως επώνυμου που εργάστηκε στην εφημερίδα, τονίζουν μόνο το την προσωπική πλευρά, αλλά υπάρχουν έντονα πολίτικά χαρακτηρηστικά αλλά και επακόλουθα της έκπτωσης του δημοσιογραφικού λόγου. Υπάρχει ένας ολόκληρος υπόκοσμος που απομυζά μυστικά κονδύλια και συναλλάσσεται με τους υπουργούς και τους βουλευτές (ΠΑΣΟΚ-ΝΔ) της Ζήμενς που αν δεν είναι 153+7+2 όπως καταγγέλλεται είναι αρκετοί για να μολύνουν ανεπανόρθωτα την κοινωνία. «…Υπάρχουν εφημερίδες ανύπαρκτες, που εκδίδονται μόνο για τη διανομή της κρατικής διαφήμισης. Από 31 εκατομμύρια το 2005 έφτασε τα 83,5 εκ. το 2008. Λεφτά του ελληνικού λαού που πηγαίνουν σε έντυπα των 500 φύλλων που δεν ξέρει καν κανείς ότι εκδίδονται. Εφημερίδες που επιχορηγούνται για να μην τις διαβάζει κανείς αλλά για να κρέμονται στα περίπτερα με έναν τίτλο-προειδοποίηση, έναν τίτλο εκβιασμού ανάμεσα στα λόμπι της εξουσίας…» (Φ.Γεωργελές-«A.V», ό.π.).

Θα ασχοληθώ μόνο με ένα από τα πολιτικά χαρακτηριστικά του δράματος του Ε.Τ, ξεπερνώντας τον πειρασμό να δω το πρόβλημα από τη σκοπιά του ολοένα διευρυνόμενου Διαδίκτυου που καταπίνει έντυπα. Έχει ενδιαφέρον το θέμα από τη σκοπιά της ελευθερίας του λόγου στο καπιταλιστικό σύστημα Ο Ε.Τ. όπως και οι περισσότερες εφημερίδες και οι τηλεοπτικοί γίγαντες είναι όργανα επιχειρηματικών συμφερόντων. Δέκα, άντε δώδεκα άνθρωποι, που η προέλευση των χρημάτων των περισσότερων είναι ελέγξιμη, ποδηγετούν ασφυκτικά την κοινή γνώμη ελέγχοντας την πληροφόρηση. Εξαθλιώνουν κάθε έννοια δημοσιογραφίας «χαρίζοντας» C.D. , βίντεο, μπλουζάκια, βιβλία, τσάντες, μαγιώ σε ένα αδηφάγο καταναλωτικό κοινό. Πληρώνουν τεράστιους μισθούς σε δημοσιογραφικούς αστέρες με πολύ χαλαρή συνείδηση, που ποτέ δεν θα ρωτήσουν τον κ.Παπανδρέου γιατί δεν καταγγέλει τον κ.Τσουκάτο και ποια ακριβώς είναι η σχέση του με τον κ.Τρεπεκλή, ούτε τον κ.Καραμανλή γιατί αφού ο κ.Παυλίδης είναι αθώος του ζητούν από τη ΝΔ να παραιτηθεί. Μαντεύω τον αντίλογο. Υπάρχει ελευθερία του Τύπου, αφού υπάρχουν δεκάδες άλλα αιρετικά έντυπα, αριστερά, κλπ και προ παντός το Διαδίκτυο. Λυπάμαι αλλά τα πρώτα αν υπάρχουν απευθύνονται σε ένα πολύ μικρό υποψιασμένο κοινό, έντυπα σαν τον «Σχολιαστή», το «Αντί», τον «Πολίτη» δεν εκδίδονται πιά και το Διαδίκτυο έχει κατακλυστεί από ανακυκλούμενα δημοσιογραφικά σκουπίδια και από παραρτήματα συμφερόντων.

Η ελευθερία του Τύπου στην Ελλάδα-δεν έχω τη δυνατότητα να μιλήσω για τον υπόλοιπο κόσμο-είναι μια ψευδαίσθηση. Η Δημοκρατία υπονομεύεται καίρια από την κατευθυνόμενη πληροφόρηση. Το Βατοπέδιο αποκαλύφθηκε όταν κάποιος καναλάρχης θύμωσε με την κυβέρνηση. Ο ΣΥΝ που είχε προηγηθεί με 2-3 ερωτήσεις στη Βουλή, δεν μπόρεσε να σηκώσει το θέμα και από δική του αδυναμία και λόγω της Ομερτά. Χωρίς συνωμοσιολογική διάθεση πιστεύω πως το σύστημα μπορεί να στήσει δημοσκοπήσεις, να αβαντάρει νέα κόμματα, να διαβρώσει τα κόμματα εξουσίας, να διαλύσει μικρά κόμματα, να στρέψει την προσοχή της κοινής γνώμης στον «κίνδυνο» των μεταναστών, στον ιό της γρίπης, στην τουρκική απειλή, στην επικείμενη εισβολή από τας «Σκόπια» ή από τον πλανήτη Άρη, στον γάμο του Μπουμπούκου, στην ασθένεια της Θώδη, στην εθνική υπόθεση του Σάκη Ρουβά. Εκπομπές και Δημοσιογράφοι εμφανώς χαμηλής μόρφωσης και ακόμη χαμηλότερου ήθους και αισθητικής, αναπαράγουν την προσωπική τους χυδαιότητα, τη διαδίδουν σαν μολυσματικό ιό σε πρόσφορο υπόστρωμα, κάνουν τους ανθρώπους ακόμα χειρότερους από ότι είναι, από ότι η έμφυτη αρπακτικότητά τους και η ακαλλιέργητη φύση τους τους έχει κάνει, από ότι τους έχει ήδη εκφυλίσει το καταναλωτικό σύστημα, η εργασιακή επισφάλεια, η κοινωνική ζούγκλα, η μάχη της επιβίωσης και της ικανοποίησης των τεχνητών μωροφιλοδοξιών τους. Το σεληνιακό τοπίο των ΜΜΕ, η εξαγορά πολλών δημοσιογράφων με μαύρο χρήμα, η ανυπαρξία μαχόμενης Διανόησης, κάνουν το πρόβλημα του Τύπου περίπου άλυτο και καταδικάζουν την κοινωνία να τσαλαβουτά στα τηλεοπτικά απόνερα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο της κρίσης αξιών και της ήττας των αριστερών ιδεών, αν δούμε το σημερινό κλείσιμο του Ε.Τ. την αυριανή μετατροπή του ΒΗΜΑΤΟΣ και της Ελευθεροτυπίας σε ηλεκτρονικές εκδόσεις, όλα αυτά δεν σημαίνουν τίποτα άλλο από ότι το συνταγματικό αγαθό της πληροφόρησης, υπόκειται στους στυγνούς νόμους της αγοράς. Σύμπτωμα της ηθικής κρίσης του Τύπου είναι και το πρόσφατο δημοσιογραφικό πάθημα 3 εφημερίδων, που δεν είναι πρωτοφανές μεν στην ιστορία του Τύπου, αλλά που η θρασύτητα με την οποία ξεπεράστηκε από τους αυτουργούς του αποδεικνύει μια ιταμότητα που αποπνέει περιφρόνηση προς δημοσιογραφικές αρχές και προς ανθρώπους. Πέρα από αυτό, η τριπλή επανάληψη υποδεικνύει κάποιο είδος κρατικής δημοσιογραφίας, ένα συντονιστικό κέντρο που ανυπομονούσε να δει δημοσιευμένο το ανεκπλήρωτο γεγονός και την έπαθε. Αναρωτιέμαι αν είχε κάποια επίπτωση-για επέμβαση του εξαίρετου κ. Σανιδά δεν γίνεται λόγος- το άλλο ατόπημα του ΒΗΜΑΤΟΣ η στημένη δημοσκόπηση της Κάπα research για το debate, που ποιος ξέρει ποιος υποβολέας την παρήγγειλε. http://www.tvxs.gr/v12848

Όπως ξαναείπα κάθε προοδευτικός άνθρωπος ανατριχιάζει από το πέταγμα στο δρόμο 500 εργαζόμενων. Δίκαια λοιπόν ΓΣΕΕ, ΕΣΗΕΑ, κόμματα κλπ αντέδρασαν, άλλος έτσι άλλος αλλιώς, άλλος με ειλικρίνεια, άλλος για την τιμή των όπλων. Ανακύπτει όμως ένα ερώτημα. Τι γίνεται όταν απολύονται εργαζόμενοι ήσσονος σημασίας, μικρών επιχειρήσεων, ή μεμονωμένοι. Θρηνεί κανείς; Ελάχιστοι και πάντως όχι η οργανωμένη κοινωνία, που δεν βλέπει πέρα από τη μύτη της. Με όλο το σεβασμό στους δημοσιογράφους του Ε.Τ. κάποιοι από αυτούς-σίγουρα όχι όλοι-έχουν υποστηρίξει με τη γραφίδα τους το καπιταλιστικό σύστημα. Ήλθε η ώρα τους να το λουστούν. Δεν θρήνησαν για τους μετανάστες που σκοτώθηκαν στα ολυμπιακά έργα, δεν φώναξαν για τον ενοικιαζόμενο εργαζόμενο, δεν έκαναν πρωτοσέλιδο την απόλυση κανενός συνδικαλιστή, την ανεργία πολλών κλάδων, το δράμα των άστεγων, δεν αποκάλυψαν ποτέ τα τερτίπια της καθεστωτικής διοίκησης (ΝΔ-τμήμα ΠΑΣΟΚ) της ΕΣΗΕΑ, δεν αρθογράφησαν για την κατάργηση της απεργίας στον ιδιωτικό τομέα, δεν κατήγγειλαν την κατάργηση στην πράξη του θεσμού της συλλογικής σύμβασης σε πολλούς κλάδους, δεν διαφώνησαν για τις ιδιωτικοποιήσεις, για την πώληση του λιμανιού στους σκληρούς κινέζους καπιταλιστές, δεν ούρλιαξαν για την Κούνεβα. Αυτολογοκρίθηκαν είτε από πεποίθηση, είτε από ανάγκη. Εδώ που τα λέμε αν έκαναν και αλλιώς, η απόλυση περίμενε στη γωνία, όπως συνέβη με τον Κώστα Τσιρώνη, φωτογράφο που δημοσίευσε την αποκλειστικότητα του αστυνόμου με το προτεταμένο περίστροφο. Η ποινή για αυτό το ψήγμα ζωντανής Δημοσιογραφίας που σοβαρές εφημερίδες θα χρυσοπλήρωναν, ήταν για την κα Γιάννα αιτία απόλυσης. http://www.tvxs.gr/v1407

Με τους μέχρι χτες δεδομένους σχηματισμούς στην ΕΣΗΕΑ (ΝΔ+κομμάτι ΠΑΣΟΚ), τα περιθώρια ανεξαρτησίας για έναν νέο δημοσιογράφο είναι πολύ στενά. Ο ΕΤ δεν ήταν μια εφημερίδα ελεύθερης γνώμης, μια έπαλξη μάχης για τα ανθρώπινα δικαιώματα, μια εστία εκπολιτισμού της κοινωνίας, ένα βήμα κοινωνικών διεκδικήσεων. Ήταν η συνισταμένη υπόγειων δοσοληψιών, το αποτέλεσμα ενός πάρε δώσε, όχι κατ’ ανάγκην μόνο οικονομικού. Πίστευαν κάποιοι πρόθυμα υπαλληλοποιημένοι κονδυλοφόροι πως δεν θα χτυπήσει ποτέ γι’ αυτούς η καμπάνα. Η ζωή τους διέψευσε. Η καμπάνα θα χτυπήσει κάποια στιγμή για όλους μας, έτσι ή αλλιώς. Σημαντικό είναι όταν αυτό συμβεί να υπάρχουν άνθρωποι και θεσμοί να σε στηρίξουν.

Αντιγράφω από τον «Ιό» (2.5.2004), ένα συγκλονιστικό ντοκουμέντο καταδίκης της σοσιαλιστικής κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ και της γκλάμουρους κας Αγγελοπούλου. Δείχνει την αξία που αποδίδουν κυβερνήσεις και κατεστημένο στον άνθρωπο, στο μετανάστη, στον εργαζόμενο. Γιατί αλήθεια ο απλός δημοσιογράφος του σωρού να βαυκαλίζεται πως θα έχει διαφορετική μεταχείριση σε μια κρίσιμη στιγμή; Έχει ενδιαφέρον να δούμε τι συνέβαινε πίσω από τη βιτρίνα του εθνικού έπους των Σημίτη-Γιάννας, όσα έκρυψε ο «Ε.Τ.» και τα περισσότερα ΜΜΕ
«Στις 29 Ιανουαρίου 2002 επισκέφτηκε το εργοτάξιο του Ολυμπιακού Χωριού ο τότε πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης. Το συνδικάτο οικοδόμων του παρέδωσε ένα αναλυτικό υπόμνημα για τις συνθήκες που επικρατούσαν στο χώρο και το χαρακτήριζε ως «σύγχρονο κάτεργο». Πριν από λίγες μέρες (14/12/01) οι εργαζόμενοι είχαν θρηνήσει ένα συνάδελφό τους. Και στις 24/1/02 είχαν κατέβει σε προειδοποιητική απεργία διαμαρτυρίας. Δημοσιεύουμε ένα μικρό απόσπασμα από αυτό το προφητικό ντοκουμέντο, το οποίο δυστυχώς αγνοήθηκε. Το αποτέλεσμα ήταν να πολλαπλασιαστούν τα θύματα. Αλλοι πέντε εργαζόμενοι σκοτώθηκαν στο Ολυμπιακό Χωριό μέχρι το τέλος του 2003.
Στο σημαντικό αυτό έργο παραβιάζονται όχι μόνο η εργατική και ασφαλιστική νομοθεσία, καθώς και οι κανόνες για την υγιεινή και ασφάλεια των εργαζομένων, αλλά καταπατείται κι αυτή ακόμα η ανθρώπινη αξιοπρέπεια……».
Η συνέχεια στην «Ελευθεροτυπία»:
http://www.iospress.gr/ios2004/ios20040502b.htm